| Yurtazı rayonu | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| HGYO | |||||
| Ölkə | |||||
| Tarixi və coğrafiyası | |||||
| Yaradılıb | 6 aprel 1991 | ||||
| Sahəsi |
| ||||
| Əhalisi | |||||
| Əhalisi |
| ||||
| Rəsmi sayt | |||||
![]() | |||||
Yurtazı rayonu (tatar. Ютазы районы) — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi şəhər tipli qəsəbəsidir.
Coğrafiyası
| ]Respublikanın cənub-şərqində yerləşir. Respublikanın Aznakay, Bugulma, Bavlı rayonları və Başqırdıstan (Tuymazı, Şaran rayonları, Oktyabr şəhər dairəsi) ilə həmsərhəddir.
Ən böyük çayları: İk, Yurtazı, Dımka.
Tarixi
| ]1920-ci ilə qədər rayon torpaqları Samara əyalətinin Bugulma qəzasına daxil idi. 1920-1930-cu illərdə Tatarıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Buqulma kantonunda yer alır. Rayon 1935-ci ildə qurulmuşdur. 1958-ci ildə rayon mərkəzi Yurtazıdən Urıssuya köçürülür və rayonun adı Urıssu olaraq dəyişdirilir. Həmin ildə rayon ləğv edilmiş Tımıtık rayonunun bir hissəsini əhatə edir.
Rayon 1 fevral 1963-cü ildə rayon ləğv edilir və ərazisi Bavlı rayonuna birləşdirilir. Rayon 6 aprel 1991-ci ildə Bavlı rayonundan ayrılmaqla yenidən qurulmuşdur.
Əhalisi
| ]- Urbanizasiya
Şəhər şəraitində ( şəhər) rayon əhalisinin 52,1 % -i yaşayır.
- Milli tərkib
Tatarlar - 74,6 %, ruslar - 21,3 %, çuvaşlar - 0,9 %. Dini baxımından əhalisi müsəlman və provaslavdır.
Yerli özünü idarəetmə
| ]Yurtazı rayonu ərazisinə 1 şəhər və 10 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 38 yaşayış məntəqəsi daxildir.
İqtisadiyyat
| ]Rayonun aqrar-sənaye kompleksi 15 kənd təsərrüfat müəssisəsi ilə təmsil olunur. Əsas becərilən bitkilər: yazlıq buğda, qışlıq çovdar, arpa, yulaf, qarabaşaq yarması, noxud. Heyvandarlığın əsas sahələri: ətlik və südlük heyvandarlıq, donuzçuluq.
Nəqliyyat
| ]Bölgənin əsas yolları: 16K-0025 Aznakay - Utaza - M-5 Ural, 16K-1710 Urıssu - Oktyabrski, Urıssu - Utaza - Buqulma.
Kuybışev dəmir yolunun İnza - Çişmi dəmir yolu xətti rayon ərazisindən keçir. Urıssu - Narışevo dəmir yolu xətti (Oktyabrski şəhəri) rayondan keçir.
Tanınmış şəxsləri
| ]Fatıx Şaripov - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1944).
Fəhima Xisamova - tatar dili üzrə alim, filologiya elmləri doktoru, Kazan Dövlət Universiteti professoru.
Mirfatıx Zakiyev - tatar dili üzrə alim, filologiya elmləri doktoru, Tatarıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki, professor.
Sirin Batırşin - şair.
Ənvər Şaripov - ədəbiyyatşünas, professor.
İstinadlar
| ]- Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года (по состоянию на 1 октября 2021 года) (rus.).
- "Татстат: Национальный состав населения Республики Татарстан" (PDF). 21 noyabr 2012 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 7 noyabr 2012.
- "Закон Республики Татарстан от 31 января 2005 года № 46-ЗРТ «Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования "Ютазинский муниципальный район" и муниципальных образований в его составе»". 22 mart 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 mart 2018.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
54 29 sm e 53 33 s u H G Y O Vikipediya azad ensiklopediya Yurtazi rayonuBayraq d Gerb d 54 29 sm e 53 33 s u H G Y OOlke RusiyaTarixi ve cografiyasiYaradilib 6 aprel 1991Sahesi 759 km EhalisiEhalisi 20 116 nef 2021 Resmi sayt Vikianbarda elaqeli mediafayllar Yurtazi rayonu tatar Yutazy rajony Rusiya Federasiyasi Tataristan Respublikasinin erazisine daxil olan inzibati rayon Inzibati merkezi seher tipli qesebesidir Cografiyasi span Respublikanin cenub serqinde yerlesir Respublikanin Aznakay Bugulma Bavli rayonlari ve Basqirdistan Tuymazi Saran rayonlari Oktyabr seher dairesi ile hemserheddir En boyuk caylari Ik Yurtazi Dimka Tarixi span 1920 ci ile qeder rayon torpaqlari Samara eyaletinin Bugulma qezasina daxil idi 1920 1930 cu illerde Tataristan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasi Buqulma kantonunda yer alir Rayon 1935 ci ilde qurulmusdur 1958 ci ilde rayon merkezi Yurtaziden Urissuya kocurulur ve rayonun adi Urissu olaraq deyisdirilir Hemin ilde rayon legv edilmis Timitik rayonunun bir hissesini ehate edir Rayon 1 fevral 1963 cu ilde rayon legv edilir ve erazisi Bavli rayonuna birlesdirilir Rayon 6 aprel 1991 ci ilde Bavli rayonundan ayrilmaqla yeniden qurulmusdur Ehalisi span Urbanizasiya Seher seraitinde seher rayon ehalisinin 52 1 i yasayir Milli terkib Tatarlar 74 6 ruslar 21 3 cuvaslar 0 9 Dini baximindan ehalisi muselman ve provaslavdir Yerli ozunu idareetme span Yurtazi rayonu erazisine 1 seher ve 10 kend inzibati vahidliyi daxildir Rayon erazisine umumilikde 38 yasayis menteqesi daxildir Iqtisadiyyat span Rayonun aqrar senaye kompleksi 15 kend teserrufat muessisesi ile temsil olunur Esas becerilen bitkiler yazliq bugda qisliq covdar arpa yulaf qarabasaq yarmasi noxud Heyvandarligin esas saheleri etlik ve sudluk heyvandarliq donuzculuq Neqliyyat span Bolgenin esas yollari 16K 0025 Aznakay Utaza M 5 Ural 16K 1710 Urissu Oktyabrski Urissu Utaza Buqulma Kuybisev demir yolunun Inza Cismi demir yolu xetti rayon erazisinden kecir Urissu Narisevo demir yolu xetti Oktyabrski seheri rayondan kecir Taninmis sexsleri span Fatix Saripov Sovet Ittifaqi Qehremani 1944 Fehima Xisamova tatar dili uzre alim filologiya elmleri doktoru Kazan Dovlet Universiteti professoru Mirfatix Zakiyev tatar dili uzre alim filologiya elmleri doktoru Tataristan Respublikasi Elmler Akademiyasinin akademiki professor Sirin Batirsin sair Enver Saripov edebiyyatsunas professor Istinadlar span Itogi Vserossijskoj perepisi naseleniya 2020 goda po sostoyaniyu na 1 oktyabrya 2021 goda rus Tatstat Nacionalnyj sostav naseleniya Respubliki Tatarstan PDF 21 noyabr 2012 tarixinde arxivlesdirilib PDF Istifade tarixi 7 noyabr 2012 Zakon Respubliki Tatarstan ot 31 yanvarya 2005 goda 46 ZRT Ob ustanovlenii granic territorij i statuse municipalnogo obrazovaniya Yutazinskij municipalnyj rajon i municipalnyh obrazovanij v ego sostave 22 mart 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 22 mart 2018 Tataristan RespublikasiInzibati merkez KazanSeherler Aqriz Aznakayevo Almetyevsk Arsk Bavli Bolqar Buinsk Bugulme Cistopol Leninoqorsk Mamadis Mendeleyevsk Menzelinsk Naberejnie Celni Nijnekamsk Nurlat Tetusi Yelabuqa Zainsk ZelenodolskInzibati erazi bolgusu Rayonlar Egerce Aznakay Aksubay Aktanis Alekseyevsk Elki Elmet Apas Arca Etne Bavli Baltac Buqulma Bua Yuxari Oslan Biektau Cuprele Alabuqa Zey Zelendol Kaybic Kama Tamaqi Kukmara Layis Leninoqorsk Mamadis Mendeleyevsk Minzele Muslim Nijnekamsk Novosesminsk Nurlat Pitrec Balik Bismese Saba Sarman Spas Tetes Tukay Telece Cirmesen Cistopol YurtaziMeqaleler Kateqoriyalar Elifba sirasina gore inzibati vahidler1991 ci ilde yarananlarGizli kateqoriyalar Vikipediya Vikidatada menbeleri olan meqalelerKartographer uzantisindan istifade eden sehifeler



