Vikipediya azad ensiklopediya Karl Linney Laplandiyada ənənəvi Saami milli geyimində əlində onun şəxsi embleminə çevrilə

Vikipediya azad ensiklopediya Karl Linney Laplandiyada enenevi Saami milli geyiminde Elinde onun sexsi emblemine cevrilecek Tvinflover gulunu tutmusdur Laplandiya ekspedisiyasi 1732 ci ilin may oktyabr aylarinda Isvecin en simal noqtesi olan Laplandiyaya teskil edilmis ekspedisiya nezerde tutulur Bu ekspedisiya Karl Linney terefinden teskil edilmis ve onun elmi fealiyyetinin esasini teskil etmisdir Linney Uppsaladan ayrilmis ve saat eqrebi istiqametinde boyunca gederek 6 ay boyunca Umeaodan Luleodan ve Torniodan ic qisimlere dogru seyahetler gerceklesdirdi Bu seyahet zamani musahide etdiklerini 1737 ci ilde Laplonnika florasi adli kitabinda yazmisdir Bu kitabda Linneyin nomenklatura ve tesnifat haqqinda fikirleri ilk defe praktiki sekilde istifade edilmisdir Onun olumunden sonra ekspedisiyasindan behs eden yazdiqlari olumunden sonra 1811 ci ilde ingilis diline tercume edilmis ve Lachesis Lapponica A Tour in Lapland adi ile nesr edilmisdir Zemin span 1730 cu ilde Iohann Homann terefinden hazirlanmis ve Avropanin Skandinaviya bolgesini tesvir eden xerite Laplandiya yuxari orta hissede sari ile isarelenen bolgedir 1732 ci ilin aprelinde Linney Isvec Kral Elmi Cemiyyetinin Uppsaladaki numayendeliyi terefinden qrant mukafati aldi Linneyin Uppsala Universitetindeki muellimlerinden biri olan Genc Olof Rudbek 1695 ci ilde Laplandiyaya ekspedisiya teskil etmis lakin onun ekspedisiya zamani goturduyu qeydler 7 il sonra cixan yangin zamani itmisdi Ekspedisiya plani hazirlanan zaman Linney yeni bitkiler heyvanlar ve cox guman ki deyerli minerallar tapacagina umid edirdi O hemcinin Fenno Skandinaviyanin genis tundralarinda dolasan marallar uzerinde koceri heyat suren yerli Sami xalqinin adet enenesi barede de yeni informasiyalar elde edeceyine umid edirdi Uppsaladan Umeoya span Linney oz ekspedisiyasina may ayinda Uppsaladan basladi ve piyada sekilde atla gederek oz ekspedisiyasina basladi O ozu ile jurnallarini botaniki ve ornitoloji elyazmalarini bitki numunelerini toplamaq kagiz qalaqlarini goturmusdu Umeoya catmaq onun 11 gununu aldi O buraya Govleden kecerek gelmis bu menteqenin yaxinliginda Campanula serpyllifolia ve ya daha sonra bilinen adi ile Linnaea borealis tapmisdi Bu gul sonradan onun en sevimli gulu oldu O bezen ciceye ve ya qayaya baxmaq ucun yolda atdan dusurdu ve xususile Laplandiyada adi heyvan olan simal maralinin qidasinin esas hissesi olan mamir ve likenlerle maraqlanirdi Linneyin Laplandiya seyaheti zamani istifade etdiyi ara noqteler Ilk daxili bolgeye girmesi span Linney Lycksele bolgesie yoneldi Bu bolge sahilden daha iceride yerlesen daxili bolge idi O buraya bir defe de gelmis ve yolu ustundeki quslari arasdirmisdi 5 gunden sonra o bir bolgeye catdi ve burada kesis ve arvadi ile qaldi O daha sonra Sorseleye getmeye calissa da heddinden artiq cetin seraite gore Lycksmyran adlanan yere geri donmeye mecbur oldu Iyun ayinin evvellerinde o Umeoya qayitdi ve Lyckselede elave bir nece gun kecirib yerli Saami xalqinin adet enenesi barede daha cox melumat oyrendi Umeodan Luleoya ve ikinci daxili bolgeye girisi span Umeoya geri dondukden sonra o Bothniya korfezi sahilleri boyunca daha da simala yoneldi O ekspedisiyasi zamani Skellefteo ve Kohne Piteodan kecmis bu yollardan kecerken Saami qadinla tanis olmus ve ondan papaq almisdir Luleodan sonra o yeniden daxili bolgeye daxil olmus Simal Qutb dairesindeki Jokkmokk ve Kvikkjokku kecerek Lule cayini izlemis dogru irelilemisdir Belelikle de o Novec serhedini kecib oraya daxil olmus sahilde yerlesen Sorfolda catmis buradan yaxinliqda olan Rorsdata getmisdir Bundan sonra da o geldiyi yolu izleyerek texminen 300 km geri qayidaraq Luleoya catmisdir n marallar uzerinde koceri heyat suren yerli Sami xalqinin adet enenesi barede de yeni informasiyalar elde edeceyine umid edirdi Luleodan Tornioya ve ucuncu daxili bolgeye girisi span Linney daha sonra ekspedisiyasini sahil boyunca Tornioya dogru davam etdirmis ve bu zaman ozunun ucuncu belelikle de sonuncu daxili bolge seyahetini gerceklesdirmisdir Bu zaman o Torne cayi boyunca Vittangiye qeder getmisdir Tornio bolgesinde bir qeder zaman kecirmis ve Kalixde tehlil ucun yeni telimatlarin gelmesini gozlemisdir Sentyabrin ortasinda o geri donus seyahetine baslamisdir Kemiden kecerek o Fin sahillerini izleyerek Turkuya gelmis Alanddan gemi ile Isvecin Grisslehamn bolgesine yollanmisdir Buradan ise evinin oldugu Uppsalaya catmisdir Neticeler span 10 oktyabr tarixinde o 6 ayliq ve 2 min kilometrlik seyahetden geri dondu O bu seyahet zamani xeyli sayda qusu bitkini ve qayani arasdirmisdi Laplandiyanin mehdud bioloji muxtelifliye sahib olmasina baxmayaraq Linney evveller bilinmeyen yuze qeder bitkini tesvir ede bilmisdi Onun kesflerinin detallari Lapponika florasi adli kitabinin esasini teskil etmisdir Linneyin seyaheti zamani qeleme aldigi Iter Lapponicum ingilisceye Ceyms Edvard Smith terefinden Lachesis Lapponica A Tour in Lapland Some of Linnaeus adi ile tercume edilmis 1811 ci ilde nesr edilmisdir Mifoloji Anromeda ve bitki Linneyin serefine adlandirilmisdir Qayigini dasiyan bir Saami tesviri Istinadlar span Blunt 2001 seh 45 54 Frodin 2002 seh 27 Linne 1991 Anderson 1997 seh 42 43 Blunt 2001 seh 38 Blunt 2001 seh 42 43 Anderson 1997 seh 43 44 Anderson 1997 seh 46 Blunt 2001 seh 41 65 Blunt 2001 seh 47 51 Blunt 2001 seh 45 47 Anderson 1997 seh 50 51 Anderson 1997 seh 55 56 Blunt 2001 seh 64 65 Blunt 2001 seh 39 42 Blunt 2001 seh 63 65 Broberg 2006 seh 29 Stover 1974 seh 38 39 David Quammen The Name Giver www nationalgeographic com 2007 29 iyun 2012 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 13 yanvar 2023 Carl von Linnes Ungdomsskrifter Carl von Linnes Ungdomsskrifter Andra serien 1889 Istifade tarixi 13 yanvar 2023 Qeydler span Saami zerb aletleri ve dinleri ile bagli bir hadise vardir Linney Laplandiya ekspedisiyasi zamani Saami xalqindan bir nefere ozunun yuksek deqiqlikle cekiyi yabani heyatdan olan resm eserlerini gostermis Saami basini eymis papagini cixarmis nese mirildanmaga baslamis sanki oz ehtiramini gostermisdir O bunu ona gore etmisdir ki baxdigi resmleri magaralardaki resmlere benzetmisdir Yerlilere gore bu resmler sehir elamet idi Belelikle yerli Linaeusu sehirbaz cekdiklerini ise sehir kimi qebul etmisdir 1809 cu ilde Laplandiya Isvec ve yeni yaradilmis Finlandiya boyuk hersoqlugu arasinda bolunmusdur Regionda yasayanlar ise esasen Saami xalqinin numayendeleri idiler Onlar Rusiyadan tutmus Norvece qeder boyuk bir cografi bolgeye sepelenmisdiler Menbe span Carl von Linne Lapplandische Reise und andere Schriften Leipzig 1991 Margaret J Anderson Carl Linnaeus father of classification United States Enslow Publishers 1997 ISBN 978 0 89490 786 9 Wilfrid Blunt Linnaeus the compleat naturalist London Frances Lincoln 2001 ISBN 0 7112 1841 2 Gunnar Broberg Carl Linnaeus Stockholm Swedish Institute 2006 ISBN 91 520 0912 2 Karl Linney Lachesis Lapponica A Tour in Lapland London White and Cochrane James Edward Smith terc 1811 Dietrich Johann Heinrich Stover The life of Sir Charles Linnaeus London Library of Congress Joseph Trapp ed 1794 ISBN 0 19 850122 6 Xarici kecidler span Karl Linnaeusun ekspedisiya zamani istifade etdiyi xerite Kateqoriya Avropa ekspedisiyalari