Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Ponemane (belar. Панямонне) — Belarus Respublikasının tarixi-etnoqrafik regionu. Neman çayının adı ilə adlandırılmışdır. Belarusda çay Neyman kimi adlanılır. Qrodno vilayətini, elcə də Brest və Minsk vilayətlərinə bitişik hissələri əhatə edir. Ponemanedən cənubda Qərbi Polosye, şərqdə və şiaml-şərqdə Mərkəzi Belarus, Poozere yerləşir.
Tarixi
Neman hövzəsindəki slavyan yaşayış məskənlərinin formalaşması, tədqiqatçıların fikrinə görə 1-ci min illiyin ikinci yarısına təsadüf edir. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, bu zaman bölgədə çox az baltikyanı kəndlərin olması diqqəti cəlb edirdi. V. Titovun 18 cildlik Belarus Ensiklopediyasındakı yazdığı məqaləyə görə, bölgə əhalisi assimilyasiya etmiş litvinlərin, yatvyaqların, prussların, tatarların və digər etnik qrupların iştirakı ilə slavyan etnogenetik əsasda inkişaf etmişdir.
Arxeoloqlar F. Qureviş və J. Zveruqo görə X–XI əsrlərdə Yuxarı Ponemaniyanın slavyan əhalisi müxtəlif etnik qrupların qarşmasından meydana gəlmişdir: dreqoviçi, volınyane, mazovşane, drevlyan və kriviçi.
Orta əsrlərdə Ponemane Litva adı ilə tanınırdı, eyni zamanda bölgəni Qara Rus (Чёрная Русь) termini ilə də adlandırırdılar. X əsrin sonu XI əsrin birinci yarısında Ponemane Kiev Rus dövlətinin bir hissəsi oldu. XII–XIII əsrin birinci yarısında bölgə Qalisiko-Volın və Polotsk knyazlıqlarının təsir dairəsində idi. XIII əsrdə Ponemane Böyük Litva knyazlığının yaranması zamanında tarixi hadisələrin mərkəzində idi. XIII–XVIII əsrlərdə, Böyük Litva knyazlığının mövcud olduğu dövrdə, baltik-slavyan təmasları boyunca Belarusun bu bölgəsi xüsusi etnik xüsusiyyətinə sahib oldu və müasir Belarusiyada ayrıca bir tarixi və etnoqrafik bölgə kimi fərqlənir.
İstinadlar
- Гуревич Ф. Д. Древности Белорусского Понеманья. — Москва — Ленинград, 1962. — С. 144.
- Цітоў В. С. Панямонне // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 12: Палікрат — Праметэй / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 2001. — 576 с.: іл. (т. 12), . — С. 58–59.
- Гуревич Ф. Д. Древности Белорусского Понеманья. — М., Л., 1962. — С. 97–111, 135–137; Зверуго Я. Г. Верхнее Понеманье в IХ-ХII вв. — Минск, 1989. — С. 99–110; Кибинь, А. С. От Ятвязи до Литвы: Русское пограничье с ятвягами и литвой в X–XIII веках — М., 2014. — С. 30.
- Цітоў B. C. Народная спадчына: Матэрыяльная культура ў лакальна-тыпалагічнай разнастайнасці. — Мн., 1994. — С. 258–279
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Ponemane belar Panyamonne Belarus Respublikasinin tarixi etnoqrafik regionu Neman cayinin adi ile adlandirilmisdir Belarusda cay Neyman kimi adlanilir Qrodno vilayetini elce de Brest ve Minsk vilayetlerine bitisik hisseleri ehate edir Ponemaneden cenubda Qerbi Polosye serqde ve siaml serqde Merkezi Belarus Poozere yerlesir Belarus regionlari XIX XX esrin evveleri Ponemane Poozere Podneprove Qerbi Polesye Serqi Polesye Merkezi BelarusTarixiNeman hovzesindeki slavyan yasayis meskenlerinin formalasmasi tedqiqatcilarin fikrine gore 1 ci min illiyin ikinci yarisina tesaduf edir Arxeoloqlar hesab edirler ki bu zaman bolgede cox az baltikyani kendlerin olmasi diqqeti celb edirdi V Titovun 18 cildlik Belarus Ensiklopediyasindaki yazdigi meqaleye gore bolge ehalisi assimilyasiya etmis litvinlerin yatvyaqlarin prusslarin tatarlarin ve diger etnik qruplarin istiraki ile slavyan etnogenetik esasda inkisaf etmisdir Arxeoloqlar F Qurevis ve J Zveruqo gore X XI esrlerde Yuxari Ponemaniyanin slavyan ehalisi muxtelif etnik qruplarin qarsmasindan meydana gelmisdir dreqovici volinyane mazovsane drevlyan ve krivici Orta esrlerde Ponemane Litva adi ile taninirdi eyni zamanda bolgeni Qara Rus Chyornaya Rus termini ile de adlandirirdilar X esrin sonu XI esrin birinci yarisinda Ponemane Kiev Rus dovletinin bir hissesi oldu XII XIII esrin birinci yarisinda bolge Qalisiko Volin ve Polotsk knyazliqlarinin tesir dairesinde idi XIII esrde Ponemane Boyuk Litva knyazliginin yaranmasi zamaninda tarixi hadiselerin merkezinde idi XIII XVIII esrlerde Boyuk Litva knyazliginin movcud oldugu dovrde baltik slavyan temaslari boyunca Belarusun bu bolgesi xususi etnik xususiyyetine sahib oldu ve muasir Belarusiyada ayrica bir tarixi ve etnoqrafik bolge kimi ferqlenir IstinadlarGurevich F D Drevnosti Belorusskogo Ponemanya Moskva Leningrad 1962 S 144 Citoy V S Panyamonne Belaruskaya encyklapedyya U 18 t T 12 Palikrat Prametej red G P Pashkoy i insh Mn BelEn 2001 576 s il ISBN 985 11 0198 2 t 12 ISBN 985 11 0035 8 S 58 59 Gurevich F D Drevnosti Belorusskogo Ponemanya M L 1962 S 97 111 135 137 Zverugo Ya G Verhnee Ponemane v IH HII vv Minsk 1989 S 99 110 Kibin A S Ot Yatvyazi do Litvy Russkoe pograniche s yatvyagami i litvoj v X XIII vekah M 2014 S 30 Citoy B C Narodnaya spadchyna Materyyalnaya kultura y lakalna typalagichnaj raznastajnasci Mn 1994 S 258 279