Vikipediya azad ensiklopediya Aynlarda ruhunun ruhlar aləminə göndərilərək orada yenidən kamue ayn mifologiyasında atala

Vikipediya azad ensiklopediya Aynlarda ruhunun ruhlar alemine gonderilerek orada yeniden kamue ayn mifologiyasinda atalarin ruhlari olmasi meqsedi ile qonur ayinin ritual oldurulmesi adeti Aynlarin Iyomante sozu uc hisseden ibaretdir I hereketin edilmesini gosterir yoman getmek cixib getmek anlamini dasiyir te ise sebeb sekilcisi kazuativ rolunu oynayir Belelikle ritualin adini kiminse harasa gedisi gonderilmesi kimi tercume etmek olar Bu soz hemcinin kimise kamuelerin yanina gondermek anlamini dasiyan kamue ruhlarindan qorxu sebebinden adlarinin seslendirilme qadagasindan yayinmaq ucun istifade edilen evfemizmdir Yapon dilinde bu ritualin adi kimi ayinin yola salinmasi yap 熊送り kumaokuri ve ya ayi senliyi yap 熊祭 kumamatsuri terminleri xidmet ede biler Iyomanteye hazirlasmani tesvir eden qedim yapon resmi Bu ritualin demek olar ki hemise mehz qonur ayinin oldurulmesini nezerde tutduguna baxmayaraq aynlarin bezi yasayis menteqelerinde baliq bayqusu ve ya qatil balina oldururduler Iyomante ritualini olgun ayinin vehsi tebietde oldurulmesi anlamini veren hopunire ayininden ferqlendirmek lazimdir Bu ayinin adi ho arxaya puni goturmek ve re sebeb sekilcisi hisselerinin birlesmesinden emele gelir Iyomante kimi kamuelerin adlarinin seslendirilmemesi ucun istifade edilen evfemizm sayilir Aynlarin inancina gore ovda olduruldukden sonra heyvanin qulaqlarinin arasinda yerlesen hissesi yeni basi yeniden canlanacaq cunki heyvanin ruhu ramat mehz orada yerlesir Buna gore de aynlar hopunire zamani kesilmis qonur ayi basina sitayis edir onun durdugu yere yemek icmek ve muqeddes inau cubuqlarini getirerek kamue dunyasina qayidan heyvanin ruhuna hesr edirdiler Ayinin izahi span Aynlar ayi balasini oldurmeye hazirlasirlar 1930 cu il Iyomante ayinini kecirmek ucun aynlar qisin sonu bu zamanlarda yuvasinda yatan ayi ovuna cixirlar Yeni dogulmus balalari ile disi ayinin yuvasini tapdiqda ayini oldururler bu zaman ovcular hopunire ayinini kecirmek ucun ayinin basini ozleri ile goture bilerler balalari ise kende getirirler Orada ayi balasini hansisa bir aileye verirler ve o orada insan balasi kimi boyudulur ve bezi melumatlara esasen dos sudu ile beslenir Ayi boyudukde xususi olaraq onun ucun kendin xaricinde nazik cubuqlardan hazirlanan qefese kocurulur insanlarla birge yasadigi butun dovru en yaxsi yemekle qidalanir nevazis gorur pay alir ve hetta ayin paltarlarina geyindirilir Kendde bir iki il yasadiqdan sonra iyomante ayini kecirilir Ayine butun kend toplanir ayini qefesden cixardaraq kendin merkezinde qurasdirilmis direye baglayirlar boynunu iki terefden odunla sixaraq qurban getirirler Ayin bitdikden sonra heyvani soyub dograyib etini yeyirler Ayini kisiler ox atmaqla oldururler ve adeten bu zaman ayi tez olmur Yaralardan halsiz dusdukden sonra kisilerden biri ona yaxinlasaraq yaxin mesafeden ya boynuna ya da ureyine son oxu atir Bundan sonra o ayinin bogazini keserek qanini icir Senlikden sonra kend ehalisi ayinin etini qanini ve derisini aralarinda bolusdurur Aynlarin inancina esasen 1 2 yasinda olan ayi balasi dunyaya qonur ayi seklinde qonaq gelmis kamue kimi alqilanir ve bu sebebden insanlar ona komek etmek meqsedile sagollasma ayini heyata kecirerek ayini yeniden ruhlar alemine gondermelidirler Aynlar dusunurduler ki yeniden kamue olmaga can atan ayi oz etini insanlara hediyye edir Mehz buna gore ayidan alinan et ve deri butun insanlar arasinda bolusdurulmelidir ki hamiya hediyye catsin Hemcinin inanca gore ayi olarken hormet ve pay gormus kamue goyler alemine getdikden sonra yeniden ayi cildinde dunyaya qayitmaq isteyir ki novbeti seferi esnasinda yeniden insanlara etini ve derisini hediyye etsin Guya ondan dunya mocuzeleri haqda esiden basqa kamueler de dunyaya ayi cildinde yeni etle ve deri ile gelmek isteyecek Belelikle kende ugur gelecek ve orada hemise yemeye et olacaq Kamue ayini sevindirmek ucun insanlar ona bu alemden apara bileceyi paylar getirir qurbanliq yemek adeten cevizler bir sira icki novu sake ve ya aynlarin spirtli ickisi tonoto ve muqeddes inau cubuqlari getirirdiler Iyomante ayinin kulminasiyasi nagilbaz yukaranin gelisi ile baglidir O hansisa revayeti nagil etmeye baslayir inanca gore kamue ne qeder cox esitse o qeder cox dogma dunyasina qayitmaq isteyer Ayi yemleme ayinleri Saxalin nixvlerinde hemcinin tayqa ve qutb erazilerde yasayan ovculuqla meshur olan Avrasiya xalqlarinda musahide olunur Onlar hardasa aynlarin iyomante ayinine benzerdir 1955 ci ilde Hokkaydonun yapon qubernatoru aynlara barbar iyomante ayinini kecirmeyi qadagan edir Lakin 2007 ci ilde bu qadaga qaldirilir cunki 2006 ci ilde Yaponiyanin Etraf muhit nazirliyi heyvanlarla bagli milli dini ayinlerin heyvan huquqlarinin qorunmasi qanununa aid olmadigini beyan etmisdi Yaranisi span Satsumonbunka medeniyyetinin arasdirilmasi zamani iyomante ayininin izlerine rast gelinmediyi lakin nixvlerin ov medeniyyetinde movcud oldugu ucun yapon alimleri onun yaranisini Tobinitayi medeniyyeti ile baglayirlar Qeydler span アイヌのまつり イオマンテ 8 avqust 2014 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib イオマンテ 11 avqust 2014 tarixinde arxivlesdirilib North Western Pacific Ainu religion 4 mart 2016 tarixinde arxivlesdirilib The Conquest of Ainu Lands Ecology and Culture in Japanese Expansion 1590 1800 Brett L Walker 2001 P 115 117 年中行事事典 p274 1958年 昭和33年 5月23日初版発行 西角井正慶編 東京堂出版 アイヌの歴史と文化 2 5 信仰 霊送り アイヌ民族博物館 15 avqust 2014 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib アイヌと音楽 文芸文学 8 avqust 2018 tarixinde arxivlesdirilib アイヌの 熊送り 11 avqust 2014 tarixinde arxivlesdirilib イヨマンテ禁止通達を撤廃 アイヌ儀式 ５２年ぶり 47 News Press Net Japan Co Ltd April 28 2007 20 iyul 2015 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib OKHOTSK 東京大学総合研究博物館 1 noyabr 2013 tarixinde arxivlesdirilib Kateqoriyalar Aynularin mifologiyasiEvfemizmler