| Luis de Velasko | |
|---|---|
| isp. Luis de Velasco y Ruiz de Alarcón | |
| |
| 25 noyabr 1550 – 31 iyul 1564 | |
| Əvvəlki | Antonio de Mendoza |
| Sonrakı | Qaston de Peralta |
| 20 may 1547 – 7 yanvar 1549 | |
| Əvvəlki | |
| Sonrakı | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum adı | Luis de Velasco y Ruiz de Alarcón |
| Doğum tarixi | |
| Doğum yeri | , Kastiliya və Leon |
| Vəfat tarixi | |
| Vəfat yeri | Mexiko, , İspaniya imperiyası |
| Fəaliyyəti | Vitse-kral |
| Atası | Antonio de Velasko i Manrike |
| Anası | Ana Xuana Ruiz de Alarkon i Toledo |
| Həyat yoldaşı | Ana de Kastilya i Mendoza |
| Uşağı | |
| Dini | katolisizm |
Luis de Velasko i Ruiz de Alarkon (isp. Luis de Velasco y Ruiz de Alarcón, 1511—1564) — ispan zadəganı, IV , Navarranın 11-ci vitse-krali, nın 2-ci vitse-krali.
Bioqrafiyası
| ]O, Antonio de Velasko i Manrike, III Salinas-del-Rio-Pisuerqa və Kasas-del-Karrion senyoru, və onun arvadı Ana Xuan Ruiz de Alarkon i Toledo’nun oğlu idi. O, vitse-kralı Antonio de Mendozanı əvəz etdi. Mendoza, Yeni İspaniya vitse-kralı vəzifəsində qalmaqla Peru vitse-kralı vəzifəsinə keçmək arasında seçim etməli idi. O, sonuncunu seçərək, Yeni İspaniya vitse-kralı vəzifəsini Luis de Velaskoya təhvil verdi.
Vitse-kralı Luis de Velasko 23 avqust 1550-ci ildə Espaniola adasından San-Xuan-de-Ulua limanına gəldi və təxminən 20 gün limanda qaldı, sonra isə Mexikoya yoluna davam edərək 12 sentyabrda Puebla şəhərinə çatdı. Bu vaxt Antonio de Mendoza hələ də vitse-krali olaraq idarəetmə sənədlərini təşkil edir, vitse-krallığın bütün rəsmi şəxslərinə müxtəlif göstərişlər göndərir və müxtəlif bölgələrin məmurlarını məlumatlandırır, eyni zamanda Peruya səfərə hazırlaşırdı. Beləliklə, Velasko 1550-ci ilin noyabr ayının ortalarına qədər Pueblada qaldı.
Nəhayət, Mendoza və Velasko Çolula şəhərində görüşdülər, burada Yeni İspaniyanın tələbləri və ehtiyacları müzakirə olundu, kral fərmanları mübadilə edildi və müvafiq mərasimlər keçirildi. Bundan sonra Mendoza Peruya səyahətə çıxdı, Akapulko limanına tərəf yola düşdü və dekabrın ortalarında ailəsi və müşayiətçiləri ilə oradan səfərə çıxdı.
Vitse-kral Luis de Velasko 25 noyabr 1550-ci ildə Mexikoya gəldi və onu bütün rəsmi mərasimlərlə qarşıladılar, bu, adət olduğu kimi idi. Bir-iki gün əvvəl Ekatepekdə qəbul komissiyası keçirilmişdi. Velaskonun Çoluladan keçən yolu Texmelukan, Çalko, İkstapaluka, Teksoko şəhərlərindən keçirdi (burada onu müşayiət edənlər qarşıladılar və onu Böyük gölün şimalından ətrafında gəzdirərək, sonra Çikonkuak-Atenko, Tesoyukua, Tekvistlayu, Ekatepek, Xaltokan gölünün ən dar cənub hissəsi boyunca, Tepetlak, Atsakoalko, Tepeakaka, Tlatelolko… və nəhayət, o dövrdə mövcud olan körpü yolu ilə Mexikoya apardılar).
Luis de Velasko 25 noyabr 1550-ci ildən 31 iyul 1564-cü ildə vəfatına qədər Yeni İspaniyanın vitse-kralı vəzifəsində işləyib.
O, adətən ağıllı və ədalətli hökmdar kimi qiymətləndirilir. Velasko yerli əhaliyə qızıl mədənlərinin sahiblərinin sui-istifadələrindən qorunmasına kömək etmiş və 15 000 nəfəri qanunsuz olaraq qulluqdan azad etmişdir.
Onun hakimiyyəti dövründə əsas nailiyyətlər seçilir: faktiki olaraq enkomyenda sisteminin ləğvi, qanunsuz kölə vəziyyətində olan yerli əhalinin azad edilməsi, yaşayış məntəqələrinin urbanizasiyası, mühüm ictimai işlərin aparılması, 1553-cü ildə Meksika Universitetinin açılması, həmçinin vitse-krallığın şimal ərazilərinin kolonizasiyası, sakitləşdirilməsi (25 yanvarda başlanmış) və fəth edilməsi, yeni şəhərlərin əsası qoyulması, məsələn, San-Miquel-el-Qrande (indiki San-Miquel-de-Allende), Duranqo (1563), San-Felipe-de-Ixstlahuaka və Nombre-de-Dios.
Enkomyendanın ləğvi və hindulara münasibətin yaxşılaşdırılması artıq 1542-ci ildə, **“Yeni Qanunlar”**ın qəbul edilməsi ilə İspaniya tacı tərəfindən əmr olunmuşdu; bu qanunlar ın fəaliyyəti ilə ilhamlanmışdı. Özündən əvvəlki vitse-krallardan fərqli olaraq, hansı ki, bu qanunların icrasını tələb etmirdi və hətta onların qüvvəsini dayandırırdı, Luis de Velasko bu qanunları qətiyyətlə həyata keçirirdi, enkomenderoların müqavimətini dəf edirdi, beləliklə 1549-cu ildə Brüsseldə vitse-kral vəzifəsinə təyin olunarkən V Karl tərəfindən ona verilmiş göstərişləri dəqiq yerinə yetirdi. Onun digər nailiyyətləri də metropoliya tərəfindən, V Karl və II Filipin krallıq saraylarından alınmış təlimatların intizamlı və qətiyyətlə yerinə yetirilməsinin nəticəsi idi.

1558-ci ildə Mexiko İspaniya dövründə ilk böyük sel fəlakəti ilə üzləşdi və bu, epidemiyaya səbəb oldu. 1560-cı ilə qədər Velasko məhdudiyyətsiz səlahiyyətlə idarə edirdi. O, sui-istifadələr etməsə də, həmin il Auditori və digər nüfuzlu ispanlar imperatordan vitse-kralının səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmağı tələb etməyə çalışdılar və onun fəaliyyətlərinin Auditori ilə razılaşdırılmasını tələb etdilər.
Velaskonun hakimiyyətinin son illərində o, Floridada yaşayış məntəqələrinin salınmasına, Sakit okeanın tədqiqinə və imperiyanın sərvətinin artırılmasına xüsusi diqqət yetirirdi. 22 may 1559-cu ildə o, Miçoakan ştatında müasir Yurekuaro şəhərinin əsasını qoydu. Elə həmin ildə o, Floridanın şərq sahillərinin məskunlaşdırılması məqsədilə Tristan de Luna i Arellanonun komandanlığı altında on üç gəmidən ibarət donanma göndərdi. Lakin aclıq və düşmən mövqedə olan yerli tayfaların üsyanları səbəbindən bu ekspedisiya uğursuz oldu və ispanlar ərazini tərk etməyə məcbur qaldılar.
1564-cü ilin əvvəlində Velasko Migel Lopes de Leqaspi və Andres de Urdanetaya Sakit okeanı keçərək Filippin adalarına ekspedisiya təşkil etməyi tapşırdı. Bu adalara daha əvvəl 1521-ci ildə Fernan Magellan, 1543-cü ildə isə çatmışdı.
Luis de Velasko i Ruis de Alarkon 1564-cü ildə vəfat etdi. Onun yerinə Qaston de Peralta, Falkes markizi təyin olundu.
O, indiki Milli Saray olan, Markis del Valle de Oaxaka ailəsinə (yəni Ernan Kortesin ailəsinə) məxsus Kral sarayında və (ya Vitse-kral sarayında) yaşayan ilk vitse-kralı olmuşdur.
Onun həyat yoldaşı Kastiliya kral nəslinin nümayəndəsi olan Ana de Kastilya y Mendoza idi. O, Qor senyoru, V Karlın baş kamergeri (isp. Caballerizo mayor) Dieqo de Kastilyanın qızı və Kastiliya kralı I Pedro-nun nəslindən idi. Onların oğlu Luis de Velasko i Kastilya da sonradan Yeni İspaniya və Peru vitse-kralı olmuşdur.
İstinadlar
| ]wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Luis de Velaskoisp Luis de Velasco y Ruiz de Alarcon25 noyabr 1550 31 iyul 1564EvvelkiAntonio de MendozaSonrakiQaston de Peralta20 may 1547 7 yanvar 1549EvvelkiSonrakiSexsi melumatlarDogum adi Luis de Velasco y Ruiz de AlarconDogum tarixi 1511Dogum yeri Kastiliya ve LeonVefat tarixi 31 iyul 1564 52 53 yasinda Vefat yeri Mexiko Ispaniya imperiyasiFealiyyeti Vitse kralAtasi Antonio de Velasko i ManrikeAnasi Ana Xuana Ruiz de Alarkon i ToledoHeyat yoldasi Ana de Kastilya i MendozaUsagiDini katolisizm Vikianbarda elaqeli mediafayllar Luis de Velasko i Ruiz de Alarkon isp Luis de Velasco y Ruiz de Alarcon 1511 1564 ispan zadegani IV Navarranin 11 ci vitse krali nin 2 ci vitse krali Bioqrafiyasi span O Antonio de Velasko i Manrike III Salinas del Rio Pisuerqa ve Kasas del Karrion senyoru ve onun arvadi Ana Xuan Ruiz de Alarkon i Toledo nun oglu idi O vitse krali Antonio de Mendozani evez etdi Mendoza Yeni Ispaniya vitse krali vezifesinde qalmaqla Peru vitse krali vezifesine kecmek arasinda secim etmeli idi O sonuncunu secerek Yeni Ispaniya vitse krali vezifesini Luis de Velaskoya tehvil verdi Vitse krali Luis de Velasko 23 avqust 1550 ci ilde Espaniola adasindan San Xuan de Ulua limanina geldi ve texminen 20 gun limanda qaldi sonra ise Mexikoya yoluna davam ederek 12 sentyabrda Puebla seherine catdi Bu vaxt Antonio de Mendoza hele de vitse krali olaraq idareetme senedlerini teskil edir vitse kralligin butun resmi sexslerine muxtelif gosterisler gonderir ve muxtelif bolgelerin memurlarini melumatlandirir eyni zamanda Peruya sefere hazirlasirdi Belelikle Velasko 1550 ci ilin noyabr ayinin ortalarina qeder Pueblada qaldi Nehayet Mendoza ve Velasko Colula seherinde gorusduler burada Yeni Ispaniyanin telebleri ve ehtiyaclari muzakire olundu kral fermanlari mubadile edildi ve muvafiq merasimler kecirildi Bundan sonra Mendoza Peruya seyahete cixdi Akapulko limanina teref yola dusdu ve dekabrin ortalarinda ailesi ve musayietcileri ile oradan sefere cixdi Vitse kral Luis de Velasko 25 noyabr 1550 ci ilde Mexikoya geldi ve onu butun resmi merasimlerle qarsiladilar bu adet oldugu kimi idi Bir iki gun evvel Ekatepekde qebul komissiyasi kecirilmisdi Velaskonun Coluladan kecen yolu Texmelukan Calko Ikstapaluka Teksoko seherlerinden kecirdi burada onu musayiet edenler qarsiladilar ve onu Boyuk golun simalindan etrafinda gezdirerek sonra Cikonkuak Atenko Tesoyukua Tekvistlayu Ekatepek Xaltokan golunun en dar cenub hissesi boyunca Tepetlak Atsakoalko Tepeakaka Tlatelolko ve nehayet o dovrde movcud olan korpu yolu ile Mexikoya apardilar Luis de Velasko 25 noyabr 1550 ci ilden 31 iyul 1564 cu ilde vefatina qeder Yeni Ispaniyanin vitse krali vezifesinde isleyib O adeten agilli ve edaletli hokmdar kimi qiymetlendirilir Velasko yerli ehaliye qizil medenlerinin sahiblerinin sui istifadelerinden qorunmasina komek etmis ve 15 000 neferi qanunsuz olaraq qulluqdan azad etmisdir Onun hakimiyyeti dovrunde esas nailiyyetler secilir faktiki olaraq enkomyenda sisteminin legvi qanunsuz kole veziyyetinde olan yerli ehalinin azad edilmesi yasayis menteqelerinin urbanizasiyasi muhum ictimai islerin aparilmasi 1553 cu ilde Meksika Universitetinin acilmasi hemcinin vitse kralligin simal erazilerinin kolonizasiyasi sakitlesdirilmesi 25 yanvarda baslanmis ve feth edilmesi yeni seherlerin esasi qoyulmasi meselen San Miquel el Qrande indiki San Miquel de Allende Duranqo 1563 San Felipe de Ixstlahuaka ve Nombre de Dios Enkomyendanin legvi ve hindulara munasibetin yaxsilasdirilmasi artiq 1542 ci ilde Yeni Qanunlar in qebul edilmesi ile Ispaniya taci terefinden emr olunmusdu bu qanunlar in fealiyyeti ile ilhamlanmisdi Ozunden evvelki vitse krallardan ferqli olaraq hansi ki bu qanunlarin icrasini teleb etmirdi ve hetta onlarin quvvesini dayandirirdi Luis de Velasko bu qanunlari qetiyyetle heyata kecirirdi enkomenderolarin muqavimetini def edirdi belelikle 1549 cu ilde Brusselde vitse kral vezifesine teyin olunarken V Karl terefinden ona verilmis gosterisleri deqiq yerine yetirdi Onun diger nailiyyetleri de metropoliya terefinden V Karl ve II Filipin kralliq saraylarindan alinmis telimatlarin intizamli ve qetiyyetle yerine yetirilmesinin neticesi idi Luis de Velasko 1558 ci ilde Mexiko Ispaniya dovrunde ilk boyuk sel felaketi ile uzlesdi ve bu epidemiyaya sebeb oldu 1560 ci ile qeder Velasko mehdudiyyetsiz selahiyyetle idare edirdi O sui istifadeler etmese de hemin il Auditori ve diger nufuzlu ispanlar imperatordan vitse kralinin selahiyyetlerini mehdudlasdirmagi teleb etmeye calisdilar ve onun fealiyyetlerinin Auditori ile razilasdirilmasini teleb etdiler Velaskonun hakimiyyetinin son illerinde o Floridada yasayis menteqelerinin salinmasina Sakit okeanin tedqiqine ve imperiyanin servetinin artirilmasina xususi diqqet yetirirdi 22 may 1559 cu ilde o Micoakan statinda muasir Yurekuaro seherinin esasini qoydu Ele hemin ilde o Floridanin serq sahillerinin meskunlasdirilmasi meqsedile Tristan de Luna i Arellanonun komandanligi altinda on uc gemiden ibaret donanma gonderdi Lakin acliq ve dusmen movqede olan yerli tayfalarin usyanlari sebebinden bu ekspedisiya ugursuz oldu ve ispanlar erazini terk etmeye mecbur qaldilar 1564 cu ilin evvelinde Velasko Migel Lopes de Leqaspi ve Andres de Urdanetaya Sakit okeani kecerek Filippin adalarina ekspedisiya teskil etmeyi tapsirdi Bu adalara daha evvel 1521 ci ilde Fernan Magellan 1543 cu ilde ise catmisdi Luis de Velasko i Ruis de Alarkon 1564 cu ilde vefat etdi Onun yerine Qaston de Peralta Falkes markizi teyin olundu O indiki Milli Saray olan Markis del Valle de Oaxaka ailesine yeni Ernan Kortesin ailesine mexsus Kral sarayinda ve ya Vitse kral sarayinda yasayan ilk vitse krali olmusdur Onun heyat yoldasi Kastiliya kral neslinin numayendesi olan Ana de Kastilya y Mendoza idi O Qor senyoru V Karlin bas kamergeri isp Caballerizo mayor Dieqo de Kastilyanin qizi ve Kastiliya krali I Pedro nun neslinden idi Onlarin oglu Luis de Velasko i Kastilya da sonradan Yeni Ispaniya ve Peru vitse krali olmusdur Istinadlar span Soler Salcedo Juan Miguel Nobleza Espanola Grandezas Inmemoriales ispan Madrid 2020 601 n 447 ISBN 978 84 17755 62 1 Kateqoriyalar 1511 ci ilde dogulanlar31 iyulda vefat edenler1564 cu ilde vefat edenlerElifba sirasina gore vezifeli sexsler
