| Sosial media asılılığı |
|---|
Sosial media asılılığı — şəxsi, sosial və ya peşə fəaliyyətində əhəmiyyətli mənfi nəticələrə baxmayaraq davam edən sosial medianın həddindən artıq və ya nəzarətsiz istifadəsi kimi təsvir edilə bilən davranış asılılığının bir forması. Sosial mediadan ifrat istifadə gözlərdə qıcıqlanma və görmə qabiliyyətinin azalması, beyin funksiyalarının zəifləməsi, qamətdə əyilmələr, psixoloji problemlərin yaranması və digər arzuolunmaz halların yaranması ilə müşahidə olunur.
Dünya üzrə mütəxəssislərin, xüsusən də JAMAPediatrics jurnalının redaktoru professor Dimitri Christiakisin fikrincə, "hələ rəsmi olaraq psixopatologiya çərçivəsində kodlaşdırılmamış olsa da, o, nəinki böyüyür və yayılır, həm də ictimai şüurda getdikcə daha çox insan kimi qəbul edilir. mövcud tanınan pozğunluqlarla bir çox paralelləri olan potensial problemli vəziyyət" və bu, "21-ci əsrin epidemiyasına" çevrilə bilər. O, həmçinin bildirir ki, "biz, sanki, gələcək nəsil uşaqlar üzərində təbii, nəzarətsiz bir təcrübə prosesindəyik". Sosial media asılılığının diaqnozları Psixi Bozuklukların Diaqnostik və Statistik Təlimatı tərəfindən tanınmır. Bununla belə, DÇHP mütəxəssisləri razılaşırlar ki, sosial medianın bəzi insanlar üçün gözlənilməz nəticəsi uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə neyroinkişaf problemləridir. Bu, genetik olaraq DÇHP riski olan uşaqlarda xüsusilə nəzərə çarpır.
Yaranması
| ]Sosial media 1997-ci ildə SixDegrees.com sosial şəbəkəsinin yaradılması ilə başladı, onun müəllifləri dünyada hər kəsin "altı dərəcə ayrılıq" ilə bağlı ola biləcəyinə inanırdılar. 2000-ci ilə qədər 100 milyon insanın İnternetə çıxışı var idi və Myspace sosial şəbəkə istifadəsində ilk real artım oldu. Facebook 2004-cü ildə icad edilib və hazırda 2,27 milyard aktiv istifadəçisi var. Facebook Inc. həm də Instagram və WhatsApp sosial media platformalarının sahibidir.
İnternet asılılığı bir sıra ölkələrdə, o cümlədən Çin və Cənubi Koreyada xəstəlik kimi tanınır. Bu pozğunluqla bağlı araşdırmaların əksəriyyəti sosial medianın təsirindən çox qumar asılılığı nöqteyi-nəzərindən aparılmışdır.
Bəzi tibb alimləri qızların və qadınların sosial mediadan həddindən artıq istifadədən əziyyət çəkmə ehtimalının oğlan və kişilərə nisbətən daha çox olduğunu göstərdilər. Qızlar və qadınların DÇHP üçün müalicə alma ehtimalı kişilərə nisbətən daha azdır.
Diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozuqluğu və ya DÇHP, həkimlər və başqaları tərəfindən fərqli bir xəstəlik hesab edilən neyroinkişaf pozğunluğudur. Elmdə hal-hazırda daha çox öyrənilən bir fikir var ki, DÇHP diaqnozları, onlayn oyunlar və sosial şəbəkələrə aludəçilik arasında əlaqə var.
İstinadlar
| ]- Suppe, Ryan. "Teens who use digital media are more likely to develop ADHD". Essential Kids (ingilis). 19 iyul 2018. 15 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2018.
- Ravi Chandra. "How to use social media wisely and mindfully". Greater Good Magazine. 15 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 dekabr 2018.
- Hogan, Marjorie; Strasburger, Victor C. Social Media and New Technology: A Primer // [ing.]. 57 (journal) (ingilis). № 10. — 2018. — 1 sentyabr. — 1204—1215. doi:10.1177/0009922818769424. ISSN 0009-9228.
- Shakya, Holly B. "A New, More Rigorous Study Confirms: The More You Use Facebook, the Worse You Feel". Harvard Business Review. 10 aprel 2017. 6 yanvar 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2018. (#redundant_parameters)
- Steers, Mai-Ly N.; Moreno, Megan A.; Neighbors, Clayton. The Influence of Social Media on Addictive Behaviors in College Students // Current addiction reports . 3 (journal) (ingilis). № 4. — 2016. — 3 dekabr. — 343—348. doi:10.1007/s40429-016-0123-x. ISSN 2196-2952. PMID 28458990.
- Extraversion, neuroticism, attachment style and fear of missing out as predictors of social media use and addiction // Personality and Individual Differences . 116 (journal) (ingilis). — 2017. — 1 oktyabr. — 69—72. doi:10.1016/j.paid.2017.04.039. ISSN 0191-8869. 2019-01-14 tarixində arxivləşdirilib.
- Hoge, Elizabeth; Bickham, David; Cantor, Joanne. "Digital Media, Anxiety, and Depression in Children". Pediatrics. 140 (Supplement 2). 1 noyabr 2017: S76–S80. doi:10.1542/peds.2016-1758G. PMID 29093037.
- https://525.az - Virtual narkomaniya - sosial media aludəçiliyi. Arxiv surəti 26 fevral 2025 tarixindən (Wayback Machine) saytındaİstifadə tarixi:06.02.2025
- "Groundbreaking study examines effects of screen time on kids". (ingilis). 11 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 dekabr 2018.
- "Frontiers | Social Network and Addiction". frontiersin.org (ingilis). doi:10.3389/conf.neuro.14.2009.06.054. 15 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 dekabr 2018.
- Why is synaptic pruning important for the developing brain? // Scientific American Mind . 28(ingilis) (3). 2017-04-13. 75—75. doi:10.1038/scientificamericanmind0517-75. ISSN 1555-2284.
- "ABCD study completes enrollment, announces opportunities for scientific engagement". National Institutes of Health (NIH) (ingilis). 26 noyabr 2018. 15 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2018.
- Anabelle Timsit. "A new study links teens' screentime with symptoms of ADHD". Quartz. Quartz. 15 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2018.
- Wang, Bing-qian; Yao, Nan-qi; Zhou, Xiang; Liu, Jian; Lv, Zheng-tao. The association between attention deficit/hyperactivity disorder and internet addiction: a systematic review and meta-analysis // BMC Psychiatry . 17 (journal) (ingilis). — 2017. — 19 iyul. doi:10.1186/s12888-017-1408-x. ISSN 1471-244X. PMID 28724403. 2020-11-09 tarixində arxivləşdirilib.
- Pies, Ronald. Should DSM-V Designate "Internet Addiction" a Mental Disorder? // Psychiatry (Edgmont) . 6 (journal) (ingilis). № 2. — 2009. fevral. — 31—37. ISSN 1550-5952. PMID 19724746. 2019-01-24 tarixində arxivləşdirilib.
- "The History of Social Media: Social Networking Evolution!". History Cooperative (ingilis). 16 iyun 2015. 15 dekabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 dekabr 2018.
- Sergey Tereshchenko, Edward Kasparov, Nadezhda Semenova, Margarita Shubina, Nina Gorbacheva. Generalized and Specific Problematic Internet Use in Central Siberia Adolescents: A School-Based Study of Prevalence, Age–Sex Depending Content Structure, and Comorbidity with Psychosocial Problems // International Journal of Environmental Research and Public Health . 19(ingilis) (13). 2022-01. 7593. doi:10.3390/ijerph19137593. ISSN 1660-4601. 2022-09-29 tarixində arxivləşdirilib.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Sosial media asililigi Sosial media asililigi sexsi sosial ve ya pese fealiyyetinde ehemiyyetli menfi neticelere baxmayaraq davam eden sosial medianin heddinden artiq ve ya nezaretsiz istifadesi kimi tesvir edile bilen davranis asililiginin bir formasi Sosial mediadan ifrat istifade gozlerde qiciqlanma ve gorme qabiliyyetinin azalmasi beyin funksiyalarinin zeiflemesi qametde eyilmeler psixoloji problemlerin yaranmasi ve diger arzuolunmaz hallarin yaranmasi ile musahide olunur Dunya uzre mutexessislerin xususen de JAMAPediatrics jurnalinin redaktoru professor Dimitri Christiakisin fikrince hele resmi olaraq psixopatologiya cercivesinde kodlasdirilmamis olsa da o neinki boyuyur ve yayilir hem de ictimai suurda getdikce daha cox insan kimi qebul edilir movcud taninan pozgunluqlarla bir cox paralelleri olan potensial problemli veziyyet ve bu 21 ci esrin epidemiyasina cevrile biler O hemcinin bildirir ki biz sanki gelecek nesil usaqlar uzerinde tebii nezaretsiz bir tecrube prosesindeyik Sosial media asililiginin diaqnozlari Psixi Bozukluklarin Diaqnostik ve Statistik Telimati terefinden taninmir Bununla bele DCHP mutexessisleri razilasirlar ki sosial medianin bezi insanlar ucun gozlenilmez neticesi usaqliq ve yeniyetmelik dovrunde neyroinkisaf problemleridir Bu genetik olaraq DCHP riski olan usaqlarda xususile nezere carpir Yaranmasi span Sosial media 1997 ci ilde SixDegrees com sosial sebekesinin yaradilmasi ile basladi onun muellifleri dunyada her kesin alti derece ayriliq ile bagli ola bileceyine inanirdilar 2000 ci ile qeder 100 milyon insanin Internete cixisi var idi ve Myspace sosial sebeke istifadesinde ilk real artim oldu Facebook 2004 cu ilde icad edilib ve hazirda 2 27 milyard aktiv istifadecisi var Facebook Inc hem de Instagram ve WhatsApp sosial media platformalarinin sahibidir Internet asililigi bir sira olkelerde o cumleden Cin ve Cenubi Koreyada xestelik kimi taninir Bu pozgunluqla bagli arasdirmalarin ekseriyyeti sosial medianin tesirinden cox qumar asililigi noqteyi nezerinden aparilmisdir Bezi tibb alimleri qizlarin ve qadinlarin sosial mediadan heddinden artiq istifadeden eziyyet cekme ehtimalinin oglan ve kisilere nisbeten daha cox oldugunu gosterdiler Qizlar ve qadinlarin DCHP ucun mualice alma ehtimali kisilere nisbeten daha azdir Diqqet catismazligi hiperaktivlik pozuqlugu ve ya DCHP hekimler ve basqalari terefinden ferqli bir xestelik hesab edilen neyroinkisaf pozgunlugudur Elmde hal hazirda daha cox oyrenilen bir fikir var ki DCHP diaqnozlari onlayn oyunlar ve sosial sebekelere aludecilik arasinda elaqe var Istinadlar span Suppe Ryan Teens who use digital media are more likely to develop ADHD Essential Kids ingilis 19 iyul 2018 15 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 dekabr 2018 Ravi Chandra How to use social media wisely and mindfully Greater Good Magazine 15 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 16 dekabr 2018 Hogan Marjorie Strasburger Victor C Social Media and New Technology A Primer ing 57 journal ingilis 10 2018 1 sentyabr 1204 1215 doi 10 1177 0009922818769424 ISSN 0009 9228 Shakya Holly B A New More Rigorous Study Confirms The More You Use Facebook the Worse You Feel Harvard Business Review 10 aprel 2017 6 yanvar 2019 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 dekabr 2018 redundant parameters Steers Mai Ly N Moreno Megan A Neighbors Clayton The Influence of Social Media on Addictive Behaviors in College Students Current addiction reports 3 journal ingilis 4 2016 3 dekabr 343 348 doi 10 1007 s40429 016 0123 x ISSN 2196 2952 PMID 28458990 Extraversion neuroticism attachment style and fear of missing out as predictors of social media use and addiction Personality and Individual Differences 116 journal ingilis 2017 1 oktyabr 69 72 doi 10 1016 j paid 2017 04 039 ISSN 0191 8869 2019 01 14 tarixinde arxivlesdirilib Hoge Elizabeth Bickham David Cantor Joanne Digital Media Anxiety and Depression in Children Pediatrics 140 Supplement 2 1 noyabr 2017 S76 S80 doi 10 1542 peds 2016 1758G PMID 29093037 https 525 az Virtual narkomaniya sosial media aludeciliyi Arxiv sureti 26 fevral 2025 tarixinden Wayback Machine saytindaIstifade tarixi 06 02 2025 Groundbreaking study examines effects of screen time on kids ingilis 11 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 15 dekabr 2018 Frontiers Social Network and Addiction frontiersin org ingilis doi 10 3389 conf neuro 14 2009 06 054 15 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 15 dekabr 2018 Why is synaptic pruning important for the developing brain Scientific American Mind 28 ingilis 3 2017 04 13 75 75 doi 10 1038 scientificamericanmind0517 75 ISSN 1555 2284 ABCD study completes enrollment announces opportunities for scientific engagement National Institutes of Health NIH ingilis 26 noyabr 2018 15 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 dekabr 2018 Anabelle Timsit A new study links teens screentime with symptoms of ADHD Quartz Quartz 15 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 dekabr 2018 Wang Bing qian Yao Nan qi Zhou Xiang Liu Jian Lv Zheng tao The association between attention deficit hyperactivity disorder and internet addiction a systematic review and meta analysis BMC Psychiatry 17 journal ingilis 2017 19 iyul doi 10 1186 s12888 017 1408 x ISSN 1471 244X PMID 28724403 2020 11 09 tarixinde arxivlesdirilib Pies Ronald Should DSM V Designate Internet Addiction a Mental Disorder Psychiatry Edgmont 6 journal ingilis 2 2009 fevral 31 37 ISSN 1550 5952 PMID 19724746 2019 01 24 tarixinde arxivlesdirilib The History of Social Media Social Networking Evolution History Cooperative ingilis 16 iyun 2015 15 dekabr 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 dekabr 2018 Sergey Tereshchenko Edward Kasparov Nadezhda Semenova Margarita Shubina Nina Gorbacheva Generalized and Specific Problematic Internet Use in Central Siberia Adolescents A School Based Study of Prevalence Age Sex Depending Content Structure and Comorbidity with Psychosocial Problems International Journal of Environmental Research and Public Health 19 ingilis 13 2022 01 7593 doi 10 3390 ijerph19137593 ISSN 1660 4601 2022 09 29 tarixinde arxivlesdirilib Kateqoriyalar Elifba sirasina gore xesteliklerAsililiqlarGizli kateqoriya Vikipediya Dil kecidi sablonu istifade edilmis sehifeler
