Azərbaycanca
Deutsch
日本語
Lietuvos
සිංහල
Türkçe
Українська
United State
| Sosiolinqvistika |
|---|
| Əsas anlayışlar |
| Təhsil sahələri |
| İnsanlar |
 |
| Əlaqədar sahələr |
| |
Kod dəyişdirmə — çoxdilli danışanların ünsiyyət zamanı bir dildən digərinə keçid etməsi prosesidir. Bu fenomen, eyni söhbət və ya cümlə daxilində iki və ya daha çox dilin istifadəsini əhatə edir. Kod dəyişdirmə, xüsusilə çoxdilli icmalarda geniş yayılmışdır və dilçilik, sosiolinqvistika və psixolinqvistika sahələrində əhəmiyyətli tədqiqat mövzusu olmuşdur.
Növləri
| ]Kod dəyişdirmənin növlərinə intrasintaktik keçid, cümlələrarası keçid, etiket dəyişdirmə daxildir. İntrasintaktik keçid dedikdə eyni cümlə və ya ifadə daxilində dillər arasında keçid nəzərdə tutulur. Bu növ kod dəyişdirmə, danışanın hər iki dildə yüksək səviyyədə səlisliyini göstərir. Cümlələrarası keçid bir cümlədən digərinə keçərkən dil dəyişdirilir. Məsələn, bir cümlə Azərbaycan dilində, növbəti isə ingilis dilində ifadə edilə bilər. Etiket dəyişdirmədə isə bir dilin cümləsinə digər dildən qısa ifadə və ya etiket əlavə edilir. Məsələn, "Bu gün hava çox gözəldir, isn't it?"
Səbəbləri
| ]Danışanlar, müəyyən bir sosial qrupa aid olduqlarını göstərmək və ya müəyyən bir şəxsiyyəti vurğulamaq üçün kod dəyişdirmədən istifadə edə bilərlər. Müəyyən mövzuların müzakirəsi zamanı, xüsusilə texniki və ya spesifik sahələrdə, danışanlar daha uyğun terminologiyaya malik olan dilə keçə bilərlər. Bəzi ifadələrin bir dildə daha asan və ya qısa olması səbəbindən kod dəyişdirmə ünsiyyəti sürətləndirə bilər. Müəyyən hiss və ya emosiyaları daha güclü ifadə etmək üçün danışanlar digər dilə keçə bilərlər. Azərbaycan, zəngin dil və mədəni müxtəlifliyə malik bir ölkədir. Burada Azərbaycan dili ilə yanaşı, rus və ingilis dilləri də geniş istifadə olunur. Xüsusilə gənclər arasında gündəlik ünsiyyətdə kod dəyişdirmə halları müşahidə edilir. Məsələn, bir şəxs Azərbaycan dilində danışarkən, müəyyən ifadələri rus və ya ingilis dilində istifadə edə bilər.
Tədqiqi
| ]Kod dəyişdirmə, dilçilik tədqiqatlarında mühüm yer tutur. Onun öyrənilməsi, dilin sosial funksiyaları, ikidillilik və çoxdillilik haqqında dəyərli məlumatlar verir. Məsələn, kod dəyişdirmənin sosial şəxsiyyətin qurulmasında, güc dinamikasında və mədəni mənsubiyyətin ifadəsindəki rolu tədqiqatçılar tərəfindən araşdırılmışdır. Kod dəyişdirmə, çoxdilli cəmiyyətlərdə təbii və geniş yayılmış bir ünsiyyət vasitəsidir. Bu, danışanların dil bacarıqlarını, sosial şəxsiyyətlərini və ünsiyyət strategiyalarını əks etdirir. Kod dəyişdirmənin tədqiqi, dilin sosial və psixoloji aspektlərini anlamağa kömək edir və dilçilik elminə mühüm töhfələr verir.
Həmçinin bax
| ]İstinadlar
| ]- “Code-switching, N.” Oxford English Dictionary, Oxford UP, July 2023. DOI:10.1093/OED/9205364123
- "SUPPLEMENT TO INTERNATIONAL JOURNAL OF AMERICAN LINGUISTICS" Vol. 19, No. 2, April 1953 INDIANA UNIVERSITY PUBLICATIONS in ANTHROPOLOGY AND LINGUISTICS, MEMOIR 8, of the INTERNATIONAL JOURNAL OF AMERICAN LINGUISTICS. "RESULTS OF THE CONFERENCE OF ANTHROPOLOGISTS AND LINGUISTS" | Claude Levi-Strauss, Roman Jakobson, C. F. Voegelin, and Thomas A. Sebeok| https://archive.org/details/resultsofconfere00levi/mode/2up?q=code-switching
- Brice, A.; Brice, R. Language development: Monolingual and bilingual acquisition. Old Tappan, NJ: Merrill/Prentice Hall. 2009.
- Clyne, Michael. Constraints on code-switching: how universal are they? // Li Wei (redaktor). The Bilingualism Reader. Routledge. 2000. ISBN .
- Genesee, Fred. Early bilingual language development: one language or two? // Li Wei (redaktor). The Bilingualism Reader. Routledge. 2000.
- Demby, Gene. "How Code-Switching Explains The World". 3 aprel 2013. 12 fevral 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 sentyabr 2016.
- DeBose, Charles. Codeswitching: Black English and Standard English in the African-American linguistic repertoire // Eastman, Carol (redaktor). Codeswitching. Journal of Multilingual and Multicultural Development. 13. Clevedon: Multilingual Matters. 1992. 157–167. doi:10.1080/01434632.1992.9994489. ISBN .
- Kanngieser, Anja. "A sonic geography of voice: Towards an affective politics". Progress in Human Geography. 36 (3). 2012: 336–353. doi:10.1177/0309132511423969.
- Crystal, David. The Cambridge encyclopedia of language (3rd). Cambridge: Cambridge University Press. 2010. 374–375. ISBN . OCLC 499073732.
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya source source source source source source source source Sarah Geronimo ve musahibe veren ingilis ve Filipino dili arasinda kod kecidi source source source source source track track Maya Diab Ingilis ve Livan Erebce arasinda cumlenin ortasinda kod kecidleriSosiolinqvistikaEsas anlayislarKod deyisdirme Dil deyisikliyi Dil ideologiyasi Dil planlamasi CoxdillilikTehsil saheleriVurgu dialekt Makaron dili Diskurs tehlili Praqmatika Picin SoramimiInsanlarElaqedar sahelerTetbiqi dilcilik Linqvistik antropologiya Dil sosiologiyasiKateqoriyabr Kod deyisdirme coxdilli danisanlarin unsiyyet zamani bir dilden digerine kecid etmesi prosesidir Bu fenomen eyni sohbet ve ya cumle daxilinde iki ve ya daha cox dilin istifadesini ehate edir Kod deyisdirme xususile coxdilli icmalarda genis yayilmisdir ve dilcilik sosiolinqvistika ve psixolinqvistika sahelerinde ehemiyyetli tedqiqat movzusu olmusdur Novleri span Kod deyisdirmenin novlerine intrasintaktik kecid cumlelerarasi kecid etiket deyisdirme daxildir Intrasintaktik kecid dedikde eyni cumle ve ya ifade daxilinde diller arasinda kecid nezerde tutulur Bu nov kod deyisdirme danisanin her iki dilde yuksek seviyyede selisliyini gosterir Cumlelerarasi kecid bir cumleden digerine kecerken dil deyisdirilir Meselen bir cumle Azerbaycan dilinde novbeti ise ingilis dilinde ifade edile biler Etiket deyisdirmede ise bir dilin cumlesine diger dilden qisa ifade ve ya etiket elave edilir Meselen Bu gun hava cox gozeldir isn t it Sebebleri span Danisanlar mueyyen bir sosial qrupa aid olduqlarini gostermek ve ya mueyyen bir sexsiyyeti vurgulamaq ucun kod deyisdirmeden istifade ede bilerler Mueyyen movzularin muzakiresi zamani xususile texniki ve ya spesifik sahelerde danisanlar daha uygun terminologiyaya malik olan dile kece bilerler Bezi ifadelerin bir dilde daha asan ve ya qisa olmasi sebebinden kod deyisdirme unsiyyeti suretlendire biler Mueyyen hiss ve ya emosiyalari daha guclu ifade etmek ucun danisanlar diger dile kece bilerler Azerbaycan zengin dil ve medeni muxtelifliye malik bir olkedir Burada Azerbaycan dili ile yanasi rus ve ingilis dilleri de genis istifade olunur Xususile gencler arasinda gundelik unsiyyetde kod deyisdirme hallari musahide edilir Meselen bir sexs Azerbaycan dilinde danisarken mueyyen ifadeleri rus ve ya ingilis dilinde istifade ede biler Tedqiqi span Kod deyisdirme dilcilik tedqiqatlarinda muhum yer tutur Onun oyrenilmesi dilin sosial funksiyalari ikidillilik ve coxdillilik haqqinda deyerli melumatlar verir Meselen kod deyisdirmenin sosial sexsiyyetin qurulmasinda guc dinamikasinda ve medeni mensubiyyetin ifadesindeki rolu tedqiqatcilar terefinden arasdirilmisdir Kod deyisdirme coxdilli cemiyyetlerde tebii ve genis yayilmis bir unsiyyet vasitesidir Bu danisanlarin dil bacariqlarini sosial sexsiyyetlerini ve unsiyyet strategiyalarini eks etdirir Kod deyisdirmenin tedqiqi dilin sosial ve psixoloji aspektlerini anlamaga komek edir ve dilcilik elmine muhum tohfeler verir Hemcinin bax span Qarisiq dilIstinadlar span Code switching N Oxford English Dictionary Oxford UP July 2023 DOI 10 1093 OED 9205364123 SUPPLEMENT TO INTERNATIONAL JOURNAL OF AMERICAN LINGUISTICS Vol 19 No 2 April 1953 INDIANA UNIVERSITY PUBLICATIONS in ANTHROPOLOGY AND LINGUISTICS MEMOIR 8 of the INTERNATIONAL JOURNAL OF AMERICAN LINGUISTICS RESULTS OF THE CONFERENCE OF ANTHROPOLOGISTS AND LINGUISTS Claude Levi Strauss Roman Jakobson C F Voegelin and Thomas A Sebeok https archive org details resultsofconfere00levi mode 2up q code switching Brice A Brice R Language development Monolingual and bilingual acquisition Old Tappan NJ Merrill Prentice Hall 2009 Clyne Michael Constraints on code switching how universal are they Li Wei redaktor The Bilingualism Reader Routledge 2000 ISBN 9780415213356 Genesee Fred Early bilingual language development one language or two Li Wei redaktor The Bilingualism Reader Routledge 2000 Demby Gene How Code Switching Explains The World 3 aprel 2013 12 fevral 2020 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 20 sentyabr 2016 DeBose Charles Codeswitching Black English and Standard English in the African American linguistic repertoire Eastman Carol redaktor Codeswitching Journal of Multilingual and Multicultural Development 13 Clevedon Multilingual Matters 1992 157 167 doi 10 1080 01434632 1992 9994489 ISBN 978 1 85359 167 9 Kanngieser Anja A sonic geography of voice Towards an affective politics Progress in Human Geography 36 3 2012 336 353 doi 10 1177 0309132511423969 Crystal David The Cambridge encyclopedia of language 3rd Cambridge Cambridge University Press 2010 374 375 ISBN 978 0 521 51698 3 OCLC 499073732 Kateqoriya Sosiolinqvistika