Vikipediya azad ensiklopediya islamislamda imanAllah Allahın varlığı və təkliyi Mələklər Müqəddəs kitablar Məhəmməd peyğ

Vikipediya azad ensiklopediya IslamIslamda imanAllah Allahin varligi ve tekliyi Melekler Muqeddes kitablar Mehemmed peygember ve diger peygemberler Imamet Axiret Kelmeyi sehadetFiruiddinNamaz Zekat Xums Oruc HeccIslamda xususi gunlerBeset bayrami Ramazan bayrami Qurban bayrami Qedir XumQuranSunni Hedis Tesevvuf Fiqh Kelam SerietIslam tarixiEhli Beyt Sehabe Sielik Sunnilik Xaricilik Dord xelife Imamet Mehemmed bmrFiqh usuluFiqhTeqlid Ictihad Icma Mezheb Qiyas Adet enene Bidet Medrese Icazet Istihsan IstislahEhkamMusteheb Halal Mubah Mekruh Haram Balig Bidet Fasiq Fitne Qeybet Gunah Sunne Tefsir Teqiyye Tovbe SavabDini unvanlarXilafet Ulema Fiqh Bas Mufti Merceyi teqlid Huccetulislam Hakim Imam Xetib Movlane Movlevi Ellame Ayetullah Mufti Muheddis Muceddid Qazi Seyx Seyxulislambr Teqiyye ereb تقية ehtiyatliliq tedbirlilik Islam termini olub imanin agilli sekilde gizledilmesi menasini verir ve sieliyin esas prinsiplerinden biridir Islam alimleri teqiyyenin icazeli oldugunu Qurani Kerimin ayeleri ve Mehemmed peygemberin sunnesi ile esaslandirirlar Xususile Quran zeruri hallarda imandan zahiren imtinani kafirlerle dostlugu ibadi qaydalarin pozulmasini qebul edir Mehemmed peygemberin dovrunde onun ilk sehabelerinden biri Emmar ibn Yasir islamdan zahiren imtina etmeye mecbur olmus lakin qelbinde imanini qorumusdur Icazeliliyi span Islam alimleri arasinda teqiyyenin nece qiymetlendirilmesi barede fikir ayriligi var Bezileri bunu heyati qorumaq ucun icazeli bir guzest hesab etmisler Digerleri ise onu bir vezife saymis ona emel etmemeyin tekce ferdi deyil hem de icma maraqlarina zerer verdiyini dusunmusler Sunniler ucun teqiyye esasen nezeri ehemiyyet kesb etmisdir Henefi sunnileri hesab edirdiler ki heyati tehluke altinda olan muselman dusuncesinde sert qoyaraq teqiyyeye muraciet ede biler Orta esr Islam alimi Ibn Hezm ehtiyat ucun zahiren kufr ifade edilmesini mumkun hesab etmisdir Teqiyye xevaric ve zahiriyye mezhebleri terefinden qebul edilmir Ezraqiler teqiyyeni ne sozde ne de emelde qebul edirdiler Sufriler sozle teqiyyeye icaze verir lakin emelde qebul etmirdiler Exnesiler ve ibadiler muselman dunyasini teqiyye erazisi ve aciq ibadet erazisi olaraq iki hisseye bolurduler Muasir ibadiler de teqiyyeye riayet etmeyi oz hemimanlilari ucun bir vezife kimi qebul edirler Sielik span Teqiyye prinsipi sielikde zeydiler istisna olmaqla xususi yer ve praktik tetbiq qazanmisdir Sie alimlerine gore yalniz olum tehlukesi deyil hem agir tezyiq hem de her hansi tehluke ile qarsilasdiqda teqiyye etmek mubahdir Sie tebligatinin gizli xarakteri ve onlara qarsi aparilan davamli teqibler imanin agilli sekilde gizledilmesi praktikasinin qebul olunmasina ve onun sieliyin esas prinsiplerinden birine cevrilmesine sebeb olmusdur Sielikde teqiyye hem ferdi tehlukesizliyi temin etmek hem de icma maraqlari namine tetbiq edile biler Teqiyye prinsipinin islenmesi ve onu dini bir vezife seviyyesine yukseltmek altinci imam Cefer es Sadiqin adi ile elaqelendirilir Teqiyyeni yalniz ozunumudafie vasitesi kimi qebul eden sunnilikden ferqli olaraq orta esr sie alimleri onu ictimai ehemiyyetli bir borc ve vezife kimi qiymetlendirirdiler Sie ilahiyyatcilari bu prinsiplere Kitab huquq el ixvan Din qardaslarinin maraqlari kitabi adli ayrica fesiller hesr edirdiler Teqiyyenin vacibliyini subut etmek ucun imamiyye feqihleri hemcinin Mehemmed peygemberin Teqiyyesiz momin bassiz beden kimidir kelamina istinad edir ve bezi Quran ayelerini alleqorik sekilde serh edirdiler Sie ilahiyyatinda teqiyye sielikde qebul olunan diger bir prinsipe yaxsiligi emr edib pislikden cekindirmeye el emr bi l me ruf ve en nehy en el munker beraber tutulur Imamiyye huququnun ilk kodifikatorlarindan biri el Mufid teqiyyenin zeruret halinda icazeli lakin qetl kimi emellerde qebuledilmez oldugunu hesab edirdi Onun fikrince teqiyyenin tetbiqi esaslandirila biler lakin her bir halda insan en optimal qerari secmeli ve en xeyirli olani esas goturmelidir Orta esrler sie feqihleri zeruret halinda sielere haram olani etmek dini vezifelere emel etmemek ustunlukde olan qeyri sie muselmanlarin ibadet qaydalarini icra etmek ve s tovsiye edirdiler Eyni zamanda sielere oz dusuncelerinde etdiklerini redd etmek ve ozlerinin dini goruslerine dusmen olanlari gizlice lenetlemek vezifesi qoyulurdu Bu prinsipe en ciddi ve ardicil sekilde riayet edenler ifrat sieler druzlar hurufiler eli ilahiler ve s ve ismaililer olmusdur Iran Islam Inqilabindan sonra Iranda teqiyyenin praktik ehemiyyeti nezeri bir tovsiyeye cevrilmisdir Muasir imamiyyeler teqiyyeni imanla bagli sexsi meselelere aid edir onu xususi hallarda icaze verilen guzest kimi qiymetlendirirler Muasir dunyada teqiyye prinsipi sielerin azliq teskil etdiyi olkelerde Livan Pakistan Efqanistan ve s hele de quvvede qalir Hemcinin bax span Kripto Islam Marranlar kripto yehudiler Moriskler kripto muselmanlar Istinadlar span Izahli dini terminler lugeti PDF 500 nus Baki Nurlar Nesriyyat Poliqrafiya Merkezi Azerbaycan Ilahiyyat Institutu 2020 seh 320 ISBN 978 9952 8370 9 4 Arxiv sureti 22 yanvar 2022 tarixinden Wayback Machine saytinda Neriman Seyideliyev Dini terminler lugeti PDF 500 nus Baki Elm ve tehsil 2015 seh 132 Arxiv sureti 28 may 2024 tarixinden Wayback Machine saytinda Nehl 16 106 Ali Imran 3 28 Enam 6 119 Maide 5 5 Prozorov 1991 Edebiyyat span Gogiberidze Georgij Medzhidovich Islamskij tolkovyj slovar Slovari 3000 nus Rostov n D Feniks 2009 ISBN 978 5 222 15934 7 Raymond Ibrahim How Taqiyya Alters Islam s Rules of War Middle East Quarterly 2010 2012 12 09 tarixinde arxivlesdirilib Kateqoriyalar IslamSielik