fbpx
Wikipedia

Damanlar

Damanlar (lat. Hyracoidea) — afroterilər dəstəüstünə aid heyvan dəstəsi.

?Damanlar
Hyracoidea

Brüs damanı (Heterohyrax brucei)
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstəüstü:Afroterilər
Dəstə: Damanlar
Elmi adı
Hyracoidea Huxley, 1869

Vikinövlərdə
sistematika

Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
PBDB  

Haqqında

Xarici görünüşünə görə bir qədər marmota oxşayır. Bədəninin uzunluğu 3060 sm, quyruğu qısa (13 sm), yaxud yoxdur. Kütləsi 24 kq-dır. Bədən quruluşu möhkəm, beli qövsşəkilli əyilmişdir. Başı iri, sifəti qısa, üst dodağı haçalanmışdır. Üst kəsici dişləri uzun, içəri tərəfdən minasızdır, bütün ömrü boyu böyüyür. Yastı dırnaqlı ön ətrafları dörd-barmaqlı, arxa ətrafları üçbarmaqlıdır. Pəncələrin çılpaq alt tərəfi tər vəzilərinin sekresiyası ilə daima nəmlənən qalın elastiki epiteli ilə örtülü olduğuna görə də Damanlar substrat üzərində möhkəm dayana bilirlər. Rəngi qəhvəyi-boz, tük örtüyü sıx və coddur. Bel hissəsində daha açıq rəngli tük lərlə örtülmüş iri vəzi var; qorxu, yaxud həyəcan zamanı tüklər pırpızlaşdıqda vəzi çılpaqlaşır və iyli maddə ifraz edir.

Dəstənin yeganə fəsiləsi olan Damanlara (Pro caviidae) 3 cins: ağac Damanları (Dend rohyrax), dağ Damanları (Heterohyrax), qaya Damanları (Procavia); 10-a qədər növ daxildir. Afrikada (Böyük Səhranın qumluq sahələrindən başqa) və Ərəbistan yarımadasının cənubunda yayılmışdır. Qayalıq yerlərdə, quru çöllərdə və meşələrdə yaşayır; dağlara 4500 m-ə qədər yüksəkliyə qalxırlar. Gündüzlər, bəzən də gecələr fəal olurlar. Çox hərəkətlidir, sıldırım qayalarda və ağacların budaqlarında asan və sürətlə qaça bilirlər. Damanların ağacda məskunlaşmış formaları tək-tək, yerdəkilər 60 fərddən ibarət dəstələrlə yaşayırlar. Müxtəlif bitki qidası, buğumayaqlılar və onların sürfələri ilə qidalanırlar. Suya ehtiyacları yoxdur. Ətinə görə ovlanır. 13 (6-ya qədər) bala doğur. Balalar gözləri açıq, yunla örtülü olur, doğulan kimi sürətlə qaça bilir. Damanların 4 növü BTMİ-nin “Qırmızı kitab”ına daxil edilmişdir.  

Mənbə

Damanlar
damanlar, hyracoidea, afroterilər, dəstəüstünə, heyvan, dəstəsi, hyracoideabrüs, damanı, heterohyrax, brucei, elmi, təsnifataləmi, heyvanlaryarımaləm, eumetazoylarbölmə, ikitərəflisimmetriyalılaryarımbölmə, sonağızlılartip, xordalılaryarımtip, onurğalılarinfra. Damanlar lat Hyracoidea afroteriler desteustune aid heyvan destesi DamanlarHyracoideaBrus damani Heterohyrax brucei Elmi tesnifatAlemi HeyvanlarYarimalem EumetazoylarBolme IkitereflisimmetriyalilarYarimbolme SonagizlilarTip XordalilarYarimtip OnurgalilarInfratip AgizcenelilerSinifustu DordayaqlilarSinif MemelilerYarimsinif Vehsi heyvanlarInfrasinif PlasentalilarDesteustu AfroterilerDeste DamanlarElmi adiHyracoidea Huxley 1869VikinovlerdesistematikaSekilaxtarisiITIS 180675NCBI 9810EOL 1690PBDB 43292Haqqinda RedakteXarici gorunusune gore bir qeder marmota oxsayir Bedeninin uzunlugu 30 60 sm quyrugu qisa 1 3 sm yaxud yoxdur Kutlesi 2 4 kq dir Beden qurulusu mohkem beli qovssekilli eyilmisdir Basi iri sifeti qisa ust dodagi hacalanmisdir Ust kesici disleri uzun iceri terefden minasizdir butun omru boyu boyuyur Yasti dirnaqli on etraflari dord barmaqli arxa etraflari ucbarmaqlidir Pencelerin cilpaq alt terefi ter vezilerinin sekresiyasi ile daima nemlenen qalin elastiki epiteli ile ortulu olduguna gore de Damanlar substrat uzerinde mohkem dayana bilirler Rengi qehveyi boz tuk ortuyu six ve coddur Bel hissesinde daha aciq rengli tuk lerle ortulmus iri vezi var qorxu yaxud heyecan zamani tukler pirpizlasdiqda vezi cilpaqlasir ve iyli madde ifraz edir Destenin yegane fesilesi olan Damanlara Pro caviidae 3 cins agac Damanlari Dend rohyrax dag Damanlari Heterohyrax qaya Damanlari Procavia 10 a qeder nov daxildir Afrikada Boyuk Sehranin qumluq sahelerinden basqa ve Erebistan yarimadasinin cenubunda yayilmisdir Qayaliq yerlerde quru collerde ve meselerde yasayir daglara 4500 m e qeder yuksekliye qalxirlar Gunduzler bezen de geceler feal olurlar Cox hereketlidir sildirim qayalarda ve agaclarin budaqlarinda asan ve suretle qaca bilirler Damanlarin agacda meskunlasmis formalari tek tek yerdekiler 60 ferdden ibaret destelerle yasayirlar Muxtelif bitki qidasi bugumayaqlilar ve onlarin surfeleri ile qidalanirlar Suya ehtiyaclari yoxdur Etine gore ovlanir 1 3 6 ya qeder bala dogur Balalar gozleri aciq yunla ortulu olur dogulan kimi suretle qaca bilir Damanlarin 4 novu BTMI nin Qirmizi kitab ina daxil edilmisdir Menbe RedakteDamanlar Azerbaycan Milli Ensiklopediyasi 25 cildde VI cild Baki 2009 Seh 273 274 Menbe https az wikipedia org w index php title Damanlar amp oldid 4558738, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.