| Xosrov Əlikürdi | |
|---|---|
| Doğum tarixi | 26 noyabr 1979 |
| Vəfat tarixi | 6 dekabr 2025 (46 yaşında) |
| Fəaliyyəti | vəkil, insan hüquqları fəalı |
Xosrov Əlikürdi (fars. خسرو علیکردی) (26 noyabr 1979 – 6 dekabr 2025) — İran hüquqşünası və insan haqları müdafiəçisi. O, siyasi məhbusları, etirazçıları və Məhsa Əmini etirazlarında həlak olanların ədalət axtaran ailələrini müdafiə etməsi ilə tanınmışdır. Fəaliyyəti nəticəsində həbs cəzası, sürgün və vəkillik fəaliyyətindən məhrumetməyə məhkum edilmişdir.
Onun cəsədi 6 dekabr 2025-ci ildə Məşhəddə yerləşən ofisində aşkar edilmişdir. Rəsmi qurumlar ölüm səbəbini "ürəktutması" elan edirlər, lakin bir çox hüquqşünas, insan haqları müdafiəçisi və ailəsi ölümünü şübhəli hesab etmiş və "dövlət tərəfindən təşkil edilmiş qətl" kimi qiymətləndimişlər. Onlar qanaxma əlamətləri və təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən ofisdən 16 müşahidə kamerasının müsadirə edilməsi kimi dəlillərə istinad etmişdilər. Onun ölümü İran İslam Respublikasının müxalifləri arasında geniş rezonans doğurmuş, insan haqları təşkilatları isə müstəqil beynəlxalq araşdırma aparılmasını tələb etmişdilər.
Erkən illəri
| ]Xosrov Əlikürdi 26 noyabr 1979-cu ildə anadan olmuşdur. O, 2009-cu il İran Yaşıl Hərəkatından sonra etirazçıların və siyasi məhbusların müdafiəsi ilə fəaliyyətə başlamışdır.
Fəaliyyəti təhsilinə ciddi təzyiqlərə səbəb olmuşdur. 2010-cu ildə ictimai hüquq üzrə magistratura proqramına qəbul olunmuş, lakin təhlükəsizlik orqanları tərəfindən "ulduzlu tələbə" (siyasi fəaliyyətinə görə qaralama siyahısına salınmış tələbələr) elan edilmiş, qeydiyyatına maneçilik törədilmişdir. İdarə Ədalət Məhkəməsi onun xeyrinə qərar vermişdir, lakin universitet rəhbərliyi bu qərarı icra etməkdən imtina etmiş və o, təhsilini Azad İslam Universitetinin Tehran bölməsində davam etdirməyə məcbur olmuşdur.
Sonradan ictimai hüquq üzrə doktoranturaya qəbul olunmuş, lakin fəaliyyətinə görə bir illik həbs cəzası çəkdikdən sonra qovulmuş və təhsilini davam etdirməkdən məhrum edilmişdir. "Twitter" profilində özünü "ictimai hüquq doktoranturasından məhrum edilmiş..." və "ulduzlu magistratura tələbəsi" kimi təqdim etmişdir.
Hüquqi fəaliyyəti
| ]Siyasi işlərdə
| ]Əlikürdi 2009-cu il İran Yaşıl Hərəkatından sonra etirazçıların müdafiə vəkili kimi fəaliyyətə başlamış və bundan sonra təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən dəfələrlə çağırılıb dindirilməyə məruz qalmışdır.Məhsa Əmini etirazları dövründə Xorasan ostanında bir çox həssas və simvolik işləri qəbul etmişdir. Onun müştəriləri arasında Əbülfəzl Adinizadə və Ərfan Rzayi Nəvainin ədalət axtaran ailələri, həmçinin , Məhəmmədhüseyn Sepehri və Kamal Cəfəri Yəzdi ( imzalayanları) kimi tanınmış siyasi məhbuslar olmuşdur. O həmçinin, su idarəçiliyi ilə bağlı nümayişlərdə həbs olunmuş təxminən yüz etirazçının işini qəbul etmişdir.
Aktivizm
| ]Əlikürdinin fəaliyyəti hüquqi təcrübə ilə məhdudlaşmamışdır. O, "Edamlara qarşı çərşənbə axşamları" kampaniyasının dəstəkçisi olmuş və dəfələrlə ölüm cəzasına qarşı çıxış etmişdir. Nadir hallardan biri olaraq, Məşhəd İslam İnqilab Məhkəməsinin filial rəhbərləri də daxil olmaqla üç məhkəmə rəsmisinə qarşı "intizam pozuntusu" ittihamı ilə rəsmi şikayət vermişdir.
Ölümündən qısa müddət əvvəl Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İran üzrə Faktaraşdırma Missiyasına məktub yazmış, özünü "təhlükə altında olan vəkil" kimi təqdim etmiş, ona qarşı uydurulmuş beş təhlükəsizlik işi olduğunu qeyd etmiş və "lazımı dəstək" istəmişdir. Həmçinin, həmkarlarını xəbərdar etmişdi ki, təhlükəsizlik qurumları ona qarşı "yeni işlər" hazırlayır və "fiziki aradan qaldırma niyyəti" daşıyır.
Həbs
| ]Fəaliyyəti nəticəsində 2023-cü ilin noyabr ayında Məşhəd İnqilab Məhkəməsinin birinci filialı tərəfindən "dövlət əleyhinə təbliğat" ittihamı ilə bir il həbs, Nehbəndan şəhərinə iki il sürgün, iki il ölkədən çıxma qadağası, iki il vəkillik fəaliyyətindən məhrumetmə və iki il sosial media fəaliyyətindən məhrumetmə cəzasına məhkum edilmişdir. 2024-cü ilin fevral ayında cəzasını çəkmək üçün köçürülmüşdür. Təxminən səkkiz aydan sonra 2024-cü ilin oktyabr ayında şərti azadlığa buraxılmış, lakin 2025-ci ilin yanvar ayında yenidən həbs olunaraq həbsxanaya qaytarılmışdır. Nəhayət, 30 yanvar 2025-ci il tarixində cəzasını tam çəkdikdən sonra azadlığa buraxılmışdır.
Ölümü
| ]Ölüm şəraiti
| ]Xosrov Əlikürdinin cəsədi 6 dekabr 2025-ci ildə, səhər saatlarında Məşhəddə yerləşən ofisində aşkar edilmişdir.İran İslam Respublikasının rəsmi qurumları, o cümlədən qubernatorunun təhlükəsizlik müavini, məhkəmə-tibbi ekspertiza rəyinə əsasən ölüm səbəbinin "ürəktutması" olduğunu bəyan etmişdilər.
Bu rəsmi versiya dərhal hüquqşünaslar, insan haqları müdafiəçiləri və yaxınları tərəfindən etirazla qarşılanmışdır. Çoxsaylı mənbələrə, o cümlədən vəkil Mərziyə Məhəmmədiyə görə, Əlikürdidə ürək xəstəliyi tarixçəsi olmayıb və tam sağlam vəziyyətdə olmuşdur. Yaxınlarının göstərdiyi dəlillər arasında ağız və burundan qanaxma, baş nahiyəsinə zərbə əlamətləri qeyd olunmuşdur. Məlumatlara əsasən, cinayət istintaq polisi ilə bağlı hadisə üzrə ilkin olaraq "qətl" işi açılmışdır.
İstintaq
| ]Cəsədin aşkar edilməsindən sonra təhlükəsizlik qüvvələri yerə nəzarəti ələ keçirmiş, ofis və binadakı 16 müşahidə kamerasının sabit disklərini müsadirə etmişdilər. Qardaşı Cavad Əlikürdi həqiqətin aşkar edilməsinin bu görüntülərin "tam və kəsintisiz" qaytarılmasından asılı olduğunu bildirmişdir. O, görüntülərdən "hətta bir saniyə" belə itkin düşərsə, İran İslam Respublikasının məhkəmə sisteminə etimad etməyəcəyini və qardaşı üçün ədalət tələbini beynəlxalq forumlarda qaldıracağını xəbərdar etmişdir.
Ailəyə yaxın mənbələrə görə, təhlükəsizlik və Kəşfiyyat Nazirliyi agentləri dostlara və ailə üzvlərinə təzyiq göstərmiş, ölüm səbəbini "ürəktutması" elan etməyə və cənazənin tez buraxılması ilə dəfnin sürətləndirilməsinə çalışmışdılar. Dəfndən sonra Cavad Əlikürdi və digər ailə üzvləri Məşhəd Kəşfiyyat İdarəsinin agentləri tərəfindən "həbs və ölüm" təhdidlərinə məruz qalmışdılar.
Dəfni
| ]Xosrov Əlikürdinin dəfn mərasimi 7 dekabr 2025-ci ildə yerləşən qəbiristanlıqda güclü təhlükəsizlik tədbirləri altında, izdihamın üzərində dronlar uçuşu ilə keçirilmişdir. Buna baxmayaraq, yas tutanlar və ədalət axtaran ailələr "Ey qəhrəmanımız Xosrov, sənin yolun davam edir" və "Bu düşmüş çiçək vətənə bir hədiyyədir" kimi şüarlar səsləndirmişdilər.
İstinadlar
| ]- "The Passing of Khosrow Alikordi, a Well-Known Lawyer for the Cases of Justice-Seeking Families". iranwire.com (fars). İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "The Suspicious Death of Khosrow Alikordi; 'They Took the Cameras and Said to Say He Had a Stroke'". IranWire (fars). 7 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Khosrow Alikordi's Brother: I Will Raise the Cry for Justice for My Brother in International Forums". Iran International (fars). 8 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Widespread Reactions to the Suspicious Death of Khosrow Alikordi, Lawyer for Justice-Seekers". DW (fars). 7 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "As CCTV Footage is Withheld, Khosrow Alikordi's Brother Receives Death Threats". The Independent Persian (fars). 8 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Khosrow Alikordi". iranhr.net (fars). İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "The Passing of Khosrow Alikordi, Prominent Human Rights Lawyer in Mashhad". Iran Human Rights (fars). 6 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Lawyer Khosrow Alikordi Files Complaint Against Three Judicial Officials for 'Judicial Misconduct'". Voice of America (fars). 15 fevral 2024. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "The Ambiguous Death of Khosrow Alikordi, Lawyer for Protesters and Justice-Seeking Families". Iran International (fars). 6 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Suspicious Death of Lawyer Khosrow Alikordi; Forensic Medicine: Cause of Death is Heart Attack". Radio Farda (fars). 8 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Khosrow Alikordi's Brother: If You Cut One Second of the Videos, I Will Raise a Cry for Justice in International Forums". Voice of America (fars). 8 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "As CCTV Footage is Withheld, Khosrow Alikordi's Brother Receives Death Threats". The Independent Persian (fars). 8 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
- "Chants at the Funeral of Human Rights Lawyer Khosrow Alikordi Under the Watch of Security Drones". BBC News Persian (fars). 7 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 9 dekabr 2025.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Xosrov ElikurdiDogum tarixi 26 noyabr 1979 1979 11 26 Vefat tarixi 6 dekabr 2025 2025 12 06 46 yasinda Fealiyyeti vekil insan huquqlari feali Xosrov Elikurdi fars خسرو علیکردی 26 noyabr 1979 6 dekabr 2025 Iran huquqsunasi ve insan haqlari mudafiecisi O siyasi mehbuslari etirazcilari ve Mehsa Emini etirazlarinda helak olanlarin edalet axtaran ailelerini mudafie etmesi ile taninmisdir Fealiyyeti neticesinde hebs cezasi surgun ve vekillik fealiyyetinden mehrumetmeye mehkum edilmisdir Onun cesedi 6 dekabr 2025 ci ilde Meshedde yerlesen ofisinde askar edilmisdir Resmi qurumlar olum sebebini urektutmasi elan edirler lakin bir cox huquqsunas insan haqlari mudafiecisi ve ailesi olumunu subheli hesab etmis ve dovlet terefinden teskil edilmis qetl kimi qiymetlendimisler Onlar qanaxma elametleri ve tehlukesizlik quvveleri terefinden ofisden 16 musahide kamerasinin musadire edilmesi kimi delillere istinad etmisdiler Onun olumu Iran Islam Respublikasinin muxalifleri arasinda genis rezonans dogurmus insan haqlari teskilatlari ise musteqil beynelxalq arasdirma aparilmasini teleb etmisdiler Erken illeri span Xosrov Elikurdi 26 noyabr 1979 cu ilde anadan olmusdur O 2009 cu il Iran Yasil Herekatindan sonra etirazcilarin ve siyasi mehbuslarin mudafiesi ile fealiyyete baslamisdir Fealiyyeti tehsiline ciddi tezyiqlere sebeb olmusdur 2010 cu ilde ictimai huquq uzre magistratura proqramina qebul olunmus lakin tehlukesizlik orqanlari terefinden ulduzlu telebe siyasi fealiyyetine gore qaralama siyahisina salinmis telebeler elan edilmis qeydiyyatina manecilik toredilmisdir Idare Edalet Mehkemesi onun xeyrine qerar vermisdir lakin universitet rehberliyi bu qerari icra etmekden imtina etmis ve o tehsilini Azad Islam Universitetinin Tehran bolmesinde davam etdirmeye mecbur olmusdur Sonradan ictimai huquq uzre doktoranturaya qebul olunmus lakin fealiyyetine gore bir illik hebs cezasi cekdikden sonra qovulmus ve tehsilini davam etdirmekden mehrum edilmisdir Twitter profilinde ozunu ictimai huquq doktoranturasindan mehrum edilmis ve ulduzlu magistratura telebesi kimi teqdim etmisdir Huquqi fealiyyeti span Siyasi islerde span Elikurdi 2009 cu il Iran Yasil Herekatindan sonra etirazcilarin mudafie vekili kimi fealiyyete baslamis ve bundan sonra tehlukesizlik quvveleri terefinden defelerle cagirilib dindirilmeye meruz qalmisdir Mehsa Emini etirazlari dovrunde Xorasan ostaninda bir cox hessas ve simvolik isleri qebul etmisdir Onun musterileri arasinda Ebulfezl Adinizade ve Erfan Rzayi Nevainin edalet axtaran aileleri hemcinin Mehemmedhuseyn Sepehri ve Kamal Ceferi Yezdi imzalayanlari kimi taninmis siyasi mehbuslar olmusdur O hemcinin su idareciliyi ile bagli numayislerde hebs olunmus texminen yuz etirazcinin isini qebul etmisdir Aktivizm span Elikurdinin fealiyyeti huquqi tecrube ile mehdudlasmamisdir O Edamlara qarsi cersenbe axsamlari kampaniyasinin destekcisi olmus ve defelerle olum cezasina qarsi cixis etmisdir Nadir hallardan biri olaraq Meshed Islam Inqilab Mehkemesinin filial rehberleri de daxil olmaqla uc mehkeme resmisine qarsi intizam pozuntusu ittihami ile resmi sikayet vermisdir Olumunden qisa muddet evvel Birlesmis Milletler Teskilatinin Iran uzre Faktarasdirma Missiyasina mektub yazmis ozunu tehluke altinda olan vekil kimi teqdim etmis ona qarsi uydurulmus bes tehlukesizlik isi oldugunu qeyd etmis ve lazimi destek istemisdir Hemcinin hemkarlarini xeberdar etmisdi ki tehlukesizlik qurumlari ona qarsi yeni isler hazirlayir ve fiziki aradan qaldirma niyyeti dasiyir Hebs span Fealiyyeti neticesinde 2023 cu ilin noyabr ayinda Meshed Inqilab Mehkemesinin birinci filiali terefinden dovlet eleyhine tebligat ittihami ile bir il hebs Nehbendan seherine iki il surgun iki il olkeden cixma qadagasi iki il vekillik fealiyyetinden mehrumetme ve iki il sosial media fealiyyetinden mehrumetme cezasina mehkum edilmisdir 2024 cu ilin fevral ayinda cezasini cekmek ucun kocurulmusdur Texminen sekkiz aydan sonra 2024 cu ilin oktyabr ayinda serti azadliga buraxilmis lakin 2025 ci ilin yanvar ayinda yeniden hebs olunaraq hebsxanaya qaytarilmisdir Nehayet 30 yanvar 2025 ci il tarixinde cezasini tam cekdikden sonra azadliga buraxilmisdir Olumu span Olum seraiti span Xosrov Elikurdinin cesedi 6 dekabr 2025 ci ilde seher saatlarinda Meshedde yerlesen ofisinde askar edilmisdir Iran Islam Respublikasinin resmi qurumlari o cumleden qubernatorunun tehlukesizlik muavini mehkeme tibbi ekspertiza reyine esasen olum sebebinin urektutmasi oldugunu beyan etmisdiler Bu resmi versiya derhal huquqsunaslar insan haqlari mudafiecileri ve yaxinlari terefinden etirazla qarsilanmisdir Coxsayli menbelere o cumleden vekil Merziye Mehemmediye gore Elikurdide urek xesteliyi tarixcesi olmayib ve tam saglam veziyyetde olmusdur Yaxinlarinin gosterdiyi deliller arasinda agiz ve burundan qanaxma bas nahiyesine zerbe elametleri qeyd olunmusdur Melumatlara esasen cinayet istintaq polisi ile bagli hadise uzre ilkin olaraq qetl isi acilmisdir Istintaq span Cesedin askar edilmesinden sonra tehlukesizlik quvveleri yere nezareti ele kecirmis ofis ve binadaki 16 musahide kamerasinin sabit disklerini musadire etmisdiler Qardasi Cavad Elikurdi heqiqetin askar edilmesinin bu goruntulerin tam ve kesintisiz qaytarilmasindan asili oldugunu bildirmisdir O goruntulerden hetta bir saniye bele itkin duserse Iran Islam Respublikasinin mehkeme sistemine etimad etmeyeceyini ve qardasi ucun edalet telebini beynelxalq forumlarda qaldiracagini xeberdar etmisdir Aileye yaxin menbelere gore tehlukesizlik ve Kesfiyyat Nazirliyi agentleri dostlara ve aile uzvlerine tezyiq gostermis olum sebebini urektutmasi elan etmeye ve cenazenin tez buraxilmasi ile defnin suretlendirilmesine calismisdilar Defnden sonra Cavad Elikurdi ve diger aile uzvleri Meshed Kesfiyyat Idaresinin agentleri terefinden hebs ve olum tehdidlerine meruz qalmisdilar Defni span Xosrov Elikurdinin defn merasimi 7 dekabr 2025 ci ilde yerlesen qebiristanliqda guclu tehlukesizlik tedbirleri altinda izdihamin uzerinde dronlar ucusu ile kecirilmisdir Buna baxmayaraq yas tutanlar ve edalet axtaran aileler Ey qehremanimiz Xosrov senin yolun davam edir ve Bu dusmus cicek vetene bir hediyyedir kimi suarlar seslendirmisdiler Istinadlar span The Passing of Khosrow Alikordi a Well Known Lawyer for the Cases of Justice Seeking Families iranwire com fars Istifade tarixi 9 dekabr 2025 The Suspicious Death of Khosrow Alikordi They Took the Cameras and Said to Say He Had a Stroke IranWire fars 7 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Khosrow Alikordi s Brother I Will Raise the Cry for Justice for My Brother in International Forums Iran International fars 8 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Widespread Reactions to the Suspicious Death of Khosrow Alikordi Lawyer for Justice Seekers DW fars 7 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 As CCTV Footage is Withheld Khosrow Alikordi s Brother Receives Death Threats The Independent Persian fars 8 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Khosrow Alikordi iranhr net fars Istifade tarixi 9 dekabr 2025 The Passing of Khosrow Alikordi Prominent Human Rights Lawyer in Mashhad Iran Human Rights fars 6 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Lawyer Khosrow Alikordi Files Complaint Against Three Judicial Officials for Judicial Misconduct Voice of America fars 15 fevral 2024 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 The Ambiguous Death of Khosrow Alikordi Lawyer for Protesters and Justice Seeking Families Iran International fars 6 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Suspicious Death of Lawyer Khosrow Alikordi Forensic Medicine Cause of Death is Heart Attack Radio Farda fars 8 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Khosrow Alikordi s Brother If You Cut One Second of the Videos I Will Raise a Cry for Justice in International Forums Voice of America fars 8 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 As CCTV Footage is Withheld Khosrow Alikordi s Brother Receives Death Threats The Independent Persian fars 8 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Chants at the Funeral of Human Rights Lawyer Khosrow Alikordi Under the Watch of Security Drones BBC News Persian fars 7 dekabr 2025 Istifade tarixi 9 dekabr 2025 Kateqoriyalar 26 noyabrda dogulanlar1979 cu ilde dogulanlar6 dekabrda vefat edenler2025 ci ilde vefat edenler46 yasinda vefat edenlerSon bir ilde vefat etmis sexslerIran huquqsunaslariIran aktivistleriGizli kateqoriya Elifba sirasina gore sexsler
