Moisey Romanoviç Bainov (rus. Моисей Романович Баинов 17 yanvar 1937 - Arşanovo ulusu, Altay rayonu, Xakasiya Respublikası, 2001, Abakan, Xakasiya Respublikası) — Xakas şairi, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü (1964), Rusiya Federasiyası Əməkdar Mədəniyyət işçisi (1994).
| Moisey Bainov | |
|---|---|
| Moisey Romanoviç Bainov | |
| |
| Təxəllüsü | Moisey Bainov |
| Doğum tarixi | |
| Doğum yeri | Arşanovo ulusu, Altay rayonu, Xakasiya Muxtar Vilayəti |
| Vəfat tarixi | 2001-ci il |
| Vəfat yeri | Abakan, Xakasiya Respublikası |
| Vətəndaşlığı | |
| Milliyyəti | xakas türkü |
| Təhsili | Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutu |
| Fəaliyyəti | yazıçı, şair, dilçi |
| Fəaliyyət illəri | 1959-2001-ci illər |
| Əsərlərinin dili | xakas dili |
| İstiqamət | poeziya |
| Janrlar | şeir, poema |
| Mükafatları | |
Həyatı
Moisey Romanoviç Bainov 17 yanvar 1937-ci ildə Xakasiya Muxtar Vilayətinin (indiki Xakasiya Respublikası) Altay rayonunun Arşanovo ulusunda anadan olmuşdur. Uşaq ikən valideynlərini itirmiş, nənəsinin himayəsində yaşamışdır. O. xakas folkloru örnəklərini də nənəsinin dilindən eşitmiş, xüsusilə taxpax türündə olan nümunələrə ciddi maraq göstərmişdir.
Orta məktəbi doğulduğu kənddə bitirmişdir. Daha sonra Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda təhsil almışdır. Moisey Bainov Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü seçilmişdir (1964).
2001-ci ildə Abakanda vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Moisey Bainov bədii yaradıcılığa hələ orta məktəbdə oxuduğu illərdə şeirlə başlamışdır. 1959-cu ildə xakas dilində nəşr olunan “Şeirlər” (Стихтар) adlı poetik toplusu və daha sonra yayınlanan “Çöl Duması” poeması ilə ədəbi prosesdə tanınmışdır. Bütövlükdə müəllifin xakas və rus dillərində 10-dan artıq kitabı nəşr olunmuşdur. Onun şeirlərini rus dilinə V.Juravlyev, S.Polikarpov, İ.Fonyakov, A.Medvedyev, N.Axpaşeva kimi peşəkar tərcüməçilər çevirmişlər.
Moisey Bainovun poeziyası realist və romantik üslubun qovuşunda təzahür edir. Uşaq ikən yetim qalması, həyatın ən sərt, mürəkkəb keşməkeşləri ilə üzləşməsi onu erkən yaşlarında müdrikləşdirmiş və bu məqam poeziyasına yansımışdır. Onun lirik, melodik şeirlərinin sətirləri arasında real, kədərli, acı həqiqətlər gizlənir. Şeirlərindən fərqli olaraq şairin poemalarında epik vüsət özünü büruzə verməkdədir.
Mosey Bainovun xakas türkcəsinin imkanlarından maksimum bəhrələnərək şeir və poemalar yazması onun doğma ana dilini yaşatmaq missiyasından qaynaqlanır. Müəllifin əsərləri rus dili ilə yanaşı, qırğız, tuva və ukrayna dillərinə tərcümə olunmuşdur.
Kitabları
Xakas dilində
- Стихтар (Şeirlər). - Абакан, 1959. - 44 с.
- Килдiм, Агбан, хазынзар (Mən gəldim, Abakan, sənin sahilinə): Стихи и поэмы. - Абакан, 1962. - 80 с.
- Тустарча чорых чоргенi (Zamanında səyaət): poema. - Абакан, 1964. - 80 с.
- Тас сом (Abidə): Oçerklər toplusu. - Абакан, 1967. - 64 с.
- Кун сурнахтары (Günəş zərrəsi): Стихи. - Абакан, 1973. - 44 с.
- Чарых салгахтары.(Şeirlər toplusu). – Абакан, 1977;
- Тан солбанында тогазыг (Verada görüş): Поэма и стихи. - Абакан, 1982. - 95 с.
- Кооленістенер ког (Məhəbbət haqqında poema): (Poemalar toplusu). – Абакан, 1988. – 126 с.
- Хан Тонiс (Xan Tonis): Богатыр. сказание. - Абакан, 1994. - 215 с.
Rus dilində
- Путешествие во времени: Стихи / Пер. В.Журавлева, С.Поли-карпова, И.Фонякова. - Красноярск: Кн. изд-во, 1966. - 59 с.
- Я пришел к тебе: Стихи и поэмы / Пер. С.Поликарпова. - М.: Сов. писатель, 1966. - 56 с.
- Текущие реки: Стихи и поэмы / Пер. А.Медведева. - М.: Современник, 1976. - 61 с.
Mükafatları və xatirəsinin əbədiləşdirilməsi
Moisey Bainov Rusiya Federasiyası Əməkdar Mədəniyyət işçisi adına layiq görülmüşdür (1994).
2014-cü ildə Xakasiya Respublikasında Moisey Bainov adına ədəbi mükafat təsis edilmişdir.
İstinadlar
- "Литературная карта Хакасии". 2022-01-19 tarixində . İstifadə tarixi: 2020-08-13.
- Кошелева А. Л. Хакасская поэзия 1920—1990-х годов: Типология и закономерности развития. Абакан, 2001; Библиограф, справочник «Писатели Хакасии» / Сост. Вычужанина А. Г. — Абакан, 2000
Xarici keçidlər
Ədəbiyyat
Кошелева А. Л. Хакасская поэзия 1920—1990-х годов: Типология и закономерности развития. Абакан, 2001; Библиограф, справочник «Писатели Хакасии» / Сост. Вычужанина А. Г. — Абакан, 2000
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Moisey Romanovic Bainov rus Moisej Romanovich Bainov 17 yanvar 1937 Arsanovo ulusu Altay rayonu Xakasiya Respublikasi 2001 Abakan Xakasiya Respublikasi Xakas sairi Rusiya Yazicilar Birliyinin uzvu 1964 Rusiya Federasiyasi Emekdar Medeniyyet iscisi 1994 Moisey BainovMoisey Romanovic BainovTexellusu Moisey BainovDogum tarixi 17 yanvar 1937Dogum yeri Arsanovo ulusu Altay rayonu Xakasiya Muxtar VilayetiVefat tarixi 2001 ci ilVefat yeri Abakan Xakasiya RespublikasiVetendasligi SSRI RusiyaMilliyyeti xakas turkuTehsili Maksim Qorki adina Edebiyyat InstitutuFealiyyeti yazici sair dilciFealiyyet illeri 1959 2001 ci illerEserlerinin dili xakas diliIstiqamet poeziyaJanrlar seir poemaMukafatlari Rusiya Federasiyasi Emekdar Medeniyyet IscisiHeyatiMoisey Romanovic Bainov 17 yanvar 1937 ci ilde Xakasiya Muxtar Vilayetinin indiki Xakasiya Respublikasi Altay rayonunun Arsanovo ulusunda anadan olmusdur Usaq iken valideynlerini itirmis nenesinin himayesinde yasamisdir O xakas folkloru orneklerini de nenesinin dilinden esitmis xususile taxpax turunde olan numunelere ciddi maraq gostermisdir Orta mektebi doguldugu kendde bitirmisdir Daha sonra Moskvada Maksim Qorki adina Edebiyyat Institutunda tehsil almisdir Moisey Bainov Rusiya Yazicilar Birliyinin uzvu secilmisdir 1964 2001 ci ilde Abakanda vefat etmisdir YaradiciligiMoisey Bainov bedii yaradiciliga hele orta mektebde oxudugu illerde seirle baslamisdir 1959 cu ilde xakas dilinde nesr olunan Seirler Stihtar adli poetik toplusu ve daha sonra yayinlanan Col Dumasi poemasi ile edebi prosesde taninmisdir Butovlukde muellifin xakas ve rus dillerinde 10 dan artiq kitabi nesr olunmusdur Onun seirlerini rus diline V Juravlyev S Polikarpov I Fonyakov A Medvedyev N Axpaseva kimi pesekar tercumeciler cevirmisler Moisey Bainovun poeziyasi realist ve romantik uslubun qovusunda tezahur edir Usaq iken yetim qalmasi heyatin en sert murekkeb kesmekesleri ile uzlesmesi onu erken yaslarinda mudriklesdirmis ve bu meqam poeziyasina yansimisdir Onun lirik melodik seirlerinin setirleri arasinda real kederli aci heqiqetler gizlenir Seirlerinden ferqli olaraq sairin poemalarinda epik vuset ozunu buruze vermekdedir Mosey Bainovun xakas turkcesinin imkanlarindan maksimum behrelenerek seir ve poemalar yazmasi onun dogma ana dilini yasatmaq missiyasindan qaynaqlanir Muellifin eserleri rus dili ile yanasi qirgiz tuva ve ukrayna dillerine tercume olunmusdur KitablariXakas dilinde Stihtar Seirler Abakan 1959 44 s Kildim Agban hazynzar Men geldim Abakan senin sahiline Stihi i poemy Abakan 1962 80 s Tustarcha choryh chorgeni Zamaninda seyaet poema Abakan 1964 80 s Tas som Abide Ocerkler toplusu Abakan 1967 64 s Kun surnahtary Gunes zerresi Stihi Abakan 1973 44 s Charyh salgahtary Seirler toplusu Abakan 1977 Tan solbanynda togazyg Verada gorus Poema i stihi Abakan 1982 95 s Koolenistener kog Mehebbet haqqinda poema Poemalar toplusu Abakan 1988 126 s Han Tonis Xan Tonis Bogatyr skazanie Abakan 1994 215 s Rus dilinde Puteshestvie vo vremeni Stihi Per V Zhuravleva S Poli karpova I Fonyakova Krasnoyarsk Kn izd vo 1966 59 s Ya prishel k tebe Stihi i poemy Per S Polikarpova M Sov pisatel 1966 56 s Tekushie reki Stihi i poemy Per A Medvedeva M Sovremennik 1976 61 s Mukafatlari ve xatiresinin ebedilesdirilmesiMoisey Bainov Rusiya Federasiyasi Emekdar Medeniyyet iscisi adina layiq gorulmusdur 1994 2014 cu ilde Xakasiya Respublikasinda Moisey Bainov adina edebi mukafat tesis edilmisdir Istinadlar Literaturnaya karta Hakasii 2022 01 19 tarixinde Istifade tarixi 2020 08 13 Kosheleva A L Hakasskaya poeziya 1920 1990 h godov Tipologiya i zakonomernosti razvitiya Abakan 2001 Bibliograf spravochnik Pisateli Hakasii Sost Vychuzhanina A G Abakan 2000Xarici kecidlerhttp www nbdrx ru chit lm souz souz3 aspEdebiyyatKosheleva A L Hakasskaya poeziya 1920 1990 h godov Tipologiya i zakonomernosti razvitiya Abakan 2001 Bibliograf spravochnik Pisateli Hakasii Sost Vychuzhanina A G Abakan 2000
