Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
| Spanqliş | |
|---|---|
| Ölkələr | |
| Təsnifatı | |
| |
| Yazı | latın əlifbası |
| Dil kodları | |
| IETF | en-spanglis |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Spanqliş(isp. espanglish, ing. Spanglish) — İngilis və İspan dillərinin danışıq zamanı qarışdırılması nəticəsində yaranan dil variantı. Bu termin əsasən ABŞ-da istifadə olunur və iki dilin sözləri və qrammatikasının qarışığını bildirir. Spanqliş fərqli bölgələrdə müstəqil şəkildə inkişaf etdiyinə və müxtəlif dərəcədə ikidilliliyi əks etdirdiyinə görə, o, yerli danışılan İngilis və İspan dili növlərini özündə əks etdirir.
Tarixi
| ]Spanqliş termini ilk dəfə 1933-cü ildə qeydə alınıb. 1940-cı illərin sonlarında Puerto-Rikolu jurnalist, şair və esseist Salvador Tio bəzi ingilis sözləri ilə danışılan ispan dili üçün "Espanglish" və bəzi ispan sözləri ilə danışılan ingilis dili üçün "Inglañol" terminlərini yaratdı. 1898-ci ildə Puerto-Riko ABŞ ərazisi olduqdan sonra, ABŞ ordusu və erkən müstəmləkə administrasiyası ada sakinlərinə ingilis dilini qəbul etdirməyə çalışdığı üçün Spanqliş burada getdikcə daha çox yayılmağa başladı. 1902–1948-ci illər arasında dövlət məktəblərində əsas tədris dili ingilis dili idi. Hal-hazırda Puerto-Riko həm ingilis, həm də ispan dillərinin rəsmi dil olduğu nadir yerlərdən biridir. Spanqlişin vahid bir dialekti yoxdur. Xüsusilə Nyu-York, Florida, Texas və Kaliforniyada danışılan Spanqliş formaları bir-birindən fərqlənir. Standart ispan dilini bilən təkdilli şəxslər üçün onu anlamaq çətin ola bilər. Spanqliş Panamada da geniş yayılmışdır, çünki Panama kanalı 96 il (1903–1999) ABŞ-ın nəzarətində olmuş və bu, yerli cəmiyyətə, xüsusilə də Panama kanalı zonasında yaşamış insanlara böyük təsir göstərmişdir. ABŞ-da ispan mənşəli əhalinin sayı 2000-ci ildən 2020-ci ilə qədər 35,3 milyondan 62,1 milyona yüksəlmişdir.[6]İspanlar ABŞ-də ən böyük etnik azlıq qrupuna çevrilmişlər. Onların 60%-dən çoxu Meksika mənşəlidir. Meksika əsilli amerikalılar isə ən sürətlə böyüyən qruplardan biridir. Onların sayı 2000-ci ildə 20,9 milyondan 2021-ci ildə 37,2 milyona yüksəlmişdir.[7] Spanqlişlərin 58%-i Kaliforniyanı özlərinə yeni yaşayış yeri kimi seçmişdir. Onlar Meksika əsilli amerikalıların və digər ispan icmalarının üstünlük təşkil etdiyi Cənubi Kaliforniyada geniş yayılmışdır.
Spanqliş nümunələri
| ]Spanqlişin yaranması, əsasən, Latın Amerikası ölkələrindən olan ispan dilli insanların Şimali Amerikaya, xüsusən də ABŞ-a axını ilə əlaqədardır. İki nəfər ikidilli şəxs bir-biri ilə danışarkən kod dəyişməsindən istifadə edə bilər: "I'm sorry I cannot attend next week's meeting porque tengo una obligación de negocios en Boston, pero espero que I'll be back for the meeting the week after" — bu ifadə "Bağışlayın, gələn həftəki iclasa qatıla bilməyəcəyəm, çünki Bostonda iş görüşüm var, amma ümid edirəm ki, bir sonrakı iclas üçün geri dönəcəyəm" mənasını verir. Bu spanqliş nümunəsində kod dəyişməsindən istifadə olunmuşdur. Kod dəyişməsi insanlar arasında mübahisələrə səbəb olmuşdur, çünki bəzi insanlar bunu "ispan və ingilis dillərinin pozulması, "dil çirkliliyi" və ya "irqi baxımdan aşağı təbəqənin dili" kimi görürlər.
Həmçinin bax
| ]İstinadlar
| ]- Everson, Michael. "Registration form for 'spanglis'" (text) (ingilis). IANA. 18 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 mart 2021.
A judgement call by the tagger is expected to be made concerning the base prefix to be used.
- Lambert, 2017. səh. 13
- "Salvador Tió's 100th Anniversary". 15 noyabr 2011. 5 mart 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 oktyabr 2019.
- Nash, Rose. "Spanglish: Language Contact in Puerto Rico". American Speech. 45 (3/4). 1970: 223–233. doi:10.2307/454837. JSTOR 454837.
- Ardila, 2005. səh. 61
- Funk, Lopez, 2022, "U.S. Hispanic population reached more than 62 million in 2020" graph
- Moslimani, Noe-Bustamante və Shah, 2023, "Mexican-origin population in the U.S., 2000–2021" graph
- Rothman, Rell, 2005. səh. 1
- Morales, 2002. səh. 9
- Bonnie Urciuoli, Exposing Prejudice: Puerto Rican Experiences of Language, Race, and Class Arxivləşdirilib oktyabr 7, 2023, at the Wayback Machine (Boulder, Colo.: Westview Press, 1996), p. 38, cited by Arlene Dávila, Latinos Inc.: The Marketing and Making of a People Arxivləşdirilib oktyabr 7, 2023, at the Wayback Machine (Berkeley: University of California Press, 2012), p. 168, and quoted in turn by Viviana Rojas and Juan Piñón, "Spanish, English or Spanglish? Media Strategies and Corporate Struggles to Reach the Second and Later Generations of Latinos." Arxiv surəti 26 noyabr 2015 tarixindən (Wayback Machine) saytında Arxivləşdirilib noyabr 26, 2015, at the Wayback Machine International Journal of Hispanic Media. N.p., Aug. 2014. Web. October 4, 2015.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya SpanqlisOlkeler ABS Meksika BelizTesnifatitebii dil vd vd Kreol dili vd Spanqlis dil dd dd dd dd dd Yazi latin elifbasiDil kodlariIETF en spanglis Vikianbarda elaqeli mediafayllar Spanqlis isp espanglish ing Spanglish Ingilis ve Ispan dillerinin danisiq zamani qarisdirilmasi neticesinde yaranan dil varianti Bu termin esasen ABS da istifade olunur ve iki dilin sozleri ve qrammatikasinin qarisigini bildirir Spanqlis ferqli bolgelerde musteqil sekilde inkisaf etdiyine ve muxtelif derecede ikidilliliyi eks etdirdiyine gore o yerli danisilan Ingilis ve Ispan dili novlerini ozunde eks etdirir Tarixi span Spanqlis termini ilk defe 1933 cu ilde qeyde alinib 1940 ci illerin sonlarinda Puerto Rikolu jurnalist sair ve esseist Salvador Tio bezi ingilis sozleri ile danisilan ispan dili ucun Espanglish ve bezi ispan sozleri ile danisilan ingilis dili ucun Inglanol terminlerini yaratdi 1898 ci ilde Puerto Riko ABS erazisi olduqdan sonra ABS ordusu ve erken mustemleke administrasiyasi ada sakinlerine ingilis dilini qebul etdirmeye calisdigi ucun Spanqlis burada getdikce daha cox yayilmaga basladi 1902 1948 ci iller arasinda dovlet mekteblerinde esas tedris dili ingilis dili idi Hal hazirda Puerto Riko hem ingilis hem de ispan dillerinin resmi dil oldugu nadir yerlerden biridir Spanqlisin vahid bir dialekti yoxdur Xususile Nyu York Florida Texas ve Kaliforniyada danisilan Spanqlis formalari bir birinden ferqlenir Standart ispan dilini bilen tekdilli sexsler ucun onu anlamaq cetin ola biler Spanqlis Panamada da genis yayilmisdir cunki Panama kanali 96 il 1903 1999 ABS in nezaretinde olmus ve bu yerli cemiyyete xususile de Panama kanali zonasinda yasamis insanlara boyuk tesir gostermisdir ABS da ispan menseli ehalinin sayi 2000 ci ilden 2020 ci ile qeder 35 3 milyondan 62 1 milyona yukselmisdir 6 Ispanlar ABS de en boyuk etnik azliq qrupuna cevrilmisler Onlarin 60 den coxu Meksika menselidir Meksika esilli amerikalilar ise en suretle boyuyen qruplardan biridir Onlarin sayi 2000 ci ilde 20 9 milyondan 2021 ci ilde 37 2 milyona yukselmisdir 7 Spanqlislerin 58 i Kaliforniyani ozlerine yeni yasayis yeri kimi secmisdir Onlar Meksika esilli amerikalilarin ve diger ispan icmalarinin ustunluk teskil etdiyi Cenubi Kaliforniyada genis yayilmisdir Spanqlis numuneleri span Spanqlisin yaranmasi esasen Latin Amerikasi olkelerinden olan ispan dilli insanlarin Simali Amerikaya xususen de ABS a axini ile elaqedardir Iki nefer ikidilli sexs bir biri ile danisarken kod deyismesinden istifade ede biler I m sorry I cannot attend next week s meeting porque tengo una obligacion de negocios en Boston pero espero que I ll be back for the meeting the week after bu ifade Bagislayin gelen hefteki iclasa qatila bilmeyeceyem cunki Bostonda is gorusum var amma umid edirem ki bir sonraki iclas ucun geri doneceyem menasini verir Bu spanqlis numunesinde kod deyismesinden istifade olunmusdur Kod deyismesi insanlar arasinda mubahiselere sebeb olmusdur cunki bezi insanlar bunu ispan ve ingilis dillerinin pozulmasi dil cirkliliyi ve ya irqi baximdan asagi tebeqenin dili kimi gorurler Hemcinin bax span PortunolIstinadlar span Everson Michael Registration form for spanglis text ingilis IANA 18 iyun 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 mart 2021 A judgement call by the tagger is expected to be made concerning the base prefix to be used Lambert 2017 seh 13 Salvador Tio s 100th Anniversary 15 noyabr 2011 5 mart 2021 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 22 oktyabr 2019 Nash Rose Spanglish Language Contact in Puerto Rico American Speech 45 3 4 1970 223 233 doi 10 2307 454837 JSTOR 454837 Ardila 2005 seh 61 Funk Lopez 2022 U S Hispanic population reached more than 62 million in 2020 graph Moslimani Noe Bustamante ve Shah 2023 Mexican origin population in the U S 2000 2021 graph Rothman Rell 2005 seh 1 Morales 2002 seh 9 Bonnie Urciuoli Exposing Prejudice Puerto Rican Experiences of Language Race and Class Arxivlesdirilib oktyabr 7 2023 at the Wayback Machine Boulder Colo Westview Press 1996 p 38 cited by Arlene Davila Latinos Inc The Marketing and Making of a People Arxivlesdirilib oktyabr 7 2023 at the Wayback Machine Berkeley University of California Press 2012 p 168 and quoted in turn by Viviana Rojas and Juan Pinon Spanish English or Spanglish Media Strategies and Corporate Struggles to Reach the Second and Later Generations of Latinos Arxiv sureti 26 noyabr 2015 tarixinden Wayback Machine saytinda Arxivlesdirilib noyabr 26 2015 at the Wayback Machine International Journal of Hispanic Media N p Aug 2014 Web October 4 2015 Kateqoriya Elifba sirasina gore dillerGizli kateqoriya Vikipediya Dil kecidi sablonu istifade edilmis sehifeler