| Qaspar de Portola | |
|---|---|
| |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 1716 |
| Vəfat tarixi | 10 oktyabr 1786(69–70 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Fəaliyyəti | tədqiqatçı-səyyah[d], hərbi qulluqçu |
Qaspar de Portola (isp. Gaspar de Portolá; 1716 – 10 oktyabr 1786, Lleida) — ispan hərbi zabiti, kəşfiyyatçı və (müasir Meksika və Kaliforniya) kolonial administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndəsi. O, XVIII əsrin ikinci yarısında Kaliforniyanın Avropa tərəfindən kəşf olunmasında və ispan koloniyasının əsaslarının qoyulmasında mühüm rol oynamışdır. Qaspar de Portola, ilk qubernatoru olmuş və San-Fransisko körfəzini sənədləşdirən ilk Avropa kəşfiyyatçılarından biri hesab olunur.
Bioqrafiyası
| ]Portola təxminən 1716-cı ildə Kataloniyada (İspaniya) anadan olmuşdur. Gənc yaşlarından xidmət etmiş, müxtəlif müstəmləkə ərazilərində hərbi və inzibati vəzifələrdə çalışmışdır. Onun müstəmləkə idarəçiliyindəki bacarığı nəticəsində 1760-cı illərdə Yeni İspaniyaya göndərilmişdir. 1767-ci ildə Yezuitlərin Yeni Dünyadan qovulmasından sonra, kral III Karl (Carlos III) Alta Kaliforniyada yeni missionerlər kimi təyin etdi və Qaspar de Portola bu missiyanın hərbi rəhbəri olaraq seçildi. 1769-cu ildə o, və ilə birlikdə Alta Kaliforniyanın şimal hissələrinə doğru hərbi-ekspedisiyaya rəhbərlik etdi. Ekspedisiyanın ilk mərhələsində San-Dieqo körfəzinə çatdılar və burada missiyası təsis olundu. Daha sonra Portola, körfəzini tapmaq məqsədilə şimala doğru yola çıxdı. Onlar səhvən çatdılar, burada ərazini sənədləşdirdilər və bu körfəz sonralar ispan xəritələrinə daxil edildi.
Qaspar de Portola və onun ekspedisiyası 1769-cu ilin noyabrında San-Fransisko yarımadasına çatdı və bu ərazini ilk Avropa kəşfiyyatçısı olaraq xəritəyə saldı. Hərçənd ki, şəhər daha sonra — 1776-cı ildə — Fransiskenlər tərəfindən rəsmi olaraq qurulmuşdur, Portolanın ekspedisiyası bu prosesin başlanğıcı hesab olunur.
Qaspar de Portola 1770-ci illərdə ilk hərbi və inzibati qubernatoru olmuşdur. O, yeni ispan missiyalarının və presidio (hərbi qala) sisteminin qurulmasında əsas fiqurlardan biri olmuşdur. Portola, ispan müstəmləkə siyasətinin yerli xalqlara qarşı icrası ilə bağlı tənqidlərə baxmayaraq, öz dövründə krallığın sadiq xidmətçilərindən biri kimi tanınmışdır.
1776-cı ildən sonra Portola İspaniyaya geri dönmüş və burada yüksək hərbi rütbə almışdır. Onun ölüm tarixi dəqiq məlum olmasa da, təxminən 1786-cı ildə vəfat etdiyi güman olunur.
İstinadlar
| ]- Portolá y Rovira, Gaspar de // MCN Biografías (isp.).
- "factcards.califa.org, Gaspar de Portolá i Rovira". 15 may 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyul 2025.
- Lambert, Clay. "Portola statue removed after years of complaint". Pacifica Tribune. 18 yanvar 2024. 18 yanvar 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 yanvar 2024.
- "History Department Murals, Los Angeles Public Library". Calisphere, University of California. 1 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2023.
- "History Department Murals, Los Angeles Public Library". TESSA, Digital Collections of the Los Angeles Public Library. İstifadə tarixi: 1 iyun 2023.
- Brown, Thomas P. "Over the Sierra". Indian Valley Record. 30 may 1940. səh. 3. 2 fevral 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 may 2015 – vasitəsilə.
- Crespí, Juan; Alan K Brown. A Description of Distant Roads: Original Journals of the First Expedition into California, 1769–1770. San Diego: San Diego State University Press. 2001. ISBN .
- Howgego, Raymond John, redaktorPortola, Gaspar de // Encyclopedia of Exploration to 1800. Hordern House. 2003. 853–854. ISBN .
- Nuttall, Donald A. "Gaspar de Portolá: Disenchanted Conquistador of Spanish Upper California". Southern California Quarterly. 53 (3). 1971: 185–198. doi:10.2307/41170367. JSTOR 41170367.
Ədəbiyyat
| ]- Alvarez, Jose Manuel Serrano. "Gaspar de Portolá and Rovira". Real Academia de la Historia (Spanish).
- Crespí, Juan; Alan K Brown. A Description of Distant Roads: Original Journals of the First Expedition into California, 1769–1770. San Diego: San Diego State University Press. 2001. ISBN .
- Howgego, Raymond John, redaktorPortola, Gaspar de // Encyclopedia of Exploration to 1800. Hordern House. 2003. 853–854. ISBN .
- Nuttall, Donald A. "Gaspar de Portolá: Disenchanted Conquistador of Spanish Upper California". Southern California Quarterly. 53 (3). 1971: 185–198. doi:10.2307/41170367. JSTOR 41170367.
Xarici keçidlər
| ]- Biography of Gaspar de Portolá Arxivləşdirilib 2009-05-03 at the Wayback Machine at the San Diego Historical Society website
- Early Exploration of San Diego: 1542 to 1769 at the California History & Culture Conservancy website (archived)
- Portolá's History and Statue in Pacifica, California (archived)
- Spanish exploration of the Northwest Coast of North America website article (archived)
- Sweeney Ridge, Golden Gate National Recreation Area Portola Discovery Site in San Mateo County, California
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Qaspar de PortolaSexsi melumatlarDogum tarixi 1716 1716 Vefat tarixi 10 oktyabr 1786 1786 10 10 69 70 yasinda Vefat yeri LleidaFealiyyeti tedqiqatci seyyah d herbi qulluqcu Vikianbarda elaqeli mediafayllar Qaspar de Portola isp Gaspar de Portola 1716 10 oktyabr 1786 Lleida ispan herbi zabiti kesfiyyatci ve muasir Meksika ve Kaliforniya kolonial administrasiyasinin yuksek vezifeli numayendesi O XVIII esrin ikinci yarisinda Kaliforniyanin Avropa terefinden kesf olunmasinda ve ispan koloniyasinin esaslarinin qoyulmasinda muhum rol oynamisdir Qaspar de Portola ilk qubernatoru olmus ve San Fransisko korfezini senedlesdiren ilk Avropa kesfiyyatcilarindan biri hesab olunur Bioqrafiyasi span Portola texminen 1716 ci ilde Kataloniyada Ispaniya anadan olmusdur Genc yaslarindan xidmet etmis muxtelif mustemleke erazilerinde herbi ve inzibati vezifelerde calismisdir Onun mustemleke idareciliyindeki bacarigi neticesinde 1760 ci illerde Yeni Ispaniyaya gonderilmisdir 1767 ci ilde Yezuitlerin Yeni Dunyadan qovulmasindan sonra kral III Karl Carlos III Alta Kaliforniyada yeni missionerler kimi teyin etdi ve Qaspar de Portola bu missiyanin herbi rehberi olaraq secildi 1769 cu ilde o ve ile birlikde Alta Kaliforniyanin simal hisselerine dogru herbi ekspedisiyaya rehberlik etdi Ekspedisiyanin ilk merhelesinde San Dieqo korfezine catdilar ve burada missiyasi tesis olundu Daha sonra Portola korfezini tapmaq meqsedile simala dogru yola cixdi Onlar sehven catdilar burada erazini senedlesdirdiler ve bu korfez sonralar ispan xeritelerine daxil edildi Qaspar de Portola ve onun ekspedisiyasi 1769 cu ilin noyabrinda San Fransisko yarimadasina catdi ve bu erazini ilk Avropa kesfiyyatcisi olaraq xeriteye saldi Hercend ki seher daha sonra 1776 ci ilde Fransiskenler terefinden resmi olaraq qurulmusdur Portolanin ekspedisiyasi bu prosesin baslangici hesab olunur Qaspar de Portola 1770 ci illerde ilk herbi ve inzibati qubernatoru olmusdur O yeni ispan missiyalarinin ve presidio herbi qala sisteminin qurulmasinda esas fiqurlardan biri olmusdur Portola ispan mustemleke siyasetinin yerli xalqlara qarsi icrasi ile bagli tenqidlere baxmayaraq oz dovrunde kralligin sadiq xidmetcilerinden biri kimi taninmisdir 1776 ci ilden sonra Portola Ispaniyaya geri donmus ve burada yuksek herbi rutbe almisdir Onun olum tarixi deqiq melum olmasa da texminen 1786 ci ilde vefat etdiyi guman olunur Istinadlar span Portola y Rovira Gaspar de MCN Biografias isp factcards califa org Gaspar de Portola i Rovira 15 may 2017 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 8 iyul 2025 Lambert Clay Portola statue removed after years of complaint Pacifica Tribune 18 yanvar 2024 18 yanvar 2024 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 18 yanvar 2024 History Department Murals Los Angeles Public Library Calisphere University of California 1 iyun 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 1 iyun 2023 History Department Murals Los Angeles Public Library TESSA Digital Collections of the Los Angeles Public Library Istifade tarixi 1 iyun 2023 Brown Thomas P Over the Sierra Indian Valley Record 30 may 1940 seh 3 2 fevral 2021 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 7 may 2015 vasitesile Crespi Juan Alan K Brown A Description of Distant Roads Original Journals of the First Expedition into California 1769 1770 San Diego San Diego State University Press 2001 ISBN 1 879691 64 7 Howgego Raymond John redaktorPortola Gaspar de Encyclopedia of Exploration to 1800 Hordern House 2003 853 854 ISBN 1875567364 Nuttall Donald A Gaspar de Portola Disenchanted Conquistador of Spanish Upper California Southern California Quarterly 53 3 1971 185 198 doi 10 2307 41170367 JSTOR 41170367 Edebiyyat span Alvarez Jose Manuel Serrano Gaspar de Portola and Rovira Real Academia de la Historia Spanish Crespi Juan Alan K Brown A Description of Distant Roads Original Journals of the First Expedition into California 1769 1770 San Diego San Diego State University Press 2001 ISBN 1 879691 64 7 Howgego Raymond John redaktorPortola Gaspar de Encyclopedia of Exploration to 1800 Hordern House 2003 853 854 ISBN 1875567364 Nuttall Donald A Gaspar de Portola Disenchanted Conquistador of Spanish Upper California Southern California Quarterly 53 3 1971 185 198 doi 10 2307 41170367 JSTOR 41170367 Xarici kecidler span Vikianbarda Qaspar de Portola ile elaqeli mediafayllar var Biography of Gaspar de Portola Arxivlesdirilib 2009 05 03 at the Wayback Machine at the San Diego Historical Society website Early Exploration of San Diego 1542 to 1769 at the California History amp Culture Conservancy website archived Portola s History and Statue in Pacifica California archived Spanish exploration of the Northwest Coast of North America website article archived Sweeney Ridge Golden Gate National Recreation Area Portola Discovery Site in San Mateo County California Lugetler ve ensiklopediyalarBoyuk katalan Ispan bioqrafik Britannica onlayn Secere ve nekropolistikaWikiTreeNormativ yoxlamaBNC a10324896 BNE XX964698 BNF 119983710 GND 129652679 ISNI 0000000119919269 LCCN n84203414 NTA 071842705 SUDOC 084333464 VIAF 38328041 WorldCat VIAF 38328041 Kateqoriyalar 1716 ci ilde dogulanlar10 oktyabrda vefat edenler1786 ci ilde vefat edenlerElifba sirasina gore vezifeli sexslerGizli kateqoriyalar Vikipediya Vikidatada menbeleri olan meqalelerVikipediya Cografi zenciri olan sehifelerVikipediya Ferqli cografi zencirleri olan sehifeler
