| Lüsifer effekti | |
|---|---|
| ing. The Lucifer Effect | |
| Müəllif | Filip Zimbardo |
| Orijinalın dili | ingilis dili |
| Ölkə | |
| Orijinalın nəşr ili | 2007 |
"Lüsifer effekti. Yaxşı adamlar niyə yaramaza çevirilir" (ing. The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil) — tanınmış amerikalı psixoloq Filip Zimbardo tərəfindən yazılmış və 2007-ci ildə nəşr olunmuş psixoloji əsər. Kitab insan davranışının dəyişkənliyini, xüsusilə də insanların necə və hansı şəraitdə mənfi davranışlara və zorakılığa meyilli olduqlarını araşdırır. Əsər adını Bibliyadakı Lüsifer fiqurundan götürərək, yaxşı və təmiz niyyətli bir varlığın zamanla necə “şər”ə çevrilə biləcəyini simvolizə edir.
"Lüsifer effekti" psixologiya, sosiologiya və etik tədqiqatlar sahəsində geniş müzakirələrə səbəb olmuşdur. Zimbardo bu kitabda sadəcə tədqiqatçı kimi deyil, həm də cəmiyyətə mənəvi və hüquqi öhdəlikləri xatırladan bir müəllif kimi çıxış edir. Kitab həm elmi dairələrdə, həm də geniş oxucu kütləsi arasında rezonans doğurmuşdur.
Məzmunu
| ]Zimbardo bu əsərində, xüsusilə də məşhur Stenford həbsxana eksperimenti əsasında, insanların müəyyən situasiyalarda – xüsusilə güc, hakimiyyət və itaət kontekstlərində – mənəvi kompaslarını itirə biləcəyini göstərir. Kitabda müəllif “sistemin gücü”, “rol oyunu” və “deindividualizasiya” kimi anlayışlarla şərin yaranma mexanizmini izah edir.
Kitabın əsas ideyası ondan ibarətdir ki, “pislik” yalnız az sayda psixopat və ya əxlaqı pozulmuş fərdlərin deyil, həm də normal və sıravi insanların davranışından qaynaqlana bilər, əgər onları bu cür hərəkətlərə sövq edən sosial və institusional mühit varsa.
Kitab üç əsas hissədən ibarətdir:
- Eksperimentin detallarının təqdimatı — Stenford həbsxana eksperimentinin gedişi, nəticələri və müəllifin şəxsi refleksiyası.
- Tarixi və müasir hadisələrin analizi — işgəncələr kimi real həyatda baş vermiş hadisələrlə eksperiment nəticələri arasında paralellər.
- Fəaliyyətə çağırış və profilaktika — Sistemli şərin qarşısını almaq üçün fərdi və ictimai təşəbbüslər.
Tənqidi
| ]Kitab bir çox psixoloq və etik şərhçi tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Bəzi tənqidçilər isə hesab edirlər ki, Zimbardonun təqdimatı bəzən dramatik elementlərə meyillidir və etik aspektlər tam ədalətli təqdim olunmayıb. Bununla belə, “Lüsifer effekti” insan təbiətinin qaranlıq tərəflərini anlamağa çalışan əsərlər arasında klassik sayılır.
Həmçinin bax
| ]İstinadlar
| ]- "William James Book Award". Past Recipients. American Psychological Association Div. 1: Society for General Psychology. 23 iyun 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 iyun 2018.
- Wheeler, Stuart. "Only obeying orders". The Spectator. London. 304 (9325). 5 may 2007: 60–61. ISSN 0038-6952. İstifadə tarixi: 24 iyun 2018.
- Levine, Robert. "The Evil That Men Do". Scientists' Bookshelf. American Scientist. Sigma Xi, The Scientific Research Honor Society. 95 (5). sentyabr–oktyabr 2007: 440–442. doi:10.1511/2007.67.440. ISSN 0003-0996. JSTOR 27859031.
- McDermott, Rose. "Reviewed Work: The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil by Philip Zimbardo". Book Reviews. Political Psychology. International Society of Political Psychology. 28 (5). oktyabr 2007: 644–646. doi:10.1111/j.1467-9221.2007.00597.x. JSTOR 20447077.
- Manso-Pinto, Juan. "Zimbardo, P. G. (2007). The Lucifer Effect. Understanding how good people turn evil". Revista Latinoamericana de Psicología (Spanish). Fundación Universitaria Konrad Lorenz. 40 (1). Winter 2008: 184+.
En suma, aún cuando El Efecto Lucifer está escrito en inglés, su lenguaje sencillo y coloquial facilita su lectura. Un aspecto notable del texto es la amplia y actualizada cantidad de citas y referencias que apoyan cada uno de sus capítulos. Podría decirse que el Efecto Lucifer más que un libro constituye todo un manual de psicología social sobre el mal. En este sentido, su lectura habrá de resultar útil tanto para académicos, estudiantes y profesionales de la psicología, como para profesionales de otras ciencias sociales. Esperamos El Efecto Lucifer sea prontamente traducido al español.
- Cockrell, Cathy. "Professor Emerita Christina Maslach recalls famous prison study, now a movie". Berkeley – Department of Psychology. 8 iyul 2015. 4 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyun 2018.
- Staub, Ervin. "Evil: Understanding Bad Situations and Systems, But Also Personality and Group Dynamics" (PDF). PsycCRITIQUES. American Psychological Association. 52 (32). 8 avqust 2007. Article 1. doi:10.1037/a0008992. ISSN 1554-0138. İstifadə tarixi: 21 iyun 2018 – Center for the History of Psychology vasitəsilə.
- Krueger, Joachim I. "Lucifer's Last Laugh: The Devil Is in the Details" (PDF). American Journal of Psychology. University of Illinois Press. 121 (2). Summer 2008: 335–341. doi:10.2307/20445466. JSTOR 20445466. İstifadə tarixi: 12 iyun 2018.
- Holloway, Richard. "Exploration of evil proves a punishing exercise for readers". Book review: The Lucifer Effect: How Good People Turn Evil. Scotland on Sunday. Edinburgh, Scotland: Johnston Publishing Ltd. 1 aprel 2007.
- "Best Sellers: April 22, 2007". The New York Times. 22 aprel 2007. 21 iyun 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyun 2018.
- "The New York Times Best Seller List" (PDF). Hawes Publications. 22 aprel 2007. İstifadə tarixi: 21 iyun 2018.
- "Philip Zimbardo: The Psychology of Evil – TED Talk". . fevral 2008. 6 sentyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 iyun 2018.
Əlavə ədəbiyyat
| ]- Sunstein, Cass R. "The Thin Line". The New Republic. 236 cild no. 16. 21 may 2007. 51–55. ISSN 0028-6583. İstifadə tarixi: 24 iyun 2018.
Xarici keçidlər
| ]- lucifereffect.com — rəsmi saytı
- prisonexp.org/book — rəsmi saytı
- penguinrandomhouse.com/books/195908/the-lucifer-effect-by-philip-zimbardo — rəsmi saytı
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Lusifer effektiing The Lucifer EffectMuellif Filip ZimbardoOrijinalin dili ingilis diliOlke ABSOrijinalin nesr ili 2007 Lusifer effekti Yaxsi adamlar niye yaramaza cevirilir ing The Lucifer Effect Understanding How Good People Turn Evil taninmis amerikali psixoloq Filip Zimbardo terefinden yazilmis ve 2007 ci ilde nesr olunmus psixoloji eser Kitab insan davranisinin deyiskenliyini xususile de insanlarin nece ve hansi seraitde menfi davranislara ve zorakiliga meyilli olduqlarini arasdirir Eser adini Bibliyadaki Lusifer fiqurundan goturerek yaxsi ve temiz niyyetli bir varligin zamanla nece ser e cevrile bileceyini simvolize edir Lusifer effekti psixologiya sosiologiya ve etik tedqiqatlar sahesinde genis muzakirelere sebeb olmusdur Zimbardo bu kitabda sadece tedqiqatci kimi deyil hem de cemiyyete menevi ve huquqi ohdelikleri xatirladan bir muellif kimi cixis edir Kitab hem elmi dairelerde hem de genis oxucu kutlesi arasinda rezonans dogurmusdur Mezmunu span Zimbardo bu eserinde xususile de meshur Stenford hebsxana eksperimenti esasinda insanlarin mueyyen situasiyalarda xususile guc hakimiyyet ve itaet kontekstlerinde menevi kompaslarini itire bileceyini gosterir Kitabda muellif sistemin gucu rol oyunu ve deindividualizasiya kimi anlayislarla serin yaranma mexanizmini izah edir Kitabin esas ideyasi ondan ibaretdir ki pislik yalniz az sayda psixopat ve ya exlaqi pozulmus ferdlerin deyil hem de normal ve siravi insanlarin davranisindan qaynaqlana biler eger onlari bu cur hereketlere sovq eden sosial ve institusional muhit varsa Kitab uc esas hisseden ibaretdir Eksperimentin detallarinin teqdimati Stenford hebsxana eksperimentinin gedisi neticeleri ve muellifin sexsi refleksiyasi Tarixi ve muasir hadiselerin analizi isgenceler kimi real heyatda bas vermis hadiselerle eksperiment neticeleri arasinda paraleller Fealiyyete cagiris ve profilaktika Sistemli serin qarsisini almaq ucun ferdi ve ictimai tesebbusler Tenqidi span Kitab bir cox psixoloq ve etik serhci terefinden yuksek qiymetlendirilmisdir Bezi tenqidciler ise hesab edirler ki Zimbardonun teqdimati bezen dramatik elementlere meyillidir ve etik aspektler tam edaletli teqdim olunmayib Bununla bele Lusifer effekti insan tebietinin qaranliq tereflerini anlamaga calisan eserler arasinda klassik sayilir Hemcinin bax span Stenford hebsxana eksperimenti Filip Zimbardo Sosial psixologiyaIstinadlar span William James Book Award Past Recipients American Psychological Association Div 1 Society for General Psychology 23 iyun 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 20 iyun 2018 Wheeler Stuart Only obeying orders The Spectator London 304 9325 5 may 2007 60 61 ISSN 0038 6952 Istifade tarixi 24 iyun 2018 Levine Robert The Evil That Men Do Scientists Bookshelf American Scientist Sigma Xi The Scientific Research Honor Society 95 5 sentyabr oktyabr 2007 440 442 doi 10 1511 2007 67 440 ISSN 0003 0996 JSTOR 27859031 McDermott Rose Reviewed Work The Lucifer Effect Understanding How Good People Turn Evil by Philip Zimbardo Book Reviews Political Psychology International Society of Political Psychology 28 5 oktyabr 2007 644 646 doi 10 1111 j 1467 9221 2007 00597 x JSTOR 20447077 Manso Pinto Juan Zimbardo P G 2007 The Lucifer Effect Understanding how good people turn evil Revista Latinoamericana de Psicologia Spanish Fundacion Universitaria Konrad Lorenz 40 1 Winter 2008 184 En suma aun cuando El Efecto Lucifer esta escrito en ingles su lenguaje sencillo y coloquial facilita su lectura Un aspecto notable del texto es la amplia y actualizada cantidad de citas y referencias que apoyan cada uno de sus capitulos Podria decirse que el Efecto Lucifer mas que un libro constituye todo un manual de psicologia social sobre el mal En este sentido su lectura habra de resultar util tanto para academicos estudiantes y profesionales de la psicologia como para profesionales de otras ciencias sociales Esperamos El Efecto Lucifer sea prontamente traducido al espanol Cockrell Cathy Professor Emerita Christina Maslach recalls famous prison study now a movie Berkeley Department of Psychology 8 iyul 2015 4 oktyabr 2023 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 21 iyun 2018 Staub Ervin Evil Understanding Bad Situations and Systems But Also Personality and Group Dynamics PDF PsycCRITIQUES American Psychological Association 52 32 8 avqust 2007 Article 1 doi 10 1037 a0008992 ISSN 1554 0138 Istifade tarixi 21 iyun 2018 Center for the History of Psychology vasitesile Krueger Joachim I Lucifer s Last Laugh The Devil Is in the Details PDF American Journal of Psychology University of Illinois Press 121 2 Summer 2008 335 341 doi 10 2307 20445466 JSTOR 20445466 Istifade tarixi 12 iyun 2018 Holloway Richard Exploration of evil proves a punishing exercise for readers Book review The Lucifer Effect How Good People Turn Evil Scotland on Sunday Edinburgh Scotland Johnston Publishing Ltd 1 aprel 2007 Best Sellers April 22 2007 The New York Times 22 aprel 2007 21 iyun 2018 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 21 iyun 2018 The New York Times Best Seller List PDF Hawes Publications 22 aprel 2007 Istifade tarixi 21 iyun 2018 Philip Zimbardo The Psychology of Evil TED Talk fevral 2008 6 sentyabr 2019 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 24 iyun 2018 Elave edebiyyat span Sunstein Cass R The Thin Line The New Republic 236 cild no 16 21 may 2007 51 55 ISSN 0028 6583 Istifade tarixi 24 iyun 2018 Xarici kecidler span lucifereffect com resmi sayti prisonexp org book resmi sayti penguinrandomhouse com books 195908 the lucifer effect by philip zimbardo resmi sayti Tematik saytlarLibraryThingNormativ yoxlamaVIAF 316679303 WorldCat VIAF 316679303 Kateqoriyalar Elifba sirasina gore kitablarRandom House kitablari
