| Qafqaz və Merkuri | |
|---|---|
| |
| Ümumi məlumatlar | |
| Tipi | partnership |
| Sənaye | su nəqliyyatı |
| Təsis tarixi | 1849 |
| Bağlanma tarixi | 1918 |
| Baş qərargahın yeri | |
Qafqaz və Merkuri (rus. Кавказъ и Меркурій, К. и М) — Rusiya imperiyasında inqilabdan əvvəlki üç ən böyük rus gəmiçilik şirkətlərindən biri.
Tarixi
| ]Merkuri şirkəti 21 aprel 1849-cu ildə özəl məclis üzvləri Valeri Skripitsyn, Aleksey Lobkov və Nikolay Jerebtsov tərəfindən 750.000 rubl kapitalla təsis edilmişdir. 1858-ci ildə Merkuri idarə heyəti Xəzər dənizində naviqasiya üçün "Qafqaz" gəmiçilik şirkətini yaratdı, lakin həmin il hər iki gəmiçilik şirkəti 21 may 1858-ci ildə "Qafqaz və Merkuri" ümumi adı altında birləşdi. Onun ilk sədri İdarə Heyətinin üzvü idi.
Şirkət 1866-cı ildə Bakıda mexaniki zavod açdı. 1860-cı illərin əvvəllərində şirkət Xəzər dənizində artıq 15 paroxod və 7 pərvanəli şkane işlədirdi. 1867-ci ildə baş qərargah Bakıya köçürüldü və burada sərnişin terminalı üçün ilk elektrik şəbəkəsi sistemini qurdu. 1896-cı ildə keçirilən ÜmumRusiya sərgisinin qalibi oldu və bununla da dövlət gerbindən istifadə etmək hüququ əldə etdi. Ona poçt, hərbi personal, hərbi yük və müdafiə texnikasının daşınması üzərində monopoliya, habelə hökumət tərəfindən illik 350.000 rubl subsidiya verilirdi. daha sonra "Qafqaz və Merkuri"nin nəzarət paketini satın aldı. Nəticədə "Qafqaz və Merkuri" şirkəti iri Volqa-Xəzər Dəniz Gəmiçiliyindən Rusiyanın aparıcı banklarından birinin maliyyə dəstəyinə malik güclü şirkətə çevrildi.
Jandr 1893-cü ilin martında istefa verdikdən sonra 1914-cü ildə ölümünə qədər şirkətin idarə heyətinə sədrlik etdi. Botkin həmçinin bir neçə özəl və səhmdar gəmiçilik şirkətlərini satın aldı. 1911-ci ildə Nadejda şirkətinin donanmasının bir hissəsi satın alındı və həmin il Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin tərkibində nisbətən müstəqil Kür flotiliyası (Kür çayında naviqasiya üçün) təşkil edildi. O, həmçinin iki dənizçilik məktəbi yaratdı – biri Bakıda, digəri isə Həştərxanda.
1913-cü ildə Orta Volqada sərnişin daşımalarını genişləndirmək üçün Maria Kashina özəl gəmiçilik şirkətini satın aldı. Botkinin təklifi ilə şirkətin çay donanması Borodino sinifli 11 rahat sərnişin gəmisinin bütün seriyası ilə təchiz edildi. Şirkətin fəaliyyəti sonradan Qacar dövlətinə də yayıldı, 1901-ci ildə Tehran, Məşhəd, Rəşt və Qəzvində agentliklər açıldı. Əvvəllər 1887-ci ildə dayaz yük daşıyan "Tehran" gəmisi İranın Ənzəli limanı ilə əlaqə saxlamaq üçün inşa edilmişdi. 1903-cü ildə şirkət Fars Sığorta və Nəqliyyat Şirkətinin nəzarət səhm paketini satın aldı.
1910-cu illərin əvvəllərində Şərq Əmtəə Anbarları Cəmiyyəti ilə birləşdi və Kür-Xəzər Dəniz Gəmiçilik şirkəti satın alındı. Şirkət 1918-ci ilin martında milliləşdirildi. Bu vaxta qədər onun donanması 44 çay və 18 dəniz paroxodundan ibarət idi. Nəriman Nərimanovun göstərişi ilə 1923-cü il oktyabrın 1-də Sovet Xəzər Dəniz Gəmiçilik şirkətinə, daha sonra isə Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə çevrilmişdir.
Dizayn
| ]
"Qafqaz və Merkuri" çay gəmilərinin gövdələri ağ, boruları qara, dəniz gəmilərinin gövdələri qara, üst hissələri isə ağ rəngə boyanırdı.
Donanma
| ]1858-ci ildə iki gəmiçilik şirkətinin birləşməsi təkcə yük deyil, həm də sərnişin daşımalarını inkişaf etdirdi: 1870-ci ildə "İmperator II Aleksandr", "İmperator II Yekaterina", "Böyük Pyotr", "Dmitri Donskoy" və "Aleksandr Nevski" sərnişin paroxodları Volqa boyunca üzməyə başladı. 1880-ci illərdən etibarən şirkət elektrik işıqlandırması və restoranları olan çay kruizləri üçün xüsusi olaraq hazırlanmış lüks paroxodlar inşa etməyə başladı. Bu gəmilərin keyfiyyəti onların üzərində Rusiya dövlət gerbini təsvir etmək hüququ ilə təsdiqlənmişdi. Kruizlər bütün gəmiçilik üçün nəzərdə tutulmuş Volqanı və Xəzər dənizinin bir hissəsini əhatə edirdi. 1914-cü ildə gəmiçilik şirkəti 76 gəmiyə, habelə doklara və marinalara sahib idi və Rusiya imperiyasının ən böyük gəmiçilik şirkəti olmuşdu. Onun gəmilərindən biri olan "Prezident Kruger" daha sonra Krallıq donanması tərəfindən ələ keçirildi və "HMS Krüger"ə çevrildi.
İstinadlar
| ]- "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi". asco.az (az.). 22 aprel 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 oktyabr 2024.
- Planhol, Xavier de; Mirfendereski, Guive, CASPIAN SEA // Encyclopaedia Iranica Online (ingilis), Brill, 11 avqust 2020, doi:10.1163/2330-4804_eiro_com_10342, 9 yanvar 2024 tarixində arxivləşdirilib, İstifadə tarixi: 9 yanvar 2024
- "Electricity celebrates 110 years in Baku". Visions of Azerbaijan Magazine (ingilis). 9 yanvar 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 yanvar 2024.
- De Cordier, Bruno. "Central Asia's Maritime Dimension? The Historical Position and Role of the Aral-Caspian Basin in the Modern Shaping of the Region". Region. 8 (2). 2019: 149–172. ISSN 2166-4307. JSTOR 26899263.
- Zonn, Igor S.; Kostianoy, Andrey G.; Kosarev, Aleksey N.; Glantz, Michael H. The Caspian Sea Encyclopedia (PDF) (ingilis). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. 2010. 131. doi:10.1007/978-3-642-11524-0. ISBN .
- Kornoukhova, Gadilya; Moseykina, Marina. "Commercial activity of the Russian shipping company "Caucasus and Mercury" in Persia in the context of public-private partnership in the second half of the 19th — early 20th centuries". OOO "Zhurnal "Voprosy Istorii". 2021 (4–1). 1 aprel 2021: 94–108. doi:10.31166/VoprosyIstorii202104Statyi07.
- "Фонд № 155. Опись № 1" [Fund No. 155. Inventory No. 1]. Central State Archive of the Republic of Dagestan (rus). 6 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2017.
- Деловой мир России : : Ист.-биогр. справ. – Барышников, Михаил Николаевич (rus). Искусство-СПБ. 1998. ISBN .
Ədəbiyyat
| ]- Алексушин Г. В. "Пароходство "Кавказъ и Меркурій" – 2-е крупнейшее на Волге". РИА Самара. 26 sentyabr 2008. 14 may 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 iyul 2011.
- Березовая Л. Г., История туризма и гостеприимства (rus), Moskva: Urait, 2014, Wikidata Q42256584
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Qafqaz ve MerkuriUmumi melumatlarTipi partnershipSenaye su neqliyyatiTesis tarixi 1849Baglanma tarixi 1918Bas qerargahin yeri Rusiya imperiyasi Vikianbarda elaqeli mediafayllar Qafqaz ve Merkuri rus Kavkaz i Merkurij K i M Rusiya imperiyasinda inqilabdan evvelki uc en boyuk rus gemicilik sirketlerinden biri Tarixi span Merkuri sirketi 21 aprel 1849 cu ilde ozel meclis uzvleri Valeri Skripitsyn Aleksey Lobkov ve Nikolay Jerebtsov terefinden 750 000 rubl kapitalla tesis edilmisdir 1858 ci ilde Merkuri idare heyeti Xezer denizinde naviqasiya ucun Qafqaz gemicilik sirketini yaratdi lakin hemin il her iki gemicilik sirketi 21 may 1858 ci ilde Qafqaz ve Merkuri umumi adi altinda birlesdi Onun ilk sedri Idare Heyetinin uzvu idi Sirket 1866 ci ilde Bakida mexaniki zavod acdi 1860 ci illerin evvellerinde sirket Xezer denizinde artiq 15 paroxod ve 7 pervaneli skane isledirdi 1867 ci ilde bas qerargah Bakiya kocuruldu ve burada sernisin terminali ucun ilk elektrik sebekesi sistemini qurdu 1896 ci ilde kecirilen UmumRusiya sergisinin qalibi oldu ve bununla da dovlet gerbinden istifade etmek huququ elde etdi Ona poct herbi personal herbi yuk ve mudafie texnikasinin dasinmasi uzerinde monopoliya habele hokumet terefinden illik 350 000 rubl subsidiya verilirdi daha sonra Qafqaz ve Merkuri nin nezaret paketini satin aldi Neticede Qafqaz ve Merkuri sirketi iri Volqa Xezer Deniz Gemiciliyinden Rusiyanin aparici banklarindan birinin maliyye desteyine malik guclu sirkete cevrildi Jandr 1893 cu ilin martinda istefa verdikden sonra 1914 cu ilde olumune qeder sirketin idare heyetine sedrlik etdi Botkin hemcinin bir nece ozel ve sehmdar gemicilik sirketlerini satin aldi 1911 ci ilde Nadejda sirketinin donanmasinin bir hissesi satin alindi ve hemin il Xezer Deniz Gemiciliyinin terkibinde nisbeten musteqil Kur flotiliyasi Kur cayinda naviqasiya ucun teskil edildi O hemcinin iki denizcilik mektebi yaratdi biri Bakida digeri ise Hesterxanda 1913 cu ilde Orta Volqada sernisin dasimalarini genislendirmek ucun Maria Kashina ozel gemicilik sirketini satin aldi Botkinin teklifi ile sirketin cay donanmasi Borodino sinifli 11 rahat sernisin gemisinin butun seriyasi ile techiz edildi Sirketin fealiyyeti sonradan Qacar dovletine de yayildi 1901 ci ilde Tehran Meshed Rest ve Qezvinde agentlikler acildi Evveller 1887 ci ilde dayaz yuk dasiyan Tehran gemisi Iranin Enzeli limani ile elaqe saxlamaq ucun insa edilmisdi 1903 cu ilde sirket Fars Sigorta ve Neqliyyat Sirketinin nezaret sehm paketini satin aldi 1910 cu illerin evvellerinde Serq Emtee Anbarlari Cemiyyeti ile birlesdi ve Kur Xezer Deniz Gemicilik sirketi satin alindi Sirket 1918 ci ilin martinda millilesdirildi Bu vaxta qeder onun donanmasi 44 cay ve 18 deniz paroxodundan ibaret idi Neriman Nerimanovun gosterisi ile 1923 cu il oktyabrin 1 de Sovet Xezer Deniz Gemicilik sirketine daha sonra ise Azerbaycan Xezer Deniz Gemiciliyine cevrilmisdir Dizayn span Fieldmarshar Suvorov paroxodu Volqa cayinda Qafqaz ve Merkuri cay gemilerinin govdeleri ag borulari qara deniz gemilerinin govdeleri qara ust hisseleri ise ag renge boyanirdi Donanma span 1858 ci ilde iki gemicilik sirketinin birlesmesi tekce yuk deyil hem de sernisin dasimalarini inkisaf etdirdi 1870 ci ilde Imperator II Aleksandr Imperator II Yekaterina Boyuk Pyotr Dmitri Donskoy ve Aleksandr Nevski sernisin paroxodlari Volqa boyunca uzmeye basladi 1880 ci illerden etibaren sirket elektrik isiqlandirmasi ve restoranlari olan cay kruizleri ucun xususi olaraq hazirlanmis luks paroxodlar insa etmeye basladi Bu gemilerin keyfiyyeti onlarin uzerinde Rusiya dovlet gerbini tesvir etmek huququ ile tesdiqlenmisdi Kruizler butun gemicilik ucun nezerde tutulmus Volqani ve Xezer denizinin bir hissesini ehate edirdi 1914 cu ilde gemicilik sirketi 76 gemiye habele doklara ve marinalara sahib idi ve Rusiya imperiyasinin en boyuk gemicilik sirketi olmusdu Onun gemilerinden biri olan Prezident Kruger daha sonra Kralliq donanmasi terefinden ele kecirildi ve HMS Kruger e cevrildi Istinadlar span Azerbaycan Xezer Deniz Gemiciliyi asco az az 22 aprel 2024 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 20 oktyabr 2024 Planhol Xavier de Mirfendereski Guive CASPIAN SEA Encyclopaedia Iranica Online ingilis Brill 11 avqust 2020 doi 10 1163 2330 4804 eiro com 10342 9 yanvar 2024 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 9 yanvar 2024 Electricity celebrates 110 years in Baku Visions of Azerbaijan Magazine ingilis 9 yanvar 2024 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 9 yanvar 2024 De Cordier Bruno Central Asia s Maritime Dimension The Historical Position and Role of the Aral Caspian Basin in the Modern Shaping of the Region Region 8 2 2019 149 172 ISSN 2166 4307 JSTOR 26899263 Zonn Igor S Kostianoy Andrey G Kosarev Aleksey N Glantz Michael H The Caspian Sea Encyclopedia PDF ingilis Berlin Heidelberg Springer Berlin Heidelberg 2010 131 doi 10 1007 978 3 642 11524 0 ISBN 978 3 642 11523 3 Kornoukhova Gadilya Moseykina Marina Commercial activity of the Russian shipping company Caucasus and Mercury in Persia in the context of public private partnership in the second half of the 19th early 20th centuries OOO Zhurnal Voprosy Istorii 2021 4 1 1 aprel 2021 94 108 doi 10 31166 VoprosyIstorii202104Statyi07 Fond 155 Opis 1 Fund No 155 Inventory No 1 Central State Archive of the Republic of Dagestan rus 6 oktyabr 2017 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 6 oktyabr 2017 Delovoj mir Rossii Ist biogr sprav Baryshnikov Mihail Nikolaevich rus Iskusstvo SPB 1998 ISBN 978 5 210 01503 7 Edebiyyat span Aleksushin G V Parohodstvo Kavkaz i Merkurij 2 e krupnejshee na Volge RIA Samara 26 sentyabr 2008 14 may 2012 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 18 iyul 2011 Berezovaya L G Istoriya turizma i gostepriimstva rus Moskva Urait 2014 Wikidata Q42256584 Kateqoriyalar Elifba sirasina gore sirketler1849 cu ilde yaranan sirketler1918 ci ilde legv olunan sirketlerGizli kateqoriya Vikipediya Vikiverilenlerde Azerbaycan diline tercume olunmamis elementler olan meqaleler
