fbpx
Wikipedia

Çili

Çili (isp. Chile) və ya rəsmi adı ilə Çili Respublikası (isp. República de Chile) – Cənubi Amerikada dövlət. Çili şərqdə And dağları ilə qərbdə Sakit okean arasında qalan, şimaldan cənuba 4300 km boyunca uzanan ərazidə yerləşir. Şimalda Peru, şimal-şərqdə Boliviya, şərqdə Argentina ilə həmsərhəddir. Cənubda Dreyk boğazı, qərbdə isə Sakit okeanla əhatə olunmuşdur. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Santyaqo, ümumi sahəsi 756,096.3 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 18 milyon nəfərdən çoxdur.

Çili Respublikası

República de Chile
Çili
Gerb
Şüarı: Por la razón o la fuerza
Himni: Himno Nacional
PaytaxtıSantyaqo
Ən böyük şəhəriSantyaqo- 6,5 milyon , Valparaiso - 905 min, Konsepsyon -815-min ( 2015-ci il)
Rəsmi dilləriispan dili
Dini
katolisizm
Rəhbərlik
• Prezident
Gabriel Boric [11.III.2022 ~]
Yaranması18 sentyabr 1810
Tarixi 
• Yaranması
18 sentyabr 1810
Ərazisi
• Ümumi
756950 (38-ci yer)
• Su (%)
1,6
Əhalisi
• 2015-ci təxmini
17,6 milyon (62-ci yer)
• 9.IV.2012 siyahıya alma
16 341 929
• Sıxlıq
23/km2 (59.6/kv. mil)
ÜDM (AQP)2014-cü təxmini
• Ümumi
409 milyard (44-cü)
• Adam başına
23 000 (76-cı)
ValyutasıÇili pesosu
Yolun hərəkət istiqamətisağ
Telefon kodu+56
ISO 3166 koduCL
İnternet domeni.cl
Çili

Çili BMT (1945), BVF (1945), BYİB (1945), ADT (1948), ÜTT (1995),Merkosur (1996, assosiativ üzv) üzvüdür.

Etimologiyası

Ölkənin adı Aymara dilində "dünyanın sonu" mənasını verən "chilli" sözündən gəlir. Tarixçi Xose de Akostanın göstərdiyi kimi, "Chile" sözü keçua dilində "soyuq" və ya "hədd" mənasını verirdi.

Tarixi

XX əsrin əvvəllərində (1810-1823) Bernardo Bernardo O'Higgins və Manuel Rodrigesin başçılığı ilə aparılan azadlıq mübarizəsi nəticəsində Çili xalqı İspaniyanın müstəmləkə əsarətindən azad oldu. 1837-ci ildə Çili və Argentinanın Boliviya-Peru Konfederasiyasına qarşı müharibəsı baş verir. 1864-1883 -ci illərdə isə İspaniyaya qarşı olan və tarixə Birinci Sakit okean müharibəsi kimi düşən münaqişə baş verir. İkinci Sakit okean müharibəsində əldə edilən qələbələr nəticəsində Çili Cənubi Amerikanın qərb sahillərinin şəriksiz hökmranına çevrildi. XIX əsrin ortalarında Çilidə, Almaniyadan köçənlərin bir sıra yaşayış məskənlərinin əsası qoyulur.

Əhali

 
Vulkan Parinakota
 
San Pedro de Atakama.
 
Salar Maricunqa Atakama sıhrası.
 
Laquna verde
 
Çilinin vilayətləri
 
Robinzon Kruz adası.
 
Embalse el Yeso.
 
Vina del Mar.
 
Río Achibueno.
 
Bío-Bío.
 
Moça adası.
 
Vulkan Osorno.
 
Chiloé.
 
Glaciar San Quintín.
 
Torres del Paine.
 
Tierra del Fuego.
 
Navarino adası

Əhalisi 17 milyon nəfərdir. Onların 25%-ni avropalılar (alman, ingilis və italyanlar), 70%-ni metislər, 3-%-ni (şimalda aymara, cənubda isə Konsepsiyon və Mont şəhərləri arasında araukana hindiləri yaşayır) hindular təşkil edir. Əhalinin ən sıx olduğu yer paytaxt Santyaqo və ətrafıdır. Ümumi əhalinin təxminən yarıya qədəri bu ərazidə yaşayır. Şəhərdə 6.5 milyon insan yaşayır ki, bu ölkənin 1/3-ini təşkil edir. Şimalda və cənubda əkinçiliyə yararlı olan Andların arasında qalan ovalıqlar da sıx məskunlaşmış yerlərdir. Santyaqonun 100 km qərbində liman şəhəri Valparaisoda 1.5 milyon insan yaşayır.

Ölkənin şimal və cənub uc nöqtələrində əlverişsiz yaşayış şəraiti olduğundan əhali seyrəkləşir.

Milli tərkib

Çili əhalisinin 95%-ni avropalılar (xüsusilə basklar) və onların nəsilləri təşkil edir. . Ölkəyə əsasən XlX əsrdə Avropadan İngilis, irland, alman, sonralar isə Xorvatiya, Fələstin, İtaliyadan immiqrantlar gəlrmişdir. Yerli hindilər, əhalinin sadəcə % 3,2'sini təşkil edir.

Çili Statistik göstərilərə görə Çilidə 50.000 (0,30%) civarında müsəlman var. Bir çox İslami quruluşun olduğu Çilidə, Çili Müsəlman İcması və Es-Selâm Məscidi Santyaqo şəhərində, Bilal Məscidi Iquique şəhərində, Muhamməd Mədəniyyət Mərkəzi isə Coquimbo (Vl bölgə) şəhərində yerləşir.

1856-cı ildə Suriya, FələstinLivandan Çiliyə çoxlu sayda müsəlman köç etdi. Bu müsəlmanlar Müsəlman İcması Birliyini qurdular. 1907-ci ildə ölkədəki müsəlmanların sayı 1498-ə çatmış, bu rəqəm 0,04% nisbəti ilə ölkə tarixində ən yüksək göstəriciyə yüksəlmişdir. Çilidə ilk məscid 1988-1989 illərdədə Şeyx Tevfik Ruminin başçılığı ilə Santyaqoda inşa edilmişdir. 1980-ci illərin sonlarına qədər bir sıra çilili İslamı seçmişdi. Bu məscid tamamlandıqdan sonra İslama keçənlərin sayısında önəmli bir artım oldu. 1998-ci ildə Şeyx Tevfik Ruminin vəfatından sonra Üsame Ebu Gazali məscidə imam olaraq seçilmişdir.

Coğrafiyası

Sahəsi 756.945 km2 olan Çili Cənubi Amerika qitəsinin şimaldan-cənuba Antarktikaya qədər uzanan bir ölkə olsa da, orta eni sadəcə 180 km-dir. Ölkənin ən dar yeri (Antarktikadakı Çili torpaqları istisna olmaqla) 90 km-dir. Ən geniş yerinin uzunluğu 240 km-dir. Avropa ilə müqayisə olunsa, Danimarkadan Saxara səhrasına uzanacaq qədər bir məsafə qət edilir. Bu ölkəni «Antraktidaya açılan darvaza» da adlandırırlar. Dünyanın ən cənub şəhəri Puerto-Vilyams, ən cənub yaşayış məntəqəsi Puerto Torodur. Ən hündür dağ gölü Çunqara (dəniz səviyyəsindən 4570 m hündürlükdədir) və daimi fəaliyyətdə olan vulkanı Ualyatiri (6064 m) Çili ərazisində yerləşir. Şərq-qərb məsafəsi çox az olsa da, bu iki uc arasında çox hündürlük fərqi var. Ölkə ayrıca şimaldan cənuba çox fərqli iqlim, bitki örtüyü və coğrafi şəkillər göstərir. Bu üzdən Çili, bir çox qaynaqlardatəzadlar(müxtəlifliklər) ölkəsi olaraq tanınır. Həqiqətən də şimaldakı çölü Afrikanın Saxarasını, cənubdakı kanalları Norveç kanallarını, Los Laqosdakı Osorno və ətrafı İsveçrə Alplarını xatırladır.

Çilinin iqlimi şimalda tropik səhradan cənubda mülayim okeanadək dəyişir.

Orta temperatur:

  • cənubda +3-dən +16 °C-dən
  • şimalda +12-dən +22 °C-dək.

Ərazisi

Çili inzibati cəhətdən on beş bölgədən ibarətdir. Bunlardan on dördü, başlarındakı Rum rəqəmləri ilə ifadə edilən, şimaldann cənuba sırasıyla Tarapacá, Antofagasta, Atacama, Coquimbo, Valparaíso, O'Higgins, Maule, Bío-Bío, Araucanía, Los Lagos, Aysén, Magallanes y la Antártica Chilena bölgələri və sonradan əlacə olunan Los Ríos ilə Arica və Parinacota bölgələridir. Bunlarla bərabər bir də Región Metropolitana de Santiago bölgəsi vardır.

Çilinin ərazi quruluşu

Çili şəhərlərinin siyahısı Çili ərazisi 15 vilayətdən ibarətdir.

Açar Adı İspanca Paytaxtı
XV   Arica and Parinacota Región de Arica y Parinacota Arica
I   Tarapacá Región de Tarapacá Iquique
II   Antofagasta Región de Antofagasta Antofagasta
III   Atacama Región de Atacama Copiapó
IV   Coquimbo Región de Coquimbo La Serena
V   Valparaíso Región de Valparaíso Valparaíso
VI   O'Higgins Región del Libertador General Bernardo O'Higgins Rancagua
VII   Maule Región del Maule Talca
VIII   Biobío Región del Biobío Concepción
IX   Araucanía Región de la Araucanía Temuco
XIV   Los Ríos Región de Los Ríos Valdivia
X   Los Lagos Región de Los Lagos Puerto Montt
XI   Aisén Región Aisén del General Carlos Ibáñez del Campo Coihaique
XII   Magallanes Región de Magallanes y de la Antártica Chilena Punta Arenas
RM   Santiago Región Metropolitana de Santiago Santyago

Dağları

Çili dağları, yer üzünün ən yüksək sıradağlar zəncirini yaradır. 6000 m-dən yüksək bir çox zirvəsi vardır. Bunlardan biri olan Çilinin ən yüksək dağı (6.880 m) Ojos del Salado eyni zamanda dünyanın ən yüksək vulkanıdır. Aşağıda ən məşhurları göstərilib:

  • Nevado Ojos del Salado, 6.880 m, III Bölgə (Atacama Bölgəsi)
  • Cerro Tupungato, 6.800 m, (Metropolitan Bölgəsi)
  • Volcán Llullaillaco, 6.739 m, II Bölgə (Antofagasta Bölgesi)
  • Volcán Parinacota, 6.342 m, I Bölgə (Tarapacá Bölgəsi)
  • Volcán Licancábur, 5916 m, II Bölgə (Antofagasta Bölgəsi)
  • Descabezado Grande, 3.830 m, VII Bölge(Maule Bölgəsi)
  • Torres del Paine, 2.800 m, XII Bölge (Magallanes y de la Antártica Chilena Bölgəsi)
  • Volcán Villarrica, 2.840 m, VIII Bölge (Araucanía Bölgəsi)
  • Volcán Osorno, 2.652 m, X Bölge (los Lagos Bölgəsi)
  • Volcán Cerro Hudson, 1.905 m, XI Bölgə (Asyen Bölgəsi)

Çaylar və göllər

Ölkənin özəl coğrafi vəziyyəti səbəbiylə, uzun çayları yoxdur. Ən uzun çayı olan Rio Loa'nın uzunluğu 443 kmdir. Ölkənin şimalında Atacama Çölündəki ekstremal quraqlıq, böyük su yığımlarının olmasına imkan yaratmır. Şimalındakı az sayda çay And Dağlarındaki qarlardan bəslənirlər. Cənuba endikçə artan yağışlarla bu bölgələrdəki çaylara daha çox su həcmi gətirir. Çaylar Çili iqtisadiyyatında, xüsusəndə enerji sahəsində önəmli rol oynayır. Bununla birlikdə somon balıkçılığı və raftinq kimi macəra turizmi də mövcuddur. Şimaldan cənuba önəmli çayları aşağıda sıralanmışdır.

  • Río Lauca, 160 km, I Bölgə (Tarapacá)
  • Río Lluta, 167 km, I Bölgə (Tarapacá)
  • Río Loa, 443 km, II Bölgə (Antofagasta)
  • Río Copiapó,162 km, III Bölgə (Atacama)
  • Río Elquí, 170 km, IV Bölgə (Coquimbo)
  • Río Choapa, 160 km, IV Bölgə (Coquimbo)
  • Río Aconcagua, 142 km, V Bölgə (Valparaíso)
  • Río Maipo, 250 km, Metropolitan/ V Region (Metropolitan/ Valparaíso)
  • Río Mapocho, 120 km, Metropolitan(Metropolitana)
  • Río Cachapoal, 172 km, VI Bölgə( O´Higgins)
  • Río Maule, 240 km, VII Bölgə (Maule)
  • Río Biobío, 380 km, VIII Bölgə (Biobío)
  • Río Imperial, 52 km, IX Bölgə (Araucanía)

Gölləri arasında şimaldakı duz gölləri sayıla bilər ki bunların ən əsası olaraq Salar de Atacama'yı söyləyə bilərik. Bununla birlikdə ən şimalda, yer üzünün ən yüksəkdə olan göllərindən biri olan Lago Chungará gölü yerləşir. Gölün sahəsi 21,5 km² olub, 4.500 m yüksəklikdə yerləşir.

 
Lago Chungará ve Volkan Parinacota

Bir qrup böyük və gözəl göllər Temuco şəhərinin cənubundan başlayıb Puerto Monta qədər uzanır. Bunlar sırasıyla belədir.

  • Lago Colico, 56 km², IX Bölgə (Araucanía)
  • Lago Caburga, 51 km², IX Bölgə(Araucanía)
  • Lago Villarrica, 176 km², IX Bölgə (Araucanía)
  • Lago Calafquén, 120 km², IX Bölgə (Araucanía) und X. Bölgə (Los Lagos)
  • Lago Panguipulli, 116 km², X Bölgə (Los Lagos)
  • Lago Riñihue, 77 km², X Bölgə (Los Lagos)
  • Lago Ranco, 401 km², X Bölgə (Los Lagos)
  • Lago Puyehue, 156 km², X Bölgə (Los Lagos)
  • Lago Rupanco, 223 km², X Bölgə (Los Lagos)
  • Lago Llanquihue, 860 km², X Bölgə (Los Lagos)

Mədəniyyət

Çili mədəniyyəti, ispan mədəniyyəti və köklü əhalinin mədəniyyətlərini özündə birləşdirir. Mədəniyyət ispan dilində inkişaf etmişdir.

Din

Çili əhalisinin 80 % - katolik xristianları, 13 % - protestantlardır. Qalan 7 % başqa dinlərə sitaiş edirlər.

Dil

Rəsmi dövlət dili ispan dilidir. Bununla yanaşı, əhali ingilis, alman və müxtəlif etnik qrupların dillərində (aymara, arakuana, mapuçe) də danışır.

Xarici keçidlər

  • ThisisChile.cl – Official Chile website – English and Spanish version 2011-07-25 at the Wayback Machine

İstinadlar

  1. Coleccíon de historiadores de Chile y documentos relativos a la historia nacional
  2. Вокруг Света | Журнал | Стручковые остряки
  3. (PDF). 2009-12-25 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-09-07.
  4. . 2009-02-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-02-25.
  5. (PDF). 2009-02-25 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-09-07.
  6. (PDF). 2009-03-18 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-09-07.
  7. . 2011-02-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-09-07. (#parameter_ignored); (#parameter_ignored); (#parameter_ignored)

çili, chile, rəsmi, adı, ilə, respublikası, república, chile, cənubi, amerikada, dövlət, şərqdə, dağları, ilə, qərbdə, sakit, okean, arasında, qalan, şimaldan, cənuba, 4300, boyunca, uzanan, ərazidə, yerləşir, şimalda, peru, şimal, şərqdə, boliviya, şərqdə, ar. Cili isp Chile ve ya resmi adi ile Cili Respublikasi isp Republica de Chile Cenubi Amerikada dovlet Cili serqde And daglari ile qerbde Sakit okean arasinda qalan simaldan cenuba 4300 km boyunca uzanan erazide yerlesir Simalda Peru simal serqde Boliviya serqde Argentina ile hemserheddir Cenubda Dreyk bogazi qerbde ise Sakit okeanla ehate olunmusdur Paytaxti ve en boyuk seheri Santyaqo umumi sahesi 756 096 3 kvadrat kilometr ehalisinin sayi 18 milyon neferden coxdur Cili RespublikasiRepublica de ChileCiliBayraq GerbSuari Por la razon o la fuerzaHimni Himno Nacional source source track track track PaytaxtiSantyaqoEn boyuk seheriSantyaqo 6 5 milyon Valparaiso 905 min Konsepsyon 815 min 2015 ci il Resmi dilleriispan diliDinikatolisizmRehberlik PrezidentGabriel Boric 11 III 2022 Yaranmasi18 sentyabr 1810Tarixi Yaranmasi18 sentyabr 1810Erazisi Umumi756950 38 ci yer Su 1 6Ehalisi 2015 ci texmini17 6 milyon 62 ci yer 9 IV 2012 siyahiya alma16 341 929 Sixliq23 km2 59 6 kv mil UDM AQP 2014 cu texmini Umumi409 milyard 44 cu Adam basina23 000 76 ci ValyutasiCili pesosuYolun hereket istiqametisagTelefon kodu 56ISO 3166 koduCLInternet domeni clCili Cili BMT 1945 BVF 1945 BYIB 1945 ADT 1948 UTT 1995 Merkosur 1996 assosiativ uzv uzvudur Mundericat 1 Etimologiyasi 2 Tarixi 3 Ehali 4 Milli terkib 5 Cografiyasi 6 Erazisi 7 Cilinin erazi qurulusu 8 Daglari 9 Caylar ve goller 10 Medeniyyet 11 Din 12 Dil 13 Xarici kecidler 14 IstinadlarEtimologiyasi RedakteOlkenin adi Aymara dilinde dunyanin sonu menasini veren chilli sozunden gelir Tarixci Xose de Akostanin gosterdiyi kimi Chile sozu kecua dilinde soyuq 1 ve ya hedd 2 menasini verirdi Tarixi RedakteXX esrin evvellerinde 1810 1823 Bernardo Bernardo O Higgins ve Manuel Rodrigesin basciligi ile aparilan azadliq mubarizesi neticesinde Cili xalqi Ispaniyanin mustemleke esaretinden azad oldu 1837 ci ilde Cili ve Argentinanin Boliviya Peru Konfederasiyasina qarsi muharibesi bas verir 1864 1883 ci illerde ise Ispaniyaya qarsi olan ve tarixe Birinci Sakit okean muharibesi kimi dusen munaqise bas verir Ikinci Sakit okean muharibesinde elde edilen qelebeler neticesinde Cili Cenubi Amerikanin qerb sahillerinin seriksiz hokmranina cevrildi XIX esrin ortalarinda Cilide Almaniyadan kocenlerin bir sira yasayis meskenlerinin esasi qoyulur Ehali Redakte Vulkan Parinakota San Pedro de Atakama Salar Maricunqa Atakama sihrasi Laquna verde Pasxa adasi Cilinin vilayetleri Robinzon Kruz adasi Embalse el Yeso Vina del Mar Rio Achibueno Bio Bio Moca adasi Vulkan Osorno Chiloe Glaciar San Quintin Torres del Paine Tierra del Fuego Navarino adasi Ehalisi 17 milyon neferdir Onlarin 25 ni avropalilar alman ingilis ve italyanlar 70 ni metisler 3 ni simalda aymara cenubda ise Konsepsiyon ve Mont seherleri arasinda araukana hindileri yasayir hindular teskil edir Ehalinin en six oldugu yer paytaxt Santyaqo ve etrafidir Umumi ehalinin texminen yariya qederi bu erazide yasayir Seherde 6 5 milyon insan yasayir ki bu olkenin 1 3 ini teskil edir Simalda ve cenubda ekinciliye yararli olan Andlarin arasinda qalan ovaliqlar da six meskunlasmis yerlerdir Santyaqonun 100 km qerbinde liman seheri Valparaisoda 1 5 milyon insan yasayir Olkenin simal ve cenub uc noqtelerinde elverissiz yasayis seraiti oldugundan ehali seyreklesir Milli terkib RedakteCili ehalisinin 95 ni avropalilar xususile basklar ve onlarin nesilleri teskil edir 3 4 5 6 Olkeye esasen XlX esrde Avropadan Ingilis irland alman sonralar ise Xorvatiya Felestin Italiyadan immiqrantlar gelrmisdir Yerli hindiler ehalinin sadece 3 2 sini teskil edir Cili Statistik gosterilere gore Cilide 50 000 0 30 civarinda muselman var Bir cox Islami qurulusun oldugu Cilide Cili Muselman Icmasi ve Es Selam Mescidi Santyaqo seherinde Bilal Mescidi Iquique seherinde Muhammed Medeniyyet Merkezi ise Coquimbo Vl bolge seherinde yerlesir 1856 ci ilde Suriya Felestin ve Livandan Ciliye coxlu sayda muselman koc etdi Bu muselmanlar Muselman Icmasi Birliyini qurdular 1907 ci ilde olkedeki muselmanlarin sayi 1498 e catmis bu reqem 0 04 nisbeti ile olke tarixinde en yuksek gostericiye yukselmisdir 7 Cilide ilk mescid 1988 1989 illerdede Seyx Tevfik Ruminin basciligi ile Santyaqoda insa edilmisdir 1980 ci illerin sonlarina qeder bir sira cilili Islami secmisdi Bu mescid tamamlandiqdan sonra Islama kecenlerin sayisinda onemli bir artim oldu 1998 ci ilde Seyx Tevfik Ruminin vefatindan sonra Usame Ebu Gazali mescide imam olaraq secilmisdir Cografiyasi RedakteSahesi 756 945 km2 olan Cili Cenubi Amerika qitesinin simaldan cenuba Antarktikaya qeder uzanan bir olke olsa da orta eni sadece 180 km dir Olkenin en dar yeri Antarktikadaki Cili torpaqlari istisna olmaqla 90 km dir En genis yerinin uzunlugu 240 km dir Avropa ile muqayise olunsa Danimarkadan Saxara sehrasina uzanacaq qeder bir mesafe qet edilir Bu olkeni Antraktidaya acilan darvaza da adlandirirlar Dunyanin en cenub seheri Puerto Vilyams en cenub yasayis menteqesi Puerto Torodur En hundur dag golu Cunqara deniz seviyyesinden 4570 m hundurlukdedir ve daimi fealiyyetde olan vulkani Ualyatiri 6064 m Cili erazisinde yerlesir Serq qerb mesafesi cox az olsa da bu iki uc arasinda cox hundurluk ferqi var Olke ayrica simaldan cenuba cox ferqli iqlim bitki ortuyu ve cografi sekiller gosterir Bu uzden Cili bir cox qaynaqlardatezadlar muxteliflikler olkesi olaraq taninir Heqiqeten de simaldaki colu Afrikanin Saxarasini cenubdaki kanallari Norvec kanallarini Los Laqosdaki Osorno ve etrafi Isvecre Alplarini xatirladir Cilinin iqlimi simalda tropik sehradan cenubda mulayim okeanadek deyisir Orta temperatur cenubda 3 den 16 C den simalda 12 den 22 C dek Erazisi RedakteCili inzibati cehetden on bes bolgeden ibaretdir Bunlardan on dordu baslarindaki Rum reqemleri ile ifade edilen simaldann cenuba sirasiyla Tarapaca Antofagasta Atacama Coquimbo Valparaiso O Higgins Maule Bio Bio Araucania Los Lagos Aysen Magallanes y la Antartica Chilena bolgeleri ve sonradan elace olunan Los Rios ile Arica ve Parinacota bolgeleridir Bunlarla beraber bir de Region Metropolitana de Santiago bolgesi vardir Cilinin erazi qurulusu RedakteCili seherlerinin siyahisi Cili erazisi 15 vilayetden ibaretdir Acar Adi Ispanca PaytaxtiXV Arica and Parinacota Region de Arica y Parinacota AricaI Tarapaca Region de Tarapaca IquiqueII Antofagasta Region de Antofagasta AntofagastaIII Atacama Region de Atacama CopiapoIV Coquimbo Region de Coquimbo La SerenaV Valparaiso Region de Valparaiso ValparaisoVI O Higgins Region del Libertador General Bernardo O Higgins RancaguaVII Maule Region del Maule TalcaVIII Biobio Region del Biobio ConcepcionIX Araucania Region de la Araucania TemucoXIV Los Rios Region de Los Rios ValdiviaX Los Lagos Region de Los Lagos Puerto MonttXI Aisen Region Aisen del General Carlos Ibanez del Campo CoihaiqueXII Magallanes Region de Magallanes y de la Antartica Chilena Punta ArenasRM Santiago Region Metropolitana de Santiago SantyagoDaglari RedakteCili daglari yer uzunun en yuksek siradaglar zencirini yaradir 6000 m den yuksek bir cox zirvesi vardir Bunlardan biri olan Cilinin en yuksek dagi 6 880 m Ojos del Salado eyni zamanda dunyanin en yuksek vulkanidir Asagida en meshurlari gosterilib Nevado Ojos del Salado 6 880 m III Bolge Atacama Bolgesi Cerro Tupungato 6 800 m Metropolitan Bolgesi Volcan Llullaillaco 6 739 m II Bolge Antofagasta Bolgesi Volcan Parinacota 6 342 m I Bolge Tarapaca Bolgesi Volcan Licancabur 5916 m II Bolge Antofagasta Bolgesi Descabezado Grande 3 830 m VII Bolge Maule Bolgesi Torres del Paine 2 800 m XII Bolge Magallanes y de la Antartica Chilena Bolgesi Volcan Villarrica 2 840 m VIII Bolge Araucania Bolgesi Volcan Osorno 2 652 m X Bolge los Lagos Bolgesi Volcan Cerro Hudson 1 905 m XI Bolge Asyen Bolgesi Caylar ve goller RedakteOlkenin ozel cografi veziyyeti sebebiyle uzun caylari yoxdur En uzun cayi olan Rio Loa nin uzunlugu 443 kmdir Olkenin simalinda Atacama Colundeki ekstremal quraqliq boyuk su yigimlarinin olmasina imkan yaratmir Simalindaki az sayda cay And Daglarindaki qarlardan beslenirler Cenuba endikce artan yagislarla bu bolgelerdeki caylara daha cox su hecmi getirir Caylar Cili iqtisadiyyatinda xususende enerji sahesinde onemli rol oynayir Bununla birlikde somon balikciligi ve raftinq kimi macera turizmi de movcuddur Simaldan cenuba onemli caylari asagida siralanmisdir Rio Lauca 160 km I Bolge Tarapaca Rio Lluta 167 km I Bolge Tarapaca Rio Loa 443 km II Bolge Antofagasta Rio Copiapo 162 km III Bolge Atacama Rio Elqui 170 km IV Bolge Coquimbo Rio Choapa 160 km IV Bolge Coquimbo Rio Aconcagua 142 km V Bolge Valparaiso Rio Maipo 250 km Metropolitan V Region Metropolitan Valparaiso Rio Mapocho 120 km Metropolitan Metropolitana Rio Cachapoal 172 km VI Bolge O Higgins Rio Maule 240 km VII Bolge Maule Rio Biobio 380 km VIII Bolge Biobio Rio Imperial 52 km IX Bolge Araucania Golleri arasinda simaldaki duz golleri sayila biler ki bunlarin en esasi olaraq Salar de Atacama yi soyleye bilerik Bununla birlikde en simalda yer uzunun en yuksekde olan gollerinden biri olan Lago Chungara golu yerlesir Golun sahesi 21 5 km olub 4 500 m yukseklikde yerlesir Lago Chungara ve Volkan Parinacota Bir qrup boyuk ve gozel goller Temuco seherinin cenubundan baslayib Puerto Monta qeder uzanir Bunlar sirasiyla beledir Lago Colico 56 km IX Bolge Araucania Lago Caburga 51 km IX Bolge Araucania Lago Villarrica 176 km IX Bolge Araucania Lago Calafquen 120 km IX Bolge Araucania und X Bolge Los Lagos Lago Panguipulli 116 km X Bolge Los Lagos Lago Rinihue 77 km X Bolge Los Lagos Lago Ranco 401 km X Bolge Los Lagos Lago Puyehue 156 km X Bolge Los Lagos Lago Rupanco 223 km X Bolge Los Lagos Lago Llanquihue 860 km X Bolge Los Lagos Medeniyyet RedakteCili medeniyyeti ispan medeniyyeti ve koklu ehalinin medeniyyetlerini ozunde birlesdirir Medeniyyet ispan dilinde inkisaf etmisdir Din RedakteCili ehalisinin 80 katolik xristianlari 13 protestantlardir Qalan 7 basqa dinlere sitais edirler Dil RedakteResmi dovlet dili ispan dilidir Bununla yanasi ehali ingilis alman ve muxtelif etnik qruplarin dillerinde aymara arakuana mapuce de danisir Xarici kecidler RedakteThisisChile cl Official Chile website English and Spanish version Arxivlesdirilib 2011 07 25 at the Wayback MachineIstinadlar Redakte Coleccion de historiadores de Chile y documentos relativos a la historia nacional Vokrug Sveta Zhurnal Struchkovye ostryaki Argentina como Chile y Uruguay su poblacion esta formada casi exclusivamente por una poblacion blanca e blanca mestiza procedente del sur de Europa mas del 90 E Garcia Zarza 1992 19 PDF 2009 12 25 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 09 07 SOCIAL IDENTITY Marta Fierro Social Psychologist 2009 02 25 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2009 02 25 massive immigration of European Argentina Uruguay Chile Brazil PDF 2009 02 25 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 09 07 Latinoamerica PDF 2009 03 18 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 09 07 Arxivlenmis suret 2011 02 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 09 07 parameter ignored parameter ignored parameter ignored Cili ile elaqedar bu meqale qaralama halindadir Meqaleni redakte ederek Vikipediyani zenginlesdirin Menbe https az wikipedia org w index php title Cili amp oldid 6545001, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.