Avropada İslam terrorizmi 20-ci əsrin sonlarından etibarən İslam Dövləti (İŞİD) və ya Əl-Qaidə, eləcə də islamçı tək qurdlar tərəfindən həyata keçirilir. Aİ-nin illik Terrorizm Vəziyyəti və Trend hesabatını (TE-SAT) açıqlayan Europol, 2006-2010-cu illərdə "islamçı terrorizm", 2011-2014-cü illərdə "dini ruhlandıran terrorizm" ifadəsini işlədib və 2015-ci ildən "cihadçı terrorizm"dən istifadə edib.[1][a] Europol cihadçılığı "ənənəvi İslam anlayışlarını istismar edən zorakı ideologiya" kimi təyin edir.
2000-ci illərin əvvəllərində İslam terror fəaliyyətinin əksəriyyəti Əl-Qaidə ilə əlaqəli idi və planlar koordinasiyalı partlayışlar həyata keçirən qrupları cəlb etməyə meylli idi. Bu dövrün ən ölümcül hücumları 2004-cü ildə 193 mülki şəxsin ölümü ilə nəticələnən Madrid qatar partlayışları (Avropada ən ölümcül islamçı hücumu) və 7 iyul 2005-ci ildə 52 nəfərin ölümü ilə nəticələnən London partlayışları idi.
2014-cü ildən sonra Avropada İslam terror hadisələrinin sayı artmışdır. [2][3][4] 2014-16-cı illərdə Avropada İslam terror hücumları nəticəsində ölənlərin sayı bütün əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox olub və hər il daha da yüksək hücum planları qeydə alınıb. [5] Bu terror fəaliyyətini planlayanların çoxu İŞİD-dən ilhamlanıb [6] və bir çox Avropa dövlətləri ona qarşı hərbi müdaxilədə müəyyən qədər iştirak ediblər. Bir sıra sui-qəsdlər Avropa miqrant böhranı zamanı[7][8]sığınacaq axtaran şəxs kimi Avropaya daxil olmuş və ya yenidən daxil olmuş insanları əhatə edirdi və bəzi təcavüzkarlar Suriya Vətəndaş Müharibəsində döyüşdükdən sonra Avropaya qayıtmışdılar. 2014-cü ilin mayında baş verən Belçikanın Yəhudi Muzeyindəki atışma Suriya müharibəsindən qayıdan bir adamın Avropada ilk hücumu olub.
Avropada daha əvvəl İslami terror aktlarının əksəriyyəti qruplar və bombalarla həyata keçirildiyi halda, 2014-cü ildən bəri əksər hücumlar silah, bıçaq və maşınlardan istifadə edən şəxslər tərəfindən həyata keçirilib. [9] Diqqətəlayiq bir istisna, dövrün ən ölümcül hücumlarından ikisini həyata keçirən Brüssel həbsxanasıdır .
Bu dövrün ən ölümcül hücumları 2015-ci ilin noyabrında Paris hücumları (130 ölü), 2016-cı ilin iyulunda Nitsa yük maşını hücumu (86 ölü), 2016-cı ilin iyununda Atatürk Hava Limanında baş verən hücum (45 ölü), 2016-cı ilin martında Brüssel partlayışları (32 ölü), və 2017-ci ilin mayında Mançester Arenada baş verən partlayış (22 nəfər həlak olub) hadisələridir. Bu hücumlar və təhdidlər Fransada Sentinelle Əməliyyatı, Belçikada Vigilant Guardian və Brüssel əməliyyatı və Birləşmiş Krallıqda Temperer əməliyyatı kimi böyük təhlükəsizlik əməliyyatlarına və planlarına səbəb olub.
Tərif
redaktə | vikimətni redaktə et]Europol tərəfindən 2020 TE-SAT cihadçılığı "ənənəvi İslam anlayışlarını istismar edən zorakı ideologiya" kimi təsvir edir. [10] Cihadçılar bunu “cəhd” və ya “səy” mənasını verən cihad anlayışından istifadə etməklə izah edirlər, lakin eyni zamanda dini cəhətdən icazə verilən müharibəyə də istinad edə bilərlər və yalnız İslam qanunlarının şərhləri ilə idarə olunan İslam dövləti yaratmağı hədəfləyirlər. Hesabat cihadçılığı sələfiliyin zorakı alt cərəyanı kimi təsvir edir, eyni zamanda sələfiliyin digər alt cərəyanlarının daha sakit olduğunu qeyd edir. Cihadçılığın iki əsas nümayəndəsi Əl-Qaidə və İŞİD-dir.
Ümumi baxış
redaktə | vikimətni redaktə et]| İl | Hücumlar [b] | Ölümlər [c] |
|---|---|---|
| 2006 | 1 | Məlumat verilməyib |
| 2007 | 4 | Məlumat verilməyib |
| 2008 | 0 | Məlumat verilməyib |
| 2009 | 1 | Məlumat verilməyib |
| 2010 | 3 | Məlumat verilməyib |
| 2011 | 0 | Məlumat verilməyib |
| 2012 | 6 | 8 |
| 2013 | 0 | 1 |
| 2014 | 2 | 4 |
| 2015 | 17 | 150 |
| 2016 | 13 | 135 |
| 2017 | 33 | 62 |
| 2018 | 24 | 13 |
| 2019 | 21 | 10 |
| 2020 | 14 | 12 |
Həmçinin bax
redaktə | vikimətni redaktə et]- Terrorizm
Qeydlər
redaktə | vikimətni redaktə et]- Bu müvafiq olaraq 2007-2011, 2012-2015 və 2016 və sonrakı illərdə dərc edilmiş hesabatlardır. TE-SAT adındakı il onun buraxıldığı ildir, və bu bəhs olunan hadisələrin baş verdiyi ildən sonrakı ildir.
- uğursuz, iflasa uğradı və tamamlandı
- hücumçular daxil deyil
İstinadlar
redaktə | vikimətni redaktə et]- "EU Terrorism Situation & Trend Report (Te-Sat)". Europol (ingilis). 18 noyabr 2021 tarixində . İstifadə tarixi: 28 iyun 2020.
- Emmanuel Guerisoli. "The New-Old Terror Wave in Europe" 2021-12-21 at the Wayback Machine. Public Seminar. 13 September 2017. Quote: "Europe is currently in a new expansionist phase of this latest cycle of terror. [...] The Brussels Jewish Museum attack in May 2014 is the first incident of this new expansive phase".
- Maria do Céu Pinto Arena. Islamic Terrorism in the West and International Migrations: The 'Far' or 'Near' Enemy Within? 2022-08-08 at the Wayback Machine. Robert Schuman Centre for Advanced Studies, May 2017. p.15.
- "Deaths from terrorism in Europe have spiked since 2014" 2022-08-19 at the Wayback Machine. The Irish Times. 16 June 2017.
- Petter Nesser, Anne Stenersen and Emilie Oftedal. "Jihadi Terrorism in Europe: The IS-Effect" 2022-05-20 at the Wayback Machine. Perspectives on Terrorism, volume 10, issue 6. December 2016. pp.3–4
- Seamus Hughes. "Allies Under Attack: The Terrorist Threat to Europe" 2022-08-23 at the Wayback Machine. Program on Extremism – George Washington University. 27 June 2017.
- Maria do Céu Pinto Arena. Islamic Terrorism in the West and International Migrations: The 'Far' or 'Near' Enemy Within?. Robert Schuman Centre for Advanced Studies, May 2017. pp.15, 20
- "Vurdering af terrortruslen mod Danmark". pet.dk. Danish Security and Intelligence Service. yanvar 2018. səh. 5. 7 mart 2022 tarixində . İstifadə tarixi: 19 avqust 2022.
Gerningsmændene til angreb i Europa har i mange tilfælde været kendt af sikkerhedsmyndighederne i forvejen for at nære sympati for militant islamisme. Der har også været tilfælde, hvor personer gennemgik en meget hurtig radikalisering eller har haft psykiske eller andre personlige problemer. Siden efteråret 2015 har en række personer indrejst med flygtningestrømmen været involveret i angreb, herunder afviste asylansøgere.
- Petter Nesser, Anne Stenersen and Emilie Oftedal. "Jihadi Terrorism in Europe: The IS-Effect" 2022-05-20 at the Wayback Machine. Perspectives on Terrorism, volume 10, issue 6. December 2016. pp.12–13
- (ingilis). (#cite_web_url)
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya 2015 ci ilin yanvarinda Ile de Fransa hucumlarinda helak olanlarin xatiresine abide Avropada Islam terrorizmi 20 ci esrin sonlarindan etibaren Islam Dovleti ISID ve ya El Qaide elece de islamci tek qurdlar terefinden heyata kecirilir AI nin illik Terrorizm Veziyyeti ve Trend hesabatini TE SAT aciqlayan Europol 2006 2010 cu illerde islamci terrorizm 2011 2014 cu illerde dini ruhlandiran terrorizm ifadesini isledib ve 2015 ci ilden cihadci terrorizm den istifade edib 1 a Europol cihadciligi enenevi Islam anlayislarini istismar eden zoraki ideologiya kimi teyin edir 2000 ci illerin evvellerinde Islam terror fealiyyetinin ekseriyyeti El Qaide ile elaqeli idi ve planlar koordinasiyali partlayislar heyata keciren qruplari celb etmeye meylli idi Bu dovrun en olumcul hucumlari 2004 cu ilde 193 mulki sexsin olumu ile neticelenen Madrid qatar partlayislari Avropada en olumcul islamci hucumu ve 7 iyul 2005 ci ilde 52 neferin olumu ile neticelenen London partlayislari idi 2014 cu ilden sonra Avropada Islam terror hadiselerinin sayi artmisdir 2 3 4 2014 16 ci illerde Avropada Islam terror hucumlari neticesinde olenlerin sayi butun evvelki illerle muqayisede daha cox olub ve her il daha da yuksek hucum planlari qeyde alinib 5 Bu terror fealiyyetini planlayanlarin coxu ISID den ilhamlanib 6 ve bir cox Avropa dovletleri ona qarsi herbi mudaxilede mueyyen qeder istirak edibler Bir sira sui qesdler Avropa miqrant bohrani zamani 7 8 siginacaq axtaran sexs kimi Avropaya daxil olmus ve ya yeniden daxil olmus insanlari ehate edirdi ve bezi tecavuzkarlar Suriya Vetendas Muharibesinde doyusdukden sonra Avropaya qayitmisdilar 2014 cu ilin mayinda bas veren Belcikanin Yehudi Muzeyindeki atisma Suriya muharibesinden qayidan bir adamin Avropada ilk hucumu olub Avropada daha evvel Islami terror aktlarinin ekseriyyeti qruplar ve bombalarla heyata kecirildiyi halda 2014 cu ilden beri ekser hucumlar silah bicaq ve masinlardan istifade eden sexsler terefinden heyata kecirilib 9 Diqqetelayiq bir istisna dovrun en olumcul hucumlarindan ikisini heyata keciren Brussel hebsxanasidir Bu dovrun en olumcul hucumlari 2015 ci ilin noyabrinda Paris hucumlari 130 olu 2016 ci ilin iyulunda Nitsa yuk masini hucumu 86 olu 2016 ci ilin iyununda Ataturk Hava Limaninda bas veren hucum 45 olu 2016 ci ilin martinda Brussel partlayislari 32 olu ve 2017 ci ilin mayinda Mancester Arenada bas veren partlayis 22 nefer helak olub hadiseleridir Bu hucumlar ve tehdidler Fransada Sentinelle Emeliyyati Belcikada Vigilant Guardian ve Brussel emeliyyati ve Birlesmis Kralliqda Temperer emeliyyati kimi boyuk tehlukesizlik emeliyyatlarina ve planlarina sebeb olub Terifredakte vikimetni redakte et span Europol terefinden 2020 TE SAT cihadciligi enenevi Islam anlayislarini istismar eden zoraki ideologiya kimi tesvir edir 10 Cihadcilar bunu cehd ve ya sey menasini veren cihad anlayisindan istifade etmekle izah edirler lakin eyni zamanda dini cehetden icaze verilen muharibeye de istinad ede bilerler ve yalniz Islam qanunlarinin serhleri ile idare olunan Islam dovleti yaratmagi hedefleyirler Hesabat cihadciligi selefiliyin zoraki alt cereyani kimi tesvir edir eyni zamanda selefiliyin diger alt cereyanlarinin daha sakit oldugunu qeyd edir Cihadciligin iki esas numayendesi El Qaide ve ISID dir Umumi baxisredakte vikimetni redakte et span Avropa Ittifaqinda islamci terrorizmi Il Hucumlar b Olumler c 2006 1 Melumat verilmeyib2007 4 Melumat verilmeyib2008 0 Melumat verilmeyib2009 1 Melumat verilmeyib2010 3 Melumat verilmeyib2011 0 Melumat verilmeyib2012 6 82013 0 12014 2 42015 17 1502016 13 1352017 33 622018 24 132019 21 102020 14 12Hemcinin baxredakte vikimetni redakte et span TerrorizmQeydlerredakte vikimetni redakte et span Bu muvafiq olaraq 2007 2011 2012 2015 ve 2016 ve sonraki illerde derc edilmis hesabatlardir TE SAT adindaki il onun buraxildigi ildir ve bu behs olunan hadiselerin bas verdiyi ilden sonraki ildir ugursuz iflasa ugradi ve tamamlandi hucumcular daxil deyilIstinadlarredakte vikimetni redakte et span EU Terrorism Situation amp Trend Report Te Sat Europol ingilis 18 noyabr 2021 tarixinde Istifade tarixi 28 iyun 2020 Emmanuel Guerisoli The New Old Terror Wave in Europe 2021 12 21 at the Wayback Machine Public Seminar 13 September 2017 Quote Europe is currently in a new expansionist phase of this latest cycle of terror The Brussels Jewish Museum attack in May 2014 is the first incident of this new expansive phase Maria do Ceu Pinto Arena Islamic Terrorism in the West and International Migrations The Far or Near Enemy Within 2022 08 08 at the Wayback Machine Robert Schuman Centre for Advanced Studies May 2017 p 15 Deaths from terrorism in Europe have spiked since 2014 2022 08 19 at the Wayback Machine The Irish Times 16 June 2017 Petter Nesser Anne Stenersen and Emilie Oftedal Jihadi Terrorism in Europe The IS Effect 2022 05 20 at the Wayback Machine Perspectives on Terrorism volume 10 issue 6 December 2016 pp 3 4 Seamus Hughes Allies Under Attack The Terrorist Threat to Europe 2022 08 23 at the Wayback Machine Program on Extremism George Washington University 27 June 2017 Maria do Ceu Pinto Arena Islamic Terrorism in the West and International Migrations The Far or Near Enemy Within Robert Schuman Centre for Advanced Studies May 2017 pp 15 20 Vurdering af terrortruslen mod Danmark pet dk Danish Security and Intelligence Service yanvar 2018 seh 5 7 mart 2022 tarixinde Istifade tarixi 19 avqust 2022 Gerningsmaendene til angreb i Europa har i mange tilfaelde vaeret kendt af sikkerhedsmyndighederne i forvejen for at naere sympati for militant islamisme Der har ogsa vaeret tilfaelde hvor personer gennemgik en meget hurtig radikalisering eller har haft psykiske eller andre personlige problemer Siden efteraret 2015 har en raekke personer indrejst med flygtningestrommen vaeret involveret i angreb herunder afviste asylansogere Petter Nesser Anne Stenersen and Emilie Oftedal Jihadi Terrorism in Europe The IS Effect 2022 05 20 at the Wayback Machine Perspectives on Terrorism volume 10 issue 6 December 2016 pp 12 13 ingilis cite web url Kateqoriyalar 2017 ci ilde terrorizm2016 ci ilde terrorizm2010 cu illerde Avropa
