Erga omnes — beynəlxalq hüquq konsepsiyası, ona görə beynəlxalq münasibətlərin iştirakçısı kimi hər hansı bir suveren dövlət ümumdünya xarakterli olan bütün dünya ictimaiyyəti qarşısında müəyyən sayda öhdəlik daşıyır və hər bir dövlətin maraqlandığını təmin edir.
Konsepsiyanın yaranması
| ]Beynəlxalq hüququn müvəqqəti normalarının inkişafında keyfiyyətcə yeni bir mərhələ, beynəlxalq hüquq doktrinası olaraq geniş tanınan və beynəlxalq hüquq doktrinası kimi tanınan Barselona Traction işində BMT Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi tərəfindən hazırlanmış dövlət məsuliyyəti konsepsiyasının qəbul edilməsi ilə başladı, yəni bütövlükdə bütün icma qarşısında öhdəliklər erga omnes xarakteri ilə baş tutdu. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarında aşağıdakılar qeyd edildi:
"Xüsusilə, bir dövlətin bütövlükdə beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında olan vəzifələri ilə diplomatik qoruma sahəsində başqa bir dövlətə nisbətən vis-à-vis (bir-birinə) qarşı ortaya çıxan vəzifələr arasında bir fərq qoyulmalıdır. Birincisi, təbiətinə görə bütün dövlətlərin işidir. Bu hüquqların vacibliyini nəzərə alaraq, bütün dövlətlər bu hüquqların qorunmasında qanuni bir maraq sahibi sayıla bilər; bunlar bütün öhdəliklərdir. Müasir beynəlxalq hüquqda bu cür öhdəliklər, məsələn, təcavüz və soyqırımı aktlarının qadağan edilməsindən, həmçinin köləlik və irqi ayrı-seçkilikdən qorunma da daxil olmaqla əsas insan haqları ilə əlaqəli prinsip və müddəalardan qaynaqlanır. ".
Beləliklə, Məhkəmə beynəlxalq hüquq öhdəliklərinin müstəsna ikitərəfli xarakterini inkar etdi və əvvəlki məhkəmə hüququnu dəyişdirdi. Həqiqətən, hələ 1966-cı ildə, Cənubi Qərbi Afrika hadisəsində, Efiopiya və Liberiyadan Cənubi Afrikanın aparteid siyasətini yürütən Namibiyada varlığına qarşı şikayət vermək hüququ, bu məsələnin həllində tərəf olmayan üçüncü dövlətlər olaraq rədd edildi. Barcelona Traction qərarında, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi, "bütün dövlətlərin işi" olan və bütün dövlətlərin qanuni mənafeləri olan, xüsusi əhəmiyyətə və ümumbəşəri əhəmiyyətə sahib hüquqları təsir etdikləri üçün qaydaların mövcudluğunu qəbul etdi. Bu səbəbdən, ayrı bir dövlət tərəfindən bu cür öhdəliklərin pozulması halında, digər dövlətlərin və bütövlükdə beynəlxalq birliyin hüquq və mənafeləri də pozulur.
Erga omnes öhdəliklərin formalaşması
| ]Heç bir halda, heç bir norma, hətta dövlətlərin razılığı ilə belə, hamı arasında öhdəlik yaradan bir norma çevrilə bilməz. Erga omnes öhdəlikləri dövlətlərin praktikasında əvvəlcə adət normaları kimi formalaşa bilər və sonradan birbaşa ümumi beynəlxalq hüquq normalarına çevrilir (məsələn, köləliyin qadağan edilməsi normaları). Müddəaları hamı arasında öhdəliklər doğuran kimi tanınan ümumdünya xarakterli beynəlxalq müqavilə bağlamaq da mümkündür (məsələn, BMT Nizamnaməsi təcavüzün hər hansı bir təzahürünü qadağan edir). Bundan əlavə, ümumi əhəmiyyətə malik beynəlxalq problemin ilk dəfə məhdud sayda dövlət tərəfindən həll edildiyi və daha sonra daha geniş ölkələrdən tanıdığı təqdirdə yarı universal xarakterli aktlar qəbul edərək erga omnes öhdəliklərini yaratmaq imkanı vardır .
Beynəlxalq hüququn bütün hüquq normalarının erga omnes olduğu ümumiyyətlə qəbul edilir. Söhbət ümumbəşəri bəşəri dəyərləri qoruyan normalardan gedir. Bu səbəbdən dünyanın bir hissəsində, bəzi ayrı bir dövlətdə kütləvi şəkildə insan hüquqlarının pozulmasının dünyanın digər bölgələrindəki insanları "vahid bir bəşəriyyətin parçaları kimi" düşündüyü ilə razılaşmaq tamamilə mümkündür. Beynəlxalq hüququn ən kobud şəkildə pozulması, xüsusən terrorizm, ekosid, soyqırım, biyosid, aparteid, pirat, müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlər beynəlxalq ictimaiyyətin hər hansı bir üzvünün "ictimai (ümumi) maraq" mövzusuna çevrilmişdir.
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi də xalqların öz müqəddəratlarını təyinetmə hüququnun erga omnes olduğunu qəbul etdi.
İstinadlar
| ]- См., например: Simma B. Does the UN Chapter Provide an Adequate Legal Basis for Individual or Collective Responses to Violation of Obligations erga omnes? // Delbrück J. The Future of International Law Enforcement. New Scenarios — New Law? — Berlin: Duncker&Humblot, 1992. — P. 127.
- Case Concerning the Barcelona Traction, Light and Power Company, Limited Arxiv surəti 17 oktyabr 2013 tarixindən (Wayback Machine) saytında Arxivləşdirilib 2013-10-17 at the Wayback Machine (ing.), ICJ — Reports 1970, P. 32.
- См.: South West Africa Cases (Ethiopia v. South Africa; Liberia v. South Africa) Arxiv surəti 4 mart 2016 tarixindən (Wayback Machine) saytında Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine (ing.), ICJ — Reports 1966, P. 3.
- Лукашук И.И Современное право международных договоров. Том 1. Заключение международных договоров. Arxivləşdirilib 2012-10-20 at the Wayback Machine — М.: Волтерс Клувер, 2004. — С. 279. —
- Мюллерсон Р. А. Права человека: идеи, нормы, реальность. — М.: Юрид. литература, 1991. — С. 9.
- Каламарян Р. А. Господство права в международных отношениях. — М.: Наука, 2004. — С. 260.
Ədəbiyyat
| ]- Абашидзе А. Х. Участие государств в Статуте Международного уголовного суда — обязательство erga omnes // Международное право. — 2007. — № 1. — С. 139–152.
- Ragazzi, M. (Maurizio). The concept of international obligations ERGA OMNES. — New York: Clarendon Press: Oxford University Press Inc, 2002. — 264 p.
Xarici keçidlər
| ]- Международный Суд в действии: Рассматривал ли когда-нибудь Суд вопросы, касающиеся прав человека?
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Erga omnes beynelxalq huquq konsepsiyasi ona gore beynelxalq munasibetlerin istirakcisi kimi her hansi bir suveren dovlet umumdunya xarakterli olan butun dunya ictimaiyyeti qarsisinda mueyyen sayda ohdelik dasiyir ve her bir dovletin maraqlandigini temin edir Konsepsiyanin yaranmasi span Beynelxalq huququn muveqqeti normalarinin inkisafinda keyfiyyetce yeni bir merhele beynelxalq huquq doktrinasi olaraq genis taninan ve beynelxalq huquq doktrinasi kimi taninan Barselona Traction isinde BMT Beynelxalq Edalet Mehkemesi terefinden hazirlanmis dovlet mesuliyyeti konsepsiyasinin qebul edilmesi ile basladi yeni butovlukde butun icma qarsisinda ohdelikler erga omnes xarakteri ile bas tutdu Beynelxalq Edalet Mehkemesinin qerarinda asagidakilar qeyd edildi Xususile bir dovletin butovlukde beynelxalq ictimaiyyet qarsisinda olan vezifeleri ile diplomatik qoruma sahesinde basqa bir dovlete nisbeten vis a vis bir birine qarsi ortaya cixan vezifeler arasinda bir ferq qoyulmalidir Birincisi tebietine gore butun dovletlerin isidir Bu huquqlarin vacibliyini nezere alaraq butun dovletler bu huquqlarin qorunmasinda qanuni bir maraq sahibi sayila biler bunlar butun ohdeliklerdir Muasir beynelxalq huquqda bu cur ohdelikler meselen tecavuz ve soyqirimi aktlarinin qadagan edilmesinden hemcinin kolelik ve irqi ayri seckilikden qorunma da daxil olmaqla esas insan haqlari ile elaqeli prinsip ve muddealardan qaynaqlanir Belelikle Mehkeme beynelxalq huquq ohdeliklerinin mustesna ikiterefli xarakterini inkar etdi ve evvelki mehkeme huququnu deyisdirdi Heqiqeten hele 1966 ci ilde Cenubi Qerbi Afrika hadisesinde Efiopiya ve Liberiyadan Cenubi Afrikanin aparteid siyasetini yuruten Namibiyada varligina qarsi sikayet vermek huququ bu meselenin hellinde teref olmayan ucuncu dovletler olaraq redd edildi Barcelona Traction qerarinda Beynelxalq Edalet Mehkemesi butun dovletlerin isi olan ve butun dovletlerin qanuni menafeleri olan xususi ehemiyyete ve umumbeseri ehemiyyete sahib huquqlari tesir etdikleri ucun qaydalarin movcudlugunu qebul etdi Bu sebebden ayri bir dovlet terefinden bu cur ohdeliklerin pozulmasi halinda diger dovletlerin ve butovlukde beynelxalq birliyin huquq ve menafeleri de pozulur Erga omnes ohdeliklerin formalasmasi span Hec bir halda hec bir norma hetta dovletlerin raziligi ile bele hami arasinda ohdelik yaradan bir norma cevrile bilmez Erga omnes ohdelikleri dovletlerin praktikasinda evvelce adet normalari kimi formalasa biler ve sonradan birbasa umumi beynelxalq huquq normalarina cevrilir meselen koleliyin qadagan edilmesi normalari Muddealari hami arasinda ohdelikler doguran kimi taninan umumdunya xarakterli beynelxalq muqavile baglamaq da mumkundur meselen BMT Nizamnamesi tecavuzun her hansi bir tezahurunu qadagan edir Bundan elave umumi ehemiyyete malik beynelxalq problemin ilk defe mehdud sayda dovlet terefinden hell edildiyi ve daha sonra daha genis olkelerden tanidigi teqdirde yari universal xarakterli aktlar qebul ederek erga omnes ohdeliklerini yaratmaq imkani vardir Beynelxalq huququn butun huquq normalarinin erga omnes oldugu umumiyyetle qebul edilir Sohbet umumbeseri beseri deyerleri qoruyan normalardan gedir Bu sebebden dunyanin bir hissesinde bezi ayri bir dovletde kutlevi sekilde insan huquqlarinin pozulmasinin dunyanin diger bolgelerindeki insanlari vahid bir beseriyyetin parcalari kimi dusunduyu ile razilasmaq tamamile mumkundur Beynelxalq huququn en kobud sekilde pozulmasi xususen terrorizm ekosid soyqirim biyosid aparteid pirat muharibe cinayetleri ve insanliga qarsi cinayetler beynelxalq ictimaiyyetin her hansi bir uzvunun ictimai umumi maraq movzusuna cevrilmisdir Beynelxalq Edalet Mehkemesi de xalqlarin oz muqedderatlarini teyinetme huququnun erga omnes oldugunu qebul etdi Istinadlar span Sm naprimer Simma B Does the UN Chapter Provide an Adequate Legal Basis for Individual or Collective Responses to Violation of Obligations erga omnes Delbruck J The Future of International Law Enforcement New Scenarios New Law Berlin Duncker amp Humblot 1992 P 127 Case Concerning the Barcelona Traction Light and Power Company Limited Arxiv sureti 17 oktyabr 2013 tarixinden Wayback Machine saytinda Arxivlesdirilib 2013 10 17 at the Wayback Machine ing ICJ Reports 1970 P 32 Sm South West Africa Cases Ethiopia v South Africa Liberia v South Africa Arxiv sureti 4 mart 2016 tarixinden Wayback Machine saytinda Arxivlesdirilib 2016 03 04 at the Wayback Machine ing ICJ Reports 1966 P 3 Lukashuk I I Sovremennoe pravo mezhdunarodnyh dogovorov Tom 1 Zaklyuchenie mezhdunarodnyh dogovorov Arxivlesdirilib 2012 10 20 at the Wayback Machine M Volters Kluver 2004 S 279 ISBN 5 466 00036 1 Myullerson R A Prava cheloveka idei normy realnost M Yurid literatura 1991 S 9 Kalamaryan R A Gospodstvo prava v mezhdunarodnyh otnosheniyah M Nauka 2004 S 260 Edebiyyat span Abashidze A H Uchastie gosudarstv v Statute Mezhdunarodnogo ugolovnogo suda obyazatelstvo erga omnes Mezhdunarodnoe pravo 2007 1 S 139 152 Ragazzi M Maurizio The concept of international obligations ERGA OMNES New York Clarendon Press Oxford University Press Inc 2002 264 p Xarici kecidler span Mezhdunarodnyj Sud v dejstvii Rassmatrival li kogda nibud Sud voprosy kasayushiesya prav cheloveka Beynelxalq huquqUmumi muddealarTarix Menbeler muqavile presedent umumi huquq prinsipleri doktrina Prinsipler Erga omnesOlkeler Teskilatlar Milli azadliq herekati SuverenlikErazihuquqi rejimAnklav Eksklav Antarktika Delimitasiyaelde etmeAnneksiya Isgal Plebissit Uti possidetis MustemlekeEhaliFiliasiya Naturalizasiya Optasiya Repatriasiyahuquqi statusQeyri rezidentler Bipatrid Apatrid Emek muhaciri Siginacaq huququ Deportasiya EkstradisiyaSenayeInsan huququ Kosmos Humanitar Kateqoriya Beynelxalq huquqGizli kateqoriya ISBN sehrli kecidlerinin istifade olundugu sehifeler
