| Qızılı dikburun meymun | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||||
| XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır. ???: Qızılı dikburun meymun | ||||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
Qızılı dikburun meymun və yaxud Roksalana meymunu, həmçinin Sıçuan meymunu, (lat. Rhinopithecus roxellana) — Mərkəzi və Cənub-Qərbi Çinin mülayim, dağlıq meşələrində kiçik bir əraziyə endemik olan meymun növü. Onlar Cənub-Qərbi Çinin bu dağlıq meşələrində dəniz səviyyəsindən 1500–3400 m hündürlükdə yaşayırlar. Çində adı Sıçuan qızıl saçlı meymunudur. Həmçinin Sıçuan dikburunlu meymunu kimi də adlandırırlar. Çində olan üç dikburunlu meymun növü arasında ən çox yayılan qızılı dikburunlu meymun növüdür.
Növün adı Osmanlı imperiyası hökmdarı Sultan Süleyman Qanuniın həyat yoldaşı, yuxarı əyilmiş burnu ilə seçilən gözəl Avropada Roksalana kimi tanınan Xürrəm Sultanın adından götürülüb.
Taksanomiyası
| ]Onların çox qeyri-adi və heyrətamiz görünüşü var. Tükləri narıncı-qızılı, üzləri mavi, burunları isə son dərəcə qıvrımlıdır. Onlar çox nadirdir, nəsli kəsilməkdə olan növlər Qırmızı Kitaba daxil edilib. Onlar cənub və mərkəzi Çində yaşayırlar və ən böyük populyasiyalar Volong Milli Təbiət Qoruğunda qorunur (Siçuan). Hazırda qızılı dikburunlu meymunları Çindən kənarda, yalnız Honkonq, Yaponiya və Cənubi Koreyada görmək olar. In 2025, the ZooParc de Beauval in France became the first zoo outside Asia to house golden snub-nosed monkeys.
Meymunun şəkillərinə tez-tez qədim Çin vazalarında və ipək ekranlarında rast gəlinir. Soyuğa dözümlü heyvandır və asağı temperaturlu ərazilərdə yaşaya bilir. Qidalanması fəsillərə uyğun olaraq dəyişir, amma əsasən otyeyən heyandır. Ağaclarda yaşayır və vaxtının 97 %-ni kölgəlikdə keçirir. Sayları təxminən 8000-15000 arasında dəyişir Bioloqlar hazırda bu meymunun üç alt növünü müəyyən ediblər. Bu meymunun ilk növbədə quyruqlarının uzunluğu, həmçinin müəyyən skelet və diş xüsusiyyətləri digərlərindən əsas fərqlənən tərəfləridir.
İstinadlar
| ]- Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p.
- Smith A. T., Xie Y., Lunde D. P., Wilson D. E., Wozencraft W. C., Hoffmann R. S., Sung W., MacKinnon J. R. A Guide to the Mammals of China. (ing.). / A. T. Smith, Y. Xie Princeton: Princeton University Press, 2008. P. 165–166.
- "Sichuan Golden Snub-nosed Monkey". Ocean Park, Aberdeen, Hong Kong. 25 iyul 2016. 1 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2025.
- "Golden Snub-nosed Monkey". ZooBorns.com. 10 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2025.
- "Singe doré". 24 iyun 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2025.
- Newman, Shane. "Golden Snub-Nosed Monkey - Facts, Habitat, Diet, Life Cycle, Pictures". Animal Spot: Online Animal Guide With Facts, Pictures, And More! (ingilis). 3 mart 2018. 12 noyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2025.
- S. Zhang, B. Liang, L. Wang. Seasonality of matings and births in captive Sichuan golden monkeys (Rhinopithecus roxellana) // American Journal of Primatology . 51 (4). 2000-08. 265–269. doi:10.1002/1098-2345(200008)51:4<265::AID-AJP6>3.0.CO;2-8. ISSN 0275-2565.
Xarici keçidlər
| ]- Golden snub-nosed monkey in Maximum Card from China Arxivləşdirilib 2008-04-16 at the Wayback Machine
- ARKive - images and movies of the Golden snub-nosed monkey (Rhinopithecus roxellana)
- Pictures of the Golden snub-nosed monkey from Chinese photographer Xi Zhinong
- Jablonski, Nina G., redaktorThe natural history of the doucs and snub-nosed monkeys. Volume 4 of Recent advances in human biology. World Scientific. 1998. ISBN .
- "Горы золотой обезьяны". «Вокруг света».
- "Rhinopithecus roxellana". Primate Info Net (ingilis).
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Qizili dikburun meymunElmi tesnifatXETA parent ve rang parametrlerini doldurmaq lazimdir Qizili dikburun meymunBeynelxalq elmi adiRhinopithecus roxellana Milne Edw 1870Sekil axtarisiITIS 573058NCBI 61622EOL 128468FW 236470 Qizili dikburun meymun ve yaxud Roksalana meymunu hemcinin Sicuan meymunu lat Rhinopithecus roxellana Merkezi ve Cenub Qerbi Cinin mulayim dagliq meselerinde kicik bir eraziye endemik olan meymun novu Onlar Cenub Qerbi Cinin bu dagliq meselerinde deniz seviyyesinden 1500 3400 m hundurlukde yasayirlar Cinde adi Sicuan qizil sacli meymunudur Hemcinin Sicuan dikburunlu meymunu kimi de adlandirirlar Cinde olan uc dikburunlu meymun novu arasinda en cox yayilan qizili dikburunlu meymun novudur Novun adi Osmanli imperiyasi hokmdari Sultan Suleyman Qanuniin heyat yoldasi yuxari eyilmis burnu ile secilen gozel Avropada Roksalana kimi taninan Xurrem Sultanin adindan goturulub Taksanomiyasi span Onlarin cox qeyri adi ve heyretamiz gorunusu var Tukleri narinci qizili uzleri mavi burunlari ise son derece qivrimlidir Onlar cox nadirdir nesli kesilmekde olan novler Qirmizi Kitaba daxil edilib Onlar cenub ve merkezi Cinde yasayirlar ve en boyuk populyasiyalar Volong Milli Tebiet Qorugunda qorunur Sicuan Hazirda qizili dikburunlu meymunlari Cinden kenarda yalniz Honkonq Yaponiya ve Cenubi Koreyada gormek olar In 2025 the ZooParc de Beauval in France became the first zoo outside Asia to house golden snub nosed monkeys Meymunun sekillerine tez tez qedim Cin vazalarinda ve ipek ekranlarinda rast gelinir Soyuga dozumlu heyvandir ve asagi temperaturlu erazilerde yasaya bilir Qidalanmasi fesillere uygun olaraq deyisir amma esasen otyeyen heyandir Agaclarda yasayir ve vaxtinin 97 ni kolgelikde kecirir Saylari texminen 8000 15000 arasinda deyisir Bioloqlar hazirda bu meymunun uc alt novunu mueyyen edibler Bu meymunun ilk novbede quyruqlarinin uzunlugu hemcinin mueyyen skelet ve dis xususiyyetleri digerlerinden esas ferqlenen terefleridir Istinadlar span Mammal Species of the World ing A Taxonomic and Geographic Reference D E Wilson D Reeder 3 Baltimore JHU Press 2005 35 2142 p ISBN 978 0 8018 8221 0 Smith A T Xie Y Lunde D P Wilson D E Wozencraft W C Hoffmann R S Sung W MacKinnon J R A Guide to the Mammals of China ing A T Smith Y Xie Princeton Princeton University Press 2008 P 165 166 Sichuan Golden Snub nosed Monkey Ocean Park Aberdeen Hong Kong 25 iyul 2016 1 dekabr 2017 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 14 iyul 2025 Golden Snub nosed Monkey ZooBorns com 10 aprel 2021 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 14 iyul 2025 Singe dore 24 iyun 2025 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 14 iyul 2025 Newman Shane Golden Snub Nosed Monkey Facts Habitat Diet Life Cycle Pictures Animal Spot Online Animal Guide With Facts Pictures And More ingilis 3 mart 2018 12 noyabr 2020 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 1 iyun 2025 S Zhang B Liang L Wang Seasonality of matings and births in captive Sichuan golden monkeys Rhinopithecus roxellana American Journal of Primatology 51 4 2000 08 265 269 doi 10 1002 1098 2345 200008 51 4 lt 265 AID AJP6 gt 3 0 CO 2 8 ISSN 0275 2565 Xarici kecidler span Golden snub nosed monkey in Maximum Card from China Arxivlesdirilib 2008 04 16 at the Wayback Machine ARKive images and movies of the Golden snub nosed monkey Rhinopithecus roxellana Pictures of the Golden snub nosed monkey from Chinese photographer Xi Zhinong Jablonski Nina G redaktorThe natural history of the doucs and snub nosed monkeys Volume 4 of Recent advances in human biology World Scientific 1998 ISBN 981 02 3131 8 Gory zolotoj obezyany Vokrug sveta Rhinopithecus roxellana Primate Info Net ingilis Vikianbarda Qizili dikburun meymun ile elaqeli mediafayllar var Takson eynilesdirmeleriRhinopithecus roxellanaWikidata Q756080 Wikispecies Rhinopithecus roxellana ADW Rhinopithecus roxellana rhinopithecus roxellana BioLib 32311 BOLD 170174 ECOS 4248 EoL 128468 Fossilworks 236470 GBIF 7262005 iNaturalist 75028 ITIS 573058 IUCN 19596 MSW 12100689 NCBI 61622 Species 3851 Rhinopithecus roxellanaSemnopithecus roxellanaWikidata Q109647570 GBIF 8815627 ITIS 945052 ZooBank CC7BE2C9 F7D4 439A AC34 B9BDCE5436F6 Lugetler ve ensiklopediyalarBritannica onlayn TaksonomiyaEOL GBIF iNaturalist NCBI ITIS TSN Kateqoriyalar Elifba sirasina gore heyvanlarQirmizi kitab siyahisinda nesli kesilmekde olan novlerEntermeymunlarAsiya memelileriGizli kateqoriyalar ISBN sehrli kecidlerinin istifade olundugu sehifelerVikipediya Taksosablonsuz biologiya meqaleleriVikipediya Vikidatada menbeleri olan meqalelerVikinovlere istinadi olmayan meqalelerTaksonun latinca adindan istiqametlendirme olmayan biologiya meqaleleriTakson sablonu istifade olunan meqalelerTaxonbars with automatically added original combinations
