Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Farmakogenetika — fərdiləşdirilmiş genetik tibbin tezliklə standart tibbi xidmətin bir hissəsinə çevriləcəyi bir sahə farmakogenetikaya əsaslanan dərman müalicəsidir. Farmakogenetika dərman maddələr mübadiləsinə, effektivliyinə və toksikliyinə təsir edən genlərdəki müxtəlif allellərə görə dərman reaksiyasındakı fərqlərin öyrənilməsidir.
Farmakogenetik reaksiyalar insan populyasiyalarında olan geniş genetik polimorfizm əsasında inkişaf edir. Farmakogenetika müxtəlif insanlarda dərmanlara qarşı davamlılığın və yüksək həssaslığın təbiətinin müəyyənləşdirilməsinə imkan verir. Eyni dərman standart dozada istifadə olunarkən bəzi insanlarda normal, digərlərində isə toksiki təsir göstərir. Hətta bəzi geniş istifadə edilən dərman preparatları da müəyyən irsi çatışmamazlıqlar daşıyan insanlara mənfi təsir göstərə bilər. Məsələn: bəzi insanlarda cərrahiyyədə işlənilən anesteziya vasitələri letal nəticə verə bilər. Dərman preparatlarının bir çoxu qaraciyər vasitəsilə mübadilə olunur və həmin göstəriciyə görə fərdlər arasında 3–10 dəfəyə qədər fərq müşahidə edilir. Buna səbəb dərman preparatlarının mənimsənilməsində iştirak edən fermentlərin aktivliyinin genetik determinə olunmasıdır. Dərman maddələrinin metabolizm prosesinin hər mərhələsinə genetik sistem tərəfindən nəzarət olunur və bu spesifik və qeyri spesifik fermentlərin vasitəsilə yerinə yetirilir. Çox zaman dərmanların mənimsənilməsi bir sıra genlərin qarşılıqlı təsiri nəticəsində baş verir, yəni poligen tipli irsi xarakter daşıyır. Beləliklə, patogen gen daşıyıcılarının vaxtında aşkarlanması insanların müəyyən dərmanların zərərli təsirindən qorunmasına imkan verir.
Farmakogenetik əlamətin tipik forması bədxassəli hipertermiyadır. Bu əlamət dominant, natamam penentrantlı irsiyyət daşıyır. Törədici faktorların təsiri nəticəsində bədən temperaturu 44 °C yə qədər yüksəlir, ürək — damar — tənəffüs sisteminin fəaliyyəti pozulur, əksər hallarda ürəyin dayanması və ölümlə nəticələnir.
İstinadlar
| ]- "Фармакогенетика: определение, задачи". meduniver.com. Archived from the original on 15 may 2023. İstifadə tarixi: 15 may 2023.
- E.M.Axundova. Ekoloji genetika. 2006.
Xarici keçidlər
| ]Farmakogenetika nədir?
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Farmakogenetika ferdilesdirilmis genetik tibbin tezlikle standart tibbi xidmetin bir hissesine cevrileceyi bir sahe farmakogenetikaya esaslanan derman mualicesidir Farmakogenetika derman maddeler mubadilesine effektivliyine ve toksikliyine tesir eden genlerdeki muxtelif allellere gore derman reaksiyasindaki ferqlerin oyrenilmesidir Farmakogenetik reaksiyalar insan populyasiyalarinda olan genis genetik polimorfizm esasinda inkisaf edir Farmakogenetika muxtelif insanlarda dermanlara qarsi davamliligin ve yuksek hessasligin tebietinin mueyyenlesdirilmesine imkan verir Eyni derman standart dozada istifade olunarken bezi insanlarda normal digerlerinde ise toksiki tesir gosterir Hetta bezi genis istifade edilen derman preparatlari da mueyyen irsi catismamazliqlar dasiyan insanlara menfi tesir gostere biler Meselen bezi insanlarda cerrahiyyede islenilen anesteziya vasiteleri letal netice vere biler Derman preparatlarinin bir coxu qaraciyer vasitesile mubadile olunur ve hemin gostericiye gore ferdler arasinda 3 10 defeye qeder ferq musahide edilir Buna sebeb derman preparatlarinin menimsenilmesinde istirak eden fermentlerin aktivliyinin genetik determine olunmasidir Derman maddelerinin metabolizm prosesinin her merhelesine genetik sistem terefinden nezaret olunur ve bu spesifik ve qeyri spesifik fermentlerin vasitesile yerine yetirilir Cox zaman dermanlarin menimsenilmesi bir sira genlerin qarsiliqli tesiri neticesinde bas verir yeni poligen tipli irsi xarakter dasiyir Belelikle patogen gen dasiyicilarinin vaxtinda askarlanmasi insanlarin mueyyen dermanlarin zererli tesirinden qorunmasina imkan verir Farmakogenetik elametin tipik formasi bedxasseli hipertermiyadir Bu elamet dominant natamam penentrantli irsiyyet dasiyir Toredici faktorlarin tesiri neticesinde beden temperaturu 44 C ye qeder yukselir urek damar teneffus sisteminin fealiyyeti pozulur ekser hallarda ureyin dayanmasi ve olumle neticelenir Istinadlar span Farmakogenetika opredelenie zadachi meduniver com Archived from the original on 15 may 2023 Istifade tarixi 15 may 2023 E M Axundova Ekoloji genetika 2006 Xarici kecidler span Lugetler ve ensiklopediyalarBoyuk katalan Boyuk rus BrockhausNormativ yoxlamaGND 4271255 5 NKC ph568309 Farmakogenetika nedir Genetika Esas anlayislarIrsiyyet Deyiskenlik biologiya Gen Genotip Fenotip Allel Mutasiya Xromosom Dezoksiribonuklein tursusu Ribonuklein tursusu Genetik kod Genom Insan genomuGenetika Populyasiya genetikasi Epigenetika Insan genetikasi Tibbi genetika NumunelerIrsiyyet Mendel qanunu Korrelyasiya MutagenezElaqeli movzularGenomika Filogenetika Genetik muhendisliyi Kateqoriya Genetika