Azərbaycanca AzərbaycancaБеларускі БеларускіDansk DanskDeutsch DeutschEspañola EspañolaFrançais FrançaisIndonesia IndonesiaItaliana Italiana日本語 日本語Қазақ ҚазақLietuvos LietuvosNederlands NederlandsPortuguês PortuguêsРусский Русскийසිංහල සිංහලแบบไทย แบบไทยTürkçe TürkçeУкраїнська Українська中國人 中國人United State United StateAfrikaans Afrikaans
Dəstək
www.wikimedia.az-az.nina.az
  • Vikipediya

ördəktutan qızılquş və ya sərçəçalan lat Falco columbarius heyvanlar aləminin xordalılar tipinin quşlar sinfinin qızılqu

Aesalon columbarius

Aesalon columbarius
www.wikimedia.az-az.nina.azhttps://www.wikimedia.az-az.nina.az

Ördəktutan qızılquş və ya sərçəçalan (lat. Falco columbarius) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin quşlar sinfinin qızılquşkimilər dəstəsinin qızılquşlar fəsiləsinin qızılquş cinsinə aid heyvan növü. Bioloji xüsusiyyətlərini tam əks etdirmədiyini və ölçücə kiçik olan bu quşun təbiətdə ördək ovlanması faktının yanlış olduğunu əsas götürərək, sərçəkimilərə aid kiçik quşlarla qidalanan bu qızlıquş növünün adı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Zoologiya İnstitutu tərəfindən 2019-cu ildə sərçəçalan kimi dəyişdirilib.

Ördəktutan qızılquş
image
Elmi təsnifat
Domen:
Eukariotlar
Ranqsız:
Amorphea
Ranqsız:
Obazoa
Ranqsız:
Opisthokonta
Ranqsız:
Holozoa
Ranqsız:
Filozoa
Aləm:
Heyvanlar
Yarımaləm:
Eumetazoylar
Klad:
Klad:
İkitərəflisimmetriyalılar
Klad:
Nephrozoa
Tipüstü:
Sonağızlılar
Tip:
Xordalılar
Sinif:
Quşlar
İnfrasinif:
Yenidamaqlılar
Klad:
Neoaves
Klad:
Passerea
Klad:
Klad:
Klad:
Dəstə:
Qızılquşkimilər
Fəsilə:
Qızılquşlar
Yarımfəsilə:
Qızılquşlar
Cins:
Qızılquş
Növ:
Ördəktutan qızılquş
Beynəlxalq elmi adı
  • Falco columbarius L., 1758[…]
image
Şəkil
axtarışı
ITIS  175613
NCBI  8953
EOL  45510792
FW  369249

Təsviri

Qızılquşlar fəsiləsinin kiçik nümayəndələrindən biridir. Qanadları qısadır. Üst tərəfi və başı tünd-göy, alt tərəfi isə cizgili ağımtıl-kürəndir. Quyruğu köndələn zolaqlıdır. Dişisinin bel tərəfi qonurdur.

Yayılması

Avropa, Asiya və Şimali Amerikada yayılıb. Qışlamaq üçün Afrikaya köçür. Azərbaycanda aran və dağətəyi rayonlarda olur. Buraya qışlamaq üçün gəlir və buradan miqrant populyasiyası da keçir. Payız köçü sentyabrda-noyabrda, yaz köçməsi isə mart-apreldə olur.

Həyat tərzi

Ətrafı açıq sahə ilə əhatə olunmuş seyrək meşələrdə yaşayır. Geniş və sıx qaranlıq meşə massivindən qaçır. Ördəktutan adlanmasına baxmayaraq əsas yemi xırda quşlar (titrəkquyruq, sərçə, torağay, cüllüt, sığırçın və s.) və siçanabənzər gəmiricilərdir. Şikarını alçaqdan uçmaqla (belibağlı kimi) axtarır, yerdən və havadan çalıb götürür. Bəzən ağacvari Şorəngə kolunun dibində gizlənib şikarını pusmaqla ovlayır.

Sayı

XX əsrin ortalarına qədər Kür-Araz və Lənkəran düzənliyində, xüsusən də Qızılağac körfəzi ətrafında çoxsaylı qışlayıb. 1970-ci illərdən başlayaraq Aran və Tuqay meşələrinin kəskin transformasiyası, zərərli quş bilib tələf edilməsi, texnosferin genişlənməsi və səs-küyün çoxalması, yem obyektlərinin azalması və zəhərlənməsi ilə sayı kəskin azalaraq Qırmızı Kitaba düşüb. XX əsrin axırında yanvar-fevral aylarında cəmi 60 quş, bundan 10 il sonra isə 35 quş sayılıb.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər

Ovlanması qadağandır. Qızılağac və Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruqlarında, Şirvan, Ağgöl Milli Parklarında və digər Milli Parklarda qorunub saxlanılır. CİTES, Bern və Bonn konvensiyalarına daxildir.

İstinadlar

  1. Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1996.
  2. IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3

Həmçinin bax

wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer

Ordektutan qizilqus ve ya sercecalan lat Falco columbarius heyvanlar aleminin xordalilar tipinin quslar sinfinin qizilquskimiler destesinin qizilquslar fesilesinin qizilqus cinsine aid heyvan novu Bioloji xususiyyetlerini tam eks etdirmediyini ve olcuce kicik olan bu qusun tebietde ordek ovlanmasi faktinin yanlis oldugunu esas goturerek sercekimilere aid kicik quslarla qidalanan bu qizliqus novunun adi Azerbaycan Milli Elmler Akademiyasinin Zoologiya Institutu terefinden 2019 cu ilde sercecalan kimi deyisdirilib Ordektutan qizilqus Elmi tesnifat Domen EukariotlarRanqsiz AmorpheaRanqsiz ObazoaRanqsiz OpisthokontaRanqsiz HolozoaRanqsiz FilozoaAlem HeyvanlarYarimalem EumetazoylarKlad ParaHoxozoaKlad IkitereflisimmetriyalilarKlad NephrozoaTipustu SonagizlilarTip XordalilarSinif QuslarInfrasinif YenidamaqlilarKlad NeoavesKlad PassereaKlad TelluravesKlad AustralavesKlad EufalconimorphaeDeste QizilquskimilerFesile QizilquslarYarimfesile QizilquslarCins QizilqusNov Ordektutan qizilqus Beynelxalq elmi adi Falco columbarius L 1758 1 2 Sekil axtarisiITIS 175613NCBI 8953EOL 45510792FW 369249 Mundericat 1 Tesviri 2 Yayilmasi 3 Heyat terzi 4 Sayi 5 Qorunmasi ucun qebul edilmis tedbirler 6 Istinadlar 7 Hemcinin baxTesviriredakteQizilquslar fesilesinin kicik numayendelerinden biridir Qanadlari qisadir Ust terefi ve basi tund goy alt terefi ise cizgili agimtil kurendir Quyrugu kondelen zolaqlidir Disisinin bel terefi qonurdur YayilmasiredakteAvropa Asiya ve Simali Amerikada yayilib Qislamaq ucun Afrikaya kocur Azerbaycanda aran ve dageteyi rayonlarda olur Buraya qislamaq ucun gelir ve buradan miqrant populyasiyasi da kecir Payiz kocu sentyabrda noyabrda yaz kocmesi ise mart aprelde olur Heyat terziredakteEtrafi aciq sahe ile ehate olunmus seyrek meselerde yasayir Genis ve six qaranliq mese massivinden qacir Ordektutan adlanmasina baxmayaraq esas yemi xirda quslar titrekquyruq serce toragay cullut sigircin ve s ve sicanabenzer gemiricilerdir Sikarini alcaqdan ucmaqla belibagli kimi axtarir yerden ve havadan calib goturur Bezen agacvari Sorenge kolunun dibinde gizlenib sikarini pusmaqla ovlayir SayiredakteXX esrin ortalarina qeder Kur Araz ve Lenkeran duzenliyinde xususen de Qizilagac korfezi etrafinda coxsayli qislayib 1970 ci illerden baslayaraq Aran ve Tuqay meselerinin keskin transformasiyasi zererli qus bilib telef edilmesi texnosferin genislenmesi ve ses kuyun coxalmasi yem obyektlerinin azalmasi ve zeherlenmesi ile sayi keskin azalaraq Qirmizi Kitaba dusub XX esrin axirinda yanvar fevral aylarinda cemi 60 qus bundan 10 il sonra ise 35 qus sayilib Qorunmasi ucun qebul edilmis tedbirlerredakteOvlanmasi qadagandir Qizilagac ve Qarayazi Dovlet Tebiet Qoruqlarinda Sirvan Aggol Milli Parklarinda ve diger Milli Parklarda qorunub saxlanilir CITES Bern ve Bonn konvensiyalarina daxildir Istinadlarredakte Integrated Taxonomic Information System ing 1996 IOC World Bird List Version 6 3 2016 doi 10 14344 IOC ML 6 3Hemcinin baxredakte Menbe https az wikipedia org w index php title Ordektutan qizilqus amp oldid 7621644

Nəşr tarixi: May 12, 2025, 21:06 pm
Ən çox oxunan
  • Mart 11, 2025

    Emin Qasımov

  • Mart 03, 2025

    Emin Əliyev (baletmeyster)

  • May 05, 2025

    Embrace, Extend, and Extinguish

  • May 01, 2025

    E.ə. 0-cı illər

  • Fevral 05, 2025

    Dəyər anbarı

Gündəlik
  • Azərbaycanca Vikipediya

  • Polşanın işğalı (1939–1945)

  • Polşa kampaniyası (1939)

  • Azərbaycan Milli Hökuməti

  • Rusiya–Ukrayna müharibəsi (2022–hal-hazırda)

  • Konstantin Kedrov

  • Rusiya

  • Nəriman Nərimanov

  • 11 may

  • 2025

NiNa.Az - Studiya

  • Vikipediya

Bülletendə Qeydiyyat

E-poçt siyahımıza abunə olmaqla siz həmişə bizdən ən son xəbərləri alacaqsınız.
Əlaqədə olmaq
Bizimlə əlaqə
DMCA Sitemap Feeds
© 2019 nina.az - Bütün hüquqlar qorunur.
Müəllif hüququ: Dadaş Mammedov
Yuxarı