| Gecyetişən armud | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
| Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Triba: Yarımtriba: Cins: Növ: Gecyetişən armud | ||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||
Gecyetişən armud (lat. Pyrus pyrifolia), bəzi ölkələrdə Asiya armudu, yapon armudu, Çin armudu,Koreya armudu,Tayvan armudu, alma armudu və s.— bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinin armud cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
| ]Yaponiyada, Şimali Amerikada, Mərkəzi Asiyada və Çində bitir.
Botaniki təsviri
| ]Hündürlüyü 10–15 m-ə çatan ağacdır. Zoğları çılpaq və ya tükcüklü, bəzən isə keçətükcüklüdür. Yarpaqları uzunsov, yumurtavaridir, 7–12 sm uzunluqda, 4–6 sm enindədir. Kənarları dişlidir və açıq-yaşıl rəngdədir. Yarpaqların hər iki tərəfi əvvəlcə az tükcüklü olub, sonradan çılpaqlaşır. Çiçəkləri 6–9 ədəd olub, qrup halında yerləşmişdir. Meyvəsinin uzunluğu 5–7 sm-ə çatır, kürə formalı, yandan sıxılmış üzəri xallıdır, qonuru-ağımtıl rəngdədir. Aprel ayında çiçəkləyir, avqust-sentyabr aylarında meyvələri yetişir.
Ekologiyası
| ]Soyuğa, istiyə rütubətə davamlı növdür. Çöl-çəmən torpaqlarda yaxşı bitir.
Azərbaycanda yayılması
| ]Böyük Qafqazda, Lənkəran düzənliyində, Abşeronda bağ və parklarda rast gəlinir.
İstifadəsi
| ]Asiya armudu ət marinadlarında işlənilir, özəlliklə mal əti üçün marinadlarda, çünki onun tərkibində ətdəki zülalları yumuşaldan fermentlər var. Məsələn, Koreya mətbəxində o, bulqogi marinadında işlənilir.Kimçi reseptlərində də Asiya armudunun püresi istifadə olunur. Onun püresi həmçinin şəkərin əvəzinə sirkə və ya soya sousu əsasında hazırlanan souslara əlavə olunur.
İstinadlar
| ]- Bailey, L.H.; Bailey, E.Z.; the staff of the Liberty Hyde Bailey Hortorium. Hortus third: A concise dictionary of plants cultivated in the United States and Canada. New York: Macmillan. 1976. ISBN .
- "Pyrus pyrifolia". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. .
- Lee, Ho-Sun; Isse, Toyoshi; Kawamoto, Toshihiro; Woo, Hyun-Su; Kim, An Keun; Park, Jong Y.; Yang, Mihi. "Effects and action mechanisms of Korean pear (Pyrus pyrifolia cv. Shingo) on alcohol detoxification". . 26 (11). noyabr 2012: 1753–1758. doi:10.1002/ptr.4630. PMID 22451246.
- Mishkin, Leah. "Korean pear season in full swing at Hamilton Township farm". . 9 oktyabr 2017. 25 yanvar 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 yanvar 2018.
- Coyne, Kevin. "Evergreen Farm Taps New Jersey Market for Ethnic Crops". The New York Times. 21 avqust 2009. 29 yanvar 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 yanvar 2018.
- アジア1の生産を誇る延辺龍井リンゴ梨 接ぎ木から100周年を祝う. KoreaWorldTimes (yapon). 17 may 2021. 20 may 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 may 2021.
- Hagedorn, David. "Cook Asian pears at your peril". Washington Post (ingilis). 27 noyabr 2012. ISSN 0190-8286. 29 noyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 may 2021.
- Kim, Emily [Maangchi]; Roskin, Julia. "Bulgogi (Korean Grilled Beef) Recipe". New York Times Cooking (ingilis). 29 yanvar 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 may 2021.
- "Arxivlənmiş surət". 29 yanvar 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2023.
- Imatome-Yun, Naomi. "What You Should Know About the Bae Pear". The Spruce Eats (ingilis). 18 avqust 2019. 27 yanvar 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 may 2021.
Həmçinin bax
| ]wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Gecyetisen armudElmi tesnifatDomen EukariotlarKlad DiaphoretickesRanqsiz ArxeplastidlerAlem BitkilerKlad StreptofitlerKlad Ali bitkilerKlad Coxsporlu bitkilerKlad Borulu bitkilerKlad Toxumlu bitkilerKlad Cicekli bitkilerKlad EvdikotlarKlad Bazal evdikotlarKlad SuperrozidlerKlad RozidlerKlad FabidlerDeste GulciceklilerFesile GulciceyikimilerYarimfesile GavalikimilerTriba Yarimtriba Cins ArmudNov Gecyetisen armudBeynelxalq elmi adiPyrus pyrifolia NakaiSekil axtarisiITIS 25296NCBI 3767EOL 631563 Gecyetisen armud lat Pyrus pyrifolia bezi olkelerde Asiya armudu yapon armudu Cin armudu Koreya armudu Tayvan armudu alma armudu ve s bitkiler aleminin gulcicekliler destesinin gulciceyikimiler fesilesinin armud cinsine aid bitki novu Tebii yayilmasi span Yaponiyada Simali Amerikada Merkezi Asiyada ve Cinde bitir Botaniki tesviri span Hundurluyu 10 15 m e catan agacdir Zoglari cilpaq ve ya tukcuklu bezen ise kecetukcukludur Yarpaqlari uzunsov yumurtavaridir 7 12 sm uzunluqda 4 6 sm enindedir Kenarlari dislidir ve aciq yasil rengdedir Yarpaqlarin her iki terefi evvelce az tukcuklu olub sonradan cilpaqlasir Cicekleri 6 9 eded olub qrup halinda yerlesmisdir Meyvesinin uzunlugu 5 7 sm e catir kure formali yandan sixilmis uzeri xallidir qonuru agimtil rengdedir Aprel ayinda cicekleyir avqust sentyabr aylarinda meyveleri yetisir Ekologiyasi span Soyuga istiye rutubete davamli novdur Col cemen torpaqlarda yaxsi bitir Azerbaycanda yayilmasi span Boyuk Qafqazda Lenkeran duzenliyinde Abseronda bag ve parklarda rast gelinir Istifadesi span Asiya armudu et marinadlarinda islenilir ozellikle mal eti ucun marinadlarda cunki onun terkibinde etdeki zulallari yumusaldan fermentler var Meselen Koreya metbexinde o bulqogi marinadinda islenilir Kimci reseptlerinde de Asiya armudunun puresi istifade olunur Onun puresi hemcinin sekerin evezine sirke ve ya soya sousu esasinda hazirlanan souslara elave olunur Istinadlar span Bailey L H Bailey E Z the staff of the Liberty Hyde Bailey Hortorium Hortus third A concise dictionary of plants cultivated in the United States and Canada New York Macmillan 1976 ISBN 9780025054707 Pyrus pyrifolia Natural Resources Conservation Service PLANTS Database Lee Ho Sun Isse Toyoshi Kawamoto Toshihiro Woo Hyun Su Kim An Keun Park Jong Y Yang Mihi Effects and action mechanisms of Korean pear Pyrus pyrifolia cv Shingo on alcohol detoxification 26 11 noyabr 2012 1753 1758 doi 10 1002 ptr 4630 PMID 22451246 Mishkin Leah Korean pear season in full swing at Hamilton Township farm 9 oktyabr 2017 25 yanvar 2020 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 20 yanvar 2018 Coyne Kevin Evergreen Farm Taps New Jersey Market for Ethnic Crops The New York Times 21 avqust 2009 29 yanvar 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 20 yanvar 2018 アジア1の生産を誇る延辺龍井リンゴ梨 接ぎ木から100周年を祝う KoreaWorldTimes yapon 17 may 2021 20 may 2021 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 30 may 2021 Hagedorn David Cook Asian pears at your peril Washington Post ingilis 27 noyabr 2012 ISSN 0190 8286 29 noyabr 2022 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 22 may 2021 Kim Emily Maangchi Roskin Julia Bulgogi Korean Grilled Beef Recipe New York Times Cooking ingilis 29 yanvar 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 22 may 2021 Arxivlenmis suret 29 yanvar 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 29 yanvar 2023 Imatome Yun Naomi What You Should Know About the Bae Pear The Spruce Eats ingilis 18 avqust 2019 27 yanvar 2022 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 22 may 2021 Hemcinin bax span Takson eynilesdirmeleriPyrus pyrifoliaWikidata Q838963 Wikispecies Pyrus pyrifolia BOLD 403480 Ecocrop 9086 EoL 631563 EPPO PYUPY FNA 200011195 FoC 200011195 GBIF 5362786 GRIN 30569 iNaturalist 122783 IPNI 731158 1 IRMNG 10856226 ITIS 25296 NCBI 3767 NZOR dda4f08d 19b8 434f a1d9 91b3d86413f8 PalDat Pyrus pyrifolia Plant List rjp 6010 PLANTS PYPY2 POWO urn lsid ipni org names 731158 1 Tropicos 27801132 WFO wfo 0001014308Ficus pyrifoliaWikidata Q20971468 GBIF 5362799 GRIN 16953 IPNI 853531 1 IRMNG 10747321 ITIS 836807 POWO urn lsid ipni org names 853531 1 Kateqoriya ArmudGizli kateqoriyalar Vikipediya Kartockasinda yanlis alem gosterilen biologiya meqaleleriVikinovlere istinadi olmayan meqalelerTakson sablonu istifade olunan meqalelerTipik nove aid olan Taksonbar20 24 ID olan Taksonbar
