Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Qıvraq, Kırqax — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Sisyan rayonunda kənd.
| Qıvraq | |
|---|---|
| Ölkə |  Ermənistan |
Tarixi
Rayon mərkəzindən 21 km cənub-qərbdə, Sofulu kəndinin yaxınlığında yerləşir. 1590-cı il tarixli "İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. 1590-cı ildən mə'lumdur
Toponimi
XIX əsrin 30-cu illərində kollektivləşmə ilə əlaqədar olaraq ləğv edilmiş, əhalisi qonşu Sofulu kəndinə köçürülmüşdür. Kəngərlərin Sofulu tayfasının Naxçıvandan özləri ilə gətirdikləri addır. Naxçıvanda Qıvraq toponiminin özü isə qədim türk dillərində qiy "kənd" və örək "qala", "möhkəmləndirilmiş yer" sözlərindən ibarət adın təhrifidir. Kəndin ilk adı Kırqax olmuşdur. Fikrimizcə "Qıvraq", "Qırxaq" oykoniminin dəyişdirilmiş formasıdır. Kəndin ilkin adına istinad edib deyə bilərik ki, toponim türk dilində "çöl", "dağ, dağ başı" mənasında işlənən kır sözü ilə teleut, Altay, qırğız, qaraqırğız dillərində "bərk", "möhkəm" mənasında işlənən "qax" sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1886-cı ildə 69 nəfər, 1897-ci ildə 80 nəfər, 1908-ci ildə 148 nəfər, 1914-cü ildə 220 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilər qırğınlarla deportasiya etmişdir. Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kəndi tərk etməyə məcbur olan qıvraqlılar öz doğma yerlərinə dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 77 nəfər, 1926-cı ildə 122 nəfər, 1931-ci ildə 111 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1727-ci ildə kənddə 5 azərbaycanlı ailəsi yaşayırdı. XIX əsrin ortalarında Sofulu tayfasının qışlaqlarından biri idi. 30-cu illərin sonunda ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.
İstinadlar
- PDF . // Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri. Müəllifi: İ. M. Bayramov; Redaktorları: B. Ə. Budaqov, H. İ. Mirzəyev, S. A. Məmmədov. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 2002, 696 səh.
- Будагов, Б. Ә.; Гејбуллајев, Г. Ә. Гывраг // Ермәнистанда Азәрбајҹан мәншәли топонимләрин изаһлы лүғәти. Бакы: Оғуз ели. 1998. 452 с.
- İrəvan əyalətinin icmal dəftəri (araşdırma, tərcümə, qeyd və əlavələrin müəllifləri: Z. Bünyatov və H. Məmmədov (Qaramanlı), Bakı, "Elm", 1996. s.183
- Д. Д. Пагиревь. Алфавитный указатель кь пятиверстной картѣ Кавказскаго края, изданiя Кавказскаго Военно–Топографическaго Отдѣла. Записки Кавказскаго отдѣла Императорскаго Русскаго Географическаго общества. Книжка XXX. Тифлись: Типографія К. П. Козловскаго, 1913. s.131
- Iravan eyaletinin mufessel defteri. Istanbul. Basbakanlik Arsivi, № 633. .
- Коркотян З. Население Советской Армении за последние сто лет (1831–1931) 2022-03-31 at the Wayback Machine. Ереван: Издательство "Мелконян фонд", 1932, с. 76
- Мурзаев Э.М. Словарь народных географических терминов, М., "Мысль", 1984. s.327
- Seyidov M. Ə. Azərbaycan xalqının soykökünü düşünərkən, Bakı, "Yazıçı", 1989. s.89
- Коркотян З. Население Советской Армении за последние сто лет (1831–1931). Ереван: Издательство "Мелконян фонд", 1932, с. 76, 80, 146–147
- Коркотян З. Население Советской Армении за последние сто лет (1831–1931). Ереван: Издательство "Мелконян фонд", 1932, с. 80, 147
- Naxçıvan sancağının müfəssəl dəftəri (27 avqust 1727). Giriş və tərcümənin müəllifləri Ziya Bünyadov və Hüsaməddin Məmmədov (Qaramanlı). Bakı, 1997. .
- Зелинский С.П. Экономический быт государственный крестьян Зангезурского уезда Елизаветпольской губернии. “Материалы для изучения экономического быта гос. крестьян Закавказского края”. том. IV, 1886. .
- Kirzioqlu F. Dede Korkut Oguznameleri. I. Istanbul. 1962. .
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Bu adin diger istifade formalari ucun bax Qivraq Qivraq Kirqax Yelizavetpol Gence quberniyasinin Zengezur qezasinda indiki Sisyan rayonunda kend QivraqOlke ErmenistanTarixiRayon merkezinden 21 km cenub qerbde Sofulu kendinin yaxinliginda yerlesir 1590 ci il tarixli Irevan eyaletinin mufessel defteri nde Qafqazin 5 verstlik xeritesinde qeyd edilmisdir 1590 ci ilden me lumdurToponimiXIX esrin 30 cu illerinde kollektivlesme ile elaqedar olaraq legv edilmis ehalisi qonsu Sofulu kendine kocurulmusdur Kengerlerin Sofulu tayfasinin Naxcivandan ozleri ile getirdikleri addir Naxcivanda Qivraq toponiminin ozu ise qedim turk dillerinde qiy kend ve orek qala mohkemlendirilmis yer sozlerinden ibaret adin tehrifidir Kendin ilk adi Kirqax olmusdur Fikrimizce Qivraq Qirxaq oykoniminin deyisdirilmis formasidir Kendin ilkin adina istinad edib deye bilerik ki toponim turk dilinde col dag dag basi menasinda islenen kir sozu ile teleut Altay qirgiz qaraqirgiz dillerinde berk mohkem menasinda islenen qax sozunun birlesmesinden emele gelmisdir Orotoponimdir Qurulusca murekkeb toponimdir EhalisiKendde 1886 ci ilde 69 nefer 1897 ci ilde 80 nefer 1908 ci ilde 148 nefer 1914 cu ilde 220 nefer azerbaycanli yasamisdir 1918 ci ilde azerbaycanlilar ermeniler qirginlarla deportasiya etmisdir Ermenistanda sovet hakimiyyeti qurulandan sonra kendi terk etmeye mecbur olan qivraqlilar oz dogma yerlerine done bilmisdir Burada 1922 ci ilde 77 nefer 1926 ci ilde 122 nefer 1931 ci ilde 111 nefer azerbaycanli yasamisdir 1727 ci ilde kendde 5 azerbaycanli ailesi yasayirdi XIX esrin ortalarinda Sofulu tayfasinin qislaqlarindan biri idi 30 cu illerin sonunda legv edilmisdir Indi xaraba kenddir IstinadlarPDF Qerbi Azerbaycanin turk menseli toponimleri Muellifi I M Bayramov Redaktorlari B E Budaqov H I Mirzeyev S A Memmedov Baki Elm nesriyyati 2002 696 seh ISBN 5 8066 1452 2 Budagov B Ә Geјbullaјev G Ә Gyvrag Ermәnistanda Azәrbaјҹan mәnshәli toponimlәrin izaһly lүgәti Baky Oguz eli 1998 452 s Irevan eyaletinin icmal defteri arasdirma tercume qeyd ve elavelerin muellifleri Z Bunyatov ve H Memmedov Qaramanli Baki Elm 1996 s 183 D D Pagirev Alfavitnyj ukazatel k pyativerstnoj kartѣ Kavkazskago kraya izdaniya Kavkazskago Voenno Topograficheskago Otdѣla Zapiski Kavkazskago otdѣla Imperatorskago Russkago Geograficheskago obshestva Knizhka XXX Tiflis Tipografiya K P Kozlovskago 1913 s 131 Iravan eyaletinin mufessel defteri Istanbul Basbakanlik Arsivi 633 Korkotyan Z Naselenie Sovetskoj Armenii za poslednie sto let 1831 1931 2022 03 31 at the Wayback Machine Erevan Izdatelstvo Melkonyan fond 1932 s 76 Murzaev E M Slovar narodnyh geograficheskih terminov M Mysl 1984 s 327 Seyidov M E Azerbaycan xalqinin soykokunu dusunerken Baki Yazici 1989 s 89 Korkotyan Z Naselenie Sovetskoj Armenii za poslednie sto let 1831 1931 Erevan Izdatelstvo Melkonyan fond 1932 s 76 80 146 147 Korkotyan Z Naselenie Sovetskoj Armenii za poslednie sto let 1831 1931 Erevan Izdatelstvo Melkonyan fond 1932 s 80 147 Naxcivan sancaginin mufessel defteri 27 avqust 1727 Giris ve tercumenin muellifleri Ziya Bunyadov ve Husameddin Memmedov Qaramanli Baki 1997 Zelinskij S P Ekonomicheskij byt gosudarstvennyj krestyan Zangezurskogo uezda Elizavetpolskoj gubernii Materialy dlya izucheniya ekonomicheskogo byta gos krestyan Zakavkazskogo kraya tom IV 1886 Kirzioqlu F Dede Korkut Oguznameleri I Istanbul 1962