fbpx
Wikipedia

Misir inqilabı (2011)

Misir inqilabı — ərəb ölkələrindəki ümumi antihökumət nümayişlərinin mühüm tərkib hissəsi. Nümayişlər və aksiyalar Qahirə, İsgəndəriyyə və bir sıra digər mühüm şəhərlərdə keçirilmişdir. Nümayişçilərin ən fəal olduğu yer Qahirənin mərkəzindəki Təhrir meydanı olmuşdur. Onlar Misiri 30 ildən artıq bir müddətdə idarə edən Məhəmməd Hüsnü Mübarəkin hakimiyyətdən getməsini və ciddi konstitusiya islahatlarının keçirilməsini tələb etmişlər. 17 günlük etiraz nümayişlərindən və qarşıdurmalardan sonra Hüsnü Mübarək istefa verdi, konstitutsiyanın fəaliyyəti dayandırıldı, parlament buraxıldı. Hakimiyyət Ali Hərbi Şuraya keçdi.[8]

Misir inqilabı (2011)

10 fevral gecəsi Təhrir meydanı
Yer Misir
Tarix 25 yanvar-11 fevral 2011
Əsas məqsəd Prezident Məhəmməd Hüsnü Mübarəkin istefası, ciddi konstitusiya islahatları
Nəticə Məhəmməd Hüsnü Mübarək istefa verdi.[1][2][3][4][5][6][7] Misir Parlamenti buraxıldı. Konstitutsiya ləğv olundu. Hakimiyyət Silahlı Qüvvələrin Ali Şurasına keçdi. Yeni parlament seçkilərinin 2011-ci ilin sentyabrında keçirilməsi qərara aıındı.[8]
İştirakçı sayı təqribən 10 milyon
Əleyhdarları hakimiyyət tərəfdarları
Həlak olanlar 365 nəfər[9]
Yaralananlar 400 nəfərdən artıq
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Hüsnü Mübarəkin hakimiyyəti

Fövqəladə vəziyyət

1981-ci ilin 6 oktyabrında prezident Ənvər Sadatın islamçı Xalid əl-İslambuli və tərəfdaşları tərəfindən qətlə yetirilməsindən sonra Misirdə fövqəladə vəziyyət elan olundu[10]. Sui-qəsddə iştirak edən altı nəfərə ölüm hökmü verildi[11].

Ənvər Sadat qətlə yetirilərkən onun yanında olan Hüsnü Mübarək əlindən yaralandı[12][13].

Hüsnü Mübarək 14 oktyabr 1981-ci ildə Misir prezidenti seçildi[14]. Prezident seçiləndən sonra o üç mindən çox islamçını həbsxanadan azad etsə də, bir neçə islam partiyasının fəaliyyətinə qadağa qoydu[15]. Hüsnü Mübarək 1984-cü ildə SSRİ ilə Misir arasındakı münasibətlərin normallaşmasına nail ola bildi.[16]. O həmçinin 1985-ci il yanvarın 2-də Ənvər Sadat tərəfindən sürgün edilmiş Pravoslav Kilsəsinin patriarxı II Senofiosu geri qaytardı.[17]

Hüsnü Mübarək daxili siyasətdə sələflərindən fərqli tək bir addım atdı: dövlətin aparıcı vəzifələrinə, xüsusilə hərbi struktura Amerikada təhsil görmüş şəxsləri təyin etdi. Misir ordusu Rusiyanın hərbi təsir dairəsindən çıxıb "amerikalaşdı".[18].

Səbəbləri

İqtisadi vəziyyət

Misir həm XX əsrdə, həm də XXI əsrin əvvəllərində regionda mühüm rol oynayıb. Geostrateji mövqeyinə, iqtisadi potensialı görə bu ölkə daim xarici ölkələrin marağını özünə cəlb edib. İkinci dünya müharibəsindən sonra Misirdə baş verən hadisələr zamanı hakimiyyətə gələn Camal Əbdül Nasir ərəb millətçiliyi ideologiyasının tərəfdarı olub. Onun ölümündən sonra hakimiyyətə gələn Ənvər Sadat İsraillə sülh müqaviləsi bağladı. Amma digər ərəb dövlətləri bu razılaşmanı qəbul etmədilər. Nəticədə həmin dövrdən etibarən Misirin ərəb dövlətləri arasında münasibət gərginləşmişdi. Daxildə də qəbul olunan qərarlara ciddi etirazlar var idi. Xüsusilə də daxildəki Müsəlman qardaşlar qruplaşması İsraillə imzalanan razılaşmadan ciddi şəkildə narazı idi. Çoxları Misirin həmin vaxtlardakı siyasətinin təslimçi siyasət kimi qiymətləndirirdilər. 1981-ci ildə hakimiyyətə gələn Hüsnü Mübarək də bu siyasəti davam etdirdi. Onun hakimiyyəti illərində ABŞ-ın Misirə təsir imkanları xeyli artdı. 1980-ci ildən bu günə kimi ABŞ hər il Hüsnü Mübarək hökumətinə 1,3 milyard dollar təmənnasız hərbi yardım edir. Bu illər ərzində Misirlə ABŞ arasında çox isti münasibətlər formalaşmışdı. Bu illər ərzində ABŞ və Misir arasında müttəfiqlik prosesi getdi. Ölkə böyük iqtisadi potensiala malik olsa da, Hüsnü Mübarəkin hakimiyyəti illərində bu problemlər həllini tapmadı. Ölkədəki işsizliyin səviyyəsi də getdikcə artırdı. Hökumət isə büdcəni doldurmaq üçün vergiləri artırırdı. Əhalinin aztəminatlı təbəqələrinin həyat səviyyəsi isə getdikcə pisləşirdi. Əhalinin təbəqələşməsi də sürətlə gedirdi[19].

Mübarəkin apardığı iqtisadi islahatlar Misiri Səudiyyə Ərəbistanından sonra bölgənin ən qüdrətli dövlətinə çevirdi. Təkcə 2004-2008-ci il islahatları Misirin ümumdaxili məhsulunun iki dəfədən də çox artmasına səbəb oldu. Hüsnü Mübarək işsizliyin aradan qaldırılması üçün dövlət idarələrində lazım olduğundan da artıq işçi götürülməsinə də qərar verdi. Ancaq işsizliyi nəzərəçarpacaq dərəcədə azalda bilmədi[18][20].

İnsan hüquqları

Siyasi hüquqlar da xeyli məhdudlaşdırılmışdı. Yadfikirlilik qəbul olunmurdu. Hüsnü Mübarəkə qarşı çıxanlar təqib olunurdular. Bütün bunlar əhalinin hakim rejimə qarşı nifrətini artırırdı.[19].

Bir sıra mütəxəssislərin rəyinə əsasən Misirdə başlamış iğtişaşaların əsas səbəbi Mübarəkin 30 illik aramsız hakimiyyətə malik olması, işsizlik, əhalinin sosial haqqlarının qorunmamamsı olmuşdur[21][22].

Misirdə baş vermiş hadisələr bir sıra adlar qoyulmuşdur. Məsələn Tvitter inqilabı[23], Gənclər inqilabı[24], Xardal inqilabı[25], Kurort inqilabı[26] və Xurma inqilabı[27].

WikiLeaks saytının hələ dekabrda açıqladığı diplomatik məktublarda yazılmışdı ki, Misirdə nəinki müxalifətə söz deməyə imkan verilmir, hətta hakim partiyadan olanlar da 30 ildir ki, boş qalan vitse-prezident vəzifəsinə yaxın buraxılmırlar. "Hüsni Mübarək özünə vitse-prezident götürmür. Buna imkan verməyən şəxs - onun xanımı Suzan Mübarəkdir. Suzan Mübarək oğlu Camala alternativ ola biləcək adamların hamısının qabağını alır. Qamalı prezidentliyə aparan başlıca qüvvə onun anası Suzan Mübarəkdir. Suzan Mübarəkin hakimiyyəti və nüfuzu Qamal üçün həlledici rol oynayır".

ABŞın Christian Science Monitor qəzeti yazır ki, 2006-cı ildə Misirdəki Amerika səfiri Frank Riccardione Vaşinqtona məktubunda bildirmişdi:

"Prezident Hüsni Mübarəkin ətrafındakı köhnə qvardiya prezidentin varisi kimi ordudan çıxmış şəxsi görmək istərdi. Prezidentin oğlu Qamal isə investisiya-bank dairələrindəndir. Qamalın öz ətrafına yığdığı yeni komanda köhnə qvardiyanı sıxışdırıb çıxarmaq istəyir".

[28]

WikiLeaks-in açıqladığı ABŞ teleqramlarına görə, "ordunun orta və aşağı rütbəli zabitləri müdafiə nazirindən kəskin narazıdırlar. Zabitlər 30 il əvvəlki kimi elita hesab olunmurlar. Misirin müdafiə naziri o biri nazirlər kimi şəxsi sadiqliyi bilik və bacarıqdan yuxarı qoyulur".[29]


1952-cü ildən bəri ölkəni 3 əsas siyasi figur idarə etmişdir. Camal Abdülnasır, Ənvər Sadat və indiki Misir prezidenti Hüsnü Mübarək, Misir Ordusunda yüksələrək siyasətə keçmiş və gərək indiki prezident Mübarək, istərsə də Camal Əbdül Nasır və Ənvər Sadat, ölkəni dəmir yumruqla idarə etmiş və müxalifətin güclənməsinə imkan verməməyə çalışmışdılar.

Misir, Ərəb Dövlətləri içərisində ən güclü orduya sahib olan ölkə olaraq tanınsa da, bu ordu siyasətlə birgə yaşamağa alışdığı üçün Ərəb-İsrail müharibələri ndə təsirsiz qalmış və Fələstin Probleminin ərəblərin lehinə həll edərək Ərəb dövlətlərinin bayraqdarlığınıı etməyə çalışan Misir Siyasətinə kifayət qədər dəstək verə bilməmişdir.

Misir, İsraillə müharibədən məğlub ayrılandan sonra özünü qorumaq və Sinay yarımadasının şərqindən Süveyş Kanalına yönələn İsrail təhdidini ləğv edə bilmək məqsədilə bu ölkə ilə sülh bağladı . Ənvər Sadatın bu addımı Ərəblər arasında böyük bir etirazla qarşılansa da, İsrail və Qərb Dünyasından dəstək görmüş və xüsusilə də ABŞ Misirə böyük maliyyə və hərbi yardım edərək ölkənin Ərəblər arasındakı nüfuzunu yenidən qazanmasına kömək olmağa çalışmışdır. ABŞ Misir-İordaniya-Səudiyyə Ərəbistanı üçbucağına çox böyük əhəmiyyət vermişdi.

Misir, Osmanlı dövründən bəri Ərəb Siyasi Düşüncəsi yetişdirdiyi, çox sayda etnik, dini qrupun bir arada yaşadığı bir ölkədir. Ərəb, İslam, Helenistik mədəniyyəti, Xristianlıq və Mistisizmi bir arada yaşadığı Qahirəİsgəndəriyyə kimi şəhərlər çoxlu sayda müxalif fikirli insanlara və sənətçilərə də ev sahibliyi etməkdədir.

Misirdə etnik mənada çox böyük bir müxtəliflik olmasa da, dini mənada vahid bir quruluş mövcud deyildir. Misir əhalisinin 90% yaxını müsəlmandır. Müsəlmanların böyük bir qismini sünnilər olsa da sufi təlimləri və şiəliyi qəbul edənlər də kifayət qədərdir. Bununla yanaşı, əhalinin təxminən 10%-ini xristianlar təşkil edir. Misir xristiyanlarının 90%-i İsgəndəriyyə də olan Qibti Pravoslav Kilsəsinə bağlı olsada, qalanları isə Qibti Katolikprotestantdırlar. Xristianların böyük bir qismi İsgəndəriyyə və Qahirədə yaşayırlar.

Ölkə içərisində fəaliyyəti getdikcə artan təşkilatlardan olan Müsəlman qardaşlar və ona bağlı olaraq hərəkət edən qruplar, Hüsnü Mübarək və rəhbərliyinə qarşı duyduqları qəzəbi xristianlara qarşı yönəldirlər. Çünki Müsəlman Qardaşlar Təşkilatı, Hüsnü Mübarəyin Xristian Qərbin Misirdəki nümayəndəsi olaraq görürlər.

2006-cı ildə baş tutmuş parlament seçkisinin nəticəsində Müsəlman qardaşlar Təşkilatı Misir Məclisiə girmədi, liberal Vəfd Partiyası ancaq 6 deputat mandatı qazandı.

 
Nümayişçilər tərəfindən üzəri yazılmış bronetranspartyor

1 yanvar 2011-ci ildə İsgəndəriyyədə kilsəyə təşkil edilən bombalı hücum və ardından Qahirə küçələrində baş verən Xristian-Müsəlman qarşıdurması Misirdə çox böyük narahatlıq törətmişdi.[30].

Hərəkatın aprıcı qüvvələri

Əl-Cəzirə telekanalının Misir qiyamları haqqında xəbər proqramı (ingiliscə)

Əl-Ğad Partiyası 2004-cü ildə Misir rəhbərliyi tərəfindən rəsmi qeydiyyata alınsa da, təşkilatın lideri Əymən Nur 2005-ci ilin yanvarında həbs olunub və bir qədər sonra ABŞ hökumətinin Qahirəyə təzyiqlərindən sonra azadlığa buraxılıb. Partiya ölkədə konstitusiya dəyişikliyi tələbini irəli sürür. 2005-ci ildəki parlament seçkilərində partiya rəsmi rəqəmlərə görə, 7 faiz səs qazanıb. Ancaq bir qədər sonra partiyadan bir qrup ayrılaraq "Sabah" adlı yeni partiya yaradıb. "Sabah"ın hökumətin partiyası olduğu iddia edilir.

Kifayə hərəkatı Misirin xristian qibti tayfalarının nümayəndəsi Corc İshaq tərəfindən yaradılıb. Kifayə əsas hədəfinin Mübarəkin istefaya göndərilməsi və hakimiyyətin atadan oğula keçməsinin qarşısını almaq olduğunu elan edib.

Yeni Vəfd Partiyası. Misirin əsas siyasi təşkilatlarından biridir, 1919-cu ildə yaradılıb. Partiya 1953-cü ildə o zamankı dövlət başçısı Camal Əbdülnasir tərəfindən bağlansa da, 1983-cü ildə yenidən bərpa olunub. hazırda Vəfdin Misir parlamentində 6 deputatı var. Sağçı partiya hesab olunan Vəfdin liderlərindən olan Numan Goma Misirdə fövqəladə vəziyyətin ləğv olunması, siyasi məhbusların azadlığa buraxılmasını tələb edir. Eyni zamanda ingilislərə qarşı sərt münasibəti və İranla dostluq (1981-ci ildən sonra İranla Misir arasında münasibətlər düşmənçilik səviyyəsindədir) əlaqələrinin qurulmasının tərəfdarıdır.

Müsəlman qardaşlar. Misirin ən böyük və güclü müxalif islamçı hərəkatıdır, XX əsrin əvvəllərində müsəlman dünyasında başlayan müstəmləkə əleyhinə islamçı müqavimət hərəkatı dalğasında yaranıb. Qısa zamanda böyük sayda tərəfdarlar toplayan və demək olar ki, dünyanın bütün ölkələrinə yayılan, xüsusən də ərəb ölkələrində təşkilatlanan "qardaşlar" Misirdə hər zaman ağır basqılarla üzləşib, hərəkatın liderləri, xüsusən də Camal Əbdül NasirƏnvər Sadat zamanında həbsxanalara salınıb, bir çoxları öldürülüb. Bundan sonra təşkilat daxilində parçalanma yaranıb, hərəkat radikallar və nisbətən mötədil xəttə bölünüblər. Təşkilatın fəaliyyəti rəsmən qadağan olunsa da, üzvləri müstəqil olaraq Misir parlamentində təmsil olunublar. 2005-ci il seçkilərində Misir parlamentinə 80-ə yaxın "ixvançı" deputat düşmüşdü.

Milli Dəyişiklik Cəmiyyəti Misir müxalifətinin hazırkı lideri, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin sabiq direktoru Məhəmməd Əl-Baradei tərəfindən yaradılıb. 2009-cu ildə BAEA direktoru vəzifəsindən gedən əl-Baradei Misirdə siyasi fəaliyyətə başlayacağını bəyan etdi. Az bir vaxtda Misirin tanınmış jurnalistləri, yazıçılar, siyasətçilər, sənətçilər və başqa tanınmış şəxslər əl-Baradeinin yaratdığı hərəkata qoşuldular. Qeyd edək ki, hələ iki il əvvəl əl-Baradey Misirdə həm parlament (2010-cu ildə keçirildi), həm də prezident (bu il keçirilməsi planlaşdırılır) seçkilərində iştirak edəcəyini bəyan etdi. Ancaq əsas şərt kimi, ölkənin seçki qanunvericiliyinin dəyişməsini tələb edirdi.

Liberal Partiyası Misirin əsas dünyəvi siyasi partiyalarındandır. Daha əvvəl sağ yönümlü olsa da, Liberal Partiya indi daha çox mərkəzçi xətti müdafiə edir.

"6 aprel" Hərəkatı 2008-ci il aprelin 6-da misirli gənc fəallar tərəfindən yaradılıb. Hərəkat bütün siyasi qüvvələrlə yaxın münasibət saxlayır. Eyni zamanda hərəkatda müxtəlif siyasi baxışların daşıyıcıları, eləcə də neytral gənclər var.[31]

Başlanması

Yanvarın 17-də Qahirə şəhərində Parlament binası qarşısında bir vətəndaş özünü yandırmağa cəhd göstərmişdir. Ağır yaralanan vətəndaşın həyatı xilas olunmuşdur.[32]. Sonrakı gün bir nəfər Qahirədə hökumət binası qarşısında, 25 yaşlı işsiz bir nəfər isə İsgəndəriyyədə özünü yandırmağa cəhd etmişdir. Hər iki şəxs xəstəxanaya çatdırılmışlar və həyatları xilas olunmuşdur.[33]

Xronologiya

25 yanvar - Qəzəb günü

 
Qahirənin İmbaba rayonunda nümayişin dağıdılması

Yanvarın 25-də Misirin paytaxtı Qahirədə və digər şəhərlərdə ilk nümayişlər baş verdi. Aksiya iştirakçıları ölkədə iqtisadi və siyasi islahatlar tələb edirdilər. Qahirədə nümayişə çıxanlar Təhrir Meydanına, Ali Məhkəmənin qarşısına toplaşıb, "Əsas çıxış yolu Tunisin yoludur!" yazılan şüarlar tutmuşdular. Onların bir qismi Daxili İşlər Nazirliyinin binası qarşısında da toplaşmağa cəhd etsələr də, polis bu istiqamətdə yolları bağlamışdı. Polis aksiya iştirakçılarını dağıtmaq üçün gözyaşardan qazdan və su şırnaqlarından istifadə etsə də, məqsədlərinə nail ola bilmədi.[34][35]. Həmin gün aksiyalarda bir polis əməkdaşı da həlak oldu.[36].

26 yanvar

Hakimiyyət orqanları kütləvi aksiyaların keçirilməsinə qadağa qoysa da[37], nümayişlər Qahirə, İsgəndəriyyə və Süveyş şəhərlərində davam etdi. Müxtəlif məlumatlara görə, nümayişlərdə on minlərlə insan iştirak etdi. Etirazçılar FacebookTvitterdən koordinasiya mərkəzi kimi istifadə etdiklərindən, hakimiyyət orqanları Tvitteri[38], az sonra isə Facebooku bağldı.[39]. Aksiyalar zamanı 70 nəfər xəsarət almışdır[40]. Misir prezidentinin oğlu Camal Mübarəkin Londona qaçması barəsində xəbər yayılsa da,[41], Misirdəki ABŞ səfirliyi məlumatı təkzib etdi.[42].

27 yanvar

Misir fond birjası yaranmış gərgin vəziyyətlə əlaqədar işini dayandırdı[43]. Aksiyalarda həbs olunanların ümumi sayının min nəfərdən artıq olması barəsində məlumat yayıldı[44].

28 yanvar - Qəzəb cüməsi

Yanvarın 28-də Misir prezidenti Hüsnü Mübarək televiziya ilə xalqa müraciət etdi. O həmişə ölkə əhalisinin əsas təbəqəsinin - yoxsul insanların tərəfində olduğunu bəyan etdi: "Biz işsizilklə mübarizəni davam etdirəcəyik. Biz hazırkı vəziyyətin - talançılıq və yanğın törədilməsinin öhdəsindən gələcəyik. Mən misirliləri ölkənin ümumi maraqlarına xidmət etməyə, hökumət binalarını yandırmamağa çağırıram".

Misir prezidenti həmvətənlərini əmin edib ki, iqtisadi və siyasi islahatları davam etdirəcək. "Bu Misirə qarşı sövdələşmədir", - deyən Hüsnü Mübarək insan tələfatına kədərləndiyini bildirdi. Hüsnü Mübarək hökuməti istefaya göndərdiyini elan etdi.[45]. Keçmiş mülki aviasiya naziri Əhməd Şəfəqi ölkənin baş naziri təyin edilib[46]. Bütün bunlara baxmayaraq, aksiyalar bir sıra şəhərlərdə davam etdirildi. Nümayişlər zamanı xəsarət alanların sayının 870 nəfərə çatdı[47].

Misirin əsas müxalif fiqurlarından biri Məhəmməd Əl-Baradei nümayişə qoşulmaq üçün Misirə qayıtdı. O, cümə günü kütləvi etirazlarda iştirak etmək və daha yaxşı güzaran üçün xalqın tələblərinə dəstək vermək üçün gəldiyini dedi:

"Mən gəlmişəm ki, onlarla birgə olum. Mən həmişə demişəm ki, məni bu dəyişikliyin simvolu kimi görmək istəsələr, məqbuldur, lakin dəyişiklik onlar bir araya gəlməyincə, baş verməyəcək. Onlar indi bir araya gəliblər və mən də siyasi və mənəvi dəstək vermək üçün onlarla birlikdə olmağa borcluyam. Onların adından danışmağa və onlarla birlikdə olmağa hazıram. Mən bunu elə etmək istəyirəm ki, keçid yumşaq olsun".[48]

Bəzi polislərin nümayişçilərin tərəfinə keçməsi xəbərləri yayıldı.[49]. Qahirə şəhərində ordu birləşmələrinin artırılması haqqında xəbər verildi.[50]. Həmçinin internet tam bağlandı. Ölkə prezidentinin, hökumət qurumlarının saytları da bağlandı. Bundan əvvəl Misirdə Facebook sosial şəbəkəsinin və Tvitter xidmətinin fəaliyyəti də dayanmışdı.[51][52][53].

29 yanvar

Ölkədəki etiraz aksiyalarından təşvişə düşən Misir prezidenti Hüsnü Mübarək oğlanlarını Londona göndərdi. Lakin Misirin dövlət televiziyası təkidlə məlumatı təkzib etdi.[54][55].

Qahirənin (Misir) mərkəzi meydanı sayılan Təhrir meydanında müxalifət tərəfdarlarının etiraz aksiyası davam edirdi. Meydanda azı 50 min nümayişçinin toplaşması barədə məlumat verildi. Hərbçilərlə nümayişçilər arasında hər hansı qarşıdurma baş tutmadı. Misir Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ABŞ-dan Qahirəyə qayıtdı. Artıq ordunun son hadisələrlə bağlı mövqeyinin aydın olduğu və xalqa qarşı silah işlətməyəcəyi bildirildi. Bu xüsusda hərbi komandanlıq və Prezident Administrasiyası arasında ciddi gərginlik yarandığı məlum oldu. İğtişaşlar nəticəsində ölənlərin sayı 100 nəfərə çatdı. Qahirədə min nəfərə yaxın nümayişçi Hüsnü Mübarək rejiminin simvolu sayılan və xalq tərəfindən "işgəncə evi" adlandırılan Daxili İşlər Nazirliyinin binasına hücum etməyə cəhd etdi. Məhəmməd əl-Baradei də Hüsnü Mübarəki istefa verməyə və hakimiyyətin təhvil verilməsi üzrə planı razılaşdırmağa çağırdı. O, "əl-Cəzirə" telekanalına telefonla müsahibəsində bildirib ki, yalnız prezidentin istefası ölkədəki iğtişaşlara son qoya bilər: "Mübarəkin sistemi Misir xalqının siyasi, iqtisadi və sosial tələblərinə cavab verə bilmədi. Biz azadlıq, demokratiya və sosial ədalətə əsaslanan yeni Misir qurmaq istəyirik"[56][57].

Qahirədə baş verən iğtişaşlar zamanı Misirin baş arxeoloqu Zahi Xəvasın bildirdiyinə görə qarətçilər Misir Muzeyindəki iki mumiyanı məhv edib. Qarətçilər muzeyin kassasını da soyublar. İğtişaşlarla əlaqədar ordu təhlükəsizlik məqsədilə turistlərin Misir piramidalarına girişinə də qadağa qoydu.[58][59][60].

Səhər saatlarında Misirdə Əl-Cəzirə telekanalının yayımı Misir hökuməti tərəfindən dayandırıldı. Bu haqda Əl-Cəzirə telekanalı məlumat verdi. Telekanalın verdiyi məlumata görə, telekanalının bütün əməkdaşlarının qeydiyyatı ləğv edildi.Misir müxalifət lideri, Məhəmməd Əl-Baradei həbs edilərək ev dustağı edildi.[61][62].

Hüsnü Mübarək Misir kəşfiyyatının rəhbəri Ömər Süleymanı ölkənin vitse-prezidenti təyin edib. Misirdə vitse-prezident vəzifəsi 1981-ci ildə Misir prezidenti Ənvər Sadatın öldürülməsindən sonra onun yerinə keçən Hüsnü Mübarək hakimiyyətə gələndən 30 ildir ki, boş qalmışdı.[63]

Beni-Sueyf şəhərində nümayişçilərlə polislər arasındakı toqquşmada on iki nəfər həlak oldu.[64]

30 yanvar

Yanvarın 30-u Misirdə mövcud olan fövqəladə vəziyyət Qahirə, İsgəndəriyyə və Süveyş şəhərlərində uzadıldı. Daha əvvəl yanvarın 28-i və 29-u axşam saat 6 və 4 olan komendant saatının vaxtı 15:00-dak artırıldı. Həmin gün Prezident Mübarək ordu rəhbərliyi ilə görüşlər keçirdi.[65]

31 yanvar

Misirdə çıxan Əş-Şuruk qəzetinin məlumatına görə Vitse-prezident Ömər Süleyman Hüsnü Mübarəkə hakimiyyətdən əl çəkməyi məsləhət gördüyünü yazdı.[66] Misir prezidenti Hüsnü Mübarək ölkə paytaxtında əhalinin etiraz aksiyalarının güclənməsi fonunda bu şəhəri tərk edib və nisbətən sabitliyin müşahidə edildiyi Şarm əl-Şeyxə gəlib. O, burada özünə məxsus bir hotelə sığınıb. Eyni zamanda bu səhərdən etibarən Şarm əl-Şeyxə ordu yeridilib.[67][68]

Misir prezidenti Hüsnü Mübarək bazar günü yeni hökumətə ölkədə sakitlik və sabitliyin yaradılması, işsizliklə mübarizə aparılması və yeni iş yerlərinin yaradılması ilə bağlı tapşırıq verib. Bu haqda Misirin milli televiziyası xəbər verib. Misir lideri həmçinin korrupsiya ilə daha fəal mübarizə aparmaq əmri verib.

Keçən həftənin cümə günü Mübarək ardı-arası kəsilməyən xalq narahatçılıqları fonunda hakimiyyəti istefaya gödərib. O, yeni nazirlər kabinetinin yaradılmasını keçmiş mülki aviasiya naziri Əhməd Şafiqə tapşırıb.[69]

Qahirə həbsxanasında baş vermiş iğtişaşlar nəticəsində onlarla insan həlak olub. Minə yaxın məhbus isə qaçmağa müvəffəq olub.[70][71]. Həmçinin Misirdə əl-Cəzirə kanalının yayımı dayandırılıb.[72]

1 fevral - Miyonların yürüşü

 
Qahirənin Təhrir meydanında baş verən 25 yanvar 2011-ci ldən başlanan nümayiş

Misir hakimiyyəti bütün sərnişin qatarlarının hərəkətinə müvəqqəti qadağa qoydu. Milli aviasiya xidməti "EgyptAir" isə komendant saatının qüvvədə olduğu müddət üçün bütün daxili və xarici reyslərini təxirə saldı. Saat 15:00-dan 8:00-dək heç bir uçuş olmadı.[73]

Misir ordusu nümayişçilərə qarşı gücdən istifadə etməyəcək. Bu barədə ölkənin güc strukrutlarının rəsmi məlumatında bildirilir. Yayılan bəyanatda "Sülh şəraitində söz azadlığına hamı üçün təminat verilir", deyə qeyd olunub. Qeyd edək ki, əvvəl Misirin Müdafiə Nazirliyinin nümayəndəsi prezident Hüsnü Mübarəkin istefası tələbi ilə çıxış edən nümayişçilərə qarşı gücdən istifadə ediləcəyini bildirmişdi.[74]

Hüsnü Mübarək yeni formalaşdırdığı hökumət üzvlərinə müxalifətlə danışıqlara başlamağı tapşırıb.[75]

 
Namaz qılan nümayişçilər

Misir prezidenti Hüsnü Mübarək öz müavini Ömər Süleymanı müxalifətlə dərhal danışıqlar aparmaq üçün nümayəndə təyin edib. "Prezident mənə bütün probelmlərlə bağlı dialoqun başlanması üçün siyasi qüvvələrlə danışıq aparmağı tapşırıb", deyə vitse-prezident televiziya ilə xalqa müraciət etdi. Danışıqlar müxalifətin məhdud müddət ərzində konstitusion islahatların keçirilməsi ilə bağlı əsas tələblərini əhatə edəcək. Bundan başqa, birinci dərəcəli məsələlər arasında işsizlik, yoxsulluq və korrupsiya ilə mübarizə müzakirə ediləcək. Müxalifətin hakimiyyətlə dialoqa razı olub-olmayacağı isə bəlli deyil. Müxalifət bəyan edib ki, Ömər Süleymanın təkoifinə bu gün aydın cavab veriləcək.

Xatırladaq ki, Misir müxalifəti əlahini ümumxalq tətilinə və "milyonların etiraz marşı"na çağırdı. Bu müraciət Qahirənin əsgərlər və zirehli texnika ilə əhatə olunan mərkəzi Təhrir meydanında səsləndi. Müxalifət "Ordu, Misir və Mübarək arasında seçim et!" şüarını irəli sürmüşdü. Həmin gün aksiya ilə əlaqədar ölkədə dəmir yolu rabitəsi tam dayandırılmışdı.[76]

TBMM-də çıxış edən Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çıxışı Təhrir meydanına yığışan nümayişçilərdə ruh yüksəkliyi yaradıb, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Ədalət və İnkişaf partiyasının qrup yığıncağında Hüsnü Mübarəkə, "Xalqı qane edən addımlar atın", - deməsinə Misir meydanlarından cavab gəldi. Nümayişçilər, "Baş nazir Ərdoğan!", - deyə şüarlar səsləndirərək Türkiyə baş naziri Ərdoğana təşəkkür ediblər.[77]

 
Misir müsəlman və xristianlarının birliyini təsvir edən Karlos Latuffun rəsmi

Misir paytaxtı Qahirədə müxtəlif hesablamalara görə bir nüçə yüz mindən 2 milyona qədər adam keçələrə çıxıb prezident Mubarəkin istefasını tələb edir.[78][79] Təhrir meydanında toplaşan etirazçılar artıq küçələrə də yayılıb. Bu arada Misirin ən yaşlı partiyası , Wafd bəyanat yayıb. Bəyanatda deyilir ki, müxalifət qrupları arasında vəziyyətə nəzarət etmək üçün "xalq cəbhəsi" yaratmaqla bağlı razılıq əldə edilib. Wafd bəyan edir ki, prezident Hüsnü Mübarəkin hakimiyyəti artıq legitimliyini itirib.

Bir qədər əvvəl qadağan edilən "Müsəlman Qardaşlığı" təşkilatı da bəyanat yayaraq bildirib ki, "heç bir halda Mübarək hakimiyyəti ilə danışıqlara getməyəcəklər.

Daha öncə bir neçə müxalifət partiyası prezident Mübarəki hakimiyyəti yeni təyin etdiyi vitse-prezident Ömər Süleymana təhvil verməyə çağırmışdılar. Və Süleymanla danışıqlara hazırlaşdıqlarını bildirmişdilər.

 
Təhrir meydanında xristian din ayini

Yüz minlərlə insan Qahirədə, Təhrir meydanına toplaşıb prezident Hüsnü Mübarəkin istefasını tələb edir. Misirin Aleksandriyada və digər şəhərlərdə də etiraz mitinqləri gedir. Müxalifət lideri, Nobel mükafatı lauratı Məhəmməd Əl Baradei Misir prezidentini cümə gününə kimi istefa verməyə çağrıb ki, qan tökülməsinin qarşısını alsın.Baradei Mübarəkdən sonrakı dövrlə bağlı müzakirələrə ehtiyac olduğunu da deyib. Qahirədə Mübarək tərəfdarlarının da nümayişi keçir. Eskpertlər bu əks-tərəfllərin toqquşmasından narahatdırlar. Qahirədə Təhrir meydanında 100 minlərlə adam toplaşıb Hal hazırda Qahirədə Təhrir meydanın 100 mindən insan toplaşıb. Etirazçılar Misir prezidenti Mübarəkin istefasını tələb edir. Şəhərin hər yerindən minlərlə adam meydana gəlir. Qahirədə həyat donub, insanlar mitinqə axışır. Aksiyada Misirin bütün müxalif qüvvələri, o cümlədən "Müsəlman Qardaşlığı" təşkilatının fəalları da iştirak edir. Ordu aksiyaya mane olmur.

Fevralın 1-də səhər tezdən başlayaraq 10 minlərlə insan Qahirədəki Təhrir meydanına yığışmağa başlayıb. Dünəndən müxalifət Prezident Hüsnü Mübarəkin istefası tələbiylə "milyonların yürüşü"nü keçirəcəyini bildirmişdi. Təhrir meydanının bütün girişləri etirazçıların özləri və ordu tərəfindən qorunur. Etirazçılar özləri meydana silah gətirilməyəcəyinə əmin olmağa çalışır. Meydana gedən yollar müasir amerikan və köhnə sovet tanklarıyla doludur. Qahirə səmalarında hərbi vertolyotlar dövrə vurur.

Ordu dinc əhaliyə atəş açmayacağını bəyan edib. Hərbçilərin sözçüsü İsmail Etman bildirmişdi ki, "Silahlı qüvvələr heç vaxt xalqa qarşı istifadə olunmayub və bundan sonra da olmayacaq. Çünki hər kəsin dinc etiraz hüququ var".

Fevralın 1-də keçirilən milyonluq mitinqdə adamlar daha nizmalıdırlar.Bəzi könüllülər "xalq təhlükəslizyi" yazısı olan geyimlər geyib, onlar deyirlər ki, hökumətin təxribatçılarının aralarına qarışmasının qarşısını almağa çalışacaqlar. Qahirədən başqa İsgəndəriyyə, Süvey., Mansura və Fayum kimi etirazların çox güclü olduğu şəhərələrə gedən yollar da bağlanıb.[80][81]

Misir prezidenti Hüsnü Mübarək Misir xalqına müraciət edib. Onun sözlərinə görə, Misirdə xalq iğtişaşlarının baş verməsi bəzi qrupların siyasi maraqlarına xidmət edir.

O, baş vermiş hadisələrdən sonra yeni hökumət qurduğunu, bu hökumətin gənclərin tələblərini nəzərə alacağını, bir çox təbəqənin etirazına səbəb olan problemləri həll edəcəyini, xüsusilə demokratiya məsələsinə həssas yanaşılacağını söyləyib. Mübarək Konstitusiya dəyişiklikləri də vəd edib.O, müxalifətə yeni hökumətlə işbirliyi üçün dialoq təklif etdiklərini, lakin bunun müxalifət tərəfindən qəbul olunmadığını bildirib. Mübarək "Mən heç vaxt iqtidar ardınca qaçmadım. Mən həm də ordunun təmsilçisiyəm. Bu gün ilk vəzifəm ölkədə sabitliyi yenidən təmin etməkdir" deyib.Misir prezidenti bütün hallarda qarşıdakı seçkilərdə iştirak etməyəcəyini söyləyib. Amma o, indiki halda vəzifəsindən istefa vermək fikrində olmadığını da, Misiri yeni hökumətə və başçıya sabitlik şəraitində və qanuni yollarla təhvil vermək istədiyini söyləyib: " Bir neçə ay boyunca vəzifəmin başında olacam və bu müddət ərzində sabitliyi qorumağa çalışacam". O, Məclisdən seçim müddətini sürətləndirməyi də xahiş etdiyini söyləyib.

H. Mübarək polisə müraciət edib, vətəndaşları dogru və qanuni qorumalarını istəyib, senzura yetkililərindən isə rüşvətə bulaşanları, həmçinin son hadisələrdə yanğın törədənləri tapıb cəzalandırmağa çağırıb. Hüsnü Mübarək Misir xalqın önündə keçirdiyi xidmətdən qürur duyduğunu bildirib: "Mən burda doğuldum, bu ölkəyə xidmət etdim, burda da öləcəyəm. Buraxın, mənim də, digərlərinin də fəaliyyətinə tarix qiymət versin" deyən Mübarək çıxışını bitirib.

Misir müxalifətinin liderlərindən olan Məhəmməd Əl-Baradei "Əl-Ərəbiyyə" telekanalına müsahibəsində prezident Hüsnü Mübarəkə ultimatum verib: "Mübarək cümə gününə qədər hakimiyyəti tərk etməlidir".[82]

Prezidentin çıxışı bitəndən az sonra - fevralın 2-nə keçən gecə ölkənin ikinci böyük şəhəri olan İsgəndəriyyədə Hüsnü Mübarək əleyhdarları ilə tərəfdarlarının toqquşması olub. Avtomat silahlardan atəş açan ordu birləşmələri insidentin böyüməsinə imkan verməyiblər. Paytaxt Qahirənin Təhrir (Azadlıq) meydanında isə fasiləsiz aksiya davam edir. Nümayişçilər Hüsnü Mübarəkin dərhal istefa verməsini tələb edirlər[83]

Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin televiziya çıxışından sonra İsgəndəriyyə şəhərində prezident tərəfdarları ilə etirazçılar arasında şiddətli toqquşmalar baş verib. Toqquşmalarda onlarla adam iştirak edib və ən azı 12 nəfər xəsarət alıb. Hadisə yerinə hərbi bölmələr və texnikalar göndərilib.[84]

2 fevral

Bu gün Prezident Hüsnü Mübarəkin minlərlə tərəfdarları Təhrir meydanına hücum təşkil etdilər. Onlar "Yaşasın bizim prezident" şüarları səsləndirirdilər. Digər qrup isə Təhrir meydanına başqa istiqamətdən hücum etmişdi. Ərəb telekanallarının yaydığı xəbərə əsasən, Misirin bir necə şəhərlərində Mübarək hakimiyyətinin tərəfdarları və əleyhdarları arasında toqquşmalar baş vermişdi.[85][86]. Həmçinin prezident tərəfdarları atlarla və dəvələrlə[87] Təhrir Meydanına soxularaq, nümayişçiləri oradan çıxarmağa cəhd etmişlər. Cəhd uğursuz alınmışdır. Xeyli yaralanan və ölənlər olmuşdur.[88][89][90]. Qarşıdurma İsgəndəriyyə şəhərində də baş vermişdir.[91]. Bu gün Misir parlamentinin aşağı və yuxarı palataları – Xalq Yığıncağı və Şura fəaliyyətini dayandırıb. Parlamentin hər iki palatası keçən ilin noyabrında keçirilmiş mübahisəli parlament seçkilərinin nəticələrinə yenidən baxıldıqdan sonra fəaliyyətini bərpa edəcək. Müxalifət parlament seçkilərinin nəticələrinin saxtalaşdırıldığını bəyan edir.[92] Misir Silahlı Qüvvələri xalqa müraciət edib. Müraciətdə aksiya keçirən vətəndaşlardan evlərinə qayıtmaq xahiş olunur.Müraciətdə qeyd edilir ki, vətəndaşlar öz tələblərini ifadə etmək üçün küçələrə çıxıb: "İndi də normal həyatı yalnız siz bərpa edə bilərsiniz. Bu sözü hamı eşitməlidir".[93] Misir Silahlı Qüvvələrinin müraciəti prezident Hüsnü Mübarəkin onun istefasını tələb edən insanlara növbəti seçkilərdə iştirak etməyəcəyi barədə söz verdikdən sonra yayılıb. Ancaq 9 gündür ki, bir çox Misir şəhərlərində küçələrə çıxan insanlar bəyan ediblər ki, Hüsnü Mübarəkə inanmırlar və o, dərhal istefa verməlidir.[94][95]

Misirdə fəaliyyət göstərən 3 əsas və ənənəvi müxalifət partiyası prezident Hüsnü Mübarəkin təcili dialoqa başlamaqla bağlı çağırışına müsbət cavab vermişdilər. Liberal yönümlü Yeni Vafd Partiyası, millətçi At-Taqamm Partiyası və Nasirçilər Partiyası ölkədə tezliklə islahatların aparılması istiqamətində milli dialoqun başlamasını dəstəkləyib. Müsəlman Qardaşları Hərəkatı və bu Hərəkatla koalisiya yaratdığını elan edən MAQATE-nin keçmiş rəhbəri Məhəmməd əl-Baradei isə hələ də Hüsnü Mübarəkin istefası tələbi ilə kütləvi aksiyaların keçirilməsinə tərəfdardır. Onlar Hüsnü Mübarəkin istefa verməsindən sonra vitse-prezident Omar Süleymanla danışıqlara hazır olduqlarını bəyan ediblər[96]

Məşhur Misir ehramları uzun illərdən sonra ilk dəfə bu gün bağlandı. Misirə giriş məhdudlaşdırıldı. Hakimiyyət ölkənin müxtəlif bölgələrindən paytaxta nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırdı.[97]

3 fevral

Qahirəyə yeni hərbi hissələr yeridildi, Təhrir meydanını tanklar mühasirəyə aldı, prezident Hüsnü Mübarəkin əleyhdarları və tərəfdarları arasında qarşıdurma davam etdi. Misir prezidentinin istefasını tələb edən müxaliflər hakimiyyətin çağırışına və komendant saatı tətbiq olunmasına baxmayaraq meydandan çıxmadı. Hüsnü Mübarək tərəfdarları və əleyhdarları arasında baş verən qarşıdurmada ən azı 10 nəfər ölüb, 500 nəfərə yaxın şəxs yaralanıb.[98]

Qahirənin mərkəzindəki "Təhrir" meydanına Hüsnü Mübarəkin minlərlə tərəfdarı çıxdı. Onlar meydana at və dəvələrlə hücum etdi. Hakimiyyət tərəfdarları rejimin əleyhdarlarını daşqalaq ediblər. Hava qaralandan sonra yandırıcı maye ilə dolu butulkalardan istifadə edildi. Butulkalardan birinin "Təhrir" meydanında yerləşən məşhur Qahirə muzeyinə düşməsi barədə məlumatlar var. hakim rejiminin əleyhdarları olan üç nümayişçini güllələyərək öldürüblər, Etiraz aksiyalarının təşkilatçılarından biri Mustafa al-Naqqar bildirib ki, atəş avtomatik silahlardan üç müxtəlif nöqtədən açılıb. Hərbçilər baş verənlərə qarışmayıb. Çərşənbə günü meydanın mərkəzinə prezident Hüsni Mübarəkin tərəfdarları atlarla daxil olublar və müxalifətlə onlar arasında toqquşma baş verib. Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, nəticədə üç nəfər həlak olub, 600 nəfərdən çox insan xəsarət alıb. Reuters xəbər agentliyinin məlumatına əsasən isə, dünənki toqquşmalar nəticəsində 1,5 minə yaxın insan yaralanıb[99][100][101]

Müxalifət tərəfdarları isə hakimiyyət tərəfdarlarını tutaraq Sadat metrostansiyasına doldurur Qahirənin Təhrir meydanında prezident Hüsnü Mübarəkin tərəfdarları və əleyhdarları arasında dünəndən başlayan və gecə ərzində davam edən qarşıdurmaya artıq ordu müdaxilə edib. Aksiyaçılar həbs olunurlar. Saxlananların sayı, onların Hüsnü Mübarəkin tərəfdarı, yoxsa əleyhdarları olduğu barədə də məlumat verilmir. Bu arada "Associated Press" agentliyi Hüsnü Mübarək əleyhdarlarının meydanın yaxınlığındakı "Sadat" metrostansiyasına nəzarəti ələ aldıqları və qarşı tərəfdən saxladıqları şəxsləri bu metrostansiyaya doldurduqları barədə məlumat yayıb.

Qeyd edək ki, Təhrir meydanında baş verən qarşıdurmada 8 nəfər ölüb, 800-dən artıq insan yaralanıb.[102]

Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin silahlı tərəfdarları Qahirənin Təhrir meydanında ordunun yaratdığı sipəri aşıblar. Onlar meydanda Hüsnü Mübarəkin istefasını tələb edən aksiyaçıların üzərinə hücuma keçiblər. Qeyd edək ki, bu gün səhərdən başlayaraq ordu Təhiir meydanında prezidentin tərəfdarları və əleyhdarları arasında növbəti toqquşmalara yol verilməməsi üçün hərəkətə keçib və bufer zona yaradılıb. Hərbçilər Qahirənin bir sıra rayonlarında aksiya iştirakçılarının həbsinə də başlayıblar.[103]

Qahirənin Təhrir meydanında prezident Hüsnü Mübarəkin tərəfdarları və əleyhdarları arasında növbəti qarşıdurma başlayıb. Tərəflər Təhiir meydanı yaxınlığında yerləşən körpü istiqamətində bir-birlərinə daş atırlar. Qeyd edək ki, bu gün səhər saatlarında da tərəflər məhz körpü yaxınlığında qarşılaşmış, ordu müdaxilə edərək tərəfləri ayıran bufer zona yaratmışdı. Orda bu dəqiqələrdə başlayan qarşıdurmaya isə müdaxilə etmir. Hərbçilər müşahidə aparmaqla kifayətlənirlər.

Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalı isə hərbçilərin artıq jurnalistləri meydandan uzaqlaşdırmağa başladığını və bunun aksiyaya müdaxiləyə bir hazırlıq ola biləcəyi barədə xəbər yayıb.[104]

4 fevral - Yolasalma günü

Müsəlman Qardaşları Hərəkatı cümə namazından sonra Prezident Sarayına yürüşün başlaması çağırışı ilə çıxış edib. Gecə ərzində Təhrir meydanında olan aksiyaçılar da Hüsnü Mübarəkin taleyinə qəti aydınlıq gətirəcək bu yürüşə hazırlıq məqsədilə qurduqları çadırları sökməyə başlayıblar. Bu arada ABŞ Senatı Hüsnü Mübarəki hakimiyyəti müvəqqəti bir hökumətə təhvil verməyə çağıran qanun layihəsini qəbul edib. Hüsnü Mübarək də kritik gün öncəsi ABŞ-ın ABC telekanalına müsahibə verib. O deyib ki, əgər istefa verərsə, Misirdə radikal Müsəlman qardaşları Hərəkatının hakimiyyətə gələcəyindən qorxur: "62 ildir ki, xalqa xidmət etməkdən yoruldum. Hakimiyyətdən artıq getmək istəyirəm. Oğlum Camal Mübarəki də xələfim olaraq, hakimiyyətə gətirmək niyyətim yoxdur və o, bu ilin sentyabrında keçiriləcək prezident seçkilərində iştirak etməyəcək. Ancaq indiki məqamda istefa versəm, radikal Müsəlman Qardaşları Hərəkatı hakimiyyətə gələ bilər".

Hüsnü Mübarək Təhrir meydanında baş verən qanlı toqquşmanın onun tərəfdarları tərəfindən törədildiyi barədə ittihamlarla da razılaşmayıb: "Qan tökülməsinin səbəbkarı Müsəlman Qardaşları Hərəkatıdır".

Misirin vitse-prezidenti Ömər Süleyman da bu günə qədər dost saydıqları ölkələrdən gələn açıqlamaların qəribə olduğunu söyləyib: "Bizim işlərimizə burunlarını soxurlar. Biz belə müdaxilələrə icazə verməyəcəyik". O, Müsəlman Qardaşları Hərəkatını dialoqa dəvət etdiklərini, ancaq onların buna rədd cavabı verdiyini də vurğulayıb. Bu arada bölgə ölkələrinin, ABŞ başda olmaqla, Qərb dövlətlərinin istefaya çağırdığı Hüsnü Mübarəkə İsraildən sonra ikinci sürpriz dəstək Fələstin Muxtariyyətindən gəlib. Ramallah şəhərində əleyhdarlarının aksiyası dağıdılsa da, onun tərəfdarlarının yürüş keçirməsinə icazə verilib.[105]

Hüsnü Mübarəkə qarşı etirazlarda mühüm rol oynamış Müsəlman qardaşlar təşkilatı Misirdə baş tutacaq prezident seçkilərində iştirak etməkdən imtina etmişlər. Onlar həmçinin hakimiyyətlə danışıqlarda iştirak etməyəcəklərini də bildirmişlər.[106]


Verilən xəbərlərə görə prezident Hüsnü Mübarəkin oğlu Camal Mübarək də prezidentliyə namziəd olmayacaq.[107]

Qahirənin mərkəzindəki Təhrir meydanına bütün giriş yollarını tanklar və zirehli texnika kəsib. Buna rəğmən, prezident Hüsni Mübarəkin istefasını tələb edənlərlə yanaşı, dövlət başçısını dəstəkləyən on minlərlə misirli meydana axışır. "Əl Cəzirə"nin məlumatına görə, Qahirə küçələrində silahlı gənc banditlər cövlan edir. Onlar dəyənək, bıçaq və hətta qılınclarla silahlanaraq yolları kəsir, maşın sahiblərindən pul alırlar. "Əl Məsri əl Yəum" qəzeti bildirir ki, sabiq DİN başçısı və onun üç müavini ev dustaqlarıdır. Onlara qarşı istintaq aparılır.

Misirin Daxili İşlər Nazirliyi polisin işə qayıtdığını bəyan etsə də, asayiş keşikçilərinin işi gözə dəymir.[108]

5 fevral

Fevralın 5-də gecəyarısı Misirin vitse prezidenti Ömər Süleymana qarşı sui-qəsd edildiyi barədə xəbər yayılmışdır. Xəbərə əsasən, o, zərər çəkməsə də, iki mühafizəçisi həlak olub.[109][110][111]

6 fevral

Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin oğlu Camal Mübarək hakim Milli Demokrat Partiyasının sədrliyindən istefa verdi. Hakim partiyaya yeni seçilən Baş katib Hossam Badravi partiyada liberal qanadın təmsilçisi sayıldı[112]. Müsəlman Qardaşları təşkilatı hakimiyyətlə danışıqlara getməyə razılıq vermişdir. Bu Misirdə fəaliyyəti qadağan olunmuş təşkilatın hökumətlə ilk danışıqlarıdır. Danışıqlarda hakimiyyəti vitse-prezident Ömər Süleyman təmsil etmişdir[113].

Misirdə nümayişlərin davam etdiyi bir vaxtda qadağan olunmuş Müsəlman qardaşlar təşkilatı elan edib ki, hökumətlə danışıqlar prosesinə qoşulmağa hazır olsa da, yalnız bir məsələni müzakirə edəcək. Bu da prezident Mübarəkin necə və nə vaxt kreslosunu tərk edəcəyi məsələsidir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, təşkilat danışıqlara razılıq verməklə çox böyük bir sövdələşməyə girir. Onları artıq indidən son iki nümayişə başçılıq etməkdə astagəl olmaqda günahlandırırlar. Digər müxalifət partiyaları elan ediblər ki, Hüsnü Mübarək getmədən heç bir danışıqlara girməyəcəklər. Hökumətin vəzifəliləri iddia edirlər ki, azad və ədalətli seçkilər üçün keçid tədbirləri yalnız prezident Mübarəkin nəzarəti altında mümkündür. İdeyalardan biri prezidenti bir növ kənara itələyib, lakin hakimiyyətini formal olaraq saxlamaqdır. ABŞ-ın elçisi Frank Uizner demişdi ki, prezident Mübarək hələlik vəzifəsində qala bilər.

Misirlilərin bir hissəsi bu gün iş yerlərinə qayıtdı. Banklar işlərini bərpa etdi.[114][115]

7 fevral

Misirin yeni maliyyə naziri Samir Radvanın bildirdiyinə görə büdcədən maaş alan işçilərin və pensiyaların məbləği 15% artırıldı. Bunun üçün 960 milyon ABŞ dolları həcmində vəsait ayrıldı.[116] Misirdə iqtidarla müxalifət arasında baş tutan danışıqlar zamanı konstitusiyaya dəyişiklik edilməsi ilə bağlı tərəflər arasında razılıq əldə olunub. Hökumət sözçüsü Maqdi Radi bildirib ki, gələn ayın ilk həftəsinə kimi konstitusiyaya lazımi dəyişikliklərin edilməsi üçün komitə yaradılacaq. Komitə məhkəmə hakimiyyəti və bəzi siyasətçiləri əhatə edəcək.

Konstitusiyaya ediləcək dəyişiklikləri hazırlayan komitə əvvəlcə prezident seçkisinə daha çox namizədin iştirakına zəmin yaradacaq, bundan əlavə prezidentin neçə dəfə seçilə biləcəyini müəyən edən dəyişikliklər üzərində işləyəcək. Komitə bu və ya digər dəyişikliklərlə bağlı işlərini mart ayının ilk həftəsinə qədər yekunlaşdıracaq. Bundan əlavə, iqtidar mətbuat azadlığını məhdudlaşdırmamağı, SMS vasitəsilə mesajlaşmağa mane olmamağa, internetə məhdudiyyətlər qoymamağa razılıq verib.

Hər iki tərəf hökumətin siyasi məhkumların şikayəti və tələblərini dəyərləndirəcək blok yaradılması sahəsində də razılıq əldə edib. Razılığa görə, nümayişlər başlayandan bəri saxlanılanlar sərbəst buraxılacaq. Hökumət korrupsiya ilə mübarizə, onun arxasındakıların müəyyən edilməsi üçün iş aparacaq.

Vitse-prezident Ömər Süleyman prezident Hüsnü Mübarəkin səlahiyətlərini icra etmək barədə müxalifətin təklifini rədd edib. Ancaq görüşün nəticələri Müsəlman qardaşlarını razı salmayıb. Təşkilatın rəsmilərindən olan Abdülmanem Abdülfatuh görüşdən sonra verdiyi açıqlamada müsbət fikirlərin olduğunu, ancaq bunların köklü dəyişikliklər olmadığını bildirib. Abdülfatuh Hüsnü Mübarəkin prezidentlik qərarnaməsi yayaraq konstitusiyanın 76 və 77-ci maddələrinin dəyişdirilməsini, parlamenti buraxmasını, bütün siyasi məhbusları azad etməsini və fövqəladə vəziyyəti aradan qaldırmasını tələb etdiklərini bildirib.

Kontitusiyanın adıçəkilən maddələri prezident seçkisi ilə bağlıdır. Bu maddələr Mübarəkin lideri olduğu iqtidar partiyasının növbəti prezidentin kim olacağını təyin etməsinə imkan verir, seçilən şəxsin növbəti seçkidə yenidən namizəd olmasına heç bir məhdudiyyət qoymur.

Muxalifət liderlərindən olan Məhəmməd Əl Baradeinin təmsilçisi Mustafa Naqqar toplantının müsbət hal olduğunu, ancaq bunun sadəcə bir başlanğıc olduğunu deyib[117]

Təhrir meydanında iki nəfər etirazçının toyu baş tutdu.[118]

8 fevral

Misir prezidenti Hüsnü Mübarək Qahirənin Təhrir meydanında nümayişçilərin arasında baş vermiş və 11 nəfərin ölümü ilə nəticələnmiş qarşıdurmanın araşdırılması üçün müstəqil komissiya yaratmağı tapşırıb. Prezidentin sözlərinə görə, komissiya "tamamilə müstəqil olmalı və Misir cəmiyyətində ləyaqət və vicdanları ilə tanınan şəxslərdən təşkil olunmalıdır". O komissiyanı "nümayişçilərə qarşı yol verilmiş yolverilməz qanun pozuntularını araşdırmağa" çağırıb.[119]

Misirdə hakimiyyət və müxalifət arasında dialoqun başlandığına dair xəbər yayıldı.[120] Google şirkətinin Yaxın Şərq bölməsinin top-meneceri Vael Qonim azadlığa çıxdıqdan sonra Misirdə baş verən etiraz aksiyalarına yardım göstərdiyini etiraf etdi. O, yanvarın sonunda həbs edildi və on iki gün həbsdə qaldıqdan sonra azadlığa buraxıldı."Biz öz ölkəmizin azadlığını istəyirik. Amma xahiş edirəm məni qəhrəmana çevirməyin. Qəhrəmanlar meydandakılardır, mən isə 12 gün hədsdə yatmışam. Biz ölkəmiz dəyişməyincə buranı tərk etməyəcəyik."[121][122]

Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin müəyyən zaman çərçivəsində hakimiyyətin sülh yolu ilə ötürülməsinin dəqiq qrafikinin hazırlanması barədə sərəncam verdiyi barədə vitse-prezident Ömər Süleyman bəyan etdi. Ömər Süleyman prezidentin istefasını tələb edən aksiyaçıların da təqib olunmayacağını bildirib: "Prezident milli konsensusu alqışlayır və böhranı aradan qaldırmaq üçün hazırda bizim düzgün yolla getdiyimizi təsdiqləyir".[123]

lakin, əsas müxalifət təşkilatı olanMüsəlman qardaşlar təşkilatının rəsmisi Əssam əl-Ərian prezident Hüsnü Mübarəkə vəzufədən getmək üçün bir həftə vaxt verildiyini bildirdi. Onun sözlərinə görə, təşkilat hakimiyyətlə heç bir kompromisə getmək niyyətində deyil. O, həmçinin Mübarəkin istefa edəcəyi halda Misirdə təkbaşına hakimiyyətə gələcəyini deyil, geniş parlament koalisiyası tərkibində hərəkət edəcəyini qeyd etdi. "Biz dinc təşkilatıq, konstitutsiya və qanunlar çərçivəsində hərəkət edirik"[124][125]

Fevralın 8-də Misirdə kütləvi etirazlar davam edib. Yüz minlərlə insan Qahirənin "Təhrir" meydanına toplaşaraq prezident Mübarəkin istefasını tələb ediblər. Bundan başqa bir qrup etirazçı meydandakı kütlədən ayrılaraq parlament binasının qarşısına yollanıb. Onlar narazıdırlar ki, Təhrir meydanında iki həftədən çox tələblərini səsləndirsələr də, hökumətdən kimsə gəlib onların dərdini dinləmir. Amma həmin qrup parlamentin binasına hücum etmək niyyəti nümayiş etdirmir. Onlar dinc şəkildə binanın qarşısında dayanıblar. Kütləvi etirazlar Misirin ikinci böyük şəhəri – İsgəndəriyyədə də təşkil edilib. Etirazçılar prezident istefa verməyincə evlərinə dağılışmayacaqlarını deyirlər.Baxmayaraq ki, hökumət kütləvi aksiyaların dayandırılmasına çağırır və bir-birinin ardınca etirazçılara güzəştlər edir. Fevralın 8-də prezident Mübarək özünün islahatlar üçün "yol xəritəsi"ni açıqlayıb. Bu plan üç komitənin yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu komitələrdən biri Konstitusiyaya hansı dəyişikliklərin edilməsinin zəruriliyini araşdıracaq. Digər komitə kütləvi etirazlar zamanı aksiyaçılara qarşı güc tətbiqinin nəticələrini, ölümləri araşdıracaq. Üçüncü komitə isə siyasi dialoqa mümkün qədər çox partiyanı cəlb etməyə çalışacaq. Bundan başqa hökumət əhalinin dolanışığını yaxşılaşdırmaq niyyətində olduğunu göstərmək istəyir. Fevralın 8-də Misir hökuməti bəyan edib ki, dövlət sektorunda işləyənlərin maaşlarını, eləcə də pensiyaları 15 faiz qaldırır. Misir həbsxanalarından 30-dan çox siyasi məhbus buraxılıb. Onların son aksiyalar zamanı tutulan yox, Mübarək hakimiyyətinin uzun müddətdir həbsxanada saxladığı şəxslər olduğu deyilir.[126][127][128][129]

Misirin paytaxtı Qahirədə daha bir kütləvi aksiya keçirilib. Fevralın 8-də Təhrir meydanına toplaşan yüz minlərlə aksiyaçı prezident Hüsnü Mübarəkin istefasını tələb edib. Prezident Hüsnü Mübarək fevralın 8-də konstitusiya islahatları aparacaq komissiya formalaşdırdı. Konstitusiyada əsas islahatların prezidentin səlahiyyət müddətinin 6 ildən 4 ilə endirilməsi və iki dəfədən artıq dalbadal seçilməyin yasaqlanması olacağı bildirilir. Misir hökuməti isə 34 siyasi məhbusun azadlığa buraxıldığını açıqlayıb. "Human Rayts Votç" beynəlxalq insan hüquqları təşkilatının 7 fevral hesabatına görə, yanvarın 25-dən başlayan xalq hərəkatında ən azı 297 nəfər həlak olub. Ancaq etirazçılar başlıca tələblərinə - 1981-ci ildən ölkəni idarə edən prezidentin istefasına nail ola bilmirlər. Səlahiyyət müddəti 2011-ci ilin sentyabr ayında bitən Hüsnü Mübarək vaxtından əvvəl getməkdən imtina edir.[130]

9 fevral

Port-Səid şəhərində icra hakimiyyətinin binası yandırıldı. Bir neçə min insan hücum çəkərək binaya daş və butulkalarda yandırıcı maddələr atıb. İnsanlar 3 min nəfərin məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı şəhər administrasiyasına müraciətinin zibil qutularına atılmasından xəbər tutandan sonra küçələrə çıxmışlar.

Paytaxt Qahirədən cənub-qərbdə yerləşən El-Vadi əl-Qadid əyalətinin inzibati mərkəzi El-Xarqa şəhərində 60-dan çox insan polislə qarşıdurmada xəsarət alıb. Əyalət sakinləri yerli əhali ilə mehriban münasibət saxlamayan polis rəisinin şəhərə qayıtmasından sonra küçələrə çıxıblar. Polislə qarşıdurmalarda 1 nəfər ölüb, onlarla insan xəsarət alıb. Polis aksiyaçılara qarşı gözyaşardıcı qaz, təzyiqli su və döyüş güllələrindən istifadə edib.[131]

Qahirənin Təhrir meydanında da minlərlə insanın iştirak etdiyi aksiya davam edir. Cümə günü günorta namazından sonra böyük kütləvi aksiyanın keçirildi.[132][133]

Müsəlman qardaşlar Mübarəkə istefa verməsi üçün ultimatum verdi. Təşkilatın rəsmisi Hissəm Əl-Aryan prezident Hüsnü Mübarəkə istefa verməsi üçün 1 həftə şans verdiklərini bildirdi. Əl-Aryam deyib ki, Mübarəklə bərabər hökumət də tam formada istefa verməlidir. O, çıxışı zamanı, həmçinin Hüsnü Mübarəkin şərəfli bir şəkildə getməsini istədiklərini bildirmişdir. Yəni onlar Mübarəkə qarşı onun şəxsiyyətinin alçaldılması istiqamətində hər hansısa bir şey etmək istəmirlər.

Təhrir meydanında meydanda təcili tibbi yardım göstərilmək üçün tibb məntəqəsi və məktəbə gedə bilməyən şagirdlər üçün tədris kursları da fəaliyyətə başladı.[134]

10 fevral

Misirin cənub-qərbində təhlükəsizlik qüvvələri ilə nümayişçilər arasında baş verən toqquşmada azı üç nümayişçi həlak oldu, bir neçə nəfər isə yaralandı.[135]. Qahirənin mərkəzində prezidentin istefası tələbi ilə mitinqlər davam edir. Hökumətlə dialoqu gedən Ağsaqqallar Şurasının nümayəndəsi Diaa Raşvan danışıqlar prosesinin sona yetdiyini söylədiyinə görə vitse-prezident Ömər Süleyman Hüsnü Mübarəkin formal olaraq seçkiyə qədər hakimiyyətdə qalması və hakimiyyəti keçid hökumətinə verməsi barədə nümayişçilərin təklifini qəbul etməyib: "Kompromis axtarmaq əvəzinə vitse-prezident vaxtı uzatmağa və bizi dövlət çevrilişi təhlükəsi ilə qorxutmağa çalışdı". [131][136][137][138]

Misir Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanlığı ölkə prezidenti Hüsni Mübarəkin varisi qismində vitse-prezident Ömər Süleymanı təyin etməsinə mane oldu. Ordunun rəsmi nümayəndəsi çıxış edərək dedi: "Müxalifətin bütün tələblərini yerinə yetirməyə hazırıq".[139]

Son məlumatlara görə, Hüsni Mübarək bu axşam istefa verdiyi barədə bəyanatla çıxış edəcək. Lakin xəbərin rəsmi təsdiqi yoxdur. Mübarəkin yerinə prezidentin kim olacağı bəlli deyil. Misir Konstitusiyasına görə, hakimiyyət ölkə parlamentinin spikeri Fəthi Soruraya verilməlidir. Lakin sözügedən məsələ ilə bağlı danışıqlar davam edir. Soruranın müvəqqəti dövlət başçısı təyin edilməsi müxalifətçilərin narazılığına səbəb ola bilər, çünki onlar parlament seçkilərinin çoxsaylı qanunsuzluqlar və pozuntularla keçirildiyi, bu səbəbdən də ali qanunverici orqanın qeyri-legitim olduğunu söyləyirlər. Buna görə də Misirin yeni rəhbərinin müxalifətçiləri razı sala biləcək neytral fiqur olacağı istisna edilmir.[131]

Misir Silahlı Qüvvələrinin Ali Komandanlığı xalqı müraciətlə çıxış edib. Komandanlıq ölkədəki böhranın həll edilməsinə qarışmaq niyyətini açıqlayıb. Silahlı Qüvvələrin nümayəndəsi bildirib ki, bu qərar prezident Hüsnü Mübarəkin iştirakı olmadan keçirilən iclasın yekunu əsasında qəbul edilib. Hərbçilər müntəzəm toplaşaraq vəziyyəti müzakirə etmək, ölkədə sülh və qayda-qanunu dəstəkləmək qərarına gəliblər. Bundan əlavə, hərbçilər ən yaxın vaxtda xüsusi kommünike dərc etməyi planlaşdırırlar. Bu kommunikedə Misir şəhərlərində toplaşan nümayişçilərin bütün tələbləri əks olunacaq. Təhrir meydanında toplaşan yüz minlərlə insan bu xəbəri alqışla qarşılayaraq, "Ordu və xalq birdir!" şüarı səsləndiriblər. Qeyd edək ki, bundan əvvəl Mübarəkin fevralın 10-da axşam səlahiyyətlərini vitse-prezident Ömər Süleymana təhvil verəcəyi barədə şayiələr dolaşıb. Bundan dərhal sonra prezidentin istefasını tələb edən aksiya iştirakçıları bütün ali məmurların istefasını tələb ediblər. Onlar hökumət və parlamentin buraxılmasını da istəyirlər. Qeyd edək ki, fevralın 11-nə ən böyük etiraz aksiyası təyin olunub. Bu aksiyada 20 milyon adamın iştirak edəcəyi gözlənilir.[140]

Bu gün Misir prezidenti Hüsnü Mübarək növbəti dəfə xalqa müraciət edib. H. Mübarək bundan əvvəlki açıqlamasını demək olar ki, təkrarlayıb. "Misirlilər öz gələcəklərini özləri həll edərlər" ifadəsi ilə müraciətinə başlayan H. Mübarək bir daha növbəti prezident seçkilərinə qatılmayacağını, lakin növbəti seçkilərə qədər də hakimiyyəti təhvil verməyəcəyini bildirib. O, hakimiyyəti sentyabr ayında təhvil verəcəyini deyib.Buna qədər isə səlahiyyətlərinin bir hissəsini yardımçısı Ömər Süleymana dövr etdiyini vurğulayıb. Mübarək kütləvi aksiyalarda ölənlərin olmasından üzüldüyünü, bu ölümlərin səbəbkarlarının tapılmasına çalışdıqlarını bildirib.

Misir prezidenti ölkədə siyasi və iqtisadi islahatlar aparacağını, Konstitusiya dəyişiklikləri edəcəyini vəd verib. Xarici sərmayənin ölkəyə gətiriləcəyini, xarici iş adamlarına etibarlı şərait yaradacağını da bildirib. O, müxalifəti yenidən dialoqa dəvət edib. H. Mübarək ona xarici təzyiqlərin olduğunu da söyləyib və "biz heç kimsənin oyuncağı deyilik" deyib.

H. Mübarək çıxışını Misirdən getməyəcəyini ifadə edən sözlərlə bitirib: " Həyatımın başlanğıcı da burdaydı, sonu da burda olacaq. Torpağın altına girənə qədər, ondan sonra da bu ölkədə olacağam. Allah Misiri qorusun!"[141][142][143][144][145][146]

Qahirənin Təhrir meydanında toplaşan mitinq iştirakçıları dövlət televiziyasının qərargahına tərəf hərəkət edirlər. Nümayişçilərin niyyətləri hələ məlum deyil.[147]. Aksiya iştirakçıları yalnız Mübarəkin deyil, bütün hakimiyyətin istefasını tələb edir.[148]

11 fevral - Son gün

 
Hüsnü Mübarəkin istefasını qeyd edən müxaliflər

Misir müxalifət liderlərindən biri, MAQATE-nin keçmiş başçısı Məhəmməd Əl Baradei Hüsnü Mübarəkin dərhal istefaya getməkdən imtina etməsindən sonra Misirdə "partlayış" təhlükəsi haqqında Tvitterdəki öz microblogunda "Misir sosial partlayış qarşısındadır. Ordu dərhal ölkəni xilas etməlidir" şəklində açıqlama yazıb.[149][150]

Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkdən sonra köməkçisi və səlahiyyətlərinin bir hissəsini təhvil verdiyi Ömər Süleyman xalqa müraciət edib. Ö. Süleyman H. Mübarəkin xalqa müraciətində söylədiyi bəzi fikirləri təkrarlayıb. O, Konstitusiya dəyişikliklərini həyata keçirmək üçün şura yaratdıqlarını bildirib. Ö. Süleyman da islahatlar keçiriləcəyini, iqtisadiyyatın inkişafı ilə bağlı işlər görüləcəyini vəd edib. O, müxalifəti dialoqa çağırıb. Ö. Süleyman xalqın kütləvi aksiyalara son qoymağa çağırıb: "Təhrir meydanında toplaşan xalqı evlərinə, işlərinin başlarına dönməyə çağırıram". Ö. Süleyman misirliləri xarici təzyiqlərə qarşı güclü olmağa, "əcnəbi medianın yönləndirmələrinə uymamağa" çağırıb.[151]

Mübarəkin istefa verməkdən imtina etməsindən qəzəblənmiş kütlə prezident iqamətgahına yürüş edib, Hüsnü Mubarəkin iqamətgahını mühasirəyə alıb. İnsanlar arasında artıq prezidentin qaçdığına dair şayiələr yayılmağa başlayıb. Bəzi dairələr hətta onun dünən gecə xalqa etdiyi müraciətin də əvvəlcədən yazıldığını, müraciətin yayımlandığı vaxt prezidentin artıq Misirdə olmadığını bildirir. [131]

Bu dəqiqələrdə yüz minlərlə insan Qahirədə Prezident Sarayına doğru yürüş edir. Kütlənin Prezident Sarayının yerləşdiyi Masr əl-Qadid kvartalında qarşısını almaq səyləri nəticə vermir. Kütlənin məqsədi Prezident Sarayını ələ keçirməkdir. Ordu rəhbərliyinin də bu saatlarda yeni bəyanatla çıxış edəcəyi gözlənilir.[152][153][154][155]

Misir Silahlı Qüvvələrinin Ali Şurası ölkədə vəziyyətlə bağlı bəyanat verib. Ordu ölkənin milli təhlükəsizliyinə qarşı hər hansı hədələrə yol verilməməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Ali Şura ölkədə azad və ədalətli seçkinin keçiriləcəyinə vəd verib və fövqəladə vəziyyətin aradan qaldırılmasının mümkünlüyünü vurğulayıb. Ancaq seçkinin tarixi açıqlanmayıb.

Bir sıra etirazçının prezident sarayı və mərkəzi televiziyanın binasına qarşı hərəkət etdiyi xəbəri alınmışdı. Bəzi hesablamalara görə aksiyalarda 20 milyonadək insan iştirak etmişdi. Misir prezidentinin əleyhdarları paytaxt Qahirənin altı bölgəsində eyni zamanda kütləvi aksiyalar keçirməyə hazırlaşırdılar. Mübarək əleyhdarları prezident səlahiyyətlərinin bir qisminin vitse-prezident Ömər Süleymana verilməsini də qəbul etmir, Mübarəkin dərhal istefaya getməsini və ölkəni tərk etməsini tələb edirlər. Əl-Ərəbiyyə telekanalının məlumatına görə, Misirin ordu rəhbərliyi təcili iclas keçirmişdi, ordunun bu gün mühüm bir bəyanatla çıxış edəcəyi gözlənilirdi.[131][156]

Axşam saatlarında "Əl-Ərəbiyyə" telekanalı Hüsnü Mübarəkin ailəsilə birlikdə Qahirəni tərk etdiyini bildirdi[157][158][159][160][161][162][163]. Bir sıra mənbələrdə onun Şərm əş-Şeyx şəhərinə[164][165], digər mənbələrdə isə BƏƏ-yə getdiyi bildirilirdi [166][167][168][169][170] Prezident sarayı yaxınlığında atışma səsləri eşidilir. Qahirədə Prezident Sarayı qarşısında aksiya keçirən 400 nəfərlik qrupa qoşulmaq üçün yüz minlərlə insan yürüşə başlayıb. Prezident Sarayı ətrafında atışma səsləri eşidildiyi barədə xəbər verilmişdi.[171]

Misirdə iqtidarda olan Milli-demokrat partiyasının (MDP) baş katibi Hosam Bədrəvi bir həftə əvvəl təyin olunduğu vəzifədən istefa verib.Bədrəvi həmçinin Hüsni Mübarəkin başçılıq etdiyi partiyadan birdəfəlik çıxdığını da bildirib.[172]

Mübarək istefaya yollandı.[2][3][4][5][6][7]


Qurbanlar

Jurnalistlər

İngiltərənin "The Guardian" qəzetinin bir əməkdaşı fiziki təzyiqə məruz qalıb.[173] Yunanıstandan olan 3 jurnalist döyülərək video-kameraları əllərindən alınıb. Bundan bir qədər əvvəl İspaniyanın TV E1 telekanalının jurnalisti hücuma məruz qalmışdır.Eyni zamanda, Mübarəkin əleyhdarları jurnalistləri müdafiə etməyə çalışırlar. İspaniya Xarici İşlər Nazirliyi Misir hökumətinin xarici jurnalistlərin təhlükəsizliyini təmin etməyə çağırıb.[174] Misirdə polis əməkdaşları beynəlxalq insan hüquqları və xeyriyyə təşkilatlarının üzvlərini həbs ediblər. Amnesty International təşkilatın nümayəndələri bildiriblər ki "30-dan çox insan hüquqları müdafiəçiləri, o cümlədən Amnesty International əməkdaşları Qahirədə polisi tərəfindən həbs edilib". Polis onları oteldə görüş keçirən zamanı həbs edib və naməlum istiqamətə aparıb. Eyni zamanda, gərarqahı Londonda yerləşən beynəlxalq xeyriyyə təşkilatı Oxfamın Misir bölməsinin səkkiz üzvü həbs olunub. Misirdə xarici jurnalistlərə qarşı təqiblər davam edir. Polis BBC, İTAR-TASS jurnalistlərinin kamera və noutbuklarını müsadirə edib. Fransanın TF-1 telekanalının üç müxbiri və İsveçin SVT telekanalın reportyoru Bert Sundström itkin düşüb.[175]. Fevralın 2-də Təhrir Meydanında baş verən toqquşmada bir neçə rus jurnalistin xəsarət aldığı məlum oldu.[176]

 
İnqilabda həlak olanların fotoları

Sərhədsiz Reportyorlar birliyi Misirdə xalq nümayişləri başlanandan indiyə qədər nümayişləri yayımlamağa çalışan 72 jurnalistin həbs olunduğunu, 75 jurnalistin isə müxtəlif dərəcəli xəsarətlər aldığını açıqlayıb. Təşkilatın yaydığı açıqlamada bildirilir ki, daha 7 jurnalist də nümayişlərin davam etdiyi 15 gün ərzində vəzifə borclarını icra edərkən Mübarək rejimi tərəfdarları tərəfindən qaçırılıb. Bundan əlavə, onlarla qəzet və televiziya əməkdaşlarının cihaz və avadanlıqları hakimiyyət dairələri tərəfindən müsadirə olunub.[177]

Misir təhlükəsizlik qüvvələrinin əməkdaşları Qətərin Əl-Cəzirə telekanalının Qahirə bürosunun rəhbəri Əbdül Fəttah Faid və kanalın müxbiri Əhməd Yusifi həbs ediblər. Bu barədə telekanalın özü məlumat yayıb. Telekanalın Qahirə bürosu hücuma məruz qalıb. Son bir neçə gün ərzində ikinci dəfə hücuma məruz qalan büroda avadanlıq sındırılıb, ofisin özü isə yandırılıb. Aksiyalar başlananda Misir hakimiyyəti Əl-Cəzirənin lisenziyasını alıb və təcili ölkədəki müxbir məntəqələrini yığışdırmağı tələb edib. Buna baxmayaraq telekanal Misirdəki fəaliyyətini davam etdirib.[178]

Misirin "Əl-Əhram" qəzetinin əməkdaşı Əhməd Məhəmməd Mahmud Qahirənin mərkəzində prezident tərəfdarları və əleyhdarları arasında baş verən toqquşmalarda aldığı güllə yarasından dünyasını dəyişib. İğtişaşları lentə alan jurnalist başından güllə yarası alıb. O, Misirdə prezidentin istefası tələbi ilə aksiyalar başladıqdan bəri həlak olan ilk jurnalistdir.[179][180]

Misirdə ABŞ-ın CBS televiziyasının müxbiri Lara Lohan döyülüb və zorlanıb. Aqressiv insanlardan ibarət qrup Lohanı çəkiliş qrupunun digər üzvlərindən ayıraraq kənara aparıb, nəticədə həmkarları ona kömək edə bilməyib. Sonda jurnalisti 20-dək hərbçi xilas edib.[181][182][183][184]

Vətəndaşlar

Beynəlxalq "Human Rights Watch" hüquq-müdafiə təşkilatı bildirmişdir ki, Misirdə kütləvi etiraz aksiyaları zamanı tutulmuş şəxslərə həbsxanalarda ağır işgəncələr verilir.

"The Guardian"ın məlumatına görə isə, hərbçilərin tutduqları dinc vətəndaşların tam əksəriyyəti həbsdən azad olmamışdır[131][185].

Nəticə

Prezident Məhəmməd Hüsnü Mübarək vəzifəsindən istefa verdi. Hakimiyyətə müdafiə naziri Məhəmməd Hüseyn Təntavi gəldi.Misir Parlamenti buraxıldı. Konstitutsiya ləğv olundu. Hakimiyyət Silahlı Qüvvələrin Ali Şurasına keçdi. Yeni parlament seçkilərinin 2011-ci ilin sentyabrında keçirilməsi qərara aıındı.[8][186]

Ərəb dövlətləri liqasının baş katibi Əmr Musa 2001-ci ildən bəri tutduğu vəzifəni bir neçə həftəyə tərk edəcəyini bildirib. Misirli olan Musanı bir çox analitiklər Misirin gələcək prezidenti kimi görürlər. ƏDL baş katibi "Misirdəki tarixi dəyişikliklərə görə xalqı və ordunu" alqışlayıb. O vətəndaşları "milli konsensusa əsaslanan sağlam sistemin qurulması istiqamətində hərəkət etməyə" çağırıb. Musa həmçinin "Misir və misirlilərin demokratiyaya doğru hərəkət etdiklərinə" əmin olduğunu bildirib.[187]

Fevralın 17-si Misirin 3 sabiq naziri həbs olundu. Bunlar sabiq daxili işlər naziri Həbib əl-Adli, eks-turizm naziri Zuheyr Harranax və mənzil təminatı naziri Əhməd əl-Maqrabidir. Onlar yanvarın 28-də sabiq prezident Hüsnü Mübarəkin hökuməti buraxmasınadək nazir postunu tutublar. Elə dünən Mübarəkin partiyadaşı olan milyarder və maqnat Əhməd Ezz də həbs olunub. Saxlanılmış şəxslərin hamısına qarşı çirkli pulların yuyulması, səlahiyyətləri aşma, dövlət əmlakının talanması maddələrilə ittiham irəli sürülüb.[188]

Misir hökuməti keçmiş prezident Hüsnü Mübarək və onun ailəsinin xarici banklarda hesablarını dondurmağa çalışır. Baş prokuror Əbdül Məcid Mahmud xarici işlər nazirliyinə xarici ölkələrdən cənab Mübarəkin hesablarının dondurulmasını istəməsi haqda müraciət edib. Mübarəkin xanımı Süzan və onların iki oğlu və onların həyat yoldaşlarının da hesabları dondurulur. İsveçrə artıq cənab Mübarəkin ölkədəki hesablarını dondurub. Misirin keçmiş liderinin milyardlarla dollar varidatı olduğu haqda məlumatlar verilib.[189]

İqtisadi təsiri

Fevralın 2-si Moodys beynəlxalq reytinq agentliyi beş ən böyük Misir bankının reytinq dərəcəsini aşağı saldı.[190]. Credit Agricole" bankının apardığı təhlillərə əsasən, 2011-ci ildə Misirdə ÜDM-in artım tempinin əvvəllər proqnozlaşdırılan 5,3% deyil, 3,7% olacağı gözlənilir. Misirdə banklar və fond birjası 10 gün ərzində işləmədi. Eyni zamanda, ölkənin iri şəhərlərində zavod və fabriklər fəaliyyətini dayandırdı. Bir çox turizm şirkətləri turistlərin Misirə göndərilməsini dayandırdı. Turistlərin Misirə gəlməməsi ölkə iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərəcək. Bundan başqa, Misirdə ərzaq məhsulları üzrə ciddi qiymət artımı gözlənilir.[191]. Həmçinin, neftin qiyməti Misirdə baş verən hadisələrin nəticəsində qalxdı.[192] Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin istefası barədə xəbər dünya bazarında neftin qiyməti ucuzlaşdırıb.[193] Kütləvi etiraz askiyaları başlayandan bu yana ölkə iqtisadiyyatına 3.1 milyard dollar ziyan dəydi .[112][194]

Etiraz aksiyaları Misir iqtisadiyyatını iflic vəziyyətinə saldı. Ölkədə "çörək qiyamları" baş verdi, qaz balonlarına olan növbələrdə insanların həlak olması halları müşahidə olunub. Misirlilərin tam əksəriyyətinin gündəlik rasionunun əsasını təşkil edən və qiyməti dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılan çörək uğrunda növbələrdə kütləvi davalar nəticəsində onlarla insan yaralanıb. Yerli əhali arasında populyar olan "rəqif" adlı çörəyin qiyməti iki dəfə bahalaşdı. Qahirənin İmbaba səmtində qaz balonları satılan dövlət məntəqələrindəki növbələrdəki davalarda 3 nəfər həlak oldu. Misirdə vahid qazpaylama və təminat şəbəkəsi olmadan Qahirə ilə yanaşı, bütün ölkədə istifadə edilən qaz balonlarının qiymətini alverçilər dəfələrlə qaldırmışdı. Qahirədə qəzəblənmiş kütlə belə alverçilərdən birini öldürdü.[108]

İnqilabın baş verdiyi əsas yerlər

Qahirə (Təhrir meydanı)
İsgəndəriyyə
Mansura
Siva
Süveyş
Luksor
Sinay yarımadası
Şarm əş-Şeyx
Şibin əl-Qum
Əl-Ariş
Sohaq
Minya
İsmailiyyə

Beynəlxalq münasibət

  ABŞ

Yanvarın 29-da Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin televiziya ilə xalqa müraciətindən sonra onunla ABŞ prezidenti Barak Obama arasında telefon danışığı olub. Telefon danışığını kimin təşəbbüsü ilə baş tutması barədə məlumat verməyən B.Obama Misir xalqının yanında olduqlarını bəyan edib. Ağ Ev başçısı misirli həmkarını xalqa verdiyi vədləri yerinə yetirməyə çağırdığını və ona xalq qarşısındakı öhdəliklərini xatırlatdığını bildirib: "Misirdə iqtisadi, sosial və siyasi islahatlar həyata keçirilməlidir". Ağ Evin sözçüsü Robert Gibbs həm nümayişçiləri, həm də Misir hökumətini zorakılıqdan imtina etməyə çağırıb: "Daha çox azadlıq tələblərinə veriləcək cavab zorakılıq deyil, dialoq olmalıdır. Misirdə köklü islahatlara ehtiyac var". R.Gibbs Misirdə baş verən son hadisələrlə bağlı ABŞ prezidenti Barak Obama üçün 40 səhifəlik xülasə hazırlandığını vurğulayıb: "Həm ABŞ-ın Müdafiə və Xarici İşlər nazirlikləri, həm də Qahirədəki səfirimiz Marqaret Skobi Misir hökuməti ilə sıx təmasdadırlar. Misir hökumətini Məhəmməd əl-Baradeini ev dustaqlığından azad etməyə çağırırıq". ABŞ dövlət katibi Hillari Klinton isə açıq şəkildə Hüsnü Mübarəkə "Xalqını dinlə!" mesajını göndərib. O, "əl-Cəzirə" telekanalı ilə canlı yayınlanan müraciətində bildirib ki, dinc nümayişlərə icazə verilməli və kəsilmiş rabitə əlaqələri bərpa olunmalıdır: "Bu nümayişlər Misir cəmiyyətində ciddi problemlər olduğunu göstərir. Misir hökuməti zorakılığın bu problemləri aradan qaldırmayacağını anlamalı, nümayişçilərin tələblərini qəbul edərək vəziyyətin gərginləşməməsi üçün islahatlara razılaşmalıdır". H.Klinton bəyan edib ki, ABŞ nümayişçilərin tələblərini anlayır və insanların öz hüquqlarını müdafiə etməsinə hörmət edir: "Həbs olunmuş nümayişçilər dərhal və qeyd-şərtsiz azadlığa buraxılmalıdır". Birləşmiş Ştatlar Misirdə azad və ədalətli seçkilər keçirilməsi və dinc, mütəşəkkil qaydada demokratiyaya keçidin tərəfdarıdır. Bunu Birləşmiş Ştatların dövlət katibi Hillari Klinton Fox News televiziyasına müsahibəsində deyib. O, ölkə prezidenti Hüsnü Mübarəki azad seçkilər keçirməyə və İranın aqibətindən qaçmaq üçün köklü islahatlar aparmağa çağırıb.Hillari Klinton həmçinin qeyd edib ki, Vaşinqton belə bir vəziyyətdə Qahirəyə köməyi kəsmək fikrində deyil.[83][195] Barak Obama administrasiyası və Misir hökumətinin nümayəndələri prezident Hüsnü Mübarəkin dərhal istefasını və vitse-prezident Ömər Süleymanın rəhbərliyi, hərbiçilərin və digər ərəb dövlətlərin dəstəyi altında keçid hökumətin formalaşması barədə danışıqlar aparırlar. ABŞ rəsmiləri Ömər Süleyman və Misir ordusunun rəhbəri Enan Sami və müdafiə naziri Məhəməd Tantavi konstitusiya islahatlarının başlaması prosesini müzakirə edirlər. ABŞ-ın bu təklifi Müsəlman qardaşlar daxil olmaqla geniş koalisiya hökumətinin yaranması və tez 2011-ci ilin sentyabr ayında azad seçkilərin keçirilməsi nəzərdə tutur. Buna baxmayaq qəzet yazır ki, Misirin vitse-prezidenti və ordu komandanlığın bu təkliflərlə razılaşacağına heç bir əsas yoxdur.[196]

ABŞ prezidenti Barak Obama misirli həmkarı Hüsnü Mübarəkdən mümkün qədər tez hakimiyyətin ötürülməsi prosesinə başlamağı tələb edib. ABŞ prezidenti həmçinin Misirdə jurnalistlərə hücumları pisləyib. "Misirin gələcəyini bu ölkənin xalqı müəyyən edəcək", deyə o vurğulayıb[197]

ABŞ-ın dövlət katibi Hillari Klinton Misirin vitse-prezidenti Ömər Süleymana zəng edib, Hüsnü Mübarək tərəfdarları və əleyhdarları arasında baş verən olayların hər kəsi şoka saldığını söyləyib. Hillari Klinton bu olaya görə məsuliyyət daşıyanların tapılması üçün araşdırılma aparılmasını istəyib. Vaşinqtonun artıq Hüsnü Mübarəkin tezliklə hakimiyyətdən getməsini istədiyi də məlum olub. Hillari Klinton Misirdə keçid dövrünün dərhal başlamasını zəruri sayıb. Ağ Evin sözçüsü Robert Gibbs də deyib ki, demokratiyaya yönəlik dəyişiklik dərhal həyata keçirilməlidir. Fransa prezidenti Nikolas Sarkozi də analoji bəyanat verib. Misir Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Hüsam Zeki isə bu çağırışlara sərt cavab verib. O, Misirdə hakimiyyət dəyişikliyi ilə bağlı məsələni qəbul etmədiklərini, bu çağırışların Misirdəki olayları qızışdırmağa yönəldiyini vurğulayıb: "ABŞ, İngiltərə, Fransa kimi Qərb ölkələrinin, hətta Türkiyənin bu durumda rol oynamağa çalışması, Misirdəki proseslərə burunlarını soxması çox üzücüdür. Bu dövlətlər öz işləri ilə məşğul olsunlar. Bu ölkələrin bütün sərhədləri keçərək Misir xalqı adından danışmaları Misir xalqı və hökuməti tərəfindən rədd edilir".[198]

ABŞ Dövlət katibi Hillari Klinton Misir hakimiyyətini dərhal demokratiyaya dinc keçidlə bağlı müxalifətlə danışıqlara başlamağa çağırıb. Klinton Misirin vitse-prezidenti Ömər Süleymanın müxalifət qüvvələri ilə dialoqa hazır olduğu barədə verdiyi bəyanatı kifayət olmayan vədlər kimi qiymətləndirib. Klinton bir daha Misiri jurnalistlərə qarşı daxil olmaqla zorakılığı pisləyib.[199]

Misirdəki siyasi vəziyyət müsbət istiqamətdə dəyişməyə başlayıb. ABŞ prezidenti Barak Obama belə hesab edir. "Misirdə siyasi proseslərin gedişinin müzakirəyə ehtiyacı olduğu gözə qabağındadır. Misirlilər də məhz bu sahədə uğurlara nail olurlar", deyə Ticarət palatasında çıxış edən Obama bildirib. Obama Misirdə hakimiyyətin nizamlı ötürülməsinə və müxtəlif siyasi spektrləri təmsil edən şəxslərin hökumətdə iştirakına tərəfdar olduğunu bildirib. "Misirlilər azadlıq, azad və ədalətli seçkilər, onları təmsil edən və dinləyən hökumət istəyirlər. Biz onlara (Misir hakimiyyətinə) dedik ki, onlar dərhal hakimiyyətin nizamlı ötürülməsinə başlamalıdırlar", deyə ABŞ prezidenti bildirib.[200] Misirin xarici işlər naziri Əhməd Əbül-Geyt ölkədə təcili islahatlar keçirilməsini tələb edən ABŞ-ı Misirə öz iradəsini yeritməkdə günahlandırıb. "Siz (amerikalılar) Misir kimi böyük ölkədə təcili dəyişikliklər barədə danışanda, bizə zorla öz iradənizi qəbul etdirirsiniz". Nazir bildirib ki, amerikalıların Misirdəki nümayişlərə ilk reaksiyaları onu qəzəbləndirib. O amerikalılara "misirlilərin həssasiyyətini başa düşməyi" məsləhət görüb. Ağ Ev isə bəyan edib ki, Barak Obama administrasiyası Misirlə danışıqları bu ölkənin daxili işlərinə qarışmaq hesab etmir[201][202][203]

ABŞ prezidenti Barak Obama öz müşavirləri ilə Misirdəki vəziyyətlə bağlı məsləhətləşmələr aparıb. Gibbs deyib ki, müşavirənin keçirilməsi barədə qərar Misir prezidentinin öz səlahiyyətinin bir hissəsini Ömər Süleymana verməsindən sonra qəbul olunub. O eyni zamanda bildirib ki, prezident Obama Mübarəkin çıxışına Vaşinqtondan Miçiqana gedərkən təyyarədə baxıb. ABŞ prezidenti milli təhlükəsizliyə məsul olan komandası ilə görüşü Ağ Evdə keçirəcək.[204]

Misirdəki hadisələr Birləşmiş Ştatlar prezidenti Barak Obamanın televiziya müraciətində də əsas yer tutub. Barak Obama Misirin çox mühüm dəyişiklər ərəfəsində olduğunu bəyan edib. O televiziya müraciəti zamanı köklü demokratik dəyişikliklər tələb edən Misir gənclərinə öz heyranlığını gizlətməyib. Obama Misirin keçid dövründə ABŞ-ın bu ölkəyə hər cür köməklik göstərməyə hazır olduğunu bildirib. Qeyd edək ki, onun günün ikinci yarısında Ağ Evdə öz müşavirləri ilə Misirlə bağlı məsləhətləşmələr aparacağı gözlənilir. "Biz bu gün Misirdə baş verənləri diqqətlə izləyirik. Bir şey məlumdur ki, biz tarixi bir dəyişikliyin şahidi oluruq. Bu bir dəyişiklik, keçid anıdır və bu an ona görə baş verir ki, bunu Misir xalqı belə istəyir. Bu dəyişiklikdə Misir xalqının yaşından asılı olmayaraq bütün təbəqələri iştirak edir, lakin ön cəbhədə isə gənc nəsildir. Yeni bir nəsil. Sizin gəncləriniz səslərinin eşidilməsini istəyir. Biz də istəyirik ki, həmin insanlar, ümumilikdə bütün misirlilər bilsinlər ki, Amerika Misirdə hüquqi və ədalətli bir keçidə dəstək nümayiş etdirmək üçün hər şeyi edəcək. İndi isə baş verənləri izlədikdə anlayırıq ki, biz bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan bir dünyada yaşayırıq".[205]

Misirdə hakimiyyətin Hüsni Mübarəkdən Silahlı qüvvələrin Ali şurasına keçməsi Misir xalqının ümidlərinin ancaq birinci hissəsinin doğrulmasıdır. ABŞ prezidenti Barak Obama öz çıxışında belə deyib. "Hər gün tarixi hadisələrin şahidi olmaq olmur. Misir artıq heç vaxt əvvəlki kimi olmayacaq", deyə ABŞ lideri bildirib.Onun sözlərinə görə, təkcə istefalar kifayət deyil. "Misirlilər aydın şəkildə bildiriblər ki, əsl demokratiyadan başqa heç nəylə razılaşmayacaqlar. Hərbçilər əsl vətənpərvər kimi və məsuliyyətlə hərəkət etməlidirlər. Onlar elə etməlidirlər ki, hakimiyyətin ötürülməsi xalqın nəzərində özünü doğrultsun. Söhbət əhalinin hüquqlarının müdafiəsindən, fövqəladə vəziyyət barədə sərəncamın ləğvindən, konstitusiyanın dəyişdirilməsindən, dəyişikliklərin dönməz olmasından, ədalətli və azad seçkilər üçün özül yaradılmasından gedir", deyə Obama izah edib.[206]

  Rusiya

Rusiya prezidenti Dimitri Medvedev Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkə zəng vurub. Rusiya mətbuatının yaydığı məlumata görə, Medvedev Mübarəkdən siyasi böhranın sülh yolu ilə və sürətlə həllini tələb edib.

Böhranın hüquqi yollarla həl olunmasını arzuladığını deyən Medvedev Rusiya səfirliyi və vətəndaşlarının təhlükəsizliyinin təminat altına alınması üçün göstərilən fəaliyyətlərin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə verdiyi açıqlamada Misirin istiqrarı və bu ölkədə demokratiyanın inkişafı üçün maraqlı olduqlarını bildirib: "Misir Rusiyanın strateji ortağı və Yaxın Şərqin kilid ölkəsidir. O ölkədə baş verənlərə etinasız qala bilmərik. Misirin istiqrarı və demokratik ölkə olmasında biz də maraqlıyıq. Mövcud olan ictimai, iqtisadi və siyasi problemlərin sülh yolu ilə həllini istəyirik".[207][208]

Rusiya prezidentinin Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Aleksandr Saltanov Dmitri Medvedevin məktubunu Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkə çatdırıb, - "RİA Novosti" xəbər verir.

"Rusiya Federasiyasının Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Aleksandr Saltanov Misirdə olub və Rusiya prezidentinin müraciətini Hüsnü Mübarəkə çatdırıb. Hüsnü Mübarək onunla görüşüb və məktubun bir sıra detalları barədə müzakirələr aparıblar", - deyə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyindən bildirilib.

Rusiya nümayəndəsi eyni zamanda Misirin XİN rəhbəri Abul Qeyt və vitse-prezident Ömər Süleyman ilə də görüşüb. Məktubun detalları açıqlanmasa da, məlumata görə, məktubda Rusiya prezidenti misirli həmkarını xəbərdar edib ki, əgər xalqın tələbləri yerinə yetirilməsə, həmin rejim üçün böyük çətinliklər yaranacaq.[209]

Avropa Birliyi

Aİ-nin xarici siyasət üzrə Ali nümayəndəsi Ketrin Eşton Misir hakimiyyət orqanları ilə müxalifət arasında danışıqlar aparılmasının zəruri olduğunu bildirmişdi.[199] 5 fevralda Almaniya kansleri Angela Merkel Misirdə növbədənkənar seçkilərin keçirilməsinin əleyhinə olduğunu bildirmişdi. O, bunu hakimiyyət vakuumunun yaranacağı ilə bağlı duyduğu narahatlıqla ifadə etmişdi.[210] Yunanıstanın Baş naziri George Papandreou bildirib ki, bazar günü Qahirəyə gedib Avropa Birliyi adından Mübarəklə danışıqlara başlayacağını deyib.[112]

Böyük Britaniyanın baş naziri Devid Kemeron da Misir hakimiyyətini islahatlara çağıraraq, demokratik və hüquqi dövlətin bərqərar olması üçün islahatları dəstəklədiklərini bəyan edib.[211]

Fransa prezidenti Nikolya Sarkozi və Almaniya kansleri Angela Merkel ilə birgə bəyanatla çıxış ediblər. Onlar Hüsnü Mübarəki silahlı nümayşçilərə qarşı güc tətbiqini dayandırmağa, azad və ədalətli seçkilərin keçirilməsi üçün şərait yaratmaq üzərində işləməyə çağırıblar.

Almaniya prezident Mübarəki ölkədəki klinikaların birində müalicə almaq üçün ölkəyə girməsinə icazə verəcək. Bu barədə hakimiyyətdə olan Xristian-demokrat partiyasının baş katibi Ruprext Polens məlumat verib. Bir sıra analitiklərin fikrincə, bu Mübarəkin hakimiyyətdən əl çəkməsi ssenarilərindən biri idi. Daha əvvəl Nyu-York Tayms qəzeti hadisələrin belə axarda olacağını yazmışdı.[212][213]

Avropa İttifaqının Beynəlxalq işlər və siyasi təhlükəsizlik üzrə ali komissarı Ketrin Eşton Misir prezidenti Hüsnü Mübarəkin prezidentlik postundan istefaya getməməsindən məyusluqlarını ifadə edib. Eşton təəssüflənir ki, Mübarək hələ də demokratiyaya keçid yolunu tutmayıb və dəyişikliklər üçün yol açmayıb, - "RİA Novosti" xəbər verir.

"Dəyişikliklər vaxtı artıq yetişib. Biz yaxın saatlar ərzində Misir xalqının reaksiyasını izləyəcəyik", - deyə Eşton bildirib. Onun sözlərinə görə, Aİ Misir hakimiyyəti ilə əlaqə saxlayaraq onları tez bir zamanda demokratiya yoluna keçid almağa çağıracaq.[214]

Almaniyanın kansler Angela Merkel Mübarəki istefa verməyə çağırdı.[215] Danimarkanın xarici işlər naziri Avropa Birliyi ölkələrinə müraciət edərək Misir prezidenti Hüsni Mübarəkdən dərhal istefanı tələb etmək üçün birgə bəyanatın hazırlanmasını təklif edib.[158]

  Türkiyə

Türkiyə Xarici İşlər naziri Əhməd Davudoğlu bəyan edib ki, Türkiyə Misirdəki hadisələri diqqətlə izləyir. "Bu dəqiqəyə, hər hansı bir vətəndaşımıza hücum edildiyi barədə məlumat yoxdur, ancaq biz hadisələri diqqətlə izləyirik". Ə.Davudoğlu Sarayevoda bildirib. Davudoğlu qeyd edib ki, türk xalqı misir xalqına qardaşlıq hissləri bəsləyir və hadisələr zamanı dünyasını dəyişmiş insanlara görə məyus olduğunu ifadə edib. "Biz öz vətəndaşlarımıza təhlükəsiz ərazilərdə olmağı və hər hansı bir təhlükə törəyəcək ərazilərdən uzaq durmağı tövsiyə edirik. Hələki əlimizdə türk vətəndaşlarına hücum barədə, yaxud vətəndaşlarımızın hansısa bir aksiyada iştirak etməsiylə bağlı məlumat yoxdur. Biz ümid edirik ki, Misirdə baş verənlər Misir xalqının gələcəyi üçün uğurlu olacaq. Həmçinin, türk vətəndaşlarımızı da sakitçiliyə çağırırıq".[216]

Türkiyə Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Misir preidenti Hüsnü Mübarəki xalqa qulaq asmağa çağırıb. Ədalət və İnkişaf Partiyasının toplantısında çıxış (bu çıxış Al-Jazzera telekanalı ilə canlı yayımlanıb) edən Ərdoğan bildirib ki, xalqın gözünü, könlünü, qulağını qapadan iqtidarlar uzunömürlü ola bilməz. Xalqa qarşı olan heç bir iqtidar ayaqda qala bilməz. Biz özüçmüz üçün nə istəyiriksə, dostlarımız-qardaşlarımız üçün də bunu istəyirik". Ərdoğan birbaşa Mübarəkə mürciət edərək deyib: "Biz insanıq, biz faniyik. Daimi deyilik. Hər birimiz öləcəyik və o dünyada arxada buraxdıqlarımza görə sorğu-sual edilcəyik. Hamımız gəldi-gedərik. Ən yaxşısı özümüzdən sonra xoş şeylər qoyub getməkdir. Hörmətlə xatırlanaq, rəhmətlə yad edilək. Bu dünyadan bircə kəfəndə gedəcəyik. Odur ki, kəfənin qədir-qiymətini bilək. Həm vicdanımızın, həm xalqımızın səsinə, onların xeyir-duasına və ya bəd duasına hazır olaq. Xalqın hayqırtısına qulaq verək.

Ərdoğan Misirdəki etirazçılara da müraciət edib. Deyib ki. "Demokratioya və azadlıq hər kəsə verilən bir haqdır. Silahdan uzuq durun, amma mədəniyyətinizə sahib çıxın. Hüquqlarınız üçün mübarizə aparın. Layiqli mübarizə aparın. Misridə istər əsgər, istər polis, istərsə də adi cammatdan heç kimin xəsarət almasını istəmirik.[80][198][217][218]

İran

İran, baş verən hadisələrdə etirazçıların istəklərinə qulaq asılması lazım olduğunu söyləyib.[219]

Fevralın 4-də Tehran cümə namazına rəhbərlik edən Əli Xamneyi Tunis və Misir olaylarından danışıb: "Tunis, Misirdə baş verən hadisələr İran xalqı üçün xüsusi məna daşıyır. Bu, İrandakı inqilabla başlanan islami oyanışdır. Tunis və Misirdə baş verən olaylar həqiqi mənada bir zəlzələdir. Daha doğrusu, baş verənlər İran xalqının səsinin inikasıdır".[220][221]. Misirdə ən güclü islamçı qruplardan sayılan "Müsəlman qardaşlar" cəmiyyətinin rəhbəri Məhəmməd Bədi fevralın 4-də İranın dini rəhbəri ayətullah Əli Xamneyinin bəyanatına reaksiya verib."Media forum" saytının məlumatına görə, "Müsəlman qardaşlar"ın rəhbəri Məhəmməd Bədi buna cavab olaraq deyib: "Cənab Xamneyi bilməlidir ki, Misir inqilabı islami yox, xalq inqilabıdır. Çünki bu inqilabda və etiraz aksiyalarında müsəlman əhali ilə yanaşı, ölkə əhalisinin digər təbəqə və zümrələri, o cümlədən xristianlar da fəal iştirak edirlər".[220]

Ərəb ölkələri

Səudiyyə Ərəbistanı kralı Abdulla ABŞ prezidenti Obamadan Hüsnü Mübarəki müdafiə etməsini tələb edib. O, ABŞ-nin Misirə yardımı kəsməsi halında ora hər il Səudiyyə büdcəsindən 1,5 milyard dollar vəsait ayıracağını da qeyd edib.[222]

Liviya Ərəb Cəmahiriyyəsinin lideri Müəmmər Qəzzafi "Əl Məsri əl Yəum"a verdiyi açıqlamasında bildirib ki, prezident Hüsni Mübarəki dəstəkləyir.[158]

Hizbullah Ümumi Başçısı Seyid Həsən Nasrullah; "Bizlər, Misirdəki inqilabı gerçək bir inqilab olaraq görür və bu ölkə içərisində inqilabı dəstəkləyən bütün qrupların arxasında olduğumuzu bildiririk. "dedi. Bu gün Camp David anlaşmasına qarşı və Misir xalqına dəstək adı altında reallaşdırılan simpoziumda bir danışma edən Seyid Həsən Nasrullah; "Bilinməlidir ki; Misir və Tunisdə inkişaf edən hadisələrdə Hizbullahın cəbhəsi, heç şübhəsiz məzlum xalqların arxasındadır. "dedi. Ayrıca Nasrullah; "Misir və Tunisdəki qiyamlar üçün etməmiz lazım olan şərhin gecikməsindən ötəri Misir və Tunis xalqından üzr diləyərik. "dedi. Kənar yandan Hizbullah Ümumi Başçısı Seyid Həsən Nasrullah, Misir həbsxanalarında olan Hizbullah əsgərlərinin vəziyyətinə də toxunaraq bunları söylədi; "Tək hədəfləri Qəzzədəki qardaşlarına qida və dərman köməyi üçün Misirə keçmiş igidlərin, bəzi ətraflar tərəfindən hadisələrin yaxşıca sapdırılması və böyüdülməsi üzündən sanki Hizbullah, Misirdə Şiəliyi yayma səyindəymiş kimi göstərilərək, qardaşlarımız həbsxanalara atılmışdır." Sözlərinə Misirdə baş verən inqilabın gerçək bir inqilab olduğunu vurğulayaraq davam edən Nasrullah; "Xristianların və digər azlıqların da Müsəlmanların yanında bu hərəkətlənməyə qatılması, kiçik böyük, yaşlı və xüsusilə də gənclərin bu əzmli səylərinin arxasındayıq." dedi.[223]

 
Avstraliyanın Melburn şəhərindəki Misir Konsulluğunun qarşısında nümayiş
 
Parisdə 29 yanvar 2011-ci ildə Misir xalqı ilə həmrəylik məqsədilə təşkil olunan nümayiş

Dünyanın bir çox ölkələrində də misirlilər prezident Hüsnü Mübarəkin istefasını bayram ediblər. Vitse- prezident Ömər Süleymanın Hüsnü Mübarəkin qərarı ilə bağlı qısa açıqlamasından dərhal sonra Livanın paytaxtı Beyrutda atəşfəşanlıq başlayıb. İordaniyanın paytaxtı Əmmanın mərkəzi küçələrinə də insanlar axışıb. Qəzzə zolağında da atəşfəşanlıq müşahidə edilib. "Həmas" qruplaşmasının sözçüsü Sami Əbu Zühri Misir xalqının qərarını dəstəklədiklərini deyib. İordan çayının qərb sahilindəki Rəmallah şəhərində də yüzlərlə insan Misir bayraqlarını dalğalandırıb, bu xəbəri bayram ediblər. Amerika Birləşmiş Ştatların paytaxtı Vaşinqtondakı misirlilər isə Hüsnü Mübarəkə qarşı 18 günlük etirazın uğurlu nəticələrini misir səfirlyi qarşısına toplaşaraq baryam ediblər.[224]

Səudiyyə Ərəbistanı Misirdə hakimiyyətin dinc yolla dəyişməsini alqışlayır. Bu barədə Səudiyyə Ərəbistanının rəsmi agentliyi məlumat yayıb. Agentliyin məlumatında deyilir: "Krallıq ümid edir ki, Misir ordusu ölkədə sabitliyi və təhlükəsizliyi bərpa edəcək və Misir xalqının istək və maraqlarını təmin edə biləcək hökumətin yaranması yolunda öz səylərini əsirgəməyəcək. Səudiyyə Krallığı ümid etdiyi bildirib ki, Misir İslam, ərəb dünyasında və beynəlxalq arenada öz aparıcı rolunu saxlayacaq.[225]

İsrail

İsrail yaşananlardan çox narahat olmuşdur. Ancaq səssizliyini qorumuşdur[219]. İsrail prezidenti Şimon Peres Hüsnü Mübarəkin Yaxın Şərq Sülh prosesindəki xidmətlərinin danılmaz olduğunu qeyd etmişdir[226]. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə Misirdə islamçıların hakimiyyətə gəlməsinin mümkünlüyü barəsində narahatlıqlarını bildirmişdir[227].

Azərbaycan

Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarına Misir Ərəb Respublikasında baş verən son hadisələrlə bağlı xəbərdarlıq edib. Nazirliyin rəsmi saytında yerləşdirilən xəbərdarlıqda yanvar ayının sonlarından başlayaraq Misir Ərəb Respublikasında hökumət əleyhinə kütləvi nümayişlər və iğtişaşlar başlandığı qeyd edilir. Qahirə, Asuan və Luksor şəhərlərinə səyahətlər vacib olmadıqca təxirə salınmalıdır. Misir Ərəb Respublikasında daimi, müvəqqəti yaşayan və olan Azərbaycan vətəndaşlarının ölkədə elan olunmuş mövcud qaydalara əməl etmələri və iğtişaşlara qarışmamaları və yaranmış hər hansı problemlə əlaqədar onlara yardım göstərilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Misir Ərəb Respublikasındakı Səfirliyinə müraciət etmələri tövsiyə olunur.[228]

Azərbaycanın müxalif Liberal Partiyasının lideri Lalə Şövkət Hacıyeva Misir hadisələri ilə bağlı bəyanat yayıb. "Bu gün dünya ictimaiyyətinə illərlə təlqin edilən mif - guya müsəlman ölkələrində əsas müxalifət qüvvələri radikal islamçılardır - darmadağın oldu. Küçələrdə etiraz edən yüz minlərlə insanlar təhsilli gənclərdir. Onlar demokratiya və azadlıq istəyirlər", - bəyanatda bildirilib. O, öz bəyanatında Misir xalqını dəstəklədiyini deyib.[229]

2011-ci ilin 25 yanvar tarixindən etibarən Misirdə başlayan kütləvi iğtişaş və etiraz aksiyalarının daha da kəskinləşməsini, insan həyatına təhlükə yaradan halların meydana çıxmasını nəzərə alaraq, Azərbaycan Prezidentinin göstərişi əsasında Misirdəki azərbaycanlıların təxliyəsi təşkil olunub.

Misirdə vəziyyət tədricən stabilləşir, bununla əlaqədar Azərbaycanın bu ölkədəki səfirliyində yaradılmış "qaynar xətt"ə müraciətlərin sayı azalmaqdadır. Bu barədə APA-ya səfirliyin birinci katibi Elnur İsmayılov məlumat verib. Onun sözlərinə görə, ölkədəki kütləvi iğtişaşlar zamanı ümumilikdə 171 azərbaycanlı Misirdən evakuasiya olunub: "İndi ölkədə vəziyyət stabilləşməyə doğru gedir, məktəblər işləyir. "Qaynar xətt"ə müraciət edən Azərbaycan vətəndaşların sayı azalıb".

 
Nicat Qocayev — Misir inqilabı zamanı qətlə yetirilmiş Azərbaycan səfirliyinin əməkdaşı

"Səfirliyin əməkdaşı Nicat Qocayevin öldürülməsi faktının təhqiqatı necə gedir" sualını cavablandıran Elnur İsmayılov bildirib ki, səfir Şahin Abdullayev bu məsələ ilə bağlı müvafiq qurumlarla daim əlaqə saxlayır, amma hələlik heç bir irəliləyiş yoxdur.[230]

Azərbaycanın Misirdəki səfirliyinin birinci katibi Elnur İsmayılov fevralın 4-də Misir olayları, eləcə də Azərbaycan səfirliyindəki vəziyyətlə bağlı məlumat verib.

Misirdə vəziyyət gərgin olaraq qalır. Bu anlarda paytaxt Qahirədəki Təhrir meydanına Hüsnü Mübarək tərəfdarları və əleyhdarları axışırlar. Böyük ehtimalla bu gün hansısa ciddi hadisə baş verəcək. Əleyhdarlar tələb edirlər ki, bu gün Mübarək hakimiyyətdən getməlidir. Biz də burada prosesləri izləyirik. Hər an burada vəziyyət dəyişir. Proqnoz vermək çox çətindir. Yəni bilmək olmur bir saatdan sonra nə baş verəcək...

Hadisələr şəhərin mərkəzində, Təhrir meydanında baş verir. Səfirliyin binası isə Maadi rayonunda yerləşir. Bu rayonda xarici vətəndaşlar yaşayırlar. Hazırda Misir həbsxanalarından çoxlu məhbus qaçıb. Mütəmadi olaraq bu rayonda yerləşən evlərə qaçqın məhbuslar basqın edir, xaricilərin evlərindən oğurluq edirlər. Yəni bu rayon təhlükədən uzaq deyil. Misir polisi səfirliyimizi mühafizə etmir, təhlükəsizliyimizi özümüz qoruyuruq. Buna görə də hər an bir yerdə olmağa çalışırıq. Burada komendant saatı var, ona əməl edirik. Düzdür, Misir əhalisi komendant saatına riayət etmir. Hamı küçədə, mitinqdədir.

Bizim burada misirli tanışlarımız var və onlarla əlaqə saxlayırıq. Hazırda onlar işləmirlər. Misirdə bazar günü iş günüdür. Onlara xəbər göndərilib ki, bazar günü işə çıxsınlar. Böyük ehtimalla bazar günü işə başlayacaqlar.[231]

E. İsmayılovun sözlərinə görə, H. Mübarəkin istefası ilə əlaqədar milyonlarla adam gecəni Qahirənin Təhrir meydanında keçirib, bu hadisəni bayram edib. Qahirədə hazırkı vəziyyətə toxunan diplomat bildirib ki, bir müddət əvvəl kütləvi hal almış talanlar artıq səngiyib. Səfirlikdə yaradılmış "Qaynar xətt" isə fəaliyyətini davam etdirir. Lakin son 2-3 gündə "Qaynar xətt"ə müraciət olmayıb. "Bununla belə, biz buradakı vətəndaşlarımızın vəziyyətini diqqətdə saxlamaqda davam edir, Qahirədə olan üç azərbaycanlı tələbə ilə daim əlaqə saxlayırıq", - deyə diplomat bildirib. Qeyd edək ki, Misirdə etiraz aksiyaları yanvarın 25-də başlanıb. Baş verən toqquşmalarda azı 300 nəfər həlak olub, 5 mindən çox insan yaralanıb. Azərbaycanın Misirdəki səfirliyinin əməkdaşı Nicat Qocayev də iğtişaşlarda aldığı güllə yarasından ölüb. Prezident İlham Əliyevin göstərişi ilə yanvarın 30-dan Azərbaycan vətəndaşlarının Qahirədən xüsusi təyyarələrlə evakuasiyasına başlanılıb. İndiyədək ümumilikdə Misirdən 171 Azərbaycan vətəndaşı çıxarılıb.[232]

İstinadlar

  1. . 2011-02-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12.
  2. 1 2 . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12. Sitat səhvi: Xətalı <ref> etiketi; "Mübarək istefa verdi" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib
  3. 1 2 Мубарак ушел в отставку
  4. 1 2 . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12. Sitat səhvi: Xətalı <ref> etiketi; "Hüsnü Mübarək istefa verib" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib
  5. 1 2 . 2011-02-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11. Sitat səhvi: Xətalı <ref> etiketi; "Misir: Hüsni Mübarək istefa verdi!" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib
  6. 1 2 Мубарак ушел в отставку, египтяне ликуют
  7. 1 2 . 2013-05-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12. Sitat səhvi: Xətalı <ref> etiketi; "az.trend.az" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib
  8. 1 2 3 В Египте распущен парламент и отменена конституция
  9. . 2011-02-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-17.
  10. Мухаммед Хосни Сейид Мубарак
  11. Death Sentences for 5 Approved by Mubarak. — Associated Press, 21.03.1982
  12. Президент Египта Хосни Мубарак: Я посоветую Путину остаться
  13. Асад умер... да здравствует Асад!
  14. Edward Mortimer. Mubarak Prepares for Power. — The Times, 07.10.1981
  15. Наргиз Асадова, Григорий Асмолов. Капрал преткновения. — Коммерсант-Власть, 10.07.2006. — № 27 (681)
  16. Soviet names envoy to Cairo. — The New York Times, 07.07.1984
  17. Egypt Confirms Plan To Free Coptic Leader. — Associated Press, 02.01.1985
  18. 1 2 Mübarəkdi...[ölü keçid]
  19. 1 2 Proseslər Misiri vətəndaş müharibəsinə aparır[ölü keçid]
  20. Египетская революция 2011 г.: структурно-демографический анализ// Полис. Экстратекст. 2011. Выпуск 1.
  21. Время потрясений на арабском Востоке
  22. Кто расшатал страну пирамид?
  23. Твиттерная революция
  24. البرادعي للشروق: أبارك ثورة الشباب وسأكون بينهم في جمعة الغضب
  25. . 2011-01-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-05.
  26. В Египте зреет вторая курортная революция, российских туристов предостерегли от поездок в Каир
  27. Финиковая революция в стране Фараона
  28. Wikileaks, the Egyptian military and Gamal Mubarak's chanses to succed his father[ölü keçid]
  29. WikiLeaks: Misir hadisələrinin pərdəarxası
  30. Şimali Afrikanın qalası silkələnir[ölü keçid]
  31. HÜSNÜ MÜBARƏKİN SİYASİ OPPONENTLƏRİ[ölü keçid]
  32. Египтянин поджег себя перед парламентом
  33. Двое египтян попытались сжечь себя у правительственных зданий[ölü keçid]
  34. Qahirədə şüarlar: "Rədd olsun Hüsnü Mübarək!" "Çıxış yolu Tunisin yoludur!" / 26.01.2011[ölü keçid]
  35. В Египте начались антиправительственные беспорядки
  36. В ходе демонстрации в Египте убит полицейский
  37. В Египте запретили уличные акции
  38. Twitter подтвердил блокировку сервиса в Египте
  39. В Египте возобновились беспорядки
  40. В результате беспорядков в Египте пострадали более 70 человек
  41. Сын президента Египта сбежал в Лондон
  42. Посольство США в Каире опровергло бегство сына Мубарака
  43. Египетская фондовая биржа приостановила работу из-за беспорядков
  44. Число арестованных в Египте перевалило за тысячу человек
  45. HÜSNÜ MÜBARƏK TELEVİZİYA İLƏ XALQA MÜRACİƏT EDİB[ölü keçid]
  46. Hüsnü Mübarək yeni baş nazir təyin edib
  47. Из-за беспорядков в Египте пострадали 870 человек
  48. Hüsnü Mübarək Qahirəyə ordu yeritdi
  49. Египетская полиция начала переходить на сторону демонстрантов
  50. В Каир ввели армейскую бронетехнику
  51. HÜSNÜ MÜBARƏK ÖLKƏDƏ İNTERNETİ KƏSDI
  52. Египет полностью отключился от интернета
  53. "The day part of the Internet died: Egypt goes dark". 2011-01-31 tarixində . İstifadə tarixi: 2011-01-31.
  54. Hüsnü Mübarək varislərini ölkədən çıxarıb[ölü keçid]
  55. Сыновья президента Египта прибыли в Лондон
  56. MİSİRDƏ QIRĞIN GEDİR[ölü keçid]
  57. Демонстранты в Каире начали штурм здания МВД
  58. Misir piramidalarına giriş yasaqlanıb[ölü keçid]
  59. Мародеры уничтожили две мумии в Каирском музее
  60. Туристам закрыли доступ к египетским пирамидам
  61. Misirdə Əl-Cəzirə telekanalının yayımı dayandırılıb[ölü keçid]
  62. Бывшего главу МАГАТЭ посадили под домашний арест
  63. http://az.apa.az/news.php?id=211624[ölü keçid]
  64. . 2012-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-17.
  65. В Египте повторно продлили комендантский час
  66. Вице-президент Египта предложил Мубараку уйти в отставку
  67. Hüsnü Mübarək şəhəri tərk edib[ölü keçid]
  68. В Шарм-эль-Шейх вошли войска
  69. Hüsnü Mübarək hökumətə Misirdə sabitliyin bərpa olunmasını tapşırıb
  70. Десятки людей стали жертвами бунта в каирской тюрьме
  71. Из тюрьмы в Египте сбежали тысячи заключенных
  72. В Египте запретили "Аль-Джазиру"
  73. BU GÜN MİSİRDƏ HƏYAT DONACAQ[ölü keçid]
  74. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-01.
  75. Mübarəkin taleyi bu gün həll olunur[ölü keçid]
  76. Hüsnü Mübarək müxalifətlə danışıqlar üçün elçini müəyyənləşdirdi[ölü keçid]
  77. "Təhrir" meydanında "Baş nazir Ərdoğan!" şüarları
  78. Численность демонстрантов в Каире превысила миллион человек
  79. Число протестующих в Каире выросло до двух миллионов
  80. 1 2 Mübarəkin istefası tələbiylə milyonluq mitinq
  81. Египетская армия перекрыла дороги по всей стране
  82. Mübarək "istefa vermirəm" dedi[ölü keçid]
  83. 1 2 HÜSNÜ MÜBARƏK İSTEFA VERMƏYƏCƏYİNİ BİLDİRDİ: "MƏNİ TARİX MÜHAKİMƏ EDƏCƏK"[ölü keçid]
  84. Hüsnü Mübarəkin müraciətindən sonra İsgəndəriyyədə şiddətli toqquşmalar baş verib[ölü keçid]
  85. Prezident Mübarəkin minlərlə tərəfdarı Qahirənin mərkəzinə tərəf irəliləyir[ölü keçid]
  86. В Каире начались столкновения между противниками и сторонниками Мубарака
  87. Сторонники Мубарака устроили конную атаку на демонстрантов
  88. В центре Каира начали стрелять
  89. Полтысячи человек пострадали в ходе беспорядков в центре Каира
  90. Qahirənin ən böyük meydanı qana bulandı[ölü keçid]
  91. В Александрии произошли столкновения между противниками и сторонниками Мубарака
  92. Misir parlamenti fəaliyyətini dayandırdı[ölü keçid]
  93. Армия велела египтянам расходиться по домам
  94. Misir ordusu xalqa "evə dön" dedi[ölü keçid]
  95. Египетская оппозиция отказалась прекратить акции протеста
  96. Misir müxalifəti parçalandı[ölü keçid]
  97. Misir ehramları bağlandı[ölü keçid]
  98. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-03.
  99. Qahirədə daha üç nümayişçi öldürülüb[ölü keçid]
  100. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-03.
  101. Qahirədəki toqquşmalarda 3 nəfər ölüb, 611 adam yaralanıb[ölü keçid]
  102. . 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-03.
  103. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-03.
  104. . 2011-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-04.
  105. Mübarəkin taleyi bu gün həll olunur[ölü keçid]
  106. "Братья-мусульмане" отказались от участия в президентских выборах в Египте
  107. Camal Mübarək də namizəd olmayacaq[ölü keçid]
  108. 1 2 Misir: qaz balonlarına növbələrdə insanlar həlak olur, ölkədə "çörək qiyamları" başlanıb[ölü keçid]
  109. Журналисты узнали о покушении на вице-президента Египта
  110. . 2011-02-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-05.
  111. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-24.
  112. 1 2 3 Misirdə hakim partiyanın rəhbərliyi istefa verdi
  113. "Братья-мусульмане" вступили в переговоры с властями Египта
  114. . 2011-02-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  115. В Египте возобновили работу банки
  116. В Египте подняли зарплату бюджетникам
  117. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-07.
  118. . 2011-02-10 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
  119. Mübarək: Qahirədə baş vermiş qarşıdurmanı komissiya araşdıracaq[ölü keçid]
  120. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
  121. Топ-менеджер Google признался в организации волнений в Египте
  122. Mübarək "yol xəritəsi"ni açıqladı
  123. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-08.
  124. Египетские исламисты потребовали от Мубарака уйти в течение недели
  125. The Muslim Brotherhood uncovered
  126. Mübarək "yol xəritəsi"ni açıqladı
  127. В Каире возобновились массовые протесты оппозиции
  128. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-09.
  129. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
  130. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
  131. 1 2 3 4 5 6 . 2011-02-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  132. Misirdən ölüm xəbərləri gəlir[ölü keçid]
  133. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
  134. "Müsəlman Qardaşlar"dan Mübarəkə son xəbərdarlıq!
  135. . 2011-02-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-26.
  136. . 2016-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
  137. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
  138. Переговоры египетских властей с демонстрантами провалились
  139. Армия помешала Мубараку передать власть преемнику
  140. . 2011-02-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  141. Hüsnü Mübarək gözlənilən çıxışını edib, istefa verməyəcəyini açıqlayıb
  142. . 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  143. Mübarək istefa vermədi[ölü keçid]
  144. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
  145. . 2016-03-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  146. Хосни Мубарак передал часть полномочий вице-президенту
  147. . 2011-09-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  148. Египетские демонстранты потребовали смены всех органов власти
  149. Əl Baradey: Mübarəkin çıxışından sonra Misirdə "partlayış" baş verə bilər[ölü keçid]
  150. Аль-Барадеи требует от армии "спасти Египет"
  151. . 2016-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  152. . 2016-03-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  153. . 2016-04-15 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  154. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  155. Протестующие добрались до президентского дворца в Каире
  156. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  157. Al Arabiya: Мубарак с семьей покинул Каир на фоне миллионных народных выступлений
  158. 1 2 3 . 2011-02-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  159. Мубарак сбежал из Каира
  160. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  161. "Аль-Арабийя" отправила Мубарака "отдохнуть на курорт"
  162. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  163. . 2013-05-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  164. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  165. Стало известно местонахождение Мубарака
  166. "Al-Arabia"_telekanali:_Misir_prezidenti__213065.html "Al-Arabia" telekanalı: Misir prezidenti ailəsi ilə birlikdə Qahirəni tərk edib[ölü keçid]
  167. "Аль-Джазира" отправила Мубарака в Эмираты
  168. Акции протеста в Египте приобретают новые очертания
  169. "Al-Arabia" telekanalı: Misir prezidenti ailəsi ilə birlikdə Qahirəni tərk edib
  170. "El-Cezire"_telekanali:_"Husnu_Mubarek__213073.html "Hüsnü Mübarək Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə qaçıb"[ölü keçid]
  171. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  172. . 2011-02-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12.
  173. В Египте избили корреспондента The Guardian
  174. . 2011-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-04.
  175. . 2011-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-04.
  176. В Каире пострадали журналисты Russia Today
  177. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
  178. "El-Cezire"nin_Qahire_burosunun_rehberi__212343.html "Əl-Cəzirə"nin Qahirə bürosunun rəhbəri həbs olunub[ölü keçid]
  179. "El-Ehram"_qezetinin_emekdashi__212377.html Qahirədə "Əl-Əhram" qəzetinin əməkdaşı öldürülüb[ölü keçid]
  180. Во время беспорядков в Египте погиб журналист
  181. . 2011-02-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
  182. Misirdə amerikalı jurnalist döyülüb və zorlanıb
  183. Misirdə amerikalı jurnalist döyülüb və zorlanıb
  184. Ötən həftə Misirdə ABŞ-ın CBS televiziyasının müxbiri Lara Lohan döyülüb və zorlanıb[ölü keçid]
  185. Human Rights Watch узнала о пытках арестованных в Египте демонстрантов
  186. . 2011-02-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
  187. Ərəb Dövlətləri Liqasının baş katibi istefa verir
  188. Misirin sabiq nazirləri həbs olunur[ölü keçid]
  189. . 2011-02-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-22.
  190. Moody’s не пощадило ведущие банки Египта
  191. . 2016-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-05.
  192. Нефть дорожает из-за продолжения беспорядков в Египте
  193. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12.
  194. . 2011-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
  195. ABŞ Misirdə azad seçkilər keçirilməsinin tərəfdarıdır
  196. . 2011-02-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-04.
  197. . 2011-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-05.
  198. 1 2 . 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-03.
  199. 1 2 . 2011-02-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-04.
  200. "Misirdeki_siyasi_veziyyet__212561.html Obama: "Misirdəki siyasi vəziyyət müsbət istiqamətdə dəyişməyə başlayıb"[ölü keçid]
  201. . 2011-08-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
  202. . 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
  203. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-01-20.
  204. . 2011-02-13 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  205. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-11.
  206. Obama: Misir artıq heç vaxt əvvəlki kimi olmayacaq[ölü keçid]
  207. Dimitri Medvedev Hüsnü Mübarəkə zəng vurub
  208. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-04.
  209. Rusiya prezidenti xəbərdarlıq məktubunu Misir prezidentinə göndərib
  210. Ангела Меркель против досрочных выборов в Египте
  211. . 2016-03-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-01.
  212. Германия согласилась принять Мубарака
  213. Немецкие политики считают возможным приезд Мубарака в ФРГ на лечение
  214. Avropa İttifaqı Mübarəkin istefaya getməməsindən məyus olub
  215. Канцлер Германии Меркель призывает Мубарака уйти в отставку на фоне новых протестов
  216. Misirdə baş verənlər Misir xalqının gələcəyi üçün uğurlu olacaq - Ə. Davudoğlu
  217. Ərdoğan Hüsnü Mübarəkə çağırış etdi: "Xalqın hayqırtısına, insani tələblərə cavab verin"
  218. Турецкий премьер призвал Мубарака выполнить требования митингующих
  219. 1 2 . 2011-02-03 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-01.
  220. 1 2 . 2013-06-09 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-05.
  221. . 2011-02-08 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
  222. Саудовская Аравия потребовала от США защитить Мубарака
  223. . 2011-02-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-17.
  224. . 2012-01-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-12.
  225. . 2011-02-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-16.
  226. Peres: We owe Mubarak our gratitude
  227. Egypte : Israël craint un scénario à l'iranienne
  228. . 2012-01-18 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-02.
  229. . 2013-05-20 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-01.
  230. Azərbaycanın Misirdəki səfirliyi: Misirdə vəziyyət sabitləşir, "qaynar xətt"ə müraciətlərin sayı azalmaqdadır[ölü keçid]
  231. . 2013-06-07 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-05.
  232. Buradakı vətəndaşlarımızın vəziyyətini diqqətdə saxlamaqda davam edirik[ölü keçid]

Həmçinin bax

Xarici keçidlər

Misir inqilabı (2011)
misir, inqilabı, 2011, məqaləni, vikiləşdirmək, lazımdır, lütfən, məqaləni, ümumvikipediya, redaktə, qaydalarına, uyğun, şəkildə, tərtib, edin, misir, inqilabı, ərəb, ölkələrindəki, ümumi, antihökumət, nümayişlərinin, mühüm, tərkib, hissəsi, nümayişlər, aksiya. Bu meqaleni vikilesdirmek lazimdir Lutfen meqaleni umumvikipediya ve redakte qaydalarina uygun sekilde tertib edin Misir inqilabi ereb olkelerindeki umumi antihokumet numayislerinin muhum terkib hissesi Numayisler ve aksiyalar Qahire Isgenderiyye ve bir sira diger muhum seherlerde kecirilmisdir Numayiscilerin en feal oldugu yer Qahirenin merkezindeki Tehrir meydani olmusdur Onlar Misiri 30 ilden artiq bir muddetde idare eden Mehemmed Husnu Mubarekin hakimiyyetden getmesini ve ciddi konstitusiya islahatlarinin kecirilmesini teleb etmisler 17 gunluk etiraz numayislerinden ve qarsidurmalardan sonra Husnu Mubarek istefa verdi konstitutsiyanin fealiyyeti dayandirildi parlament buraxildi Hakimiyyet Ali Herbi Suraya kecdi 8 Misir inqilabi 2011 10 fevral gecesi Tehrir meydaniYer MisirTarix 25 yanvar 11 fevral 2011Esas meqsed Prezident Mehemmed Husnu Mubarekin istefasi ciddi konstitusiya islahatlariNetice Mehemmed Husnu Mubarek istefa verdi 1 2 3 4 5 6 7 Misir Parlamenti buraxildi Konstitutsiya legv olundu Hakimiyyet Silahli Quvvelerin Ali Surasina kecdi Yeni parlament seckilerinin 2011 ci ilin sentyabrinda kecirilmesi qerara aiindi 8 Istirakci sayi teqriben 10 milyonEleyhdarlari hakimiyyet terefdarlariHelak olanlar 365 nefer 9 Yaralananlar 400 neferden artiq Vikianbarda elaqeli mediafayllar Mundericat 1 Husnu Mubarekin hakimiyyeti 1 1 Fovqelade veziyyet 2 Sebebleri 2 1 Iqtisadi veziyyet 2 2 Insan huquqlari 3 Herekatin aprici quvveleri 4 Baslanmasi 5 Xronologiya 5 1 25 yanvar Qezeb gunu 5 2 26 yanvar 5 3 27 yanvar 5 4 28 yanvar Qezeb cumesi 5 5 29 yanvar 5 6 30 yanvar 5 7 31 yanvar 5 8 1 fevral Miyonlarin yurusu 5 9 2 fevral 5 10 3 fevral 5 11 4 fevral Yolasalma gunu 5 12 5 fevral 5 13 6 fevral 5 14 7 fevral 5 15 8 fevral 5 16 9 fevral 5 17 10 fevral 5 18 11 fevral Son gun 6 Qurbanlar 6 1 Jurnalistler 6 2 Vetendaslar 7 Netice 8 Iqtisadi tesiri 9 Inqilabin bas verdiyi esas yerler 10 Beynelxalq munasibet 10 1 ABS 10 2 Rusiya 10 3 Avropa Birliyi 10 4 Turkiye 10 5 Iran 10 6 Ereb olkeleri 10 7 Israil 10 8 Azerbaycan 11 Istinadlar 12 Hemcinin bax 13 Xarici kecidlerHusnu Mubarekin hakimiyyeti RedakteFovqelade veziyyet Redakte Esas meqale Enver Sadatin oldurulmesi1981 ci ilin 6 oktyabrinda prezident Enver Sadatin islamci Xalid el Islambuli ve terefdaslari terefinden qetle yetirilmesinden sonra Misirde fovqelade veziyyet elan olundu 10 Sui qesdde istirak eden alti nefere olum hokmu verildi 11 Enver Sadat qetle yetirilerken onun yaninda olan Husnu Mubarek elinden yaralandi 12 13 Husnu Mubarek 14 oktyabr 1981 ci ilde Misir prezidenti secildi 14 Prezident secilenden sonra o uc minden cox islamcini hebsxanadan azad etse de bir nece islam partiyasinin fealiyyetine qadaga qoydu 15 Husnu Mubarek 1984 cu ilde SSRI ile Misir arasindaki munasibetlerin normallasmasina nail ola bildi 16 O hemcinin 1985 ci il yanvarin 2 de Enver Sadat terefinden surgun edilmis Pravoslav Kilsesinin patriarxi II Senofiosu geri qaytardi 17 Husnu Mubarek daxili siyasetde seleflerinden ferqli tek bir addim atdi dovletin aparici vezifelerine xususile herbi struktura Amerikada tehsil gormus sexsleri teyin etdi Misir ordusu Rusiyanin herbi tesir dairesinden cixib amerikalasdi 18 Sebebleri RedakteIqtisadi veziyyet Redakte Misir hem XX esrde hem de XXI esrin evvellerinde regionda muhum rol oynayib Geostrateji movqeyine iqtisadi potensiali gore bu olke daim xarici olkelerin maragini ozune celb edib Ikinci dunya muharibesinden sonra Misirde bas veren hadiseler zamani hakimiyyete gelen Camal Ebdul Nasir ereb milletciliyi ideologiyasinin terefdari olub Onun olumunden sonra hakimiyyete gelen Enver Sadat Israille sulh muqavilesi bagladi Amma diger ereb dovletleri bu razilasmani qebul etmediler Neticede hemin dovrden etibaren Misirin ereb dovletleri arasinda munasibet gerginlesmisdi Daxilde de qebul olunan qerarlara ciddi etirazlar var idi Xususile de daxildeki Muselman qardaslar qruplasmasi Israille imzalanan razilasmadan ciddi sekilde narazi idi Coxlari Misirin hemin vaxtlardaki siyasetinin teslimci siyaset kimi qiymetlendirirdiler 1981 ci ilde hakimiyyete gelen Husnu Mubarek de bu siyaseti davam etdirdi Onun hakimiyyeti illerinde ABS in Misire tesir imkanlari xeyli artdi 1980 ci ilden bu gune kimi ABS her il Husnu Mubarek hokumetine 1 3 milyard dollar temennasiz herbi yardim edir Bu iller erzinde Misirle ABS arasinda cox isti munasibetler formalasmisdi Bu iller erzinde ABS ve Misir arasinda muttefiqlik prosesi getdi Olke boyuk iqtisadi potensiala malik olsa da Husnu Mubarekin hakimiyyeti illerinde bu problemler hellini tapmadi Olkedeki issizliyin seviyyesi de getdikce artirdi Hokumet ise budceni doldurmaq ucun vergileri artirirdi Ehalinin azteminatli tebeqelerinin heyat seviyyesi ise getdikce pislesirdi Ehalinin tebeqelesmesi de suretle gedirdi 19 Mubarekin apardigi iqtisadi islahatlar Misiri Seudiyye Erebistanindan sonra bolgenin en qudretli dovletine cevirdi Tekce 2004 2008 ci il islahatlari Misirin umumdaxili mehsulunun iki defeden de cox artmasina sebeb oldu Husnu Mubarek issizliyin aradan qaldirilmasi ucun dovlet idarelerinde lazim oldugundan da artiq isci goturulmesine de qerar verdi Ancaq issizliyi nezerecarpacaq derecede azalda bilmedi 18 20 Insan huquqlari Redakte Siyasi huquqlar da xeyli mehdudlasdirilmisdi Yadfikirlilik qebul olunmurdu Husnu Mubareke qarsi cixanlar teqib olunurdular Butun bunlar ehalinin hakim rejime qarsi nifretini artirirdi 19 Bir sira mutexessislerin reyine esasen Misirde baslamis igtisasalarin esas sebebi Mubarekin 30 illik aramsiz hakimiyyete malik olmasi issizlik ehalinin sosial haqqlarinin qorunmamamsi olmusdur 21 22 Misirde bas vermis hadiseler bir sira adlar qoyulmusdur Meselen Tvitter inqilabi 23 Gencler inqilabi 24 Xardal inqilabi 25 Kurort inqilabi 26 ve Xurma inqilabi 27 WikiLeaks saytinin hele dekabrda aciqladigi diplomatik mektublarda yazilmisdi ki Misirde neinki muxalifete soz demeye imkan verilmir hetta hakim partiyadan olanlar da 30 ildir ki bos qalan vitse prezident vezifesine yaxin buraxilmirlar Husni Mubarek ozune vitse prezident goturmur Buna imkan vermeyen sexs onun xanimi Suzan Mubarekdir Suzan Mubarek oglu Camala alternativ ola bilecek adamlarin hamisinin qabagini alir Qamali prezidentliye aparan baslica quvve onun anasi Suzan Mubarekdir Suzan Mubarekin hakimiyyeti ve nufuzu Qamal ucun helledici rol oynayir ABSin Christian Science Monitor qezeti yazir ki 2006 ci ilde Misirdeki Amerika sefiri Frank Riccardione Vasinqtona mektubunda bildirmisdi Prezident Husni Mubarekin etrafindaki kohne qvardiya prezidentin varisi kimi ordudan cixmis sexsi gormek isterdi Prezidentin oglu Qamal ise investisiya bank dairelerindendir Qamalin oz etrafina yigdigi yeni komanda kohne qvardiyani sixisdirib cixarmaq isteyir 28 WikiLeaks in aciqladigi ABS teleqramlarina gore ordunun orta ve asagi rutbeli zabitleri mudafie nazirinden keskin narazidirlar Zabitler 30 il evvelki kimi elita hesab olunmurlar Misirin mudafie naziri o biri nazirler kimi sexsi sadiqliyi bilik ve bacariqdan yuxari qoyulur 29 1952 cu ilden beri olkeni 3 esas siyasi figur idare etmisdir Camal Abdulnasir Enver Sadat ve indiki Misir prezidenti Husnu Mubarek Misir Ordusunda yukselerek siyasete kecmis ve gerek indiki prezident Mubarek isterse de Camal Ebdul Nasir ve Enver Sadat olkeni demir yumruqla idare etmis ve muxalifetin guclenmesine imkan vermemeye calismisdilar Misir Ereb Dovletleri icerisinde en guclu orduya sahib olan olke olaraq taninsa da bu ordu siyasetle birge yasamaga alisdigi ucun Ereb Israil muharibeleri nde tesirsiz qalmis ve Felestin Probleminin ereblerin lehine hell ederek Ereb dovletlerinin bayraqdarliginii etmeye calisan Misir Siyasetine kifayet qeder destek vere bilmemisdir Misir Israille muharibeden meglub ayrilandan sonra ozunu qorumaq ve Sinay yarimadasinin serqinden Suveys Kanalina yonelen Israil tehdidini legv ede bilmek meqsedile bu olke ile sulh bagladi Enver Sadatin bu addimi Erebler arasinda boyuk bir etirazla qarsilansa da Israil ve Qerb Dunyasindan destek gormus ve xususile de ABS Misire boyuk maliyye ve herbi yardim ederek olkenin Erebler arasindaki nufuzunu yeniden qazanmasina komek olmaga calismisdir ABS Misir Iordaniya Seudiyye Erebistani ucbucagina cox boyuk ehemiyyet vermisdi Misir Osmanli dovrunden beri Ereb Siyasi Dusuncesi yetisdirdiyi cox sayda etnik dini qrupun bir arada yasadigi bir olkedir Ereb Islam Helenistik medeniyyeti Xristianliq ve Mistisizmi bir arada yasadigi Qahire ve Isgenderiyye kimi seherler coxlu sayda muxalif fikirli insanlara ve senetcilere de ev sahibliyi etmekdedir Misirde etnik menada cox boyuk bir muxteliflik olmasa da dini menada vahid bir qurulus movcud deyildir Misir ehalisinin 90 yaxini muselmandir Muselmanlarin boyuk bir qismini sunniler olsa da sufi telimleri ve sieliyi qebul edenler de kifayet qederdir Bununla yanasi ehalinin texminen 10 ini xristianlar teskil edir Misir xristiyanlarinin 90 i Isgenderiyye de olan Qibti Pravoslav Kilsesine bagli olsada qalanlari ise Qibti Katolik ve protestantdirlar Xristianlarin boyuk bir qismi Isgenderiyye ve Qahirede yasayirlar Olke icerisinde fealiyyeti getdikce artan teskilatlardan olan Muselman qardaslar ve ona bagli olaraq hereket eden qruplar Husnu Mubarek ve rehberliyine qarsi duyduqlari qezebi xristianlara qarsi yoneldirler Cunki Muselman Qardaslar Teskilati Husnu Mubareyin Xristian Qerbin Misirdeki numayendesi olaraq gorurler 2006 ci ilde bas tutmus parlament seckisinin neticesinde Muselman qardaslar Teskilati Misir Meclisie girmedi liberal Vefd Partiyasi ancaq 6 deputat mandati qazandi Numayisciler terefinden uzeri yazilmis bronetranspartyor 1 yanvar 2011 ci ilde Isgenderiyyede kilseye teskil edilen bombali hucum ve ardindan Qahire kucelerinde bas veren Xristian Muselman qarsidurmasi Misirde cox boyuk narahatliq toretmisdi 30 Herekatin aprici quvveleri Redakte Mediani oxut El Cezire telekanalinin Misir qiyamlari haqqinda xeber proqrami ingilisce El Gad Partiyasi 2004 cu ilde Misir rehberliyi terefinden resmi qeydiyyata alinsa da teskilatin lideri Eymen Nur 2005 ci ilin yanvarinda hebs olunub ve bir qeder sonra ABS hokumetinin Qahireye tezyiqlerinden sonra azadliga buraxilib Partiya olkede konstitusiya deyisikliyi telebini ireli surur 2005 ci ildeki parlament seckilerinde partiya resmi reqemlere gore 7 faiz ses qazanib Ancaq bir qeder sonra partiyadan bir qrup ayrilaraq Sabah adli yeni partiya yaradib Sabah in hokumetin partiyasi oldugu iddia edilir Kifaye herekati Misirin xristian qibti tayfalarinin numayendesi Corc Ishaq terefinden yaradilib Kifaye esas hedefinin Mubarekin istefaya gonderilmesi ve hakimiyyetin atadan ogula kecmesinin qarsisini almaq oldugunu elan edib Yeni Vefd Partiyasi Misirin esas siyasi teskilatlarindan biridir 1919 cu ilde yaradilib Partiya 1953 cu ilde o zamanki dovlet bascisi Camal Ebdulnasir terefinden baglansa da 1983 cu ilde yeniden berpa olunub hazirda Vefdin Misir parlamentinde 6 deputati var Sagci partiya hesab olunan Vefdin liderlerinden olan Numan Goma Misirde fovqelade veziyyetin legv olunmasi siyasi mehbuslarin azadliga buraxilmasini teleb edir Eyni zamanda ingilislere qarsi sert munasibeti ve Iranla dostluq 1981 ci ilden sonra Iranla Misir arasinda munasibetler dusmencilik seviyyesindedir elaqelerinin qurulmasinin terefdaridir Muselman qardaslar Misirin en boyuk ve guclu muxalif islamci herekatidir XX esrin evvellerinde muselman dunyasinda baslayan mustemleke eleyhine islamci muqavimet herekati dalgasinda yaranib Qisa zamanda boyuk sayda terefdarlar toplayan ve demek olar ki dunyanin butun olkelerine yayilan xususen de ereb olkelerinde teskilatlanan qardaslar Misirde her zaman agir basqilarla uzlesib herekatin liderleri xususen de Camal Ebdul Nasir ve Enver Sadat zamaninda hebsxanalara salinib bir coxlari oldurulub Bundan sonra teskilat daxilinde parcalanma yaranib herekat radikallar ve nisbeten motedil xette bolunubler Teskilatin fealiyyeti resmen qadagan olunsa da uzvleri musteqil olaraq Misir parlamentinde temsil olunublar 2005 ci il seckilerinde Misir parlamentine 80 e yaxin ixvanci deputat dusmusdu Milli Deyisiklik Cemiyyeti Misir muxalifetinin hazirki lideri Beynelxalq Atom Enerjisi Agentliyinin sabiq direktoru Mehemmed El Baradei terefinden yaradilib 2009 cu ilde BAEA direktoru vezifesinden geden el Baradei Misirde siyasi fealiyyete baslayacagini beyan etdi Az bir vaxtda Misirin taninmis jurnalistleri yazicilar siyasetciler senetciler ve basqa taninmis sexsler el Baradeinin yaratdigi herekata qosuldular Qeyd edek ki hele iki il evvel el Baradey Misirde hem parlament 2010 cu ilde kecirildi hem de prezident bu il kecirilmesi planlasdirilir seckilerinde istirak edeceyini beyan etdi Ancaq esas sert kimi olkenin secki qanunvericiliyinin deyismesini teleb edirdi Liberal Partiyasi Misirin esas dunyevi siyasi partiyalarindandir Daha evvel sag yonumlu olsa da Liberal Partiya indi daha cox merkezci xetti mudafie edir 6 aprel Herekati 2008 ci il aprelin 6 da misirli genc feallar terefinden yaradilib Herekat butun siyasi quvvelerle yaxin munasibet saxlayir Eyni zamanda herekatda muxtelif siyasi baxislarin dasiyicilari elece de neytral gencler var 31 Baslanmasi RedakteYanvarin 17 de Qahire seherinde Parlament binasi qarsisinda bir vetendas ozunu yandirmaga cehd gostermisdir Agir yaralanan vetendasin heyati xilas olunmusdur 32 Sonraki gun bir nefer Qahirede hokumet binasi qarsisinda 25 yasli issiz bir nefer ise Isgenderiyyede ozunu yandirmaga cehd etmisdir Her iki sexs xestexanaya catdirilmislar ve heyatlari xilas olunmusdur 33 Xronologiya Redakte25 yanvar Qezeb gunu Redakte Qahirenin Imbaba rayonunda numayisin dagidilmasi Yanvarin 25 de Misirin paytaxti Qahirede ve diger seherlerde ilk numayisler bas verdi Aksiya istirakcilari olkede iqtisadi ve siyasi islahatlar teleb edirdiler Qahirede numayise cixanlar Tehrir Meydanina Ali Mehkemenin qarsisina toplasib Esas cixis yolu Tunisin yoludur yazilan suarlar tutmusdular Onlarin bir qismi Daxili Isler Nazirliyinin binasi qarsisinda da toplasmaga cehd etseler de polis bu istiqametde yollari baglamisdi Polis aksiya istirakcilarini dagitmaq ucun gozyasardan qazdan ve su sirnaqlarindan istifade etse de meqsedlerine nail ola bilmedi 34 35 Hemin gun aksiyalarda bir polis emekdasi da helak oldu 36 26 yanvar Redakte Hakimiyyet orqanlari kutlevi aksiyalarin kecirilmesine qadaga qoysa da 37 numayisler Qahire Isgenderiyye ve Suveys seherlerinde davam etdi Muxtelif melumatlara gore numayislerde on minlerle insan istirak etdi Etirazcilar Facebook ve Tvitterden koordinasiya merkezi kimi istifade etdiklerinden hakimiyyet orqanlari Tvitteri 38 az sonra ise Facebooku bagldi 39 Aksiyalar zamani 70 nefer xesaret almisdir 40 Misir prezidentinin oglu Camal Mubarekin Londona qacmasi baresinde xeber yayilsa da 41 Misirdeki ABS sefirliyi melumati tekzib etdi 42 27 yanvar Redakte Misir fond birjasi yaranmis gergin veziyyetle elaqedar isini dayandirdi 43 Aksiyalarda hebs olunanlarin umumi sayinin min neferden artiq olmasi baresinde melumat yayildi 44 28 yanvar Qezeb cumesi Redakte Yanvarin 28 de Misir prezidenti Husnu Mubarek televiziya ile xalqa muraciet etdi O hemise olke ehalisinin esas tebeqesinin yoxsul insanlarin terefinde oldugunu beyan etdi Biz issizilkle mubarizeni davam etdireceyik Biz hazirki veziyyetin talanciliq ve yangin toredilmesinin ohdesinden geleceyik Men misirlileri olkenin umumi maraqlarina xidmet etmeye hokumet binalarini yandirmamaga cagiriram Misir prezidenti hemvetenlerini emin edib ki iqtisadi ve siyasi islahatlari davam etdirecek Bu Misire qarsi sovdelesmedir deyen Husnu Mubarek insan telefatina kederlendiyini bildirdi Husnu Mubarek hokumeti istefaya gonderdiyini elan etdi 45 Kecmis mulki aviasiya naziri Ehmed Sefeqi olkenin bas naziri teyin edilib 46 Butun bunlara baxmayaraq aksiyalar bir sira seherlerde davam etdirildi Numayisler zamani xesaret alanlarin sayinin 870 nefere catdi 47 Misirin esas muxalif fiqurlarindan biri Mehemmed El Baradei numayise qosulmaq ucun Misire qayitdi O cume gunu kutlevi etirazlarda istirak etmek ve daha yaxsi guzaran ucun xalqin teleblerine destek vermek ucun geldiyini dedi Men gelmisem ki onlarla birge olum Men hemise demisem ki meni bu deyisikliyin simvolu kimi gormek isteseler meqbuldur lakin deyisiklik onlar bir araya gelmeyince bas vermeyecek Onlar indi bir araya gelibler ve men de siyasi ve menevi destek vermek ucun onlarla birlikde olmaga borcluyam Onlarin adindan danismaga ve onlarla birlikde olmaga haziram Men bunu ele etmek isteyirem ki kecid yumsaq olsun 48 Bezi polislerin numayiscilerin terefine kecmesi xeberleri yayildi 49 Qahire seherinde ordu birlesmelerinin artirilmasi haqqinda xeber verildi 50 Hemcinin internet tam baglandi Olke prezidentinin hokumet qurumlarinin saytlari da baglandi Bundan evvel Misirde Facebook sosial sebekesinin ve Tvitter xidmetinin fealiyyeti de dayanmisdi 51 52 53 29 yanvar Redakte Olkedeki etiraz aksiyalarindan tesvise dusen Misir prezidenti Husnu Mubarek oglanlarini Londona gonderdi Lakin Misirin dovlet televiziyasi tekidle melumati tekzib etdi 54 55 Qahirenin Misir merkezi meydani sayilan Tehrir meydaninda muxalifet terefdarlarinin etiraz aksiyasi davam edirdi Meydanda azi 50 min numayiscinin toplasmasi barede melumat verildi Herbcilerle numayisciler arasinda her hansi qarsidurma bas tutmadi Misir Silahli Quvvelerinin Bas Qerargah reisi ABS dan Qahireye qayitdi Artiq ordunun son hadiselerle bagli movqeyinin aydin oldugu ve xalqa qarsi silah isletmeyeceyi bildirildi Bu xususda herbi komandanliq ve Prezident Administrasiyasi arasinda ciddi gerginlik yarandigi melum oldu Igtisaslar neticesinde olenlerin sayi 100 nefere catdi Qahirede min nefere yaxin numayisci Husnu Mubarek rejiminin simvolu sayilan ve xalq terefinden isgence evi adlandirilan Daxili Isler Nazirliyinin binasina hucum etmeye cehd etdi Mehemmed el Baradei de Husnu Mubareki istefa vermeye ve hakimiyyetin tehvil verilmesi uzre plani razilasdirmaga cagirdi O el Cezire telekanalina telefonla musahibesinde bildirib ki yalniz prezidentin istefasi olkedeki igtisaslara son qoya biler Mubarekin sistemi Misir xalqinin siyasi iqtisadi ve sosial teleblerine cavab vere bilmedi Biz azadliq demokratiya ve sosial edalete esaslanan yeni Misir qurmaq isteyirik 56 57 Qahirede bas veren igtisaslar zamani Misirin bas arxeoloqu Zahi Xevasin bildirdiyine gore qaretciler Misir Muzeyindeki iki mumiyani mehv edib Qaretciler muzeyin kassasini da soyublar Igtisaslarla elaqedar ordu tehlukesizlik meqsedile turistlerin Misir piramidalarina girisine de qadaga qoydu 58 59 60 Seher saatlarinda Misirde El Cezire telekanalinin yayimi Misir hokumeti terefinden dayandirildi Bu haqda El Cezire telekanali melumat verdi Telekanalin verdiyi melumata gore telekanalinin butun emekdaslarinin qeydiyyati legv edildi Misir muxalifet lideri Mehemmed El Baradei hebs edilerek ev dustagi edildi 61 62 Husnu Mubarek Misir kesfiyyatinin rehberi Omer Suleymani olkenin vitse prezidenti teyin edib Misirde vitse prezident vezifesi 1981 ci ilde Misir prezidenti Enver Sadatin oldurulmesinden sonra onun yerine kecen Husnu Mubarek hakimiyyete gelenden 30 ildir ki bos qalmisdi 63 Beni Sueyf seherinde numayiscilerle polisler arasindaki toqqusmada on iki nefer helak oldu 64 30 yanvar Redakte Yanvarin 30 u Misirde movcud olan fovqelade veziyyet Qahire Isgenderiyye ve Suveys seherlerinde uzadildi Daha evvel yanvarin 28 i ve 29 u axsam saat 6 ve 4 olan komendant saatinin vaxti 15 00 dak artirildi Hemin gun Prezident Mubarek ordu rehberliyi ile gorusler kecirdi 65 31 yanvar Redakte Misirde cixan Es Suruk qezetinin melumatina gore Vitse prezident Omer Suleyman Husnu Mubareke hakimiyyetden el cekmeyi meslehet gorduyunu yazdi 66 Misir prezidenti Husnu Mubarek olke paytaxtinda ehalinin etiraz aksiyalarinin guclenmesi fonunda bu seheri terk edib ve nisbeten sabitliyin musahide edildiyi Sarm el Seyxe gelib O burada ozune mexsus bir hotele siginib Eyni zamanda bu seherden etibaren Sarm el Seyxe ordu yeridilib 67 68 Misir prezidenti Husnu Mubarek bazar gunu yeni hokumete olkede sakitlik ve sabitliyin yaradilmasi issizlikle mubarize aparilmasi ve yeni is yerlerinin yaradilmasi ile bagli tapsiriq verib Bu haqda Misirin milli televiziyasi xeber verib Misir lideri hemcinin korrupsiya ile daha feal mubarize aparmaq emri verib Kecen heftenin cume gunu Mubarek ardi arasi kesilmeyen xalq narahatciliqlari fonunda hakimiyyeti istefaya goderib O yeni nazirler kabinetinin yaradilmasini kecmis mulki aviasiya naziri Ehmed Safiqe tapsirib 69 Qahire hebsxanasinda bas vermis igtisaslar neticesinde onlarla insan helak olub Mine yaxin mehbus ise qacmaga muveffeq olub 70 71 Hemcinin Misirde el Cezire kanalinin yayimi dayandirilib 72 1 fevral Miyonlarin yurusu Redakte Qahirenin Tehrir meydaninda bas veren 25 yanvar 2011 ci lden baslanan numayis Misir hakimiyyeti butun sernisin qatarlarinin hereketine muveqqeti qadaga qoydu Milli aviasiya xidmeti EgyptAir ise komendant saatinin quvvede oldugu muddet ucun butun daxili ve xarici reyslerini texire saldi Saat 15 00 dan 8 00 dek hec bir ucus olmadi 73 Misir ordusu numayiscilere qarsi gucden istifade etmeyecek Bu barede olkenin guc strukrutlarinin resmi melumatinda bildirilir Yayilan beyanatda Sulh seraitinde soz azadligina hami ucun teminat verilir deye qeyd olunub Qeyd edek ki evvel Misirin Mudafie Nazirliyinin numayendesi prezident Husnu Mubarekin istefasi telebi ile cixis eden numayiscilere qarsi gucden istifade edileceyini bildirmisdi 74 Husnu Mubarek yeni formalasdirdigi hokumet uzvlerine muxalifetle danisiqlara baslamagi tapsirib 75 Namaz qilan numayisciler Misir prezidenti Husnu Mubarek oz muavini Omer Suleymani muxalifetle derhal danisiqlar aparmaq ucun numayende teyin edib Prezident mene butun probelmlerle bagli dialoqun baslanmasi ucun siyasi quvvelerle danisiq aparmagi tapsirib deye vitse prezident televiziya ile xalqa muraciet etdi Danisiqlar muxalifetin mehdud muddet erzinde konstitusion islahatlarin kecirilmesi ile bagli esas teleblerini ehate edecek Bundan basqa birinci dereceli meseleler arasinda issizlik yoxsulluq ve korrupsiya ile mubarize muzakire edilecek Muxalifetin hakimiyyetle dialoqa razi olub olmayacagi ise belli deyil Muxalifet beyan edib ki Omer Suleymanin tekoifine bu gun aydin cavab verilecek Xatirladaq ki Misir muxalifeti elahini umumxalq tetiline ve milyonlarin etiraz marsi na cagirdi Bu muraciet Qahirenin esgerler ve zirehli texnika ile ehate olunan merkezi Tehrir meydaninda seslendi Muxalifet Ordu Misir ve Mubarek arasinda secim et suarini ireli surmusdu Hemin gun aksiya ile elaqedar olkede demir yolu rabitesi tam dayandirilmisdi 76 TBMM de cixis eden Receb Tayyib Erdoganin cixisi Tehrir meydanina yigisan numayiscilerde ruh yuksekliyi yaradib Receb Tayyib Erdoganin Edalet ve Inkisaf partiyasinin qrup yigincaginda Husnu Mubareke Xalqi qane eden addimlar atin demesine Misir meydanlarindan cavab geldi Numayisciler Bas nazir Erdogan deye suarlar seslendirerek Turkiye bas naziri Erdogana tesekkur edibler 77 Misir muselman ve xristianlarinin birliyini tesvir eden Karlos Latuffun resmi Misir paytaxti Qahirede muxtelif hesablamalara gore bir nuce yuz minden 2 milyona qeder adam kecelere cixib prezident Mubarekin istefasini teleb edir 78 79 Tehrir meydaninda toplasan etirazcilar artiq kucelere de yayilib Bu arada Misirin en yasli partiyasi Wafd beyanat yayib Beyanatda deyilir ki muxalifet qruplari arasinda veziyyete nezaret etmek ucun xalq cebhesi yaratmaqla bagli raziliq elde edilib Wafd beyan edir ki prezident Husnu Mubarekin hakimiyyeti artiq legitimliyini itirib Bir qeder evvel qadagan edilen Muselman Qardasligi teskilati da beyanat yayaraq bildirib ki hec bir halda Mubarek hakimiyyeti ile danisiqlara getmeyecekler Daha once bir nece muxalifet partiyasi prezident Mubareki hakimiyyeti yeni teyin etdiyi vitse prezident Omer Suleymana tehvil vermeye cagirmisdilar Ve Suleymanla danisiqlara hazirlasdiqlarini bildirmisdiler Tehrir meydaninda xristian din ayini Yuz minlerle insan Qahirede Tehrir meydanina toplasib prezident Husnu Mubarekin istefasini teleb edir Misirin Aleksandriyada ve diger seherlerde de etiraz mitinqleri gedir Muxalifet lideri Nobel mukafati laurati Mehemmed El Baradei Misir prezidentini cume gunune kimi istefa vermeye cagrib ki qan tokulmesinin qarsisini alsin Baradei Mubarekden sonraki dovrle bagli muzakirelere ehtiyac oldugunu da deyib Qahirede Mubarek terefdarlarinin da numayisi kecir Eskpertler bu eks terefllerin toqqusmasindan narahatdirlar Qahirede Tehrir meydaninda 100 minlerle adam toplasib Hal hazirda Qahirede Tehrir meydanin 100 minden insan toplasib Etirazcilar Misir prezidenti Mubarekin istefasini teleb edir Seherin her yerinden minlerle adam meydana gelir Qahirede heyat donub insanlar mitinqe axisir Aksiyada Misirin butun muxalif quvveleri o cumleden Muselman Qardasligi teskilatinin feallari da istirak edir Ordu aksiyaya mane olmur Fevralin 1 de seher tezden baslayaraq 10 minlerle insan Qahiredeki Tehrir meydanina yigismaga baslayib Dunenden muxalifet Prezident Husnu Mubarekin istefasi telebiyle milyonlarin yurusu nu kecireceyini bildirmisdi Tehrir meydaninin butun girisleri etirazcilarin ozleri ve ordu terefinden qorunur Etirazcilar ozleri meydana silah getirilmeyeceyine emin olmaga calisir Meydana geden yollar muasir amerikan ve kohne sovet tanklariyla doludur Qahire semalarinda herbi vertolyotlar dovre vurur Ordu dinc ehaliye ates acmayacagini beyan edib Herbcilerin sozcusu Ismail Etman bildirmisdi ki Silahli quvveler hec vaxt xalqa qarsi istifade olunmayub ve bundan sonra da olmayacaq Cunki her kesin dinc etiraz huququ var Fevralin 1 de kecirilen milyonluq mitinqde adamlar daha nizmalidirlar Bezi konulluler xalq tehlukeslizyi yazisi olan geyimler geyib onlar deyirler ki hokumetin texribatcilarinin aralarina qarismasinin qarsisini almaga calisacaqlar Qahireden basqa Isgenderiyye Suvey Mansura ve Fayum kimi etirazlarin cox guclu oldugu seherelere geden yollar da baglanib 80 81 Misir prezidenti Husnu Mubarek Misir xalqina muraciet edib Onun sozlerine gore Misirde xalq igtisaslarinin bas vermesi bezi qruplarin siyasi maraqlarina xidmet edir O bas vermis hadiselerden sonra yeni hokumet qurdugunu bu hokumetin genclerin teleblerini nezere alacagini bir cox tebeqenin etirazina sebeb olan problemleri hell edeceyini xususile demokratiya meselesine hessas yanasilacagini soyleyib Mubarek Konstitusiya deyisiklikleri de ved edib O muxalifete yeni hokumetle isbirliyi ucun dialoq teklif etdiklerini lakin bunun muxalifet terefinden qebul olunmadigini bildirib Mubarek Men hec vaxt iqtidar ardinca qacmadim Men hem de ordunun temsilcisiyem Bu gun ilk vezifem olkede sabitliyi yeniden temin etmekdir deyib Misir prezidenti butun hallarda qarsidaki seckilerde istirak etmeyeceyini soyleyib Amma o indiki halda vezifesinden istefa vermek fikrinde olmadigini da Misiri yeni hokumete ve basciya sabitlik seraitinde ve qanuni yollarla tehvil vermek istediyini soyleyib Bir nece ay boyunca vezifemin basinda olacam ve bu muddet erzinde sabitliyi qorumaga calisacam O Meclisden secim muddetini suretlendirmeyi de xahis etdiyini soyleyib H Mubarek polise muraciet edib vetendaslari dogru ve qanuni qorumalarini isteyib senzura yetkililerinden ise rusvete bulasanlari hemcinin son hadiselerde yangin toredenleri tapib cezalandirmaga cagirib Husnu Mubarek Misir xalqin onunde kecirdiyi xidmetden qurur duydugunu bildirib Men burda doguldum bu olkeye xidmet etdim burda da oleceyem Buraxin menim de digerlerinin de fealiyyetine tarix qiymet versin deyen Mubarek cixisini bitirib Misir muxalifetinin liderlerinden olan Mehemmed El Baradei El Erebiyye telekanalina musahibesinde prezident Husnu Mubareke ultimatum verib Mubarek cume gunune qeder hakimiyyeti terk etmelidir 82 Prezidentin cixisi bitenden az sonra fevralin 2 ne kecen gece olkenin ikinci boyuk seheri olan Isgenderiyyede Husnu Mubarek eleyhdarlari ile terefdarlarinin toqqusmasi olub Avtomat silahlardan ates acan ordu birlesmeleri insidentin boyumesine imkan vermeyibler Paytaxt Qahirenin Tehrir Azadliq meydaninda ise fasilesiz aksiya davam edir Numayisciler Husnu Mubarekin derhal istefa vermesini teleb edirler 83 Misir prezidenti Husnu Mubarekin televiziya cixisindan sonra Isgenderiyye seherinde prezident terefdarlari ile etirazcilar arasinda siddetli toqqusmalar bas verib Toqqusmalarda onlarla adam istirak edib ve en azi 12 nefer xesaret alib Hadise yerine herbi bolmeler ve texnikalar gonderilib 84 2 fevral Redakte Bu gun Prezident Husnu Mubarekin minlerle terefdarlari Tehrir meydanina hucum teskil etdiler Onlar Yasasin bizim prezident suarlari seslendirirdiler Diger qrup ise Tehrir meydanina basqa istiqametden hucum etmisdi Ereb telekanallarinin yaydigi xebere esasen Misirin bir nece seherlerinde Mubarek hakimiyyetinin terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda toqqusmalar bas vermisdi 85 86 Hemcinin prezident terefdarlari atlarla ve develerle 87 Tehrir Meydanina soxularaq numayiscileri oradan cixarmaga cehd etmisler Cehd ugursuz alinmisdir Xeyli yaralanan ve olenler olmusdur 88 89 90 Qarsidurma Isgenderiyye seherinde de bas vermisdir 91 Bu gun Misir parlamentinin asagi ve yuxari palatalari Xalq Yigincagi ve Sura fealiyyetini dayandirib Parlamentin her iki palatasi kecen ilin noyabrinda kecirilmis mubahiseli parlament seckilerinin neticelerine yeniden baxildiqdan sonra fealiyyetini berpa edecek Muxalifet parlament seckilerinin neticelerinin saxtalasdirildigini beyan edir 92 Misir Silahli Quvveleri xalqa muraciet edib Muracietde aksiya keciren vetendaslardan evlerine qayitmaq xahis olunur Muracietde qeyd edilir ki vetendaslar oz teleblerini ifade etmek ucun kucelere cixib Indi de normal heyati yalniz siz berpa ede bilersiniz Bu sozu hami esitmelidir 93 Misir Silahli Quvvelerinin muracieti prezident Husnu Mubarekin onun istefasini teleb eden insanlara novbeti seckilerde istirak etmeyeceyi barede soz verdikden sonra yayilib Ancaq 9 gundur ki bir cox Misir seherlerinde kucelere cixan insanlar beyan edibler ki Husnu Mubareke inanmirlar ve o derhal istefa vermelidir 94 95 Misirde fealiyyet gosteren 3 esas ve enenevi muxalifet partiyasi prezident Husnu Mubarekin tecili dialoqa baslamaqla bagli cagirisina musbet cavab vermisdiler Liberal yonumlu Yeni Vafd Partiyasi milletci At Taqamm Partiyasi ve Nasirciler Partiyasi olkede tezlikle islahatlarin aparilmasi istiqametinde milli dialoqun baslamasini destekleyib Muselman Qardaslari Herekati ve bu Herekatla koalisiya yaratdigini elan eden MAQATE nin kecmis rehberi Mehemmed el Baradei ise hele de Husnu Mubarekin istefasi telebi ile kutlevi aksiyalarin kecirilmesine terefdardir Onlar Husnu Mubarekin istefa vermesinden sonra vitse prezident Omar Suleymanla danisiqlara hazir olduqlarini beyan edibler 96 Meshur Misir ehramlari uzun illerden sonra ilk defe bu gun baglandi Misire giris mehdudlasdirildi Hakimiyyet olkenin muxtelif bolgelerinden paytaxta neqliyyatin hereketi mehdudlasdirdi 97 3 fevral Redakte Qahireye yeni herbi hisseler yeridildi Tehrir meydanini tanklar muhasireye aldi prezident Husnu Mubarekin eleyhdarlari ve terefdarlari arasinda qarsidurma davam etdi Misir prezidentinin istefasini teleb eden muxalifler hakimiyyetin cagirisina ve komendant saati tetbiq olunmasina baxmayaraq meydandan cixmadi Husnu Mubarek terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda bas veren qarsidurmada en azi 10 nefer olub 500 nefere yaxin sexs yaralanib 98 Qahirenin merkezindeki Tehrir meydanina Husnu Mubarekin minlerle terefdari cixdi Onlar meydana at ve develerle hucum etdi Hakimiyyet terefdarlari rejimin eleyhdarlarini dasqalaq edibler Hava qaralandan sonra yandirici maye ile dolu butulkalardan istifade edildi Butulkalardan birinin Tehrir meydaninda yerlesen meshur Qahire muzeyine dusmesi barede melumatlar var hakim rejiminin eleyhdarlari olan uc numayiscini gulleleyerek oldurubler Etiraz aksiyalarinin teskilatcilarindan biri Mustafa al Naqqar bildirib ki ates avtomatik silahlardan uc muxtelif noqteden acilib Herbciler bas verenlere qarismayib Cersenbe gunu meydanin merkezine prezident Husni Mubarekin terefdarlari atlarla daxil olublar ve muxalifetle onlar arasinda toqqusma bas verib Sehiyye Nazirliyinin melumatina gore neticede uc nefer helak olub 600 neferden cox insan xesaret alib Reuters xeber agentliyinin melumatina esasen ise dunenki toqqusmalar neticesinde 1 5 mine yaxin insan yaralanib 99 100 101 Muxalifet terefdarlari ise hakimiyyet terefdarlarini tutaraq Sadat metrostansiyasina doldurur Qahirenin Tehrir meydaninda prezident Husnu Mubarekin terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda dunenden baslayan ve gece erzinde davam eden qarsidurmaya artiq ordu mudaxile edib Aksiyacilar hebs olunurlar Saxlananlarin sayi onlarin Husnu Mubarekin terefdari yoxsa eleyhdarlari oldugu barede de melumat verilmir Bu arada Associated Press agentliyi Husnu Mubarek eleyhdarlarinin meydanin yaxinligindaki Sadat metrostansiyasina nezareti ele aldiqlari ve qarsi terefden saxladiqlari sexsleri bu metrostansiyaya doldurduqlari barede melumat yayib Qeyd edek ki Tehrir meydaninda bas veren qarsidurmada 8 nefer olub 800 den artiq insan yaralanib 102 Misir prezidenti Husnu Mubarekin silahli terefdarlari Qahirenin Tehrir meydaninda ordunun yaratdigi siperi asiblar Onlar meydanda Husnu Mubarekin istefasini teleb eden aksiyacilarin uzerine hucuma kecibler Qeyd edek ki bu gun seherden baslayaraq ordu Tehiir meydaninda prezidentin terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda novbeti toqqusmalara yol verilmemesi ucun herekete kecib ve bufer zona yaradilib Herbciler Qahirenin bir sira rayonlarinda aksiya istirakcilarinin hebsine de baslayiblar 103 Qahirenin Tehrir meydaninda prezident Husnu Mubarekin terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda novbeti qarsidurma baslayib Terefler Tehiir meydani yaxinliginda yerlesen korpu istiqametinde bir birlerine das atirlar Qeyd edek ki bu gun seher saatlarinda da terefler mehz korpu yaxinliginda qarsilasmis ordu mudaxile ederek terefleri ayiran bufer zona yaratmisdi Orda bu deqiqelerde baslayan qarsidurmaya ise mudaxile etmir Herbciler musahide aparmaqla kifayetlenirler Qeterin El Cezire telekanali ise herbcilerin artiq jurnalistleri meydandan uzaqlasdirmaga basladigini ve bunun aksiyaya mudaxileye bir hazirliq ola bileceyi barede xeber yayib 104 4 fevral Yolasalma gunu Redakte Muselman Qardaslari Herekati cume namazindan sonra Prezident Sarayina yurusun baslamasi cagirisi ile cixis edib Gece erzinde Tehrir meydaninda olan aksiyacilar da Husnu Mubarekin taleyine qeti aydinliq getirecek bu yuruse hazirliq meqsedile qurduqlari cadirlari sokmeye baslayiblar Bu arada ABS Senati Husnu Mubareki hakimiyyeti muveqqeti bir hokumete tehvil vermeye cagiran qanun layihesini qebul edib Husnu Mubarek de kritik gun oncesi ABS in ABC telekanalina musahibe verib O deyib ki eger istefa vererse Misirde radikal Muselman qardaslari Herekatinin hakimiyyete geleceyinden qorxur 62 ildir ki xalqa xidmet etmekden yoruldum Hakimiyyetden artiq getmek isteyirem Oglum Camal Mubareki de xelefim olaraq hakimiyyete getirmek niyyetim yoxdur ve o bu ilin sentyabrinda kecirilecek prezident seckilerinde istirak etmeyecek Ancaq indiki meqamda istefa versem radikal Muselman Qardaslari Herekati hakimiyyete gele biler Husnu Mubarek Tehrir meydaninda bas veren qanli toqqusmanin onun terefdarlari terefinden toredildiyi barede ittihamlarla da razilasmayib Qan tokulmesinin sebebkari Muselman Qardaslari Herekatidir Misirin vitse prezidenti Omer Suleyman da bu gune qeder dost saydiqlari olkelerden gelen aciqlamalarin qeribe oldugunu soyleyib Bizim islerimize burunlarini soxurlar Biz bele mudaxilelere icaze vermeyeceyik O Muselman Qardaslari Herekatini dialoqa devet etdiklerini ancaq onlarin buna redd cavabi verdiyini de vurgulayib Bu arada bolge olkelerinin ABS basda olmaqla Qerb dovletlerinin istefaya cagirdigi Husnu Mubareke Israilden sonra ikinci surpriz destek Felestin Muxtariyyetinden gelib Ramallah seherinde eleyhdarlarinin aksiyasi dagidilsa da onun terefdarlarinin yurus kecirmesine icaze verilib 105 Husnu Mubareke qarsi etirazlarda muhum rol oynamis Muselman qardaslar teskilati Misirde bas tutacaq prezident seckilerinde istirak etmekden imtina etmisler Onlar hemcinin hakimiyyetle danisiqlarda istirak etmeyeceklerini de bildirmisler 106 Verilen xeberlere gore prezident Husnu Mubarekin oglu Camal Mubarek de prezidentliye namzied olmayacaq 107 Qahirenin merkezindeki Tehrir meydanina butun giris yollarini tanklar ve zirehli texnika kesib Buna regmen prezident Husni Mubarekin istefasini teleb edenlerle yanasi dovlet bascisini destekleyen on minlerle misirli meydana axisir El Cezire nin melumatina gore Qahire kucelerinde silahli genc banditler covlan edir Onlar deyenek bicaq ve hetta qilinclarla silahlanaraq yollari kesir masin sahiblerinden pul alirlar El Mesri el Yeum qezeti bildirir ki sabiq DIN bascisi ve onun uc muavini ev dustaqlaridir Onlara qarsi istintaq aparilir Misirin Daxili Isler Nazirliyi polisin ise qayitdigini beyan etse de asayis kesikcilerinin isi goze deymir 108 5 fevral Redakte Fevralin 5 de geceyarisi Misirin vitse prezidenti Omer Suleymana qarsi sui qesd edildiyi barede xeber yayilmisdir Xebere esasen o zerer cekmese de iki muhafizecisi helak olub 109 110 111 6 fevral Redakte Misir prezidenti Husnu Mubarekin oglu Camal Mubarek hakim Milli Demokrat Partiyasinin sedrliyinden istefa verdi Hakim partiyaya yeni secilen Bas katib Hossam Badravi partiyada liberal qanadin temsilcisi sayildi 112 Muselman Qardaslari teskilati hakimiyyetle danisiqlara getmeye raziliq vermisdir Bu Misirde fealiyyeti qadagan olunmus teskilatin hokumetle ilk danisiqlaridir Danisiqlarda hakimiyyeti vitse prezident Omer Suleyman temsil etmisdir 113 Misirde numayislerin davam etdiyi bir vaxtda qadagan olunmus Muselman qardaslar teskilati elan edib ki hokumetle danisiqlar prosesine qosulmaga hazir olsa da yalniz bir meseleni muzakire edecek Bu da prezident Mubarekin nece ve ne vaxt kreslosunu terk edeceyi meselesidir Ekspertler qeyd edirler ki teskilat danisiqlara raziliq vermekle cox boyuk bir sovdelesmeye girir Onlari artiq indiden son iki numayise basciliq etmekde astagel olmaqda gunahlandirirlar Diger muxalifet partiyalari elan edibler ki Husnu Mubarek getmeden hec bir danisiqlara girmeyecekler Hokumetin vezifelileri iddia edirler ki azad ve edaletli seckiler ucun kecid tedbirleri yalniz prezident Mubarekin nezareti altinda mumkundur Ideyalardan biri prezidenti bir nov kenara iteleyib lakin hakimiyyetini formal olaraq saxlamaqdir ABS in elcisi Frank Uizner demisdi ki prezident Mubarek helelik vezifesinde qala biler Misirlilerin bir hissesi bu gun is yerlerine qayitdi Banklar islerini berpa etdi 114 115 7 fevral Redakte Misirin yeni maliyye naziri Samir Radvanin bildirdiyine gore budceden maas alan iscilerin ve pensiyalarin meblegi 15 artirildi Bunun ucun 960 milyon ABS dollari hecminde vesait ayrildi 116 Misirde iqtidarla muxalifet arasinda bas tutan danisiqlar zamani konstitusiyaya deyisiklik edilmesi ile bagli terefler arasinda raziliq elde olunub Hokumet sozcusu Maqdi Radi bildirib ki gelen ayin ilk heftesine kimi konstitusiyaya lazimi deyisikliklerin edilmesi ucun komite yaradilacaq Komite mehkeme hakimiyyeti ve bezi siyasetcileri ehate edecek Konstitusiyaya edilecek deyisiklikleri hazirlayan komite evvelce prezident seckisine daha cox namizedin istirakina zemin yaradacaq bundan elave prezidentin nece defe secile bileceyini mueyen eden deyisiklikler uzerinde isleyecek Komite bu ve ya diger deyisikliklerle bagli islerini mart ayinin ilk heftesine qeder yekunlasdiracaq Bundan elave iqtidar metbuat azadligini mehdudlasdirmamagi SMS vasitesile mesajlasmaga mane olmamaga internete mehdudiyyetler qoymamaga raziliq verib Her iki teref hokumetin siyasi mehkumlarin sikayeti ve teleblerini deyerlendirecek blok yaradilmasi sahesinde de raziliq elde edib Raziliga gore numayisler baslayandan beri saxlanilanlar serbest buraxilacaq Hokumet korrupsiya ile mubarize onun arxasindakilarin mueyyen edilmesi ucun is aparacaq Vitse prezident Omer Suleyman prezident Husnu Mubarekin selahiyetlerini icra etmek barede muxalifetin teklifini redd edib Ancaq gorusun neticeleri Muselman qardaslarini razi salmayib Teskilatin resmilerinden olan Abdulmanem Abdulfatuh gorusden sonra verdiyi aciqlamada musbet fikirlerin oldugunu ancaq bunlarin koklu deyisiklikler olmadigini bildirib Abdulfatuh Husnu Mubarekin prezidentlik qerarnamesi yayaraq konstitusiyanin 76 ve 77 ci maddelerinin deyisdirilmesini parlamenti buraxmasini butun siyasi mehbuslari azad etmesini ve fovqelade veziyyeti aradan qaldirmasini teleb etdiklerini bildirib Kontitusiyanin adicekilen maddeleri prezident seckisi ile baglidir Bu maddeler Mubarekin lideri oldugu iqtidar partiyasinin novbeti prezidentin kim olacagini teyin etmesine imkan verir secilen sexsin novbeti seckide yeniden namized olmasina hec bir mehdudiyyet qoymur Muxalifet liderlerinden olan Mehemmed El Baradeinin temsilcisi Mustafa Naqqar toplantinin musbet hal oldugunu ancaq bunun sadece bir baslangic oldugunu deyib 117 Tehrir meydaninda iki nefer etirazcinin toyu bas tutdu 118 8 fevral Redakte Misir prezidenti Husnu Mubarek Qahirenin Tehrir meydaninda numayiscilerin arasinda bas vermis ve 11 neferin olumu ile neticelenmis qarsidurmanin arasdirilmasi ucun musteqil komissiya yaratmagi tapsirib Prezidentin sozlerine gore komissiya tamamile musteqil olmali ve Misir cemiyyetinde leyaqet ve vicdanlari ile taninan sexslerden teskil olunmalidir O komissiyani numayiscilere qarsi yol verilmis yolverilmez qanun pozuntularini arasdirmaga cagirib 119 Misirde hakimiyyet ve muxalifet arasinda dialoqun baslandigina dair xeber yayildi 120 Google sirketinin Yaxin Serq bolmesinin top meneceri Vael Qonim azadliga cixdiqdan sonra Misirde bas veren etiraz aksiyalarina yardim gosterdiyini etiraf etdi O yanvarin sonunda hebs edildi ve on iki gun hebsde qaldiqdan sonra azadliga buraxildi Biz oz olkemizin azadligini isteyirik Amma xahis edirem meni qehremana cevirmeyin Qehremanlar meydandakilardir men ise 12 gun hedsde yatmisam Biz olkemiz deyismeyince burani terk etmeyeceyik 121 122 Misir prezidenti Husnu Mubarekin mueyyen zaman cercivesinde hakimiyyetin sulh yolu ile oturulmesinin deqiq qrafikinin hazirlanmasi barede serencam verdiyi barede vitse prezident Omer Suleyman beyan etdi Omer Suleyman prezidentin istefasini teleb eden aksiyacilarin da teqib olunmayacagini bildirib Prezident milli konsensusu alqislayir ve bohrani aradan qaldirmaq ucun hazirda bizim duzgun yolla getdiyimizi tesdiqleyir 123 lakin esas muxalifet teskilati olanMuselman qardaslar teskilatinin resmisi Essam el Erian prezident Husnu Mubareke vezufeden getmek ucun bir hefte vaxt verildiyini bildirdi Onun sozlerine gore teskilat hakimiyyetle hec bir kompromise getmek niyyetinde deyil O hemcinin Mubarekin istefa edeceyi halda Misirde tekbasina hakimiyyete geleceyini deyil genis parlament koalisiyasi terkibinde hereket edeceyini qeyd etdi Biz dinc teskilatiq konstitutsiya ve qanunlar cercivesinde hereket edirik 124 125 Fevralin 8 de Misirde kutlevi etirazlar davam edib Yuz minlerle insan Qahirenin Tehrir meydanina toplasaraq prezident Mubarekin istefasini teleb edibler Bundan basqa bir qrup etirazci meydandaki kutleden ayrilaraq parlament binasinin qarsisina yollanib Onlar narazidirlar ki Tehrir meydaninda iki hefteden cox teleblerini seslendirseler de hokumetden kimse gelib onlarin derdini dinlemir Amma hemin qrup parlamentin binasina hucum etmek niyyeti numayis etdirmir Onlar dinc sekilde binanin qarsisinda dayaniblar Kutlevi etirazlar Misirin ikinci boyuk seheri Isgenderiyyede de teskil edilib Etirazcilar prezident istefa vermeyince evlerine dagilismayacaqlarini deyirler Baxmayaraq ki hokumet kutlevi aksiyalarin dayandirilmasina cagirir ve bir birinin ardinca etirazcilara guzestler edir Fevralin 8 de prezident Mubarek ozunun islahatlar ucun yol xeritesi ni aciqlayib Bu plan uc komitenin yaradilmasini nezerde tutur Bu komitelerden biri Konstitusiyaya hansi deyisikliklerin edilmesinin zeruriliyini arasdiracaq Diger komite kutlevi etirazlar zamani aksiyacilara qarsi guc tetbiqinin neticelerini olumleri arasdiracaq Ucuncu komite ise siyasi dialoqa mumkun qeder cox partiyani celb etmeye calisacaq Bundan basqa hokumet ehalinin dolanisigini yaxsilasdirmaq niyyetinde oldugunu gostermek isteyir Fevralin 8 de Misir hokumeti beyan edib ki dovlet sektorunda isleyenlerin maaslarini elece de pensiyalari 15 faiz qaldirir Misir hebsxanalarindan 30 dan cox siyasi mehbus buraxilib Onlarin son aksiyalar zamani tutulan yox Mubarek hakimiyyetinin uzun muddetdir hebsxanada saxladigi sexsler oldugu deyilir 126 127 128 129 Misirin paytaxti Qahirede daha bir kutlevi aksiya kecirilib Fevralin 8 de Tehrir meydanina toplasan yuz minlerle aksiyaci prezident Husnu Mubarekin istefasini teleb edib Prezident Husnu Mubarek fevralin 8 de konstitusiya islahatlari aparacaq komissiya formalasdirdi Konstitusiyada esas islahatlarin prezidentin selahiyyet muddetinin 6 ilden 4 ile endirilmesi ve iki defeden artiq dalbadal secilmeyin yasaqlanmasi olacagi bildirilir Misir hokumeti ise 34 siyasi mehbusun azadliga buraxildigini aciqlayib Human Rayts Votc beynelxalq insan huquqlari teskilatinin 7 fevral hesabatina gore yanvarin 25 den baslayan xalq herekatinda en azi 297 nefer helak olub Ancaq etirazcilar baslica teleblerine 1981 ci ilden olkeni idare eden prezidentin istefasina nail ola bilmirler Selahiyyet muddeti 2011 ci ilin sentyabr ayinda biten Husnu Mubarek vaxtindan evvel getmekden imtina edir 130 9 fevral Redakte Port Seid seherinde icra hakimiyyetinin binasi yandirildi Bir nece min insan hucum cekerek binaya das ve butulkalarda yandirici maddeler atib Insanlar 3 min neferin meiset seraitinin yaxsilasdirilmasi ile bagli seher administrasiyasina muracietinin zibil qutularina atilmasindan xeber tutandan sonra kucelere cixmislar Paytaxt Qahireden cenub qerbde yerlesen El Vadi el Qadid eyaletinin inzibati merkezi El Xarqa seherinde 60 dan cox insan polisle qarsidurmada xesaret alib Eyalet sakinleri yerli ehali ile mehriban munasibet saxlamayan polis reisinin sehere qayitmasindan sonra kucelere cixiblar Polisle qarsidurmalarda 1 nefer olub onlarla insan xesaret alib Polis aksiyacilara qarsi gozyasardici qaz tezyiqli su ve doyus gullelerinden istifade edib 131 Qahirenin Tehrir meydaninda da minlerle insanin istirak etdiyi aksiya davam edir Cume gunu gunorta namazindan sonra boyuk kutlevi aksiyanin kecirildi 132 133 Muselman qardaslar Mubareke istefa vermesi ucun ultimatum verdi Teskilatin resmisi Hissem El Aryan prezident Husnu Mubareke istefa vermesi ucun 1 hefte sans verdiklerini bildirdi El Aryam deyib ki Mubarekle beraber hokumet de tam formada istefa vermelidir O cixisi zamani hemcinin Husnu Mubarekin serefli bir sekilde getmesini istediklerini bildirmisdir Yeni onlar Mubareke qarsi onun sexsiyyetinin alcaldilmasi istiqametinde her hansisa bir sey etmek istemirler Tehrir meydaninda meydanda tecili tibbi yardim gosterilmek ucun tibb menteqesi ve mektebe gede bilmeyen sagirdler ucun tedris kurslari da fealiyyete basladi 134 10 fevral Redakte Misirin cenub qerbinde tehlukesizlik quvveleri ile numayisciler arasinda bas veren toqqusmada azi uc numayisci helak oldu bir nece nefer ise yaralandi 135 Qahirenin merkezinde prezidentin istefasi telebi ile mitinqler davam edir Hokumetle dialoqu geden Agsaqqallar Surasinin numayendesi Diaa Rasvan danisiqlar prosesinin sona yetdiyini soylediyine gore vitse prezident Omer Suleyman Husnu Mubarekin formal olaraq seckiye qeder hakimiyyetde qalmasi ve hakimiyyeti kecid hokumetine vermesi barede numayiscilerin teklifini qebul etmeyib Kompromis axtarmaq evezine vitse prezident vaxti uzatmaga ve bizi dovlet cevrilisi tehlukesi ile qorxutmaga calisdi 131 136 137 138 Misir Silahli Quvvelerinin Bas Komandanligi olke prezidenti Husni Mubarekin varisi qisminde vitse prezident Omer Suleymani teyin etmesine mane oldu Ordunun resmi numayendesi cixis ederek dedi Muxalifetin butun teleblerini yerine yetirmeye haziriq 139 Son melumatlara gore Husni Mubarek bu axsam istefa verdiyi barede beyanatla cixis edecek Lakin xeberin resmi tesdiqi yoxdur Mubarekin yerine prezidentin kim olacagi belli deyil Misir Konstitusiyasina gore hakimiyyet olke parlamentinin spikeri Fethi Soruraya verilmelidir Lakin sozugeden mesele ile bagli danisiqlar davam edir Soruranin muveqqeti dovlet bascisi teyin edilmesi muxalifetcilerin naraziligina sebeb ola biler cunki onlar parlament seckilerinin coxsayli qanunsuzluqlar ve pozuntularla kecirildiyi bu sebebden de ali qanunverici orqanin qeyri legitim oldugunu soyleyirler Buna gore de Misirin yeni rehberinin muxalifetcileri razi sala bilecek neytral fiqur olacagi istisna edilmir 131 Misir Silahli Quvvelerinin Ali Komandanligi xalqi muracietle cixis edib Komandanliq olkedeki bohranin hell edilmesine qarismaq niyyetini aciqlayib Silahli Quvvelerin numayendesi bildirib ki bu qerar prezident Husnu Mubarekin istiraki olmadan kecirilen iclasin yekunu esasinda qebul edilib Herbciler muntezem toplasaraq veziyyeti muzakire etmek olkede sulh ve qayda qanunu desteklemek qerarina gelibler Bundan elave herbciler en yaxin vaxtda xususi kommunike derc etmeyi planlasdirirlar Bu kommunikede Misir seherlerinde toplasan numayiscilerin butun telebleri eks olunacaq Tehrir meydaninda toplasan yuz minlerle insan bu xeberi alqisla qarsilayaraq Ordu ve xalq birdir suari seslendiribler Qeyd edek ki bundan evvel Mubarekin fevralin 10 da axsam selahiyyetlerini vitse prezident Omer Suleymana tehvil vereceyi barede sayieler dolasib Bundan derhal sonra prezidentin istefasini teleb eden aksiya istirakcilari butun ali memurlarin istefasini teleb edibler Onlar hokumet ve parlamentin buraxilmasini da isteyirler Qeyd edek ki fevralin 11 ne en boyuk etiraz aksiyasi teyin olunub Bu aksiyada 20 milyon adamin istirak edeceyi gozlenilir 140 Bu gun Misir prezidenti Husnu Mubarek novbeti defe xalqa muraciet edib H Mubarek bundan evvelki aciqlamasini demek olar ki tekrarlayib Misirliler oz geleceklerini ozleri hell ederler ifadesi ile muracietine baslayan H Mubarek bir daha novbeti prezident seckilerine qatilmayacagini lakin novbeti seckilere qeder de hakimiyyeti tehvil vermeyeceyini bildirib O hakimiyyeti sentyabr ayinda tehvil vereceyini deyib Buna qeder ise selahiyyetlerinin bir hissesini yardimcisi Omer Suleymana dovr etdiyini vurgulayib Mubarek kutlevi aksiyalarda olenlerin olmasindan uzulduyunu bu olumlerin sebebkarlarinin tapilmasina calisdiqlarini bildirib Misir prezidenti olkede siyasi ve iqtisadi islahatlar aparacagini Konstitusiya deyisiklikleri edeceyini ved verib Xarici sermayenin olkeye getirileceyini xarici is adamlarina etibarli serait yaradacagini da bildirib O muxalifeti yeniden dialoqa devet edib H Mubarek ona xarici tezyiqlerin oldugunu da soyleyib ve biz hec kimsenin oyuncagi deyilik deyib H Mubarek cixisini Misirden getmeyeceyini ifade eden sozlerle bitirib Heyatimin baslangici da burdaydi sonu da burda olacaq Torpagin altina girene qeder ondan sonra da bu olkede olacagam Allah Misiri qorusun 141 142 143 144 145 146 Qahirenin Tehrir meydaninda toplasan mitinq istirakcilari dovlet televiziyasinin qerargahina teref hereket edirler Numayiscilerin niyyetleri hele melum deyil 147 Aksiya istirakcilari yalniz Mubarekin deyil butun hakimiyyetin istefasini teleb edir 148 11 fevral Son gun Redakte Husnu Mubarekin istefasini qeyd eden muxalifler Misir muxalifet liderlerinden biri MAQATE nin kecmis bascisi Mehemmed El Baradei Husnu Mubarekin derhal istefaya getmekden imtina etmesinden sonra Misirde partlayis tehlukesi haqqinda Tvitterdeki oz microblogunda Misir sosial partlayis qarsisindadir Ordu derhal olkeni xilas etmelidir seklinde aciqlama yazib 149 150 Misir prezidenti Husnu Mubarekden sonra komekcisi ve selahiyyetlerinin bir hissesini tehvil verdiyi Omer Suleyman xalqa muraciet edib O Suleyman H Mubarekin xalqa muracietinde soylediyi bezi fikirleri tekrarlayib O Konstitusiya deyisikliklerini heyata kecirmek ucun sura yaratdiqlarini bildirib O Suleyman da islahatlar kecirileceyini iqtisadiyyatin inkisafi ile bagli isler goruleceyini ved edib O muxalifeti dialoqa cagirib O Suleyman xalqin kutlevi aksiyalara son qoymaga cagirib Tehrir meydaninda toplasan xalqi evlerine islerinin baslarina donmeye cagiriram O Suleyman misirlileri xarici tezyiqlere qarsi guclu olmaga ecnebi medianin yonlendirmelerine uymamaga cagirib 151 Mubarekin istefa vermekden imtina etmesinden qezeblenmis kutle prezident iqametgahina yurus edib Husnu Mubarekin iqametgahini muhasireye alib Insanlar arasinda artiq prezidentin qacdigina dair sayieler yayilmaga baslayib Bezi daireler hetta onun dunen gece xalqa etdiyi muracietin de evvelceden yazildigini muracietin yayimlandigi vaxt prezidentin artiq Misirde olmadigini bildirir 131 Bu deqiqelerde yuz minlerle insan Qahirede Prezident Sarayina dogru yurus edir Kutlenin Prezident Sarayinin yerlesdiyi Masr el Qadid kvartalinda qarsisini almaq seyleri netice vermir Kutlenin meqsedi Prezident Sarayini ele kecirmekdir Ordu rehberliyinin de bu saatlarda yeni beyanatla cixis edeceyi gozlenilir 152 153 154 155 Misir Silahli Quvvelerinin Ali Surasi olkede veziyyetle bagli beyanat verib Ordu olkenin milli tehlukesizliyine qarsi her hansi hedelere yol verilmemesi ile bagli xeberdarliq edib Ali Sura olkede azad ve edaletli seckinin kecirileceyine ved verib ve fovqelade veziyyetin aradan qaldirilmasinin mumkunluyunu vurgulayib Ancaq seckinin tarixi aciqlanmayib Bir sira etirazcinin prezident sarayi ve merkezi televiziyanin binasina qarsi hereket etdiyi xeberi alinmisdi Bezi hesablamalara gore aksiyalarda 20 milyonadek insan istirak etmisdi Misir prezidentinin eleyhdarlari paytaxt Qahirenin alti bolgesinde eyni zamanda kutlevi aksiyalar kecirmeye hazirlasirdilar Mubarek eleyhdarlari prezident selahiyyetlerinin bir qisminin vitse prezident Omer Suleymana verilmesini de qebul etmir Mubarekin derhal istefaya getmesini ve olkeni terk etmesini teleb edirler El Erebiyye telekanalinin melumatina gore Misirin ordu rehberliyi tecili iclas kecirmisdi ordunun bu gun muhum bir beyanatla cixis edeceyi gozlenilirdi 131 156 Axsam saatlarinda El Erebiyye telekanali Husnu Mubarekin ailesile birlikde Qahireni terk etdiyini bildirdi 157 158 159 160 161 162 163 Bir sira menbelerde onun Serm es Seyx seherine 164 165 diger menbelerde ise BEE ye getdiyi bildirilirdi 166 167 168 169 170 Prezident sarayi yaxinliginda atisma sesleri esidilir Qahirede Prezident Sarayi qarsisinda aksiya keciren 400 neferlik qrupa qosulmaq ucun yuz minlerle insan yuruse baslayib Prezident Sarayi etrafinda atisma sesleri esidildiyi barede xeber verilmisdi 171 Misirde iqtidarda olan Milli demokrat partiyasinin MDP bas katibi Hosam Bedrevi bir hefte evvel teyin olundugu vezifeden istefa verib Bedrevi hemcinin Husni Mubarekin basciliq etdiyi partiyadan birdefelik cixdigini da bildirib 172 Mubarek istefaya yollandi 2 3 4 5 6 7 Qurbanlar RedakteJurnalistler Redakte Ingilterenin The Guardian qezetinin bir emekdasi fiziki tezyiqe meruz qalib 173 Yunanistandan olan 3 jurnalist doyulerek video kameralari ellerinden alinib Bundan bir qeder evvel Ispaniyanin TV E1 telekanalinin jurnalisti hucuma meruz qalmisdir Eyni zamanda Mubarekin eleyhdarlari jurnalistleri mudafie etmeye calisirlar Ispaniya Xarici Isler Nazirliyi Misir hokumetinin xarici jurnalistlerin tehlukesizliyini temin etmeye cagirib 174 Misirde polis emekdaslari beynelxalq insan huquqlari ve xeyriyye teskilatlarinin uzvlerini hebs edibler Amnesty International teskilatin numayendeleri bildiribler ki 30 dan cox insan huquqlari mudafiecileri o cumleden Amnesty International emekdaslari Qahirede polisi terefinden hebs edilib Polis onlari otelde gorus keciren zamani hebs edib ve namelum istiqamete aparib Eyni zamanda gerarqahi Londonda yerlesen beynelxalq xeyriyye teskilati Oxfamin Misir bolmesinin sekkiz uzvu hebs olunub Misirde xarici jurnalistlere qarsi teqibler davam edir Polis BBC ITAR TASS jurnalistlerinin kamera ve noutbuklarini musadire edib Fransanin TF 1 telekanalinin uc muxbiri ve Isvecin SVT telekanalin reportyoru Bert Sundstrom itkin dusub 175 Fevralin 2 de Tehrir Meydaninda bas veren toqqusmada bir nece rus jurnalistin xesaret aldigi melum oldu 176 Inqilabda helak olanlarin fotolari Serhedsiz Reportyorlar birliyi Misirde xalq numayisleri baslanandan indiye qeder numayisleri yayimlamaga calisan 72 jurnalistin hebs olundugunu 75 jurnalistin ise muxtelif dereceli xesaretler aldigini aciqlayib Teskilatin yaydigi aciqlamada bildirilir ki daha 7 jurnalist de numayislerin davam etdiyi 15 gun erzinde vezife borclarini icra ederken Mubarek rejimi terefdarlari terefinden qacirilib Bundan elave onlarla qezet ve televiziya emekdaslarinin cihaz ve avadanliqlari hakimiyyet daireleri terefinden musadire olunub 177 Misir tehlukesizlik quvvelerinin emekdaslari Qeterin El Cezire telekanalinin Qahire burosunun rehberi Ebdul Fettah Faid ve kanalin muxbiri Ehmed Yusifi hebs edibler Bu barede telekanalin ozu melumat yayib Telekanalin Qahire burosu hucuma meruz qalib Son bir nece gun erzinde ikinci defe hucuma meruz qalan buroda avadanliq sindirilib ofisin ozu ise yandirilib Aksiyalar baslananda Misir hakimiyyeti El Cezirenin lisenziyasini alib ve tecili olkedeki muxbir menteqelerini yigisdirmagi teleb edib Buna baxmayaraq telekanal Misirdeki fealiyyetini davam etdirib 178 Misirin El Ehram qezetinin emekdasi Ehmed Mehemmed Mahmud Qahirenin merkezinde prezident terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda bas veren toqqusmalarda aldigi gulle yarasindan dunyasini deyisib Igtisaslari lente alan jurnalist basindan gulle yarasi alib O Misirde prezidentin istefasi telebi ile aksiyalar basladiqdan beri helak olan ilk jurnalistdir 179 180 Misirde ABS in CBS televiziyasinin muxbiri Lara Lohan doyulub ve zorlanib Aqressiv insanlardan ibaret qrup Lohani cekilis qrupunun diger uzvlerinden ayiraraq kenara aparib neticede hemkarlari ona komek ede bilmeyib Sonda jurnalisti 20 dek herbci xilas edib 181 182 183 184 Vetendaslar Redakte Beynelxalq Human Rights Watch huquq mudafie teskilati bildirmisdir ki Misirde kutlevi etiraz aksiyalari zamani tutulmus sexslere hebsxanalarda agir isgenceler verilir The Guardian in melumatina gore ise herbcilerin tutduqlari dinc vetendaslarin tam ekseriyyeti hebsden azad olmamisdir 131 185 Netice Redakte Mehemmed Huseyn Tentavi Prezident Mehemmed Husnu Mubarek vezifesinden istefa verdi Hakimiyyete mudafie naziri Mehemmed Huseyn Tentavi geldi Misir Parlamenti buraxildi Konstitutsiya legv olundu Hakimiyyet Silahli Quvvelerin Ali Surasina kecdi Yeni parlament seckilerinin 2011 ci ilin sentyabrinda kecirilmesi qerara aiindi 8 186 Ereb dovletleri liqasinin bas katibi Emr Musa 2001 ci ilden beri tutdugu vezifeni bir nece hefteye terk edeceyini bildirib Misirli olan Musani bir cox analitikler Misirin gelecek prezidenti kimi gorurler EDL bas katibi Misirdeki tarixi deyisikliklere gore xalqi ve ordunu alqislayib O vetendaslari milli konsensusa esaslanan saglam sistemin qurulmasi istiqametinde hereket etmeye cagirib Musa hemcinin Misir ve misirlilerin demokratiyaya dogru hereket etdiklerine emin oldugunu bildirib 187 Fevralin 17 si Misirin 3 sabiq naziri hebs olundu Bunlar sabiq daxili isler naziri Hebib el Adli eks turizm naziri Zuheyr Harranax ve menzil teminati naziri Ehmed el Maqrabidir Onlar yanvarin 28 de sabiq prezident Husnu Mubarekin hokumeti buraxmasinadek nazir postunu tutublar Ele dunen Mubarekin partiyadasi olan milyarder ve maqnat Ehmed Ezz de hebs olunub Saxlanilmis sexslerin hamisina qarsi cirkli pullarin yuyulmasi selahiyyetleri asma dovlet emlakinin talanmasi maddelerile ittiham ireli surulub 188 Misir hokumeti kecmis prezident Husnu Mubarek ve onun ailesinin xarici banklarda hesablarini dondurmaga calisir Bas prokuror Ebdul Mecid Mahmud xarici isler nazirliyine xarici olkelerden cenab Mubarekin hesablarinin dondurulmasini istemesi haqda muraciet edib Mubarekin xanimi Suzan ve onlarin iki oglu ve onlarin heyat yoldaslarinin da hesablari dondurulur Isvecre artiq cenab Mubarekin olkedeki hesablarini dondurub Misirin kecmis liderinin milyardlarla dollar varidati oldugu haqda melumatlar verilib 189 Iqtisadi tesiri RedakteFevralin 2 si Moodys beynelxalq reytinq agentliyi bes en boyuk Misir bankinin reytinq derecesini asagi saldi 190 Credit Agricole bankinin apardigi tehlillere esasen 2011 ci ilde Misirde UDM in artim tempinin evveller proqnozlasdirilan 5 3 deyil 3 7 olacagi gozlenilir Misirde banklar ve fond birjasi 10 gun erzinde islemedi Eyni zamanda olkenin iri seherlerinde zavod ve fabrikler fealiyyetini dayandirdi Bir cox turizm sirketleri turistlerin Misire gonderilmesini dayandirdi Turistlerin Misire gelmemesi olke iqtisadiyyatina ciddi tesir gosterecek Bundan basqa Misirde erzaq mehsullari uzre ciddi qiymet artimi gozlenilir 191 Hemcinin neftin qiymeti Misirde bas veren hadiselerin neticesinde qalxdi 192 Misir prezidenti Husnu Mubarekin istefasi barede xeber dunya bazarinda neftin qiymeti ucuzlasdirib 193 Kutlevi etiraz askiyalari baslayandan bu yana olke iqtisadiyyatina 3 1 milyard dollar ziyan deydi 112 194 Etiraz aksiyalari Misir iqtisadiyyatini iflic veziyyetine saldi Olkede corek qiyamlari bas verdi qaz balonlarina olan novbelerde insanlarin helak olmasi hallari musahide olunub Misirlilerin tam ekseriyyetinin gundelik rasionunun esasini teskil eden ve qiymeti dovlet terefinden subsidiyalasdirilan corek ugrunda novbelerde kutlevi davalar neticesinde onlarla insan yaralanib Yerli ehali arasinda populyar olan reqif adli coreyin qiymeti iki defe bahalasdi Qahirenin Imbaba semtinde qaz balonlari satilan dovlet menteqelerindeki novbelerdeki davalarda 3 nefer helak oldu Misirde vahid qazpaylama ve teminat sebekesi olmadan Qahire ile yanasi butun olkede istifade edilen qaz balonlarinin qiymetini alverciler defelerle qaldirmisdi Qahirede qezeblenmis kutle bele alvercilerden birini oldurdu 108 Inqilabin bas verdiyi esas yerler RedakteQahire Tehrir meydani Isgenderiyye Mansura Siva Suveys Luksor Sinay yarimadasi Sarm es Seyx Sibin el Qum El Aris Sohaq Minya IsmailiyyeBeynelxalq munasibet Redakte ABS Redakte Yanvarin 29 da Misir prezidenti Husnu Mubarekin televiziya ile xalqa muracietinden sonra onunla ABS prezidenti Barak Obama arasinda telefon danisigi olub Telefon danisigini kimin tesebbusu ile bas tutmasi barede melumat vermeyen B Obama Misir xalqinin yaninda olduqlarini beyan edib Ag Ev bascisi misirli hemkarini xalqa verdiyi vedleri yerine yetirmeye cagirdigini ve ona xalq qarsisindaki ohdeliklerini xatirlatdigini bildirib Misirde iqtisadi sosial ve siyasi islahatlar heyata kecirilmelidir Ag Evin sozcusu Robert Gibbs hem numayiscileri hem de Misir hokumetini zorakiliqdan imtina etmeye cagirib Daha cox azadliq teleblerine verilecek cavab zorakiliq deyil dialoq olmalidir Misirde koklu islahatlara ehtiyac var R Gibbs Misirde bas veren son hadiselerle bagli ABS prezidenti Barak Obama ucun 40 sehifelik xulase hazirlandigini vurgulayib Hem ABS in Mudafie ve Xarici Isler nazirlikleri hem de Qahiredeki sefirimiz Marqaret Skobi Misir hokumeti ile six temasdadirlar Misir hokumetini Mehemmed el Baradeini ev dustaqligindan azad etmeye cagiririq ABS dovlet katibi Hillari Klinton ise aciq sekilde Husnu Mubareke Xalqini dinle mesajini gonderib O el Cezire telekanali ile canli yayinlanan muracietinde bildirib ki dinc numayislere icaze verilmeli ve kesilmis rabite elaqeleri berpa olunmalidir Bu numayisler Misir cemiyyetinde ciddi problemler oldugunu gosterir Misir hokumeti zorakiligin bu problemleri aradan qaldirmayacagini anlamali numayiscilerin teleblerini qebul ederek veziyyetin gerginlesmemesi ucun islahatlara razilasmalidir H Klinton beyan edib ki ABS numayiscilerin teleblerini anlayir ve insanlarin oz huquqlarini mudafie etmesine hormet edir Hebs olunmus numayisciler derhal ve qeyd sertsiz azadliga buraxilmalidir Birlesmis Statlar Misirde azad ve edaletli seckiler kecirilmesi ve dinc mutesekkil qaydada demokratiyaya kecidin terefdaridir Bunu Birlesmis Statlarin dovlet katibi Hillari Klinton Fox News televiziyasina musahibesinde deyib O olke prezidenti Husnu Mubareki azad seckiler kecirmeye ve Iranin aqibetinden qacmaq ucun koklu islahatlar aparmaga cagirib Hillari Klinton hemcinin qeyd edib ki Vasinqton bele bir veziyyetde Qahireye komeyi kesmek fikrinde deyil 83 195 Barak Obama administrasiyasi ve Misir hokumetinin numayendeleri prezident Husnu Mubarekin derhal istefasini ve vitse prezident Omer Suleymanin rehberliyi herbicilerin ve diger ereb dovletlerin desteyi altinda kecid hokumetin formalasmasi barede danisiqlar aparirlar ABS resmileri Omer Suleyman ve Misir ordusunun rehberi Enan Sami ve mudafie naziri Mehemed Tantavi konstitusiya islahatlarinin baslamasi prosesini muzakire edirler ABS in bu teklifi Muselman qardaslar daxil olmaqla genis koalisiya hokumetinin yaranmasi ve tez 2011 ci ilin sentyabr ayinda azad seckilerin kecirilmesi nezerde tutur Buna baxmayaq qezet yazir ki Misirin vitse prezidenti ve ordu komandanligin bu tekliflerle razilasacagina hec bir esas yoxdur 196 ABS prezidenti Barak Obama misirli hemkari Husnu Mubarekden mumkun qeder tez hakimiyyetin oturulmesi prosesine baslamagi teleb edib ABS prezidenti hemcinin Misirde jurnalistlere hucumlari pisleyib Misirin geleceyini bu olkenin xalqi mueyyen edecek deye o vurgulayib 197 ABS in dovlet katibi Hillari Klinton Misirin vitse prezidenti Omer Suleymana zeng edib Husnu Mubarek terefdarlari ve eleyhdarlari arasinda bas veren olaylarin her kesi soka saldigini soyleyib Hillari Klinton bu olaya gore mesuliyyet dasiyanlarin tapilmasi ucun arasdirilma aparilmasini isteyib Vasinqtonun artiq Husnu Mubarekin tezlikle hakimiyyetden getmesini istediyi de melum olub Hillari Klinton Misirde kecid dovrunun derhal baslamasini zeruri sayib Ag Evin sozcusu Robert Gibbs de deyib ki demokratiyaya yonelik deyisiklik derhal heyata kecirilmelidir Fransa prezidenti Nikolas Sarkozi de analoji beyanat verib Misir Xarici Isler Nazirliyinin sozcusu Husam Zeki ise bu cagirislara sert cavab verib O Misirde hakimiyyet deyisikliyi ile bagli meseleni qebul etmediklerini bu cagirislarin Misirdeki olaylari qizisdirmaga yoneldiyini vurgulayib ABS Ingiltere Fransa kimi Qerb olkelerinin hetta Turkiyenin bu durumda rol oynamaga calismasi Misirdeki proseslere burunlarini soxmasi cox uzucudur Bu dovletler oz isleri ile mesgul olsunlar Bu olkelerin butun serhedleri kecerek Misir xalqi adindan danismalari Misir xalqi ve hokumeti terefinden redd edilir 198 ABS Dovlet katibi Hillari Klinton Misir hakimiyyetini derhal demokratiyaya dinc kecidle bagli muxalifetle danisiqlara baslamaga cagirib Klinton Misirin vitse prezidenti Omer Suleymanin muxalifet quvveleri ile dialoqa hazir oldugu barede verdiyi beyanati kifayet olmayan vedler kimi qiymetlendirib Klinton bir daha Misiri jurnalistlere qarsi daxil olmaqla zorakiligi pisleyib 199 Misirdeki siyasi veziyyet musbet istiqametde deyismeye baslayib ABS prezidenti Barak Obama bele hesab edir Misirde siyasi proseslerin gedisinin muzakireye ehtiyaci oldugu goze qabagindadir Misirliler de mehz bu sahede ugurlara nail olurlar deye Ticaret palatasinda cixis eden Obama bildirib Obama Misirde hakimiyyetin nizamli oturulmesine ve muxtelif siyasi spektrleri temsil eden sexslerin hokumetde istirakina terefdar oldugunu bildirib Misirliler azadliq azad ve edaletli seckiler onlari temsil eden ve dinleyen hokumet isteyirler Biz onlara Misir hakimiyyetine dedik ki onlar derhal hakimiyyetin nizamli oturulmesine baslamalidirlar deye ABS prezidenti bildirib 200 Misirin xarici isler naziri Ehmed Ebul Geyt olkede tecili islahatlar kecirilmesini teleb eden ABS i Misire oz iradesini yeritmekde gunahlandirib Siz amerikalilar Misir kimi boyuk olkede tecili deyisiklikler barede danisanda bize zorla oz iradenizi qebul etdirirsiniz Nazir bildirib ki amerikalilarin Misirdeki numayislere ilk reaksiyalari onu qezeblendirib O amerikalilara misirlilerin hessasiyyetini basa dusmeyi meslehet gorub Ag Ev ise beyan edib ki Barak Obama administrasiyasi Misirle danisiqlari bu olkenin daxili islerine qarismaq hesab etmir 201 202 203 ABS prezidenti Barak Obama oz musavirleri ile Misirdeki veziyyetle bagli meslehetlesmeler aparib Gibbs deyib ki musavirenin kecirilmesi barede qerar Misir prezidentinin oz selahiyyetinin bir hissesini Omer Suleymana vermesinden sonra qebul olunub O eyni zamanda bildirib ki prezident Obama Mubarekin cixisina Vasinqtondan Miciqana gederken teyyarede baxib ABS prezidenti milli tehlukesizliye mesul olan komandasi ile gorusu Ag Evde kecirecek 204 Misirdeki hadiseler Birlesmis Statlar prezidenti Barak Obamanin televiziya muracietinde de esas yer tutub Barak Obama Misirin cox muhum deyisikler erefesinde oldugunu beyan edib O televiziya muracieti zamani koklu demokratik deyisiklikler teleb eden Misir genclerine oz heyranligini gizletmeyib Obama Misirin kecid dovrunde ABS in bu olkeye her cur komeklik gostermeye hazir oldugunu bildirib Qeyd edek ki onun gunun ikinci yarisinda Ag Evde oz musavirleri ile Misirle bagli meslehetlesmeler aparacagi gozlenilir Biz bu gun Misirde bas verenleri diqqetle izleyirik Bir sey melumdur ki biz tarixi bir deyisikliyin sahidi oluruq Bu bir deyisiklik kecid anidir ve bu an ona gore bas verir ki bunu Misir xalqi bele isteyir Bu deyisiklikde Misir xalqinin yasindan asili olmayaraq butun tebeqeleri istirak edir lakin on cebhede ise genc nesildir Yeni bir nesil Sizin gencleriniz seslerinin esidilmesini isteyir Biz de isteyirik ki hemin insanlar umumilikde butun misirliler bilsinler ki Amerika Misirde huquqi ve edaletli bir kecide destek numayis etdirmek ucun her seyi edecek Indi ise bas verenleri izledikde anlayiriq ki biz bir biri ile qarsiliqli elaqede olan bir dunyada yasayiriq 205 Misirde hakimiyyetin Husni Mubarekden Silahli quvvelerin Ali surasina kecmesi Misir xalqinin umidlerinin ancaq birinci hissesinin dogrulmasidir ABS prezidenti Barak Obama oz cixisinda bele deyib Her gun tarixi hadiselerin sahidi olmaq olmur Misir artiq hec vaxt evvelki kimi olmayacaq deye ABS lideri bildirib Onun sozlerine gore tekce istefalar kifayet deyil Misirliler aydin sekilde bildiribler ki esl demokratiyadan basqa hec neyle razilasmayacaqlar Herbciler esl vetenperver kimi ve mesuliyyetle hereket etmelidirler Onlar ele etmelidirler ki hakimiyyetin oturulmesi xalqin nezerinde ozunu dogrultsun Sohbet ehalinin huquqlarinin mudafiesinden fovqelade veziyyet barede serencamin legvinden konstitusiyanin deyisdirilmesinden deyisikliklerin donmez olmasindan edaletli ve azad seckiler ucun ozul yaradilmasindan gedir deye Obama izah edib 206 Rusiya Redakte Rusiya prezidenti Dimitri Medvedev Misir prezidenti Husnu Mubareke zeng vurub Rusiya metbuatinin yaydigi melumata gore Medvedev Mubarekden siyasi bohranin sulh yolu ile ve suretle hellini teleb edib Bohranin huquqi yollarla hel olunmasini arzuladigini deyen Medvedev Rusiya sefirliyi ve vetendaslarinin tehlukesizliyinin teminat altina alinmasi ucun gosterilen fealiyyetlerin ehemiyyetini vurgulayib Rusiya xarici isler naziri Sergey Lavrov ise verdiyi aciqlamada Misirin istiqrari ve bu olkede demokratiyanin inkisafi ucun maraqli olduqlarini bildirib Misir Rusiyanin strateji ortagi ve Yaxin Serqin kilid olkesidir O olkede bas verenlere etinasiz qala bilmerik Misirin istiqrari ve demokratik olke olmasinda biz de maraqliyiq Movcud olan ictimai iqtisadi ve siyasi problemlerin sulh yolu ile hellini isteyirik 207 208 Rusiya prezidentinin Yaxin Serq uzre xususi numayendesi Aleksandr Saltanov Dmitri Medvedevin mektubunu Misir prezidenti Husnu Mubareke catdirib RIA Novosti xeber verir Rusiya Federasiyasinin Yaxin Serq uzre xususi numayendesi Aleksandr Saltanov Misirde olub ve Rusiya prezidentinin muracietini Husnu Mubareke catdirib Husnu Mubarek onunla gorusub ve mektubun bir sira detallari barede muzakireler apariblar deye Rusiya Xarici Isler Nazirliyinden bildirilib Rusiya numayendesi eyni zamanda Misirin XIN rehberi Abul Qeyt ve vitse prezident Omer Suleyman ile de gorusub Mektubun detallari aciqlanmasa da melumata gore mektubda Rusiya prezidenti misirli hemkarini xeberdar edib ki eger xalqin telebleri yerine yetirilmese hemin rejim ucun boyuk cetinlikler yaranacaq 209 Avropa Birliyi Redakte AI nin xarici siyaset uzre Ali numayendesi Ketrin Eston Misir hakimiyyet orqanlari ile muxalifet arasinda danisiqlar aparilmasinin zeruri oldugunu bildirmisdi 199 5 fevralda Almaniya kansleri Angela Merkel Misirde novbedenkenar seckilerin kecirilmesinin eleyhine oldugunu bildirmisdi O bunu hakimiyyet vakuumunun yaranacagi ile bagli duydugu narahatliqla ifade etmisdi 210 Yunanistanin Bas naziri George Papandreou bildirib ki bazar gunu Qahireye gedib Avropa Birliyi adindan Mubarekle danisiqlara baslayacagini deyib 112 Boyuk Britaniyanin bas naziri Devid Kemeron da Misir hakimiyyetini islahatlara cagiraraq demokratik ve huquqi dovletin berqerar olmasi ucun islahatlari desteklediklerini beyan edib 211 Fransa prezidenti Nikolya Sarkozi ve Almaniya kansleri Angela Merkel ile birge beyanatla cixis edibler Onlar Husnu Mubareki silahli numayscilere qarsi guc tetbiqini dayandirmaga azad ve edaletli seckilerin kecirilmesi ucun serait yaratmaq uzerinde islemeye cagiriblar Almaniya prezident Mubareki olkedeki klinikalarin birinde mualice almaq ucun olkeye girmesine icaze verecek Bu barede hakimiyyetde olan Xristian demokrat partiyasinin bas katibi Ruprext Polens melumat verib Bir sira analitiklerin fikrince bu Mubarekin hakimiyyetden el cekmesi ssenarilerinden biri idi Daha evvel Nyu York Tayms qezeti hadiselerin bele axarda olacagini yazmisdi 212 213 Avropa Ittifaqinin Beynelxalq isler ve siyasi tehlukesizlik uzre ali komissari Ketrin Eston Misir prezidenti Husnu Mubarekin prezidentlik postundan istefaya getmemesinden meyusluqlarini ifade edib Eston teessuflenir ki Mubarek hele de demokratiyaya kecid yolunu tutmayib ve deyisiklikler ucun yol acmayib RIA Novosti xeber verir Deyisiklikler vaxti artiq yetisib Biz yaxin saatlar erzinde Misir xalqinin reaksiyasini izleyeceyik deye Eston bildirib Onun sozlerine gore AI Misir hakimiyyeti ile elaqe saxlayaraq onlari tez bir zamanda demokratiya yoluna kecid almaga cagiracaq 214 Almaniyanin kansler Angela Merkel Mubareki istefa vermeye cagirdi 215 Danimarkanin xarici isler naziri Avropa Birliyi olkelerine muraciet ederek Misir prezidenti Husni Mubarekden derhal istefani teleb etmek ucun birge beyanatin hazirlanmasini teklif edib 158 Turkiye Redakte Turkiye Xarici Isler naziri Ehmed Davudoglu beyan edib ki Turkiye Misirdeki hadiseleri diqqetle izleyir Bu deqiqeye her hansi bir vetendasimiza hucum edildiyi barede melumat yoxdur ancaq biz hadiseleri diqqetle izleyirik E Davudoglu Sarayevoda bildirib Davudoglu qeyd edib ki turk xalqi misir xalqina qardasliq hissleri besleyir ve hadiseler zamani dunyasini deyismis insanlara gore meyus oldugunu ifade edib Biz oz vetendaslarimiza tehlukesiz erazilerde olmagi ve her hansi bir tehluke toreyecek erazilerden uzaq durmagi tovsiye edirik Heleki elimizde turk vetendaslarina hucum barede yaxud vetendaslarimizin hansisa bir aksiyada istirak etmesiyle bagli melumat yoxdur Biz umid edirik ki Misirde bas verenler Misir xalqinin geleceyi ucun ugurlu olacaq Hemcinin turk vetendaslarimizi da sakitciliye cagiririq 216 Turkiye Bas naziri Receb Tayyib Erdogan Misir preidenti Husnu Mubareki xalqa qulaq asmaga cagirib Edalet ve Inkisaf Partiyasinin toplantisinda cixis bu cixis Al Jazzera telekanali ile canli yayimlanib eden Erdogan bildirib ki xalqin gozunu konlunu qulagini qapadan iqtidarlar uzunomurlu ola bilmez Xalqa qarsi olan hec bir iqtidar ayaqda qala bilmez Biz ozucmuz ucun ne isteyirikse dostlarimiz qardaslarimiz ucun de bunu isteyirik Erdogan birbasa Mubareke murciet ederek deyib Biz insaniq biz faniyik Daimi deyilik Her birimiz oleceyik ve o dunyada arxada buraxdiqlarimza gore sorgu sual edilceyik Hamimiz geldi gederik En yaxsisi ozumuzden sonra xos seyler qoyub getmekdir Hormetle xatirlanaq rehmetle yad edilek Bu dunyadan birce kefende gedeceyik Odur ki kefenin qedir qiymetini bilek Hem vicdanimizin hem xalqimizin sesine onlarin xeyir duasina ve ya bed duasina hazir olaq Xalqin hayqirtisina qulaq verek Erdogan Misirdeki etirazcilara da muraciet edib Deyib ki Demokratioya ve azadliq her kese verilen bir haqdir Silahdan uzuq durun amma medeniyyetinize sahib cixin Huquqlariniz ucun mubarize aparin Layiqli mubarize aparin Misride ister esger ister polis isterse de adi cammatdan hec kimin xesaret almasini istemirik 80 198 217 218 Iran Redakte Iran bas veren hadiselerde etirazcilarin isteklerine qulaq asilmasi lazim oldugunu soyleyib 219 Fevralin 4 de Tehran cume namazina rehberlik eden Eli Xamneyi Tunis ve Misir olaylarindan danisib Tunis Misirde bas veren hadiseler Iran xalqi ucun xususi mena dasiyir Bu Irandaki inqilabla baslanan islami oyanisdir Tunis ve Misirde bas veren olaylar heqiqi menada bir zelzeledir Daha dogrusu bas verenler Iran xalqinin sesinin inikasidir 220 221 Misirde en guclu islamci qruplardan sayilan Muselman qardaslar cemiyyetinin rehberi Mehemmed Bedi fevralin 4 de Iranin dini rehberi ayetullah Eli Xamneyinin beyanatina reaksiya verib Media forum saytinin melumatina gore Muselman qardaslar in rehberi Mehemmed Bedi buna cavab olaraq deyib Cenab Xamneyi bilmelidir ki Misir inqilabi islami yox xalq inqilabidir Cunki bu inqilabda ve etiraz aksiyalarinda muselman ehali ile yanasi olke ehalisinin diger tebeqe ve zumreleri o cumleden xristianlar da feal istirak edirler 220 Ereb olkeleri Redakte Seudiyye Erebistani krali Abdulla ABS prezidenti Obamadan Husnu Mubareki mudafie etmesini teleb edib O ABS nin Misire yardimi kesmesi halinda ora her il Seudiyye budcesinden 1 5 milyard dollar vesait ayiracagini da qeyd edib 222 Liviya Ereb Cemahiriyyesinin lideri Muemmer Qezzafi El Mesri el Yeum a verdiyi aciqlamasinda bildirib ki prezident Husni Mubareki destekleyir 158 Hizbullah Umumi Bascisi Seyid Hesen Nasrullah Bizler Misirdeki inqilabi gercek bir inqilab olaraq gorur ve bu olke icerisinde inqilabi destekleyen butun qruplarin arxasinda oldugumuzu bildiririk dedi Bu gun Camp David anlasmasina qarsi ve Misir xalqina destek adi altinda reallasdirilan simpoziumda bir danisma eden Seyid Hesen Nasrullah Bilinmelidir ki Misir ve Tunisde inkisaf eden hadiselerde Hizbullahin cebhesi hec subhesiz mezlum xalqlarin arxasindadir dedi Ayrica Nasrullah Misir ve Tunisdeki qiyamlar ucun etmemiz lazim olan serhin gecikmesinden oteri Misir ve Tunis xalqindan uzr dileyerik dedi Kenar yandan Hizbullah Umumi Bascisi Seyid Hesen Nasrullah Misir hebsxanalarinda olan Hizbullah esgerlerinin veziyyetine de toxunaraq bunlari soyledi Tek hedefleri Qezzedeki qardaslarina qida ve derman komeyi ucun Misire kecmis igidlerin bezi etraflar terefinden hadiselerin yaxsica sapdirilmasi ve boyudulmesi uzunden sanki Hizbullah Misirde Sieliyi yayma seyindeymis kimi gosterilerek qardaslarimiz hebsxanalara atilmisdir Sozlerine Misirde bas veren inqilabin gercek bir inqilab oldugunu vurgulayaraq davam eden Nasrullah Xristianlarin ve diger azliqlarin da Muselmanlarin yaninda bu hereketlenmeye qatilmasi kicik boyuk yasli ve xususile de genclerin bu ezmli seylerinin arxasindayiq dedi 223 Avstraliyanin Melburn seherindeki Misir Konsullugunun qarsisinda numayis Parisde 29 yanvar 2011 ci ilde Misir xalqi ile hemreylik meqsedile teskil olunan numayis Dunyanin bir cox olkelerinde de misirliler prezident Husnu Mubarekin istefasini bayram edibler Vitse prezident Omer Suleymanin Husnu Mubarekin qerari ile bagli qisa aciqlamasindan derhal sonra Livanin paytaxti Beyrutda atesfesanliq baslayib Iordaniyanin paytaxti Emmanin merkezi kucelerine de insanlar axisib Qezze zolaginda da atesfesanliq musahide edilib Hemas qruplasmasinin sozcusu Sami Ebu Zuhri Misir xalqinin qerarini desteklediklerini deyib Iordan cayinin qerb sahilindeki Remallah seherinde de yuzlerle insan Misir bayraqlarini dalgalandirib bu xeberi bayram edibler Amerika Birlesmis Statlarin paytaxti Vasinqtondaki misirliler ise Husnu Mubareke qarsi 18 gunluk etirazin ugurlu neticelerini misir sefirlyi qarsisina toplasaraq baryam edibler 224 Seudiyye Erebistani Misirde hakimiyyetin dinc yolla deyismesini alqislayir Bu barede Seudiyye Erebistaninin resmi agentliyi melumat yayib Agentliyin melumatinda deyilir Kralliq umid edir ki Misir ordusu olkede sabitliyi ve tehlukesizliyi berpa edecek ve Misir xalqinin istek ve maraqlarini temin ede bilecek hokumetin yaranmasi yolunda oz seylerini esirgemeyecek Seudiyye Kralligi umid etdiyi bildirib ki Misir Islam ereb dunyasinda ve beynelxalq arenada oz aparici rolunu saxlayacaq 225 Israil Redakte Israil yasananlardan cox narahat olmusdur Ancaq sessizliyini qorumusdur 219 Israil prezidenti Simon Peres Husnu Mubarekin Yaxin Serq Sulh prosesindeki xidmetlerinin danilmaz oldugunu qeyd etmisdir 226 Bas nazir Benyamin Netanyahu ise Misirde islamcilarin hakimiyyete gelmesinin mumkunluyu baresinde narahatliqlarini bildirmisdir 227 Azerbaycan Redakte Azerbaycan Respublikasinin Xarici Isler Nazirliyi Azerbaycan Respublikasi vetendaslarina Misir Ereb Respublikasinda bas veren son hadiselerle bagli xeberdarliq edib Nazirliyin resmi saytinda yerlesdirilen xeberdarliqda yanvar ayinin sonlarindan baslayaraq Misir Ereb Respublikasinda hokumet eleyhine kutlevi numayisler ve igtisaslar baslandigi qeyd edilir Qahire Asuan ve Luksor seherlerine seyahetler vacib olmadiqca texire salinmalidir Misir Ereb Respublikasinda daimi muveqqeti yasayan ve olan Azerbaycan vetendaslarinin olkede elan olunmus movcud qaydalara emel etmeleri ve igtisaslara qarismamalari ve yaranmis her hansi problemle elaqedar onlara yardim gosterilmesi ucun Azerbaycan Respublikasinin Misir Ereb Respublikasindaki Sefirliyine muraciet etmeleri tovsiye olunur 228 Azerbaycanin muxalif Liberal Partiyasinin lideri Lale Sovket Haciyeva Misir hadiseleri ile bagli beyanat yayib Bu gun dunya ictimaiyyetine illerle telqin edilen mif guya muselman olkelerinde esas muxalifet quvveleri radikal islamcilardir darmadagin oldu Kucelerde etiraz eden yuz minlerle insanlar tehsilli genclerdir Onlar demokratiya ve azadliq isteyirler beyanatda bildirilib O oz beyanatinda Misir xalqini desteklediyini deyib 229 2011 ci ilin 25 yanvar tarixinden etibaren Misirde baslayan kutlevi igtisas ve etiraz aksiyalarinin daha da keskinlesmesini insan heyatina tehluke yaradan hallarin meydana cixmasini nezere alaraq Azerbaycan Prezidentinin gosterisi esasinda Misirdeki azerbaycanlilarin texliyesi teskil olunub Misirde veziyyet tedricen stabillesir bununla elaqedar Azerbaycanin bu olkedeki sefirliyinde yaradilmis qaynar xett e muracietlerin sayi azalmaqdadir Bu barede APA ya sefirliyin birinci katibi Elnur Ismayilov melumat verib Onun sozlerine gore olkedeki kutlevi igtisaslar zamani umumilikde 171 azerbaycanli Misirden evakuasiya olunub Indi olkede veziyyet stabillesmeye dogru gedir mektebler isleyir Qaynar xett e muraciet eden Azerbaycan vetendaslarin sayi azalib Nicat Qocayev Misir inqilabi zamani qetle yetirilmis Azerbaycan sefirliyinin emekdasi Sefirliyin emekdasi Nicat Qocayevin oldurulmesi faktinin tehqiqati nece gedir sualini cavablandiran Elnur Ismayilov bildirib ki sefir Sahin Abdullayev bu mesele ile bagli muvafiq qurumlarla daim elaqe saxlayir amma helelik hec bir irelileyis yoxdur 230 Azerbaycanin Misirdeki sefirliyinin birinci katibi Elnur Ismayilov fevralin 4 de Misir olaylari elece de Azerbaycan sefirliyindeki veziyyetle bagli melumat verib Misirde veziyyet gergin olaraq qalir Bu anlarda paytaxt Qahiredeki Tehrir meydanina Husnu Mubarek terefdarlari ve eleyhdarlari axisirlar Boyuk ehtimalla bu gun hansisa ciddi hadise bas verecek Eleyhdarlar teleb edirler ki bu gun Mubarek hakimiyyetden getmelidir Biz de burada prosesleri izleyirik Her an burada veziyyet deyisir Proqnoz vermek cox cetindir Yeni bilmek olmur bir saatdan sonra ne bas verecek Hadiseler seherin merkezinde Tehrir meydaninda bas verir Sefirliyin binasi ise Maadi rayonunda yerlesir Bu rayonda xarici vetendaslar yasayirlar Hazirda Misir hebsxanalarindan coxlu mehbus qacib Mutemadi olaraq bu rayonda yerlesen evlere qacqin mehbuslar basqin edir xaricilerin evlerinden ogurluq edirler Yeni bu rayon tehlukeden uzaq deyil Misir polisi sefirliyimizi muhafize etmir tehlukesizliyimizi ozumuz qoruyuruq Buna gore de her an bir yerde olmaga calisiriq Burada komendant saati var ona emel edirik Duzdur Misir ehalisi komendant saatina riayet etmir Hami kucede mitinqdedir Bizim burada misirli tanislarimiz var ve onlarla elaqe saxlayiriq Hazirda onlar islemirler Misirde bazar gunu is gunudur Onlara xeber gonderilib ki bazar gunu ise cixsinlar Boyuk ehtimalla bazar gunu ise baslayacaqlar 231 E Ismayilovun sozlerine gore H Mubarekin istefasi ile elaqedar milyonlarla adam geceni Qahirenin Tehrir meydaninda kecirib bu hadiseni bayram edib Qahirede hazirki veziyyete toxunan diplomat bildirib ki bir muddet evvel kutlevi hal almis talanlar artiq sengiyib Sefirlikde yaradilmis Qaynar xett ise fealiyyetini davam etdirir Lakin son 2 3 gunde Qaynar xett e muraciet olmayib Bununla bele biz buradaki vetendaslarimizin veziyyetini diqqetde saxlamaqda davam edir Qahirede olan uc azerbaycanli telebe ile daim elaqe saxlayiriq deye diplomat bildirib Qeyd edek ki Misirde etiraz aksiyalari yanvarin 25 de baslanib Bas veren toqqusmalarda azi 300 nefer helak olub 5 minden cox insan yaralanib Azerbaycanin Misirdeki sefirliyinin emekdasi Nicat Qocayev de igtisaslarda aldigi gulle yarasindan olub Prezident Ilham Eliyevin gosterisi ile yanvarin 30 dan Azerbaycan vetendaslarinin Qahireden xususi teyyarelerle evakuasiyasina baslanilib Indiyedek umumilikde Misirden 171 Azerbaycan vetendasi cixarilib 232 Istinadlar RedakteBu meqaledeki istinadlar muvafiq istinad sablonlari ile gosterilmelidir Misir prezidenti Husnu Mubarek istefa verib 2011 02 14 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 1 2 Mubarek istefa verdi 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 Sitat sehvi Xetali lt ref gt etiketi Mubarek istefa verdi adi bir nece defe muxtelif mezmunla verilib 1 2 Mubarak ushel v otstavku 1 2 Husnu Mubarek istefa verib 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 Sitat sehvi Xetali lt ref gt etiketi Husnu Mubarek istefa verib adi bir nece defe muxtelif mezmunla verilib 1 2 Misir Husni Mubarek istefa verdi 2011 02 13 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Sitat sehvi Xetali lt ref gt etiketi Misir Husni Mubarek istefa verdi adi bir nece defe muxtelif mezmunla verilib 1 2 Mubarak ushel v otstavku egiptyane likuyut 1 2 Misir prezidenti Husni Mubarek istefa verib 2013 05 20 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 Sitat sehvi Xetali lt ref gt etiketi az trend az adi bir nece defe muxtelif mezmunla verilib 1 2 3 V Egipte raspushen parlament i otmenena konstituciya Misirde olenlerin sayi aciqlandi 2011 02 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 17 Muhammed Hosni Sejid Mubarak Death Sentences for 5 Approved by Mubarak Associated Press 21 03 1982 Prezident Egipta Hosni Mubarak Ya posovetuyu Putinu ostatsya Asad umer da zdravstvuet Asad Edward Mortimer Mubarak Prepares for Power The Times 07 10 1981 Nargiz Asadova Grigorij Asmolov Kapral pretknoveniya Kommersant Vlast 10 07 2006 27 681 Soviet names envoy to Cairo The New York Times 07 07 1984 Egypt Confirms Plan To Free Coptic Leader Associated Press 02 01 1985 1 2 Mubarekdi olu kecid 1 2 Prosesler Misiri vetendas muharibesine aparir olu kecid Egipetskaya revolyuciya 2011 g strukturno demograficheskij analiz Polis Ekstratekst 2011 Vypusk 1 Vremya potryasenij na arabskom Vostoke Kto rasshatal stranu piramid Tvitternaya revolyuciya البرادعي للشروق أبارك ثورة الشباب وسأكون بينهم في جمعة الغضب Chislo zhertv besporyadkov v Egipte stremitelno rastet 2011 01 29 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 05 V Egipte zreet vtoraya kurortnaya revolyuciya rossijskih turistov predosteregli ot poezdok v Kair Finikovaya revolyuciya v strane Faraona Wikileaks the Egyptian military and Gamal Mubarak s chanses to succed his father olu kecid WikiLeaks Misir hadiselerinin perdearxasi Simali Afrikanin qalasi silkelenir olu kecid HUSNU MUBAREKIN SIYASI OPPONENTLERI olu kecid Egiptyanin podzheg sebya pered parlamentom Dvoe egiptyan popytalis szhech sebya u pravitelstvennyh zdanij olu kecid Qahirede suarlar Redd olsun Husnu Mubarek Cixis yolu Tunisin yoludur 26 01 2011 olu kecid V Egipte nachalis antipravitelstvennye besporyadki V hode demonstracii v Egipte ubit policejskij V Egipte zapretili ulichnye akcii Twitter podtverdil blokirovku servisa v Egipte V Egipte vozobnovilis besporyadki V rezultate besporyadkov v Egipte postradali bolee 70 chelovek Syn prezidenta Egipta sbezhal v London Posolstvo SShA v Kaire oproverglo begstvo syna Mubaraka Egipetskaya fondovaya birzha priostanovila rabotu iz za besporyadkov Chislo arestovannyh v Egipte perevalilo za tysyachu chelovek HUSNU MUBAREK TELEVIZIYA ILE XALQA MURACIET EDIB olu kecid Husnu Mubarek yeni bas nazir teyin edib Iz za besporyadkov v Egipte postradali 870 chelovek Husnu Mubarek Qahireye ordu yeritdi Egipetskaya policiya nachala perehodit na storonu demonstrantov V Kair vveli armejskuyu bronetehniku HUSNU MUBAREK OLKEDE INTERNETI KESDI Egipet polnostyu otklyuchilsya ot interneta The day part of the Internet died Egypt goes dark 2011 01 31 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 01 31 Husnu Mubarek varislerini olkeden cixarib olu kecid Synovya prezidenta Egipta pribyli v London MISIRDE QIRGIN GEDIR olu kecid Demonstranty v Kaire nachali shturm zdaniya MVD Misir piramidalarina giris yasaqlanib olu kecid Marodery unichtozhili dve mumii v Kairskom muzee Turistam zakryli dostup k egipetskim piramidam Misirde El Cezire telekanalinin yayimi dayandirilib olu kecid Byvshego glavu MAGATE posadili pod domashnij arest http az apa az news php id 211624 olu kecid 12 chelovek pogibli v hode besporyadkov v Egipte 2012 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 17 V Egipte povtorno prodlili komendantskij chas Vice prezident Egipta predlozhil Mubaraku ujti v otstavku Husnu Mubarek seheri terk edib olu kecid V Sharm el Shejh voshli vojska Husnu Mubarek hokumete Misirde sabitliyin berpa olunmasini tapsirib Desyatki lyudej stali zhertvami bunta v kairskoj tyurme Iz tyurmy v Egipte sbezhali tysyachi zaklyuchennyh V Egipte zapretili Al Dzhaziru BU GUN MISIRDE HEYAT DONACAQ olu kecid Misir ordusu soz verdi 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 01 Mubarekin taleyi bu gun hell olunur olu kecid Husnu Mubarek muxalifetle danisiqlar ucun elcini mueyyenlesdirdi olu kecid Tehrir meydaninda Bas nazir Erdogan suarlari Chislennost demonstrantov v Kaire prevysila million chelovek Chislo protestuyushih v Kaire vyroslo do dvuh millionov 1 2 Mubarekin istefasi telebiyle milyonluq mitinq Egipetskaya armiya perekryla dorogi po vsej strane Mubarek istefa vermirem dedi olu kecid 1 2 HUSNU MUBAREK ISTEFA VERMEYECEYINI BILDIRDI MENI TARIX MUHAKIME EDECEK olu kecid Husnu Mubarekin muracietinden sonra Isgenderiyyede siddetli toqqusmalar bas verib olu kecid Prezident Mubarekin minlerle terefdari Qahirenin merkezine teref irelileyir olu kecid V Kaire nachalis stolknoveniya mezhdu protivnikami i storonnikami Mubaraka Storonniki Mubaraka ustroili konnuyu ataku na demonstrantov V centre Kaira nachali strelyat Poltysyachi chelovek postradali v hode besporyadkov v centre Kaira Qahirenin en boyuk meydani qana bulandi olu kecid V Aleksandrii proizoshli stolknoveniya mezhdu protivnikami i storonnikami Mubaraka Misir parlamenti fealiyyetini dayandirdi olu kecid Armiya velela egiptyanam rashoditsya po domam Misir ordusu xalqa eve don dedi olu kecid Egipetskaya oppoziciya otkazalas prekratit akcii protesta Misir muxalifeti parcalandi olu kecid Misir ehramlari baglandi olu kecid Misirde veziyyet gerginlesir bu seher de qan tokuldu 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 03 Qahirede daha uc numayisci oldurulub olu kecid Qahiredeki toqqusmalarda 3 nefer olub 1500 adam yaralanib 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 03 Qahiredeki toqqusmalarda 3 nefer olub 611 adam yaralanib olu kecid Misir ordusu hebslere basladi 2016 03 05 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 03 Mubarekin terefdarlari herbi muhasireni yardilar 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 03 Mubarek terefdarlari ve eleyhdarlari yene uz uze geldiler 2011 02 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 04 Mubarekin taleyi bu gun hell olunur olu kecid Bratya musulmane otkazalis ot uchastiya v prezidentskih vyborah v Egipte Camal Mubarek de namized olmayacaq olu kecid 1 2 Misir qaz balonlarina novbelerde insanlar helak olur olkede corek qiyamlari baslanib olu kecid Zhurnalisty uznali o pokushenii na vice prezidenta Egipta Namelum sexsler Misirin vitse prezidentini oldurmeye cehd edibler 2011 02 08 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 05 Misir vitse prezidentine sui qesd olub 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 24 1 2 3 Misirde hakim partiyanin rehberliyi istefa verdi Bratya musulmane vstupili v peregovory s vlastyami Egipta Misirde Muselman Qardaslari hokumetle danisiqlara gedir 2011 02 09 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 V Egipte vozobnovili rabotu banki V Egipte podnyali zarplatu byudzhetnikam Misirde yeni konstitusiya ucun raziliq elde edildi 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 07 Misir meydani terk etmeden evlendiler 2011 02 10 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 16 Mubarek Qahirede bas vermis qarsidurmani komissiya arasdiracaq olu kecid MISIRDEKI EN SON DURUMLA BAGLI XEBERLER YENI MUSAVAT da 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2021 01 20 Top menedzher Google priznalsya v organizacii volnenij v Egipte Mubarek yol xeritesi ni aciqladi Arxivlenmis suret 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 08 Egipetskie islamisty potrebovali ot Mubaraka ujti v techenie nedeli The Muslim Brotherhood uncovered Mubarek yol xeritesi ni aciqladi V Kaire vozobnovilis massovye protesty oppozicii Qahirede Husnu Mubarekin istefasi telebile kutlevi aksiyalar berpa olundu 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 09 MISIRDE YENI AKSIYALAR BASLADI 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2021 01 20 MISIRDE SIYASI MEHBUSLAR AZAD EDILIR 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2021 01 20 1 2 3 4 5 6 Misir Mubarekin iqametgahi muhasirede 2011 02 13 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Misirden olum xeberleri gelir olu kecid Misirden olum xeberleri gelir 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 10 Muselman Qardaslar dan Mubareke son xeberdarliq Misirin cenub qerbinde toqqusmalar olub 2011 02 12 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 26 Misirde hakimiyyetle numayisciler arasinda danisiqlar neticesiz bitib 2016 03 06 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 10 Misirde danisiqlar neticesiz basa catdi 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 10 Peregovory egipetskih vlastej s demonstrantami provalilis Armiya pomeshala Mubaraku peredat vlast preemniku Misir ordusu proseslere mudaxile edeceyini aciqladi 2011 02 13 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Husnu Mubarek gozlenilen cixisini edib istefa vermeyeceyini aciqlayib Husnu Mubarek istefa vermedi 2016 03 05 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Mubarek istefa vermedi olu kecid MUBAREK DUNYANI SOKA SALDI 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2021 01 20 Misir prezidenti istefa vermedi 2016 03 13 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Hosni Mubarak peredal chast polnomochij vice prezidentu Qahirede numayisciler dovlet televiziya binasina dogru hereket edirler 2011 09 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Egipetskie demonstranty potrebovali smeny vseh organov vlasti El Baradey Mubarekin cixisindan sonra Misirde partlayis bas vere biler olu kecid Al Baradei trebuet ot armii spasti Egipet Misir prezidentinin komekcisi Omer Suleyman misirlileri kutlevi aksiyalara son qoymaga cagirib 2016 03 06 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Mubarekin sarayina yurus basladi 2016 03 08 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Mubarek istefa vermedi 20 minyonluq numayis olacaq 2016 04 15 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Minlerle insan Mubarekin sarayinin qarsisina toplasib 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Protestuyushie dobralis do prezidentskogo dvorca v Kaire Misir Ordusu xeberdarliq etdi 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Al Arabiya Mubarak s semej pokinul Kair na fone millionnyh narodnyh vystuplenij 1 2 3 Misir Mubarekin yeri bilinmir 2011 02 13 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Mubarak sbezhal iz Kaira Mubarek qacdi 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Al Arabijya otpravila Mubaraka otdohnut na kurort Husnu Mubarek Qahireni terk etdi 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Misir prezidenti ailesi ile birge Qahireni terk edib 2013 05 20 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Mubarekin getdiyi yer melum oldu 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Stalo izvestno mestonahozhdenie Mubaraka Al Arabia telekanali Misir prezidenti 213065 html Al Arabia telekanali Misir prezidenti ailesi ile birlikde Qahireni terk edib olu kecid Al Dzhazira otpravila Mubaraka v Emiraty Akcii protesta v Egipte priobretayut novye ochertaniya Al Arabia telekanali Misir prezidenti ailesi ile birlikde Qahireni terk edib El Cezire telekanali Husnu Mubarek 213073 html Husnu Mubarek Birlesmis Ereb Emirliklerine qacib olu kecid Yuz minlerle insan Mubarekin sarayina dogru yuruse basladi 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Misirin hakim partiyasinin lideri istefa verib 2011 02 17 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 V Egipte izbili korrespondenta The Guardian Mubarek terefdarlari Qahirede xarici jurnalistleri teqib etmeye baslayib 2011 02 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 04 Misirde beynelxalq insan huquqlari ve xeyriyye teskilatlarinin uzvleri hebs edilib 2011 02 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 04 V Kaire postradali zhurnalisty Russia Today MISIRDE 72 JURNALIST HEBS OLUNUB 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2021 01 20 El Cezire nin Qahire burosunun rehberi 212343 html El Cezire nin Qahire burosunun rehberi hebs olunub olu kecid El Ehram qezetinin emekdashi 212377 html Qahirede El Ehram qezetinin emekdasi oldurulub olu kecid Vo vremya besporyadkov v Egipte pogib zhurnalist Misirde amerikali jurnalist doyulub ve zorlanib 2011 02 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 16 Misirde amerikali jurnalist doyulub ve zorlanib Misirde amerikali jurnalist doyulub ve zorlanib Oten hefte Misirde ABS in CBS televiziyasinin muxbiri Lara Lohan doyulub ve zorlanib olu kecid Human Rights Watch uznala o pytkah arestovannyh v Egipte demonstrantov Misirde hakimiyyet feldmarsal Tentaviye kecdi 2011 02 14 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 16 Ereb Dovletleri Liqasinin bas katibi istefa verir Misirin sabiq nazirleri hebs olunur olu kecid Misir hokumeti Mubarekin xarici hesablarini dondurur 2011 02 25 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 22 Moody s ne poshadilo vedushie banki Egipta Igtisaslar Misire her gun 310 mln dollar ziyan vurur 2016 03 06 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 05 Neft dorozhaet iz za prodolzheniya besporyadkov v Egipte Mubarek neftin qiymetini saldi 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 Igtisaslar Misire ne qeder ziyan vurur 2011 02 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 16 ABS Misirde azad seckiler kecirilmesinin terefdaridir ABS Misirin kecid hokumetinin rehberi kimi Omer Suleymani gorur 2011 02 08 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 04 Obama Mubarekden tecili hakimiyyetin tehvil verilmesi prosesine baslamagi teleb edib 2011 02 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 05 1 2 Misirde olenlerin sayi artir 2016 03 05 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 03 1 2 Klinton Misiri danisiqlara baslamaga cagirib 2011 02 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 04 Misirdeki siyasi veziyyet 212561 html Obama Misirdeki siyasi veziyyet musbet istiqametde deyismeye baslayib olu kecid Misir XIN ABS zorla oz iradesini basqalarina qebul etdirmemelidir 2011 08 25 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 10 Misirden olum xeberleri gelir 2016 03 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 10 MISIR HOKUMETI ABS a DIS QICADI 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2021 01 20 Barak Obama Misirle bagli fovqelade musavire kecirecek 2011 02 13 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Barak Obama Husnu Mubarekin son beyanatina munasibet bildirib 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 11 Obama Misir artiq hec vaxt evvelki kimi olmayacaq olu kecid Dimitri Medvedev Husnu Mubareke zeng vurub Dimitri Medvedev Husnu Mubareke zeng vurub 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 04 Rusiya prezidenti xeberdarliq mektubunu Misir prezidentine gonderib Angela Merkel protiv dosrochnyh vyborov v Egipte Barak Obama ve Husnu Mubarek arasinda telefon danisigi olub 2016 03 06 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 01 Germaniya soglasilas prinyat Mubaraka Nemeckie politiki schitayut vozmozhnym priezd Mubaraka v FRG na lechenie Avropa Ittifaqi Mubarekin istefaya getmemesinden meyus olub Kancler Germanii Merkel prizyvaet Mubaraka ujti v otstavku na fone novyh protestov Misirde bas verenler Misir xalqinin geleceyi ucun ugurlu olacaq E Davudoglu Erdogan Husnu Mubareke cagiris etdi Xalqin hayqirtisina insani teleblere cavab verin Tureckij premer prizval Mubaraka vypolnit trebovaniya mitinguyushih 1 2 DUNYA LIDERLERI MISIR HADISELERI BAREDE NE DEDILER 2011 02 03 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 01 1 2 MISIRIN MUSELMAN QARDASLAR i IRANIN DINI REHBERININ DEDIKLERINE REAKSIYA VERDI 2013 06 09 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 05 Xameneyi Misir numayislerinden memnundur 2011 02 08 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 16 Saudovskaya Araviya potrebovala ot SShA zashitit Mubaraka Nasrullah Misir inqilabi gercek bir inqilabdir 2011 02 11 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 17 Misir Mubareksiz ilk gunu bayramla qarsilayib 2012 01 19 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 12 Seudiyye Erebistani Misir inqilabini alqislayib 2011 02 16 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 16 Peres We owe Mubarak our gratitude Egypte Israel craint un scenario a l iranienne XIN den MISIR XEBERDARLIGI 2012 01 18 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 02 Azerbaycanin muxalifet lideri Misir hadiseleri ile bagli beyanat yayib 2013 05 20 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 01 Azerbaycanin Misirdeki sefirliyi Misirde veziyyet sabitlesir qaynar xett e muracietlerin sayi azalmaqdadir olu kecid AZERBAYCANIN MISIRDEKI SEFIRLIYININ BIRINCI KATIBI BILMEK OLMUR BIR SAATDAN SONRA NE BAS VERECEK 2013 06 07 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2011 02 05 Buradaki vetendaslarimizin veziyyetini diqqetde saxlamaqda davam edirik olu kecid Hemcinin bax RedakteCorek qiyamlari Ereb olkelerinde etiraz dalgasi 2010 2011 Muselman qardaslarXarici kecidler RedakteMenbe https az wikipedia org w index php title Misir inqilabi 2011 amp oldid 6116904, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.