Osmanlıçılıq, həmçinin osmanlılıq və ya osmanizm (osman. عثمانلـولـق, türk. osmanlılık, osmanlıcılık) — Osmanlı imperiyasında Birinci Məşrutiyyət dövründən (1876–1878) əvvəl "yeni osmanlılar" mühitində yaranmış siyasi quruluş konsepsiyası.
Osmanlıçılığın meydana gəlməsinə Tənzimat islahatları, xüsusilə 1856-cı ildə elan olunmuş bütün etiqadlara mənsub təbəələrin tam bərabərliyini bildirən , həmçinin dini və etnik mənsubiyyətdən asılı olmayaraq ümumi osmanlı vətəndaşlığını tətbiq edən 1869-cu il Millətlər haqqında qanun töhfə vermişdir.
Osmanlıçılıq Monteskyö və , eləcə də Fransa inqilabının ideyalarının güclü təsiri altında olmuşdur. Tərəfdarları millətlərin bərabərliyini və imperiya təbəələrinin qanun qarşısında bərabərliyini elan etmişdilər. Millət sistemi pozulmamış, lakin sekulyar təşkilatların rolu artırılmışdır. İbtidai təhsil, hərbi xidmət və baş vergisi həm müsəlmanlara, həm də qeyri-müsəlmanlara şamil olunmalı idi. Osmanlıçılığın müdafiəçiləri bunun dövlət qarşısında duran sosial problemləri həll edəcəyinə inanmışdılar, lakin konsepsiya imperiyanın bir çox təbəəsi tərəfindən rədd edilmişdir. Müsəlmanlar onu öz üstün mövqelərinin ləğv edilməsi, qeyri-müsəlmanlar isə ənənəvi imtiyazların aradan qaldırılması kimi qəbul etmişdilər.
Osmanlıçılıq 1908-ci il Gənc türklər inqilabında və İkinci Məşrutiyyət dövründə (1908–1922) yenidən canlanmışdır. Hakimiyyətə gələn "gənc türklər" onu rəsmi ideologiya elan etmiş və ilkin mərhələdə inqilab nəticəsində imperiyanın bütün xalqlarının bərabərliyinə və vahid osmanlı millətinin yaradılmasına nail olunduğunu bildirmişdilər, lakin milli üsyanlar və müharibələr osmanlıçılıq tərəfdarlarının sayını kəskin azaltmışdır. Birinci Dünya müharibəsinin başlanğıcına qədər konsepsiya tam populyarlığını itirmiş, pantürkizm və panislamizm tərəfindən sıxışdırılıb kənara qoyulmuşdur.
İstinadlar
| ]- Cleveland, William L. (2013). A History of the Modern Middle East. Westview Press. p. 265.
- Dawn, C. Ernest. "From Ottomanism to Arabism: The Origin of an Ideology". Review of Politics. 23.
- Moroni, Ileana (2010). O Ergatis, 1908-1909: Ottomanism, National Economy and Modernization in the Ottoman Empire. Libra Books.
- Kayalı, Hasan (1997). Arabs and Young Turks: Ottomanism, Arabism, and Islamism in the Ottoman Empire, 1908-1918. University of California Press.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Osmanliciliq hemcinin osmanliliq ve ya osmanizm osman عثمانلـولـق turk osmanlilik osmanlicilik Osmanli imperiyasinda Birinci Mesrutiyyet dovrunden 1876 1878 evvel yeni osmanlilar muhitinde yaranmis siyasi qurulus konsepsiyasi Osmanliciligin meydana gelmesine Tenzimat islahatlari xususile 1856 ci ilde elan olunmus butun etiqadlara mensub tebeelerin tam beraberliyini bildiren hemcinin dini ve etnik mensubiyyetden asili olmayaraq umumi osmanli vetendasligini tetbiq eden 1869 cu il Milletler haqqinda qanun tohfe vermisdir Osmanliciliq Monteskyo ve elece de Fransa inqilabinin ideyalarinin guclu tesiri altinda olmusdur Terefdarlari milletlerin beraberliyini ve imperiya tebeelerinin qanun qarsisinda beraberliyini elan etmisdiler Millet sistemi pozulmamis lakin sekulyar teskilatlarin rolu artirilmisdir Ibtidai tehsil herbi xidmet ve bas vergisi hem muselmanlara hem de qeyri muselmanlara samil olunmali idi Osmanliciligin mudafiecileri bunun dovlet qarsisinda duran sosial problemleri hell edeceyine inanmisdilar lakin konsepsiya imperiyanin bir cox tebeesi terefinden redd edilmisdir Muselmanlar onu oz ustun movqelerinin legv edilmesi qeyri muselmanlar ise enenevi imtiyazlarin aradan qaldirilmasi kimi qebul etmisdiler Osmanliciliq 1908 ci il Genc turkler inqilabinda ve Ikinci Mesrutiyyet dovrunde 1908 1922 yeniden canlanmisdir Hakimiyyete gelen genc turkler onu resmi ideologiya elan etmis ve ilkin merhelede inqilab neticesinde imperiyanin butun xalqlarinin beraberliyine ve vahid osmanli milletinin yaradilmasina nail olundugunu bildirmisdiler lakin milli usyanlar ve muharibeler osmanliciliq terefdarlarinin sayini keskin azaltmisdir Birinci Dunya muharibesinin baslangicina qeder konsepsiya tam populyarligini itirmis panturkizm ve panislamizm terefinden sixisdirilib kenara qoyulmusdur Istinadlar span Cleveland William L 2013 A History of the Modern Middle East Westview Press p 265 Dawn C Ernest From Ottomanism to Arabism The Origin of an Ideology Review of Politics 23 Moroni Ileana 2010 O Ergatis 1908 1909 Ottomanism National Economy and Modernization in the Ottoman Empire Libra Books Kayali Hasan 1997 Arabs and Young Turks Ottomanism Arabism and Islamism in the Ottoman Empire 1908 1918 University of California Press Kateqoriyalar Osmanli imperiyasinda siyasi herekatlarOsmanli imperiyasinda milletcilik
