Bu məqaləyə hansısa kateqoriya əlavə edilməmişdir. Məqaləyə əlavə edərək töhfə verə bilərsiz. |
Parıldaq arılar (lat. Chrysididae) — hazırda dünya faunasında 200-ə yaxın növü məlumdur (Tobias, 1978).
| Parıldaq arılar | ||||
|---|---|---|---|---|
| Elmi təsnifat | ||||
| XƏTA: latin parametri doldurulmayıb. | ||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||
| XƏTA HAQQINDA MƏLUMAT Bu parametr doldurulmayıb: latin | ||||
| ||||
Biologiyası
| ]Chrysidoidea fəsiləüstü İki fəsilədən ibarətdir: Cleptidae və Chrysididae. Birinci fəsilə Azərbaycanda qeydə alınmamışdır.Parıldaq arılar fəsiləsi – Chrysididae. Hazırda dünya faunasında 200-ə yaxın növü məlumdur (Tobias, 1978). Onlar başlıca olaraq isti ölkələrdə yayılmışdır. Dişilərin qarıncığı xaricdən görünən üç seqmentdən ibarətdir, qalan seqmentlər isə nazik hərəki boruya - yumurtaqoyana çevrilmişdir. Bədəni metal rənglərində – mavi, yaşıl, qırmızı, parlaqdır. Parlaq arılar arıkimilərin sürfələrində parazitlik edir. Onların sahiblik dairəsi genişdir və bəzən bir növ hüdudlarında çox rəngarəngdir. Ancaq Cənubi Amerikada, Afrikanın cənubunda, Hind-Avstraliya sahəsində yayılmış 2 ibtidai yarımfəsilə Amiseginae və Loboscelidiinae çöpçülərdə Phasmatodea parazitlik edir. Böyük Qafqazda və Zaqafqaziyada 100-ə yaxın növü vardır (Nikolskaya, Popov, 1958). Azərbaycanın parlaq arıları zəif öyrənilsə də, respublika faunası üçün 60-dan artıq növ müəyyənləşdirilmişdir. Onlar əsas etibarilə Chrysis, Holopyga, Hedychrum, Hedychridium, Chrysidea, Stilbum, Spinola, Pseudochrysis, Parnopes Omalus cinslərinə aiddir (Boqaçov, 1951; Hüseynzadə, 1990).
Yayılması
| ]Ən çox növ (30) Kiçik Qafqazda yaşayır: Chrysis scutellaris calandra Sem., Ch. marginata mosc., Ch. taczanowskyi Rad., Ch. dichroa Dahlb., Holopyga punctatissima Dahlb., Chrysidea pumila Klug., Stibum cyanurum Forster, Pseudochrysis humboldti Dahlb., Hedychrum virens caucasicum Mosc. və b. Böyük Qafqazdan 18 növ məlumdur: Chrysis sexdentata Chryst., Ch. uljanini Rad., Ch. distincta Mosc., Ch. gloriosa Dahlb, Ch. dichroa Dahlb., Spinola humboldti Dahlb., Omalus auratus virescens Mosc. və b. Talışda 15 növ qeydə alınmışdır: Ch. uljanini Rad., Hedichrum virens caucasicum Mosc., Stilbum cyanurum Forster, Parnopes grandifer Pall. və b. Kür-Araz ovalığında yaşayan 27 növdən Chrysis distincta Mosc., Ch. gloriosa Rad., Ch. taczanowskyi Rad., Hedychrum nobile Scop., H. virens caucasicum Mosc və b. göstərmək olar. Bütün Azərbaycan ərazisi üçün Chrysis sexdentata Christ., Holopyga punctatissima Dahlb. qeyd etmək lazımdır. Əksər növlər aran və dağətəyi qurşaqlarda, yalnız bəziləri dağlarda yaşayır. 1700 m yüksəklikdə tapılmış Parnopes grandior Pall., Talışın Diabar çökəkliyində 1900 m-də tapılmış Hedychrum virens caucasicum Mosc. və Böyük Qafqazda İlisu k. ətrafında 2000 m-də tapılmış Chrysis sexdentata Christ. belə növlərdəndir.
Ədəbiyyat
| ]- Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Buğumayaqlılar II cild. Elm nəşriyyatı, 2004.səh 316-317.
İstinadlar
| ]- Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Buğumayaqlılar II cild. Elm nəşriyyatı, 2004.səh 316-317.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Bu meqaleye hansisa kateqoriya elave edilmemisdir Meqaleye kateqoriyalar elave ederek tohfe vere bilersiz Parildaq arilar lat Chrysididae hazirda dunya faunasinda 200 e yaxin novu melumdur Tobias 1978 Parildaq arilarElmi tesnifatXETA latin parametri doldurulmayib Beynelxalq elmi adiXETA HAQQINDA MELUMAT Bu parametr doldurulmayib latinVikianbarda sekil axtarisiBiologiyasi span Chrysidoidea fesileustu Iki fesileden ibaretdir Cleptidae ve Chrysididae Birinci fesile Azerbaycanda qeyde alinmamisdir Parildaq arilar fesilesi Chrysididae Hazirda dunya faunasinda 200 e yaxin novu melumdur Tobias 1978 Onlar baslica olaraq isti olkelerde yayilmisdir Disilerin qarincigi xaricden gorunen uc seqmentden ibaretdir qalan seqmentler ise nazik hereki boruya yumurtaqoyana cevrilmisdir Bedeni metal renglerinde mavi yasil qirmizi parlaqdir Parlaq arilar arikimilerin surfelerinde parazitlik edir Onlarin sahiblik dairesi genisdir ve bezen bir nov hududlarinda cox rengarengdir Ancaq Cenubi Amerikada Afrikanin cenubunda Hind Avstraliya sahesinde yayilmis 2 ibtidai yarimfesile Amiseginae ve Loboscelidiinae copculerde Phasmatodea parazitlik edir Boyuk Qafqazda ve Zaqafqaziyada 100 e yaxin novu vardir Nikolskaya Popov 1958 Azerbaycanin parlaq arilari zeif oyrenilse de respublika faunasi ucun 60 dan artiq nov mueyyenlesdirilmisdir Onlar esas etibarile Chrysis Holopyga Hedychrum Hedychridium Chrysidea Stilbum Spinola Pseudochrysis Parnopes Omalus cinslerine aiddir Boqacov 1951 Huseynzade 1990 Yayilmasi span En cox nov 30 Kicik Qafqazda yasayir Chrysis scutellaris calandra Sem Ch marginata mosc Ch taczanowskyi Rad Ch dichroa Dahlb Holopyga punctatissima Dahlb Chrysidea pumila Klug Stibum cyanurum Forster Pseudochrysis humboldti Dahlb Hedychrum virens caucasicum Mosc ve b Boyuk Qafqazdan 18 nov melumdur Chrysis sexdentata Chryst Ch uljanini Rad Ch distincta Mosc Ch gloriosa Dahlb Ch dichroa Dahlb Spinola humboldti Dahlb Omalus auratus virescens Mosc ve b Talisda 15 nov qeyde alinmisdir Ch uljanini Rad Hedichrum virens caucasicum Mosc Stilbum cyanurum Forster Parnopes grandifer Pall ve b Kur Araz ovaliginda yasayan 27 novden Chrysis distincta Mosc Ch gloriosa Rad Ch taczanowskyi Rad Hedychrum nobile Scop H virens caucasicum Mosc ve b gostermek olar Butun Azerbaycan erazisi ucun Chrysis sexdentata Christ Holopyga punctatissima Dahlb qeyd etmek lazimdir Ekser novler aran ve dageteyi qursaqlarda yalniz bezileri daglarda yasayir 1700 m yukseklikde tapilmis Parnopes grandior Pall Talisin Diabar cokekliyinde 1900 m de tapilmis Hedychrum virens caucasicum Mosc ve Boyuk Qafqazda Ilisu k etrafinda 2000 m de tapilmis Chrysis sexdentata Christ bele novlerdendir Edebiyyat span Azerbaycanin heyvanlar alemi Bugumayaqlilar II cild Elm nesriyyati 2004 seh 316 317 Istinadlar span Azerbaycanin heyvanlar alemi Bugumayaqlilar II cild Elm nesriyyati 2004 seh 316 317 Gizli kateqoriyalar Vikipediya Kateqoriyasiz meqalelerVikipediya Taksosablonsuz biologiya meqaleleriVikipediya Sekilleri olmayan meqaleler tip gosterilmeyib Vikipediya Sekli olmayan orqanizmler haqqinda meqalelerVikinovlere istinadi olmayan meqalelerUTMX siz biologiya meqaleleriMBMM siz biologiya meqaleleriEOL suz biologiya meqaleleriTaksonun latinca adindan istiqametlendirme olmayan biologiya meqaleleriTakson sablonu istifade olunan meqaleler
