Vikipediya azad ensiklopediya Vətən və HürriyyətYaranma tarixi 1906Mərkəzi DəməşqSədr Mustafa Kamal Atatürk Lütfi Müfit

Vikipediya azad ensiklopediya Veten ve HurriyyetYaranma tarixi 1906Merkezi DemesqSedr Mustafa Kamal Ataturk Lutfi Mufit Ozdes Mustafa Cantekin d Veten ve Hurriyyet turk Vatan ve Hurriyet XX esrin evvellerinde Osmanli sultani II Ebdulhemidin avtoritar rejimine qarsi cixan islahatci zabitler terefinden yaradilmis kicik ve gizli inqilabi cemiyyet Teskilat Suriyada surgunde oldugu dovrde terefinden tesis edilmisdir Turkiye Respublikasinin gelecek qurucusu Mustafa Kamal Ataturk 1905 ci ilde Osmanli ordusunda genc leytenant kimi Demesqde xidmet eden zaman bu cemiyyete qosulmusdur Zemin span Hele Herbi mektebde telebe oldugu dovrde Mustafa Kamal ozu kimi Turkiyenin tehluke altinda oldugunu dusunen zabit namizedi dostlari ile birlikde muxtelif yazi fealiyyeti aparmisdir Onlarin nesr etdikleri siyasi mezmunlu ve Veten adlanan tek sehifelik qezet sebebile saxlanilan qrup eyni dusunceleri bolusen vetenperver muellimlerin mudaxilesi neticesinde xilas edilmisdir Herbi mektebi bitirdikden sonra qrupun fealiyyeti mektebden kenarda da davam etmisdir Icareye goturdukleri bir menzilde toplantilar kecirmis qerarlar qebul etmis ve qezetin nesrini surdurmusduler Bir axsam olke uzre butun Veten qrupuna aid evlere eyni vaxtda basqin teskil edilmis sorgu sualdan sonra qrup uzvleri Daskislaya aparilmisdir Dostlarindan ayrilaraq heftelerle tek qalan Mustafa Kamal bu hadiselerden sonra siyasetin ciddiye alinmali bir sahe oldugu qenaetine gelmisdir Yaranmasi span Sultan terefinden efv edilen Mustafa Kamal 5 fevral 1905 ci il tarixinde Demesqde yerlesdirilmis 5 ci Orduya teyin edilmisdir Burada ona feal bir vezife verilmediyinden bos vaxtlarini muasir muelliflerin eserlerini oxumaqla kecirmeye baslamisdir Bu dovrde Mustafa Kamal Istanbuldan Tibbiyyedeki siyasi fealiyyeti sebebile surgun edilmis ve Demesqe gonderilmis seher bazarinda ticaretle mesgul olan ile tanis olmusdur 1906 ci ilin oktyabr ayinda aparilan uzun muzakireler neticesinde formalasan ideyalar esasinda Lutfi Lutfi Mufit Ozdesin de istiraki ile Veten ve Hurriyyet Cemiyyeti yaradilmisdir Mustafa Efendinin dukani gizli teskilatin qerargahi kimi istifade olunmusdur Mustafa Kamal evvelce dostlari ile birlikde cemiyyetin Beyrut ve Quds sobelerini acmis daha sonra Misir ve Yunanistan uzerinden gizli sekilde Salonikiye kecerek hem anasini ziyaret etmis hem de cemiyyetin Saloniki sobesini tesis etmisdir Bu sobenin acilisi munasibetile etdiyi cixisinda Mustafa Kamal olkenin agir veziyyetini xarici tesirin ve avtoritar idareciliyin dovlet ve millet uzerinde yaratdigi dagidici neticeleri vurgulamis azadligin tereqqi ve xilasin esas serti oldugunu bildirmisdir O Suriyada qurduqlari teskilat vasitesile istibdada qarsi mubarizeye basladiqlarini Salonikide ise bu teskilatlanmani genislendirmeyi hedeflediklerini qeyd etmis ilkin merhelede gizli fealiyyetin ve mohkem teskilati strukturun zeruri oldugunu meqsedin ise kohnelmis idare usulunu aradan qaldiraraq milleti hakim movqeye getirmek ve Turkiyeni xilas etmek oldugunu ifade etmisdir Mustafa Kamalin Demesqden ayrilmasi saray cevrelerine catmis lakin fikirlerinin bezi ust rutbeli sexsler terefinden desteklenmesi sebebile cezalandirilmamisdir Demesqe qayitdiqdan sonra 20 iyun 1907 ci il tarixinde bas kapitan rutbesi almis ve Demesqde yerlesen ordunun qerargah reisliyinde vezifeye teyin edilmisdir Ittihad ve Tereqqi span Bas kapitan Mustafa Kamal 13 oktyabr 1907 ci il tarixinde merkezi Manastirda yerlesen 3 cu Ordu Qerargahina teyin edilmis ve cemiyyetin Saloniki sobesinde fealiyyet gostermek ucun Manastirdan Salonikiye gelmisdir Burada Veten ve Hurriyyet Cemiyyetinin Salonikide fealiyyet gosteren Ittihad ve Tereqqi Cemiyyetine qosuldugunu oyrenmisdir Sonradan dostu Omer Nacinin tekidi ile ozu de Ittihad ve Tereqqi Cemiyyetine uzv olmusdur Bununla bele Mustafa Kamal Veten ve Hurriyyet Cemiyyetinde heyata kecirmeyi planlasdirdigi bir sira meqsedlerin Ittihad ve Tereqqi daxilinde reallasdirilmasinin mumkun olmadigini ilk gunden derk etmis ve bu sebebden baslangicdan etibaren cemiyyet rehberliyi ile tam fikir birliyine gele bilmemisdir Istinadlar span Rosselli Alberto Sulla Turchia e l Europa italyan Solfanelli 2006 seh 37 ISBN 978 88 89756 11 9 Marks Roberts Ataturk Lessons in Leadership from the Greatest General of the Ottoman Empire By Austin Bay New York N Y Palgrave McMillan 2011 Journal of Strategic Security 5 1 2012 89 92 doi 10 5038 1944 0472 5 1 7 ISSN 1944 0464 Donini Pier Giovanni Il mondo islamico Breve storia dal Cinquecento a oggi italyan Gius Laterza amp Figli Spa 7 mart 2015 ISBN 978 88 581 2086 6 Bay Austin Ataturk Lessons in Leadership from the Greatest General of the Ottoman Empire New York Palgrave Macmillan 2011 Print Daniel Chroniques de l histoire Ataturk edition Chronique ISBN 2 84355 001 7 Ataturk un Butun Eserleri Cilt 1 1903 1915 Kaynak Yayinlari s 32 Turk Parlamento Tarihi Arastirma Grubu TBMB II Donem 1923 1927 III Cilt II Donem Milletvekillerin Ozgecmisleri Turkiye Buyuk Millet Meclisi Vakfi Yayinlari Ankara 1995 ISBN 975 7291 04 8 pp 523 524 Lutfi Mufit Ozdes 11 oktyabr 2015 tarixinde arxivlesdirilib Mustapha Kemal ou La mort d un empire 1954 ISBN 2 226 02195 7 Vatan ve Hurriyet Cemiyeti Ataturk un Rolu Bkmkitap www bkmkitap com turk Kateqoriyalar Elifba sirasina gore teskilatlar1906 ci ilde yaradilmis teskilatlarMustafa Kamal AtaturkGizli kateqoriya Vikipediya Vikiverilenlerde Azerbaycan diline tercume olunmamis elementler olan meqaleler