| İbn Həzm | |
|---|---|
| ərəb. ابن حزم | |
| |
| Doğum tarixi | 7 noyabr 994 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 15 avqust 1064(69 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
İbn Həzm (ərəb. ابن حزم) və ya Əbu Məhəmməd Əli ibn Əhməd ibn Səid ibn Həzm əl-Əndəlüsi əl-Qurtubi (7 noyabr 994, Kordova, Əndəlüs – 15 avqust 1064, Uelva[d], Əndəlüs) — Zahiri məzhəbinin ikinci imamı, üsulçu, fəqih, mühəddis, tarixçi və şair.
Bioqrafiyası
| ]
Bəzi mənbələrin yazdığına görə fars, bəzi mənbələrə görə isə ispan əsilli olub. Atası Əndəlüs Əməvilərinə vəzirlik edib. Sarayda oxumağı və yazmağı öyrənmiş Quranı əzbərləmişdir. İbn Həzmin ilk müəlimi Əbül-Qasım Əbdürrəhman ibn Əbu Yezid əl-Əzdi olmuşdur. İbn Həzm ondan hədis, kəlam, cədəl və dil öyrənmişdir. əl-Qəttanidən məntiq öyrənmişdir. Bunlardan başqa İbn Həzm, Əbu Ömər Əhməd ibn Məhəmməd ibn Cəsur, Yəhya ibn Məsud ibn Vəchil-Cənnə, Əbu Bəkr Hümam ibn Əhməd əl-Qadi, Abdullah ibn Rəbi, Məhəmməd ibn Səid ibn Nəbat, Əbdürrəhman ibn Abdullah ibn Xalid, Abdullah ibn Yusif, Qazı Yunus ibn Abdullah ibn Muqis, Əhməd ibn Ömər ibn Ənəs əl-Uzri kimi bir çox alimdən dərslər almışdır. Vəba epidemiyasında əvvəl qardaşını, sonra isə atasını itirmişdir. Bərbərlərin evlərini qarət etməsi nəticəsində Qurtubəni tərk edərək Məriyəyə köçmək məcburiyyətində qalmışdır. Əməvi sülaləsini hakimiyyətə gətirmə iddiası ilə günahlandırılaraq Məriyə əmiri tərəfindən həbs edilmişdir. Bir-neçə ay həbsdə qaldıqdan sonra Hüsnül-Qəsrə sürgün edilmişdir. Burada bir müddət yaşadıqdan sonra Bələnsiyəyə gedərək Əbdürrəhman əl-Mürtəzanı dəstəkləmişdir. Əbdürrəhman əl-Mürtəza tərəfindən vəzir təyin edilən İbn Həzim, Əbdürrəhman əl-Mürtəzanın ölümündən sonra yenidən təzyiqlərə məruz qalaraq həbs edilmişdir. O, Qasım ibn Həmmudun xilafəti dövründə Qurtubəyə qayıtmış və 1021-ci ilə qədər burada qalmışdır. V Əbdürrəhman əl-Müstəzhir ibn Hişamın vəziri olan İbn Həzm, Müstəzhir-Billahın öldürülməsindən sonra taxta çıxan III Məhəmməd əl-Müstəkfi-Billah tərəfindən yenidən həbs olunmuşdu. III Hişam əl-Mutəd-Billahın hakimiyyətə gəlməsinə qədər həbsdə qalan İbn Həzm, Bərbərlərin qiyam qaldırması nəticəsində qaçaraq Şatibəyə gəlmiş və burada "Təvqül-hümamə" adlı əsərini qələmə almışdır. Buradan Malyorkaya gələrək Maliki alimi Əbülvəlid əl-Baci ilə debat etmişdir. Debatı uduzan İbn Həzm İşbilyəyə getmiş və burada onun kitablarını yandıran Mötəzid-Billah Abbad ibn Məhəmməd əleyhinə "Nəqtül-Ərus" adlı əsərini qələmə almışdır. İşbilyədə də rahatlıq tapmayan İbn Həzm əcdadlarının vətəni olan Ləbləyə gəlmiş və burada 1064-cü ilin Şaban ayında vəfat etmişdir.
Əsərləri
| ]
Ən məşhur əsərlərindən bəziləri bunlardır:
- əl-İhkəm. Üsulu fiqh haqqında qələmə alınmış əsərdir.
- əl-Mühəlla. Zahirilik nöqtəyi-nəzərindən qələmə alınmış əsərdir.
- əl-Fəsl. Dinlər və məzhəblər haqqında qələmə alınmış əsərdir.
- Müdəvətün-Nüfus. Əxlaqla bağlı qələmə alınmış əsərdir.
İstinadlar
| ]- A Mind of His Own (ing.).
- Humeydi. Cəzvətül-muqtəbis (ərəb). Qahirə. 1966. 308.
- İbn Beşküvəl. əs-Silə, cild II (ərəb). Qahirə. 1966. 415.
- Dəbbi. Buğyətül-mültəmis (ərəb). Madrid. 1885. 415.
- Təvqül-hümamə (ərəb). 79.
- Təvqül-hümamə (ərəb). 154–156.
- Məhəmməd Əbu Zəhra, Tərcümə edən: Əbdülqadir Şənər. İslam'da fıkhı mezheplerin tarihi (türk) (2). Hisar Yayın evi. 1978. 461.
- Təbəqətül-üməm, (ərəb). 77.
Həmçinin bax
| ]wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Ibn Hezmereb ابن حزم Dogum tarixi 7 noyabr 994 0994 11 07 Dogum yeri Kordova Kordova vilayeti d Endelus IspaniyaVefat tarixi 15 avqust 1064 1064 08 15 69 yasinda Vefat yeri Uelva d Uelva vilayeti d Endelus Ispaniya Vikianbarda elaqeli mediafayllar Ibn Hezm ereb ابن حزم ve ya Ebu Mehemmed Eli ibn Ehmed ibn Seid ibn Hezm el Endelusi el Qurtubi 7 noyabr 994 Kordova Endelus 15 avqust 1064 Uelva d Endelus Zahiri mezhebinin ikinci imami usulcu feqih muheddis tarixci ve sair Bioqrafiyasi span Ibn Hezmin Kordovadaki abidesi Bezi menbelerin yazdigina gore fars bezi menbelere gore ise ispan esilli olub Atasi Endelus Emevilerine vezirlik edib Sarayda oxumagi ve yazmagi oyrenmis Qurani ezberlemisdir Ibn Hezmin ilk muelimi Ebul Qasim Ebdurrehman ibn Ebu Yezid el Ezdi olmusdur Ibn Hezm ondan hedis kelam cedel ve dil oyrenmisdir el Qettaniden mentiq oyrenmisdir Bunlardan basqa Ibn Hezm Ebu Omer Ehmed ibn Mehemmed ibn Cesur Yehya ibn Mesud ibn Vechil Cenne Ebu Bekr Humam ibn Ehmed el Qadi Abdullah ibn Rebi Mehemmed ibn Seid ibn Nebat Ebdurrehman ibn Abdullah ibn Xalid Abdullah ibn Yusif Qazi Yunus ibn Abdullah ibn Muqis Ehmed ibn Omer ibn Enes el Uzri kimi bir cox alimden dersler almisdir Veba epidemiyasinda evvel qardasini sonra ise atasini itirmisdir Berberlerin evlerini qaret etmesi neticesinde Qurtubeni terk ederek Meriyeye kocmek mecburiyyetinde qalmisdir Emevi sulalesini hakimiyyete getirme iddiasi ile gunahlandirilaraq Meriye emiri terefinden hebs edilmisdir Bir nece ay hebsde qaldiqdan sonra Husnul Qesre surgun edilmisdir Burada bir muddet yasadiqdan sonra Belensiyeye gederek Ebdurrehman el Murtezani desteklemisdir Ebdurrehman el Murteza terefinden vezir teyin edilen Ibn Hezim Ebdurrehman el Murtezanin olumunden sonra yeniden tezyiqlere meruz qalaraq hebs edilmisdir O Qasim ibn Hemmudun xilafeti dovrunde Qurtubeye qayitmis ve 1021 ci ile qeder burada qalmisdir V Ebdurrehman el Mustezhir ibn Hisamin veziri olan Ibn Hezm Mustezhir Billahin oldurulmesinden sonra taxta cixan III Mehemmed el Mustekfi Billah terefinden yeniden hebs olunmusdu III Hisam el Muted Billahin hakimiyyete gelmesine qeder hebsde qalan Ibn Hezm Berberlerin qiyam qaldirmasi neticesinde qacaraq Satibeye gelmis ve burada Tevqul humame adli eserini qeleme almisdir Buradan Malyorkaya gelerek Maliki alimi Ebulvelid el Baci ile debat etmisdir Debati uduzan Ibn Hezm Isbilyeye getmis ve burada onun kitablarini yandiran Motezid Billah Abbad ibn Mehemmed eleyhine Neqtul Erus adli eserini qeleme almisdir Isbilyede de rahatliq tapmayan Ibn Hezm ecdadlarinin veteni olan Lebleye gelmis ve burada 1064 cu ilin Saban ayinda vefat etmisdir Eserleri span Ibn Hezmin qeleme aldigi Tevqul humame Leyden Universitetinin Kitabxanasi En meshur eserlerinden bezileri bunlardir el Ihkem Usulu fiqh haqqinda qeleme alinmis eserdir el Muhella Zahirilik noqteyi nezerinden qeleme alinmis eserdir el Fesl Dinler ve mezhebler haqqinda qeleme alinmis eserdir Mudevetun Nufus Exlaqla bagli qeleme alinmis eserdir Istinadlar span A Mind of His Own ing Humeydi Cezvetul muqtebis ereb Qahire 1966 308 Ibn Beskuvel es Sile cild II ereb Qahire 1966 415 Debbi Bugyetul multemis ereb Madrid 1885 415 Tevqul humame ereb 79 Tevqul humame ereb 154 156 Mehemmed Ebu Zehra Tercume eden Ebdulqadir Sener Islam da fikhi mezheplerin tarihi turk 2 Hisar Yayin evi 1978 461 Tebeqetul umem ereb 77 Hemcinin bax span Davud ez Zahiri Zahirilik Kateqoriyalar 7 noyabrda dogulanlar994 cu ilde dogulanlarAndalusiyada dogulanlar15 avqustda vefat edenler1064 cu ilde vefat edenler69 yasinda vefat edenlerAndalusiyada vefat edenlerElifba sirasina gore alimlerGizli kateqoriya Vikipediya Vikidatada menbeleri olan meqaleler
