| İbn Mücahid | |
|---|---|
| ərəb. ابن مجاهد | |
| Doğum tarixi | ən tezi 859 və ən geci 860 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 13 iyul 936 |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Elm sahələri | qiraət |
| Tanınmış yetirməsi | Darəqutni |
Əbu Bəkr Əhməd ibn Musa ibn əl-Abbas ibn Mücahid ət-Təmimi (ərəb. ابن مجاهد; ən tezi 859 və ən geci 860, Bağdad – 13 iyul 936, Bağdad) — qiraət alimi.
Bioqrafiyası
| ]Bağdadda doğulub və burada da yaşayıb. Əbüz-Zəra Əbdürrəhman ibn Əbdüsdən Quran və qiraət dərsləri aldı. Nafi ibn Əbdürrəhmanın qiraət ilə təxminən iyirmi, Əbu Əmr ibn Əla, Həmzə ibn Həbib və əl-Kisai qiraətləri ilə də bir neçə dəfə Quranı xətm etdi. Həmçinin qiraət sahəsində Abdullah ibn Kəsir əl-Müəddib və İdris ibn Əbdülkərimdən bəhrələndi. Həcc ziyarəti üçün getdiyi Məkkədə Qunbulun evində qalaraq ondan İbn Kəsir əl-Məkkinin qiraətini öyrəndi. Sədan ibn Nəsr, Əhməd ibn Mənsur ər-Rəmadi, Məhəmməd ibn İshaq əs-Səğani, Müfəddəl ibn Məhəmməd əl-Cənədi, Məhəmməd ibn Abdullah ibn Mübarək və Abbas ibn Məhəmməd əd-Düri onun hədis öyrəndiyi müəllimləridir.
İbn əl-Əhrəm əd-Dəməşqi, İbn Mücahiddən 300-ə yaxın tələbənin qiraət öyrəndiyini yazmışdır. Əbu Tahir Əbdülvahid ibn Əbu Haşim, Saleh ibn İdris, Əbül-Fərəc əş-Şənəbuzi, Abdullah ibn Hüseyn əs-Samarri, Əli ibn Hüseyn əl-Qədairi onlardan bəziləridir. Ömər ibn Şahin, Darəqutni, Əbu Müslim Əhməd ibn Məhəmməd əl-Katib kimi şəxslər də ondan hədis rəvayət ediblər. Dindarlığı və gözəl əxlaqı ilə tanınan İbn Mücahid hicri 324-cü (13 iyul 936) ildə vəfat etmiş və evinin bağçasına dəfn edilmişdir. İbn ən-Nədim ölüm tarixinin şaban ayının son gecəsi olduğunu qeyd etmişdir.
Qiraət və Hədis elmlərindəki yeri
| ]Xətib əl-Bağdadi və Zəhəbi onu "siqa" hesab etmişdir. Saləb Əhməd ibn Yəhya ən-Nəhvi onu dövrünün "Allahın kitabını ən yaxşı bilən" şəxsi adlandırmışdır. İbn Mücahidin qiraət elminə verdiyi ən vacib töhfə, məşhur və mütəvatir qiraətləri sahənin mütəxəssislərini razı salacaq qurra seçimi ilə (Nafi ibn Əbdürrəhman, Əbu Əmr ibn Əla, İbn Amir əd-Dəməşqi, İbn Kəsir əl-Məkki, Asim ibn Bəhdələ, Həmzə ibn Həbib, əl-Kisai) "Kitabüs-Səba fil-qiraət" adlı əsərində bir yerə toplamasıdır. Bu əsəri ilə İbn Mücahid, məşhur yeddi qiraəti ilk dəfə bir yerə toplamışdır. O, "Quran yeddi hərf üzərində nazil oldu" hədisindəki "yeddi hərf"lə yeddi qiraət termini arasında qarışıqlığa səbəb olduğu iddiası ilə (bəzi alimlər tərəfindən) tənqid olunsa da, "yeddini yeddi edən müəllif" olaraq qiraət ədəbiyyatlarındakı yerini almışdır. Bu əsər, şöhrəti dövrümüzə qədər gəlib çatmış bir əsər olub, səhih və mütəvatir qiraətlərin ilk mənbəyidir.
Həmçinin İbn Mücahid, şaz hesab olunan qiraətləri oxuyanlarla mübarizə apararaq onları bu işdən vaz keçirməyə çalışmışdır. Məsələyə dövlət adamlarının da diqqətini cəlb etmiş və onların məsələyə müdaxiləsini təmin etmişdir. O, İbn Şənəbuz və İbn Miksəm əl-Əttar kimi Abdullah ibn Məsud, Übey ibn Kəab və digər bəzi səhabələrdən rəvayət edilən şaz qiraətləri oxuyan qarilərin qarşısının alınması təmin etmişdir.
Əsərləri
| ]İbn Mücahidin qələmə almış olduğu əsərləri bunlardır:
- Kitabüs-Səba. "Kitabüs-Səba fil-qiraət" adı ilə və həmçinin Şövqi Dayfın təhqiqi ilə nəşr edilmişdir (Qahirə 1972, 1980).
- İxtilafü qurra il-əmsar. Bir nüsxəsi Dublində (Chester Beatty Library, № 4930) saxlanılır.
- Kitabüş-Şəvaz fil-qiraət. İbn Cinni, "əl-Muhtəsəb fi təbyini vücuhi şəvazzil-qiraət vəl-izahi anhə" adlı əsərində (nəşr edən Əli ən-Nəcdi Nasif – Əbdülfəttah İsmayıl Şələbi, Qahirə 1386/1966) bu kitaba istinad etmişdir.
İbn Mücahidin mənbələrdə adı çəkilən digər əsərləri bunlardır:
- əl-Qiraətül-kəbir,
- el-Qiraətüs-sağir,
- Kitabül-Yaət,
- Kitabül-Haət,
- Qiraətü Əbi Əmr,
- Qiraətü İbn Kəsir,
- Qiraətü Asim,
- Qiraətü Nafi,
- Qiraətü Həmzə,
- Qiraətül-Kisai,
- Qiraətü İbn Amir,
- Qiraətün-nəbi,
- İnfiradül-qurrais-səba,
- Qiraətü Əli ibn Əbi Talib,
- İxtilafül-qiraət və təsrifü vücuhiha.
İstinadlar
| ]- İbn Mücahid. Kitabüs-Səba (ərəb). 88, 98, 99.
- Zəhəbi. Mərifətül-qurra (ərəb). I. 468.
- İbn Mücahid. Kitabüs-Səba (ərəb). 92.
- Zəhəbi. Mərifətül-qurra (ərəb). II. 533–535.
- İbn əl-Cəzəri. ən-Nəşr (ərəb). I. 36, 39.
- Əbu Şamə. əl-Mürşidül-vəciz (ərəb). 162, 187–192.
- Sezgin. Geschichte des arabischen Schrifttums (alman). I. 14.
- İbn Xeyr. Fəhrəsə (ərəb). 23–24.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Ibn Mucahidereb ابن مجاهد Dogum tarixi en tezi 859 ve en geci 860Dogum yeri BagdadVefat tarixi 13 iyul 936 0936 07 13 Vefat yeri BagdadDefn yeri BagdadElm saheleri qiraetTaninmis yetirmesi Darequtni Ebu Bekr Ehmed ibn Musa ibn el Abbas ibn Mucahid et Temimi ereb ابن مجاهد en tezi 859 ve en geci 860 Bagdad 13 iyul 936 Bagdad qiraet alimi Bioqrafiyasi span Bagdadda dogulub ve burada da yasayib Ebuz Zera Ebdurrehman ibn Ebdusden Quran ve qiraet dersleri aldi Nafi ibn Ebdurrehmanin qiraet ile texminen iyirmi Ebu Emr ibn Ela Hemze ibn Hebib ve el Kisai qiraetleri ile de bir nece defe Qurani xetm etdi Hemcinin qiraet sahesinde Abdullah ibn Kesir el Mueddib ve Idris ibn Ebdulkerimden behrelendi Hecc ziyareti ucun getdiyi Mekkede Qunbulun evinde qalaraq ondan Ibn Kesir el Mekkinin qiraetini oyrendi Sedan ibn Nesr Ehmed ibn Mensur er Remadi Mehemmed ibn Ishaq es Segani Mufeddel ibn Mehemmed el Cenedi Mehemmed ibn Abdullah ibn Mubarek ve Abbas ibn Mehemmed ed Duri onun hedis oyrendiyi muellimleridir Ibn el Ehrem ed Demesqi Ibn Mucahidden 300 e yaxin telebenin qiraet oyrendiyini yazmisdir Ebu Tahir Ebdulvahid ibn Ebu Hasim Saleh ibn Idris Ebul Ferec es Senebuzi Abdullah ibn Huseyn es Samarri Eli ibn Huseyn el Qedairi onlardan bezileridir Omer ibn Sahin Darequtni Ebu Muslim Ehmed ibn Mehemmed el Katib kimi sexsler de ondan hedis revayet edibler Dindarligi ve gozel exlaqi ile taninan Ibn Mucahid hicri 324 cu 13 iyul 936 ilde vefat etmis ve evinin bagcasina defn edilmisdir Ibn en Nedim olum tarixinin saban ayinin son gecesi oldugunu qeyd etmisdir Qiraet ve Hedis elmlerindeki yeri span Xetib el Bagdadi ve Zehebi onu siqa hesab etmisdir Saleb Ehmed ibn Yehya en Nehvi onu dovrunun Allahin kitabini en yaxsi bilen sexsi adlandirmisdir Ibn Mucahidin qiraet elmine verdiyi en vacib tohfe meshur ve mutevatir qiraetleri sahenin mutexessislerini razi salacaq qurra secimi ile Nafi ibn Ebdurrehman Ebu Emr ibn Ela Ibn Amir ed Demesqi Ibn Kesir el Mekki Asim ibn Behdele Hemze ibn Hebib el Kisai Kitabus Seba fil qiraet adli eserinde bir yere toplamasidir Bu eseri ile Ibn Mucahid meshur yeddi qiraeti ilk defe bir yere toplamisdir O Quran yeddi herf uzerinde nazil oldu hedisindeki yeddi herf le yeddi qiraet termini arasinda qarisiqliga sebeb oldugu iddiasi ile bezi alimler terefinden tenqid olunsa da yeddini yeddi eden muellif olaraq qiraet edebiyyatlarindaki yerini almisdir Bu eser sohreti dovrumuze qeder gelib catmis bir eser olub sehih ve mutevatir qiraetlerin ilk menbeyidir Hemcinin Ibn Mucahid saz hesab olunan qiraetleri oxuyanlarla mubarize apararaq onlari bu isden vaz kecirmeye calismisdir Meseleye dovlet adamlarinin da diqqetini celb etmis ve onlarin meseleye mudaxilesini temin etmisdir O Ibn Senebuz ve Ibn Miksem el Ettar kimi Abdullah ibn Mesud Ubey ibn Keab ve diger bezi sehabelerden revayet edilen saz qiraetleri oxuyan qarilerin qarsisinin alinmasi temin etmisdir Eserleri span Ibn Mucahidin qeleme almis oldugu eserleri bunlardir Kitabus Seba Kitabus Seba fil qiraet adi ile ve hemcinin Sovqi Dayfin tehqiqi ile nesr edilmisdir Qahire 1972 1980 Ixtilafu qurra il emsar Bir nusxesi Dublinde Chester Beatty Library 4930 saxlanilir Kitabus Sevaz fil qiraet Ibn Cinni el Muhteseb fi tebyini vucuhi sevazzil qiraet vel izahi anhe adli eserinde nesr eden Eli en Necdi Nasif Ebdulfettah Ismayil Selebi Qahire 1386 1966 bu kitaba istinad etmisdir Ibn Mucahidin menbelerde adi cekilen diger eserleri bunlardir el Qiraetul kebir el Qiraetus sagir Kitabul Yaet Kitabul Haet Qiraetu Ebi Emr Qiraetu Ibn Kesir Qiraetu Asim Qiraetu Nafi Qiraetu Hemze Qiraetul Kisai Qiraetu Ibn Amir Qiraetun nebi Infiradul qurrais seba Qiraetu Eli ibn Ebi Talib Ixtilaful qiraet ve tesrifu vucuhiha Istinadlar span Ibn Mucahid Kitabus Seba ereb 88 98 99 Zehebi Merifetul qurra ereb I 468 Ibn Mucahid Kitabus Seba ereb 92 Zehebi Merifetul qurra ereb II 533 535 Ibn el Cezeri en Nesr ereb I 36 39 Ebu Same el Mursidul veciz ereb 162 187 192 Sezgin Geschichte des arabischen Schrifttums alman I 14 Ibn Xeyr Fehrese ereb 23 24 Kateqoriyalar Dogum tarixi bilinmeyenlerBagdadda dogulanlar13 iyulda vefat edenler936 ci ilde vefat edenlerBagdadda vefat edenlerBagdadda defn olunanlarElifba sirasina gore alimlerGizli kateqoriyalar Vikipediya Cografi zenciri olan sehifelerVikipediya Ferqli cografi zencirleri olan sehifeler
