
Kanzaşi – ənənəvi yapon saç bəzəkləri. Əsasən metal və ya taxtadan hazırlanır, ipəklə bəzədilir. Bəzək əşyası olmaqla yanaşı, saçı tutmaq üçün də istifadə olunur. Sözün yaponca yazılışında bambuk (簪) heroqlifindən istifadə olunur. Belə ki, qədim Çində saç sancaqlarının hazırlanmasında bambukdan istifadə olunurdu.
Tarixi
| ]Yaponiyada tapılmış ən qədim saç bəzəyi nümunələri Comon dövrünün son hissəsinə aiddir və heyvan sümüklərindən hazırlanıblar.
Kanzaşi ilk dəfə Heyan dövründə istifadə olunmağa başlanmışdır. Orijinal kanzaşi şəri qovduğuna inanılan talisman hesab olunurdu. VIII əsrdə Çinin təsiri ilə qızıl və gümüş kimi metallardan hazırlanan ornamental kanzaşilər yaranmışdır. Belə ki, bu dövrdə qadınlar uzun üslubundan imtina edib yığcam, ləçəkli saç üslublarına üstünlük vermişdirlər. "Gencinin hekayəsi" əsərində kanzaşidən bəhs olunur. Kanzaşi uzun, iti və saçda gizlədilə bilən əşya olduğu üçün potensial sui-qəsd silahı da hesab olunurdu. Buna görə də şoqunların evlərində kanzaşidən istifadə etmək qadağan idi.
Kanzaşi, xüsusilə, XVII əsrdən sonra daha populyar olmuş, insanlar yeni kanzaşi növləri yaratmışdırlar. XIX əsrdə Qərbin təsiri ilə kanzaşinin populyarlığı azalsa da, XX və XXI əsrlərdə kanzaşidən istifadədə canlanma baş vermişdir.
Növləri
| ]Kanzaşinin bir çox növü mövcuddur:
- Tama-kanzaşi: sadə və ən populyar kanzaşi növlərindən biridir. Ucunda top olan sancaqdan ibarətdir.
- Kanako-dome: boru və ya dairəvi formada olan kanzaşidir. Mirvari və çiçəklə bəzədilmiş parçadan ibarətdir. Maykolar tərəfindən istifadə olunur.
- Kuşi: daraq formasında olan kanzaşidir. İpəkdən hazırlanmış çiçəklərlə bəzədilir.
- Oqi bir kanzaşi: şahzadə üslubu hesab olunan kanzaşi növüdür. Yelpik formasında olur və metaldan hazırlanır.
- Bira-bira kanzaşi: zəng və ya metal parçaları olan kanzaşidir. Külək əsəndə zəng səsinin çıxmasına səbəb olur.
- Hana-kanzaşi: çiçək formasında olan kanzaşi növüdür. Əsasən maykolar tərəfindən istifadə olunur. Müasir kanzaşilər iki kateqoriyaya bölünür: katsuyama (saçın yuxarı hissəsinə qoyulan böyük ornamentlər) və daykan (saçın aşağı hissəsinə qoyulan ornamentlər).
Hazırlanması və istifadəsi
| ]
Kanzaşinin çiçək ornamentləri tsumami adlı ənənəvi metodla hazırlanır. İpək parçadan ayrı-ayrı ləçəklər hazırlanır, sonra çubuqda birləşdirilir. Hər çiçək qurumaq üçün 24 saat gözlədilir. Kanzaşinin hazırlanmasında metal, taxta, tısbağa qabığı, plastik kimi materiallardan istifadə oluna bilər. Kanzaşinin ornamental çiçəkləri habutae adlı ipək parça növündən hazırlanır.
Müasir dövrdə kanzaşi əsasən geyşalar, gəlinlər, geyinənlər tərəfindən istifadə olunur. Xüsusilə, Kioto geyşaları ilə assosiasiya olunur. Kanzaşi şəxsin statusu və pozisiyası haqqında məlumat verə bilər.
Hana-kanzaşi mövsümi xüsusiyyətə malikdir, yəni hər ayın özünəməxsus hana-kanzaşi üslubu olur:
- Yanvar – Yeni il dizaynıdır. Payızgülü, ume çiçəyi, bambuk kimi yaşıl qış çiçəklərindən ibarətdir.
- Fevral – baharı qarşılama dizaynıdır. Çəhrayı, ağ, qırmızı ume çiçəklərindən ibarətdir.
- Mart – bahar dizaynıdır. Nərgiz, pion, rapsdan ibarətdir.
- Aprel – sakura dizaynıdır. Sakura çiçəklərindən ibarətdir.
- May – baharın pik nöqtəsi dizaynıdır. Süsən, visteriya, pion kimi göy çiçəklərdən ibarətdir.
- İyun – yağış mövsümü dizaynıdır. Söyüd yarpaqları və hortenziyadan ibarətdir.
- İyul – yay festivalı dizaynıdır. Üzərində cırcırama və ləçək təsviri olan yelpiklərdən ibarətdir.
- Avqust – yayın sonu dizaynıdır. Səhər şöhrəti bitkisi, susuki otu, zanbaqdan ibarətdir. Geyşalar gümüşü, meykolar isə çəhrayı və qırmızı rənglərə üstünlük verirlər.
- Sentyabr – payız dizaynıdır. Zəng çiçəyi və payızgülündən ibarətdir.
- Oktyabr – payızın pik nöqtəsi dizaynıdır. Payızgülündən ibarətdir.
- Noyabr – sarı, qırmızı və yaşıl rəngli bitkilərdən, ağcaqayın yarpaqlarından ibarətdir.
- Dekabr – ağ çiçəklərdən ibarətdir.
Qalereya
| ]- Kanako-dome.
- Oqi bira kanzaşi.
-
Bira-bira kanzaşi. - Kuşi.
İstinadlar
| ]- "What are Kanzashi? 13 Things to Know about Japanese Hairpins". Japan Objects (ingiliscə). 25 fevral 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 mart 2023.
- Kodansha Encyclopedia of Japan. səh. 154
Ədəbiyyat
| ]wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Mayko ucun kanzasi Kanzasi enenevi yapon sac bezekleri Esasen metal ve ya taxtadan hazirlanir ipekle bezedilir Bezek esyasi olmaqla yanasi saci tutmaq ucun de istifade olunur Sozun yaponca yazilisinda bambuk 簪 heroqlifinden istifade olunur Bele ki qedim Cinde sac sancaqlarinin hazirlanmasinda bambukdan istifade olunurdu Tarixi span Yaponiyada tapilmis en qedim sac bezeyi numuneleri Comon dovrunun son hissesine aiddir ve heyvan sumuklerinden hazirlaniblar Kanzasi ilk defe Heyan dovrunde istifade olunmaga baslanmisdir Orijinal kanzasi seri qovduguna inanilan talisman hesab olunurdu VIII esrde Cinin tesiri ile qizil ve gumus kimi metallardan hazirlanan ornamental kanzasiler yaranmisdir Bele ki bu dovrde qadinlar uzun uslubundan imtina edib yigcam lecekli sac uslublarina ustunluk vermisdirler Gencinin hekayesi eserinde kanzasiden behs olunur Kanzasi uzun iti ve sacda gizledile bilen esya oldugu ucun potensial sui qesd silahi da hesab olunurdu Buna gore de soqunlarin evlerinde kanzasiden istifade etmek qadagan idi Kanzasi xususile XVII esrden sonra daha populyar olmus insanlar yeni kanzasi novleri yaratmisdirlar XIX esrde Qerbin tesiri ile kanzasinin populyarligi azalsa da XX ve XXI esrlerde kanzasiden istifadede canlanma bas vermisdir Novleri span Kanzasinin bir cox novu movcuddur Tama kanzasi sade ve en populyar kanzasi novlerinden biridir Ucunda top olan sancaqdan ibaretdir Kanako dome boru ve ya dairevi formada olan kanzasidir Mirvari ve cicekle bezedilmis parcadan ibaretdir Maykolar terefinden istifade olunur Kusi daraq formasinda olan kanzasidir Ipekden hazirlanmis ciceklerle bezedilir Oqi bir kanzasi sahzade uslubu hesab olunan kanzasi novudur Yelpik formasinda olur ve metaldan hazirlanir Bira bira kanzasi zeng ve ya metal parcalari olan kanzasidir Kulek esende zeng sesinin cixmasina sebeb olur Hana kanzasi cicek formasinda olan kanzasi novudur Esasen maykolar terefinden istifade olunur Muasir kanzasiler iki kateqoriyaya bolunur katsuyama sacin yuxari hissesine qoyulan boyuk ornamentler ve daykan sacin asagi hissesine qoyulan ornamentler Hazirlanmasi ve istifadesi span Movsumi hana kanzasiler Kanzasinin cicek ornamentleri tsumami adli enenevi metodla hazirlanir Ipek parcadan ayri ayri lecekler hazirlanir sonra cubuqda birlesdirilir Her cicek qurumaq ucun 24 saat gozledilir Kanzasinin hazirlanmasinda metal taxta tisbaga qabigi plastik kimi materiallardan istifade oluna biler Kanzasinin ornamental cicekleri habutae adli ipek parca novunden hazirlanir Muasir dovrde kanzasi esasen geysalar gelinler geyinenler terefinden istifade olunur Xususile Kioto geysalari ile assosiasiya olunur Kanzasi sexsin statusu ve pozisiyasi haqqinda melumat vere biler Hana kanzasi movsumi xususiyyete malikdir yeni her ayin ozunemexsus hana kanzasi uslubu olur Yanvar Yeni il dizaynidir Payizgulu ume ciceyi bambuk kimi yasil qis ciceklerinden ibaretdir Fevral bahari qarsilama dizaynidir Cehrayi ag qirmizi ume ciceklerinden ibaretdir Mart bahar dizaynidir Nergiz pion rapsdan ibaretdir Aprel sakura dizaynidir Sakura ciceklerinden ibaretdir May baharin pik noqtesi dizaynidir Susen visteriya pion kimi goy ciceklerden ibaretdir Iyun yagis movsumu dizaynidir Soyud yarpaqlari ve hortenziyadan ibaretdir Iyul yay festivali dizaynidir Uzerinde circirama ve lecek tesviri olan yelpiklerden ibaretdir Avqust yayin sonu dizaynidir Seher sohreti bitkisi susuki otu zanbaqdan ibaretdir Geysalar gumusu meykolar ise cehrayi ve qirmizi renglere ustunluk verirler Sentyabr payiz dizaynidir Zeng ciceyi ve payizgulunden ibaretdir Oktyabr payizin pik noqtesi dizaynidir Payizgulunden ibaretdir Noyabr sari qirmizi ve yasil rengli bitkilerden agcaqayin yarpaqlarindan ibaretdir Dekabr ag ciceklerden ibaretdir Qalereya span Kanako dome Oqi bira kanzasi Bira bira kanzasi Kusi Istinadlar span What are Kanzashi 13 Things to Know about Japanese Hairpins Japan Objects ingilisce 25 fevral 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 2 mart 2023 Kodansha Encyclopedia of Japan seh 154 Edebiyyat span Kodansha Encyclopedia of Japan ingilisce IV cild J Libe Tokio Kodansha 1983 seh 154 ISBN 0 87011 624 7 Istifade tarixi 2 mart 2023 Kateqoriyalar Yaponiyanin bas geyimleriBerberlik