Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
Bu məqalədəki və ya bölmədəki məlumatlar köhnədir. |
Tərtər işi — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə mənsub olan şəxsi heyətin bir hissəsinin (mülki, əsgər, çavuş, gizir və zabit heyəti) və mülki vətəndaşların Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidməti ilə mümkün əlaqəsi və bu mümkün əlaqələr nəticəsində Azərbaycanın əleyhinə olaraq Ermənistanın maraqlarını təmin etmək məqsədilə casusluq fəaliyyəti və bu mümkün fəaliyyətin Azərbaycanın dövlət orqanları tərəfindən ifşa olunmasından sonra mümkün təqsirkarların 2017-ci ilin aprel-iyun aylarında Azərbaycanın hüquq mühafizə orqanları əməkdaşları və hərbi qulluqçuları tərəfindən qeyri-insani fiziki və mənəvi işgəncələrə məruz qoyularaq ifadələrinin alınması, bu proses zamanı onların öldürülməsi, əlil edilməsi, mümkün təqsirkarları müxtəlif üsullarla məcbur edərək onların etirafedici ifadələrə imza atdırılması və s. kimi qeyri-qanuni əməlləri özündə ehtiva edən və yekunda keçirilən məhkəmə proseslərinin cəmləşdirilmiş adı. Məhkəmənin hökmünə əsasən, Ermənistan MTX-sı ilə mümkün əlaqələrə görə Cinayət Məcəlləsinin müxtəlif maddələri ilə ittiham olunan 22 nəfər barəsində 5 ildən 20 ilə qədər müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzaları çıxarıldı. Hökm, 1-ci mərhələdə 11 nəfər, 2-ci mərhələdə 7 nəfər, 3-cü mərhələdə 4 nəfər olmaqla 3-lü mərhələ şəklində çıxarıldı.
İstintaq prosesinin qeyri-rəsmi olaraq “Tərtər işi” kimi adlandırılmasının səbəbi, kütləvi işgəncələrin Tərtər rayonunun Şıxarx qəsəbəsində yerləşən istismara yararsız və istifadə edilməyən 1-ci Ordu Korpusunun tebeliyində olan hərbi hissənin keçmiş Qərargahında baş verməsi (həmçinin, işgəncələrin çox kiçik bir hissəsi Mingəçevir şəhərində yerləşən 3-cü Ordu Korpusuna tabe olan hərbi hissədə baş verib), istintaqın Tərtər Rayon Hərbi Prokurorluğunda aparılması, hökmün Gəncə və Tərtər Hərbi Məhkəmələrində çıxarılması və mümkün casusluq faktlarının Ağdam və Tərtər rayonlarının təmas xətti boyunca yerləşən mövqelərində baş verməsidir. Əslində isə rəsmi olaraq istintaq prosesinin heç bir xüsusi adı mövcud deyil.
Tarixi
2017-ci ilin may ayında Baş Prokurorluq, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Müdafiə Nazirliyi və Daxili İşlər Nazirliyi birgə bəyanat verərək, hərbçilərin Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının xeyrinə casusluq ittihamı ilə tutulduğunu bildirdilər.
Daha sonra 2019-cu ildə tədricən daha geniş ictimaiyyət, rəsmi və qeyri-rəsmi olaraq casusluqda şübhəli bilinən hərbçilərə qarşı işlərin detallarını, xüsusən də 2017-ci ilin may və iyun aylarında edilən kütləvi işgəncələri açıqlamağa başladı. Hüquq müdafiəçisi Oktay Güləliyevin dediyinə görə, kütləvi həbslərin ilk aylarında nə ictimaiyyət, nə də hüquq müdafiəçiləri baş verənlər barədə heç nə bilmədilər.
Azərbaycan hüquq müdafiəçilərinin bildirdiyinə görə, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 100-dən çox əsgər və zabitinə işgəncə verilmiş, 25 nəfər uzun müddətli həbs cəzası almış və 12 nəfər işgəncədən ölmüşdür. Xüsusilə ehtiyatda olan polkovnik-leytenant əllərini və ayaqlarını bağlayıb suda batırmış, bədəninə cərəyan vermiş, dırnaqlarını çıxarmış, çənəsini sındırmış və əlləri bağlı şəkildə 2-ci mərtəbədən atmışdılar. Bunu məhkəməyə onun həyat yoldaşı eşitdiklərindən bildirmişdir. Bundan sonra komaya düşənə qədər işgəncə verməyə davam etmişdilər. Keçmiş bölük komandiri, kapitan rütbəsi olan Vaqif Abdullayevin dediyinə görə o, ac saxlanılmış, çılpaq vəziyyətdə üzərinə soyuq su atılmış, elektşok ilə işgəncə verilmişdir, sonra isə ordudan qovulmuşdur.
Hüquq müdafiəçisi Oktay Gülalıyevin sözlərinə görə, 9 hərbçi işgəncələrə dözə bilməyərək ölmüş, onlardan 5-nə belə cinayət işi açılmamışdır. Mediada yayılan məlumatlara görə, hazırda ən azı 25 nəfər hərbi qulluqçu həbsxanadadır, onlar dövlətə xəyanət, yüksək rütbəlilərə hücum və bir çox digər ittihamlarla həbsxana həyatı yaşamaq məcburiyyətindədir. Sonradan öldürülənlərdən 4 nəfərinə bəraət verilib, onlara qarşı ittihamı saxtalaşdıran müstəntiqlər isə 7 ilə qədər azadlıqdan məhrumetmə cəzası alıb.
17 dekabr 2021-ci ildə Baş Prokurorluq “Tərtər işi”nin araşdırılması üçün yeni istintaq qrupu yaratdı.
İşgəncələr səbəbilə vəfat edən şəxslər
Hüquq müdafiəçilərinin bildirdiyinə görə, 100-dən artıq hərbi qulluqçu (əsgər, çavuş, gizir və zabit heyəti) işgəncələrə məruz qalıb, 25 nəfərə uzunmüddətli azadlıqdan məhrum etmə cəzası verilib və 13 nəfər işgəncə nəticəsində vəfat edib.
| Sıra | Hərbi qulluqçu | Rütbəsi | Saxlanma tarixi | Vəfat tarixi |
|---|---|---|---|---|
1. | Saleh Şərif oğlu Qafarov | Polkovnik-leytenant | 4 may 2017 | 13 may 2017 |
2. | Süleyman Kazımov | Kapitan | 4 may 2017 | |
3. | Adil Sabirli | Baş leytenant | 5 may 2017 | |
4. | Təmkin Nizami oğlu | Leytenant | 12 may 2017 | |
5. | Ruslan Ocaqverdiyev | Gizir | 15 iyun 2017 | 15 iyun 2017 |
6. | Elxan Ağazadə | Kiçik çavuş | 1 may 2017 | 10 may 2017 |
7. | Elçin Əhmədov | Sürücü (MAHHXQ) | 3 may 2017 | 6 may 2017 |
8. | Dayandur Əzizli | 12 may 2017 | ||
9. | Elçin Quliyev | 11 may 2017 | ||
10. | Elçin Mirzəliyev | 7 may 2017 | ||
11. | Mehman Hüseynov | 1 may 2017 | 8 may 2017 | |
12. | Səxavət İlyas oğlu Binnətov | 7 may 2017 | ||
13. | Rasim Heydər oğlu Rzayev | Polkovnik | 4 may 2017 | 24 dekabr 2020 |
Məhkumlar
Məhkumların hər biri bəraət alaraq azadlığa buraxılıb.
İstinadlar
Bu məqalədəki istinadlar müvafiq ilə göstərilməlidir. |
- "Азербайджан обвинили в пытках и убийствах собственных военных". 2019-03-28 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- "В Азербайджане арестовали военных по подозрению в шпионаже в пользу Армении". 2020-02-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- "Как в Азербайджане "забывают" о громких преступлениях". 2019-09-13 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- . 2020-02-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- "Tərtər işi' üzrə etirazlar davam edir". 2021-08-02 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- ""Умри или признайся". В азербайджанской армии искали армянских шпионов при помощи пыток". 2019-11-29 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- ""Tərtər işi" üzrə mühakimə edilənlərin ailə üzvləri aksiya keçirib". 2021-12-04 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-02-04.
- ""Tərtər işi"nin araşdırılması üçün yeni istintaq qrupu yaradıldı". 2022-09-30 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-12-17.
Xarici keçidlər
- “Tərtər işi”nə Ramiz Rzayev mane olur - Daha böyük həbslər olacaq
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Bu meqaledeki ve ya bolmedeki melumatlar kohnedir Sehifeye yenilenmis melumatlar elave etmekle Vikipediyani zenginlesdirmeye komek ede bilersiniz Terter isi Azerbaycan Silahli Quvvelerine mensub olan sexsi heyetin bir hissesinin mulki esger cavus gizir ve zabit heyeti ve mulki vetendaslarin Ermenistan Milli Tehlukesizlik Xidmeti ile mumkun elaqesi ve bu mumkun elaqeler neticesinde Azerbaycanin eleyhine olaraq Ermenistanin maraqlarini temin etmek meqsedile casusluq fealiyyeti ve bu mumkun fealiyyetin Azerbaycanin dovlet orqanlari terefinden ifsa olunmasindan sonra mumkun teqsirkarlarin 2017 ci ilin aprel iyun aylarinda Azerbaycanin huquq muhafize orqanlari emekdaslari ve herbi qulluqculari terefinden qeyri insani fiziki ve menevi isgencelere meruz qoyularaq ifadelerinin alinmasi bu proses zamani onlarin oldurulmesi elil edilmesi mumkun teqsirkarlari muxtelif usullarla mecbur ederek onlarin etirafedici ifadelere imza atdirilmasi ve s kimi qeyri qanuni emelleri ozunde ehtiva eden ve yekunda kecirilen mehkeme proseslerinin cemlesdirilmis adi Mehkemenin hokmune esasen Ermenistan MTX si ile mumkun elaqelere gore Cinayet Mecellesinin muxtelif maddeleri ile ittiham olunan 22 nefer baresinde 5 ilden 20 ile qeder muddete azadliqdan mehrum etme cezalari cixarildi Hokm 1 ci merhelede 11 nefer 2 ci merhelede 7 nefer 3 cu merhelede 4 nefer olmaqla 3 lu merhele seklinde cixarildi Istintaq prosesinin qeyri resmi olaraq Terter isi kimi adlandirilmasinin sebebi kutlevi isgencelerin Terter rayonunun Sixarx qesebesinde yerlesen istismara yararsiz ve istifade edilmeyen 1 ci Ordu Korpusunun tebeliyinde olan herbi hissenin kecmis Qerargahinda bas vermesi hemcinin isgencelerin cox kicik bir hissesi Mingecevir seherinde yerlesen 3 cu Ordu Korpusuna tabe olan herbi hissede bas verib istintaqin Terter Rayon Herbi Prokurorlugunda aparilmasi hokmun Gence ve Terter Herbi Mehkemelerinde cixarilmasi ve mumkun casusluq faktlarinin Agdam ve Terter rayonlarinin temas xetti boyunca yerlesen movqelerinde bas vermesidir Eslinde ise resmi olaraq istintaq prosesinin hec bir xususi adi movcud deyil Tarixi2017 ci ilin may ayinda Bas Prokurorluq Dovlet Tehlukesizliyi Xidmeti Mudafie Nazirliyi ve Daxili Isler Nazirliyi birge beyanat vererek herbcilerin Ermenistan xususi xidmet orqanlarinin xeyrine casusluq ittihami ile tutuldugunu bildirdiler Daha sonra 2019 cu ilde tedricen daha genis ictimaiyyet resmi ve qeyri resmi olaraq casusluqda subheli bilinen herbcilere qarsi islerin detallarini xususen de 2017 ci ilin may ve iyun aylarinda edilen kutlevi isgenceleri aciqlamaga basladi Huquq mudafiecisi Oktay Guleliyevin dediyine gore kutlevi hebslerin ilk aylarinda ne ictimaiyyet ne de huquq mudafiecileri bas verenler barede hec ne bilmediler Azerbaycan huquq mudafiecilerinin bildirdiyine gore Azerbaycan Silahli Quvvelerinin 100 den cox esger ve zabitine isgence verilmis 25 nefer uzun muddetli hebs cezasi almis ve 12 nefer isgenceden olmusdur Xususile ehtiyatda olan polkovnik leytenant ellerini ve ayaqlarini baglayib suda batirmis bedenine cereyan vermis dirnaqlarini cixarmis cenesini sindirmis ve elleri bagli sekilde 2 ci mertebeden atmisdilar Bunu mehkemeye onun heyat yoldasi esitdiklerinden bildirmisdir Bundan sonra komaya dusene qeder isgence vermeye davam etmisdiler Kecmis boluk komandiri kapitan rutbesi olan Vaqif Abdullayevin dediyine gore o ac saxlanilmis cilpaq veziyyetde uzerine soyuq su atilmis elektsok ile isgence verilmisdir sonra ise ordudan qovulmusdur Huquq mudafiecisi Oktay Gulaliyevin sozlerine gore 9 herbci isgencelere doze bilmeyerek olmus onlardan 5 ne bele cinayet isi acilmamisdir Mediada yayilan melumatlara gore hazirda en azi 25 nefer herbi qulluqcu hebsxanadadir onlar dovlete xeyanet yuksek rutbelilere hucum ve bir cox diger ittihamlarla hebsxana heyati yasamaq mecburiyyetindedir Sonradan oldurulenlerden 4 neferine beraet verilib onlara qarsi ittihami saxtalasdiran mustentiqler ise 7 ile qeder azadliqdan mehrumetme cezasi alib 17 dekabr 2021 ci ilde Bas Prokurorluq Terter isi nin arasdirilmasi ucun yeni istintaq qrupu yaratdi Isgenceler sebebile vefat eden sexslerHuquq mudafiecilerinin bildirdiyine gore 100 den artiq herbi qulluqcu esger cavus gizir ve zabit heyeti isgencelere meruz qalib 25 nefere uzunmuddetli azadliqdan mehrum etme cezasi verilib ve 13 nefer isgence neticesinde vefat edib Sira Herbi qulluqcu Rutbesi Saxlanma tarixi Vefat tarixi1 Saleh Serif oglu Qafarov Polkovnik leytenant 4 may 2017 13 may 20172 Suleyman Kazimov Kapitan 4 may 20173 Adil Sabirli Bas leytenant 5 may 20174 Temkin Nizami oglu Leytenant 12 may 20175 Ruslan Ocaqverdiyev Gizir 15 iyun 2017 15 iyun 20176 Elxan Agazade Kicik cavus 1 may 2017 10 may 20177 Elcin Ehmedov Surucu MAHHXQ 3 may 2017 6 may 20178 Dayandur Ezizli 12 may 20179 Elcin Quliyev 11 may 201710 Elcin Mirzeliyev 7 may 201711 Mehman Huseynov 1 may 2017 8 may 201712 Sexavet Ilyas oglu Binnetov 7 may 201713 Rasim Heyder oglu Rzayev Polkovnik 4 may 2017 24 dekabr 2020MehkumlarMehkumlarin her biri beraet alaraq azadliga buraxilib IstinadlarBu meqaledeki istinadlar muvafiq istinad sablonlari ile gosterilmelidir Azerbajdzhan obvinili v pytkah i ubijstvah sobstvennyh voennyh 2019 03 28 tarixinde Istifade tarixi 2020 02 04 V Azerbajdzhane arestovali voennyh po podozreniyu v shpionazhe v polzu Armenii 2020 02 04 tarixinde Istifade tarixi 2020 02 04 Kak v Azerbajdzhane zabyvayut o gromkih prestupleniyah 2019 09 13 tarixinde Istifade tarixi 2020 02 04 2020 02 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2020 02 04 Terter isi uzre etirazlar davam edir 2021 08 02 tarixinde Istifade tarixi 2020 02 04 Umri ili priznajsya V azerbajdzhanskoj armii iskali armyanskih shpionov pri pomoshi pytok 2019 11 29 tarixinde Istifade tarixi 2020 02 04 Terter isi uzre muhakime edilenlerin aile uzvleri aksiya kecirib 2021 12 04 tarixinde Istifade tarixi 2020 02 04 Terter isi nin arasdirilmasi ucun yeni istintaq qrupu yaradildi 2022 09 30 tarixinde Istifade tarixi 2021 12 17 Xarici kecidler Terter isi ne Ramiz Rzayev mane olur Daha boyuk hebsler olacaq