Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Bu məqalədə artırılmasına ehtiyac var. (dekabr 2023) |
Əl-Bəri (ər. البارئ) — Allahın adlarından biri.
O, (hər şeyi) yaradan, yoxdan var edən, (hər şeyə) surət verən Allahdır. Ən gözəl adlar (əsmayi-hüsna) ancaq Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə nə varsa (hamısı) Onu təqdis edib şəninə təriflər deyər. O, yenilməz qüvvət sahibi, hikmət sahibidir! (Həşr Surəsi, 24)
Yaşadığımız kainat ilə əlaqədar hər şeydə bir tarazlıq və ahəngə rast gələrik. Xüsusilə elm sahəsində yeni inkişaflar yazılıb bu günə qədər bilinməyən bir çox detal ortaya çıxdıqca, bu tarazlıq və ahəng daha da dəqiqləşməkdədir. Görünən odur ki, kainat üzərində var olan hər sistem Üstün Bir Ağlın dizaynıdır. Bu Üstün Ağlın Sahibi, hər şeyi heyrət ediləcək bir nizam içində var etmişdir. Kainatdakı hər cisim, yer üzündə yaşayan milyardlarla canlı müdhiş bir ahəng içində varlıqlarını davam etdirərlər. Təbiətdəki nizam heç bir şəkildə pozulmaz və milyonlarla ildir son dərəcə sabit bir şəkildə davam edər.
Yalnız dünya üzərindəki həyatı araşdırdığımızda belə heyrət ediləcək bir çox detalla qarşılaşarıq. Ətrafımız, fərqində olduğumuz və ya olmadığımız, saysız yaradılış dəlili ilə doludur. Məsələn: havadakı qazların qarışığı bütün canlıların həyatlarını davam etdirə bilməsi üçün ən əlverişli şəkildə nisbətlənmişdir. İnsanlar və heyvanlar yaşaya bilmək üçün oksigen alıb, karbon 4 oksid verərlər. Ancaq bu əməliyyat dayanmadan davam etdiyi halda havadakı oksigen miqdarı azalıb, karbon 4 oksid miqdarı artaraq mövcud tarazlığı pozmaz. Çünki bu nöqtədə çox incə bir nizam var edilmişdir; insanların və heyvanların tərsinə bitkilər, həyatlarını davam etdirərkən karbon 4 oksid alıb, oksigen verərlər. Bu səbəbdən insanların və heyvanların aldığı oksigen, bitkilər vasitəsiylə təkrar qaytarılır və dünyadakı tarazlıq qorunur.
Şübhəsiz bu nümunə dünya üzərində görə biləcəyimiz yaradılış dəlillərindən yalnız biridir. Gərək mikro, gərəksə makro aləm araşdırıldığında bunun kimi saysız nümunəylə qarşılaşmaq mümkündür. Əgər kainat və kainatla yanaşı dünya üzərindəki canlılıq varlığını davam etdirə bilirsə, bu, Üstün Ağıl Sahibi, hər şeyin Yaradıcısı olan Rəbbimizin 'hər şeyi bir-birinə uyğun olaraq yaratması' ilə mümkündür. Allah bir ayəsində belə buyurmaqdadır:
O vaxtı da xatırlayın ki, Musa öz qövmünə: "Ey qövmüm, siz buzova sitayiş etməklə, həqiqətən, özünüzə zülm etdiniz. Buna görə də yaradanınıza tərəf üz tutaraq tövbə edin, özünüzü (buzovu tanrı bilən adamlarınızı) öldürün! Belə etməniz yaradanınızın yanında sizin üçün xeyirlidir! "- demişdi və Allah da tövbənizi qəbul etmişdi. Əlbəttə, O, tövbələri qəbul edəndir, bağışlayandır. (Bəqərə Surəsi, 54)
Mənası
Əşyaları müxtəlif surətlərdə, bir-birindən fərqli, qüsursuz, bənzərsiz yaradan deməkdir.
"Yeddi göyü (bir-birinin üstündə) qat-qat yaradan da Odur. (Ey insan!) Sən Rəhmanın yaratdığında heç bir uyğunsuzluq görməzsən. Bir gözünü qaldırıb (səmaya) bax, heç orada bir yarıq (çatdaq, nöqsan) görə bilərsənmi?!".
Vücudumuza nəzər yetirdikdə asanlıqla bütün orqanlarımızın necə ahəngli yaradıldığının şahidi ola bilərik. Hətta, hər insanın barmaq izi bir-birindən fərqli yaradılmışdır. Kainatın özbaşına mövcud deyil, Onun Yaradıcısının olduğunu anlaya bilməyimiz üçün bunlar kifayətdir.
"əl-Xaliq" ilə "əl-Bəri" adlarının mənaları arasında az fərq vardır. Məsələn, insanın yaradılışında bu adların təzahürünü müqayisə etsək, əl-Xaliq - insanı yoxdan var edən, əl-Bəri - ona əl, göz, üz və s. orqanlar yapan deməkdir.
Bu ad Qurani-Kərimin "əl-Həşr" surəsinin 24-cü, "əl-Bəqərə" surəsinin isə 54-cü ayəsində keçmişdir.
Mənbə
Hazırladı: Güney Həsənova, "Cəmiyyət və Din" qəzeti, 2010-cu il.
İstinadlar
- əl-Mulk, 3
İstinadlar
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Bu meqalede daxili kecidlerin artirilmasina ehtiyac var Lutfen meqalelerin elaqelendirilmesine komek etmek ucun movzuya uygun basqa sehifelere daxili kecidler elave etmekle bu meqaleni tekmillesdirmeye komek edin dekabr 2023 El Beri er البارئ Allahin adlarindan biri O her seyi yaradan yoxdan var eden her seye suret veren Allahdir En gozel adlar esmayi husna ancaq Ona mexsusdur Goylerde ve yerde ne varsa hamisi Onu teqdis edib senine terifler deyer O yenilmez quvvet sahibi hikmet sahibidir Hesr Suresi 24 Yasadigimiz kainat ile elaqedar her seyde bir tarazliq ve ahenge rast gelerik Xususile elm sahesinde yeni inkisaflar yazilib bu gune qeder bilinmeyen bir cox detal ortaya cixdiqca bu tarazliq ve aheng daha da deqiqlesmekdedir Gorunen odur ki kainat uzerinde var olan her sistem Ustun Bir Aglin dizaynidir Bu Ustun Aglin Sahibi her seyi heyret edilecek bir nizam icinde var etmisdir Kainatdaki her cisim yer uzunde yasayan milyardlarla canli mudhis bir aheng icinde varliqlarini davam etdirerler Tebietdeki nizam hec bir sekilde pozulmaz ve milyonlarla ildir son derece sabit bir sekilde davam eder Yalniz dunya uzerindeki heyati arasdirdigimizda bele heyret edilecek bir cox detalla qarsilasariq Etrafimiz ferqinde oldugumuz ve ya olmadigimiz saysiz yaradilis delili ile doludur Meselen havadaki qazlarin qarisigi butun canlilarin heyatlarini davam etdire bilmesi ucun en elverisli sekilde nisbetlenmisdir Insanlar ve heyvanlar yasaya bilmek ucun oksigen alib karbon 4 oksid vererler Ancaq bu emeliyyat dayanmadan davam etdiyi halda havadaki oksigen miqdari azalib karbon 4 oksid miqdari artaraq movcud tarazligi pozmaz Cunki bu noqtede cox ince bir nizam var edilmisdir insanlarin ve heyvanlarin tersine bitkiler heyatlarini davam etdirerken karbon 4 oksid alib oksigen vererler Bu sebebden insanlarin ve heyvanlarin aldigi oksigen bitkiler vasitesiyle tekrar qaytarilir ve dunyadaki tarazliq qorunur Subhesiz bu numune dunya uzerinde gore bileceyimiz yaradilis delillerinden yalniz biridir Gerek mikro gerekse makro alem arasdirildiginda bunun kimi saysiz numuneyle qarsilasmaq mumkundur Eger kainat ve kainatla yanasi dunya uzerindeki canliliq varligini davam etdire bilirse bu Ustun Agil Sahibi her seyin Yaradicisi olan Rebbimizin her seyi bir birine uygun olaraq yaratmasi ile mumkundur Allah bir ayesinde bele buyurmaqdadir O vaxti da xatirlayin ki Musa oz qovmune Ey qovmum siz buzova sitayis etmekle heqiqeten ozunuze zulm etdiniz Buna gore de yaradaniniza teref uz tutaraq tovbe edin ozunuzu buzovu tanri bilen adamlarinizi oldurun Bele etmeniz yaradaninizin yaninda sizin ucun xeyirlidir demisdi ve Allah da tovbenizi qebul etmisdi Elbette O tovbeleri qebul edendir bagislayandir Beqere Suresi 54 MenasiEsyalari muxtelif suretlerde bir birinden ferqli qusursuz benzersiz yaradan demekdir Yeddi goyu bir birinin ustunde qat qat yaradan da Odur Ey insan Sen Rehmanin yaratdiginda hec bir uygunsuzluq gormezsen Bir gozunu qaldirib semaya bax hec orada bir yariq catdaq noqsan gore bilersenmi Vucudumuza nezer yetirdikde asanliqla butun orqanlarimizin nece ahengli yaradildiginin sahidi ola bilerik Hetta her insanin barmaq izi bir birinden ferqli yaradilmisdir Kainatin ozbasina movcud deyil Onun Yaradicisinin oldugunu anlaya bilmeyimiz ucun bunlar kifayetdir el Xaliq ile el Beri adlarinin menalari arasinda az ferq vardir Meselen insanin yaradilisinda bu adlarin tezahurunu muqayise etsek el Xaliq insani yoxdan var eden el Beri ona el goz uz ve s orqanlar yapan demekdir Bu ad Qurani Kerimin el Hesr suresinin 24 cu el Beqere suresinin ise 54 cu ayesinde kecmisdir MenbeHazirladi Guney Hesenova Cemiyyet ve Din qezeti 2010 cu il Istinadlarel Mulk 3Istinadlar