| Yalova Atatürk köşkü | |
|---|---|
| türk. Yalova Atatürk Köşkü | |
| |
| |
| Əsası qoyulub | 1929 |
| Açılış tarixi | 1981 |
| Mövzu | tarix muzeyi |
| Ölkə | |
| Yerləşir | Yalova |
| Ünvan | Termal ilçəsi |
| Kolleksiyası | Atatürkün əşya və yazıları |
| 40°36′13″ şm. e. 29°10′28″ ş. u.HGYO | |
| Yalova Atatürk Köşkü - Milli Saraylar | |

Yalova Atatürk köşkü (türk. Yalova Atatürk Köşkü) — 1929-cu ildə Mustafa Kamal Atatürkün sifarişi ilə Yalovadan 12 kilometr cənubda, Termal ilçəsində tikilmiş iki mərtəbəli köşk.
Tarixi
redaktə | vikimətni redaktə et]Roma və Bizans dövrlərinə gedib çıxan tarixi və müalicəvi suları ilə tanınan Yalova termalı, Osmanlı imperiyasının sonlarında diqqəti cəlb etmiş, burada kiçik tikinti və təmir işləri aparılmışdır. Müalicəvi təbii bulaqları və yaşıllığı ilə Yalova və Termal Atatürkün heyran olduğu ərazilərdən idi.
Yalovaya olan sevgisi ilə tanınan Mustafa Kamal Atatürk əvvəlcə Baltacı fermasındakı malikanədə, sonra isə Millət fermasındakı malikanədə qalıb. 1929-cu ildə Mustafa Kamal və dostları İran şahı Rza şah Pəhləvini qəbul etmək üçün Termaldakı malikanənin bu gün yerləşdiyi yeri seçiblər. Tikintisi 38 günə başa çatan malikanə 1929-cu ilin yayında tamamlanaraq Prezidentin xidmətinə verildi.
Pavilyondakı mebellərin əksəriyyəti Dolmabağça sarayından gətirilib. İstifadə olunan xalçalar Hereke xalça fabrikinə, çinlər isə Yıldız porselənə aiddir.
Türkiyə Respublikasının siyasi və sosial quruluşuna təsir edən Çoxpartiyalı sistemə keçid, Yerli Məhsullar Həftəsi, Türk Tarix Qurumu və Türk Dil Qurumunun yaradılması və Quranın türk dilinə tərcüməsi səyləri kimi dövrün bir çox mühüm qərarları Yalovadakı Atatürk Köşkündə qəbul edilib.
Köşk 1981-ci ilə qədər Prezident iqamətgahı kimi xidmət etmişdir. Həmin il Prezident Kənan Əvrən onun təmiri və bərpası üçün əmr vermiş, il ərzində təmir işləri başa çatdıqdan sonra, köşk rəsmi iqamətgah olduğu dövrdən qalma mebelləri ilə birlikdə muzey kimi ictimaiyyətə açılmışdır.
Memarlıq xüsusiyyətləri
redaktə | vikimətni redaktə et]Cümhuriyyət dövründən qalma türk memarlığının ilk nümunələrindən biri olan bu iki mərtəbəli taxta tikili 245 kvadrat metr sahəni əhatə edir. Konstruksiyada 3 qəbul zalı, vanna otağı, yataq otağı və iş otaqları da daxil olmaqla ümumilikdə 11 otaq var. Taxta konstruksiyasına görə, daxili mətbəxi yoxdur. Köşkün rəsmi yaşayış yeri kimi istifadə edildiyi dövrdə yeməklər köşkün xaricində qurulmuş müvəqqəti mətbəxlərdə hazırlanır və hazırlanmış yeməklər köşkə gətirilirdi. Daha sonra qablar binanın zirzəmisindəki qabyuyulan yerdə yuyulurdu.
Köşkdən yalnız yay aylarında istifadə olunduğundan istilik sistemi yox idi. Birinci mərtəbənin girişindəki qəbul zalında Nurəddin Niyazinin "Qurğuşunlu hamam və qadınlar" adlı rəsmi, Almaniya istehsalı olan piano, Yapon vazaları və Misir heroqlif yazıları ilə bəzədilmiş mis və qara ağacdan hazırlanmış buxur vardır. Girişin solundakı zal həmçinin iclas otağı kimi də istifadə olunurdu. İclas otağının içərisində masa və maral dərisindən hazırlanmış stullarla yanaşı, bilyard masası, Atatürkə hədiyyə edilmiş Fransa istehsalı piano və Atatürkə məxsus Amerika istehsalı RMC markalı radio da var.
Köşkün xaricində, qədim tunel və qurbangahın qarşısında yerləşən köhnə taxta kinoteatr binası bərpa edilərək kinoteatr-kafeterya kimi yenidən istifadəyə verilib. Gündüzlər kafeterya kimi xidmət göstərən iki mərtəbəli binada axşamlar isə filmlər nümayiş olunur. Köçkə çox yaxın yerləşən taxta bina, Sultan II Əbdülhəmidin hakimiyyəti dövründə istirahət köşkü kimi inşa edilmiş və Cümhuriyyət dövründə Yaveran köşkü kimi istifadə edilmişdir. Yenidənqurma işlərindən sonra Yaveran köşkü qonaq evi kimi fəaliyyət göstərməyə başladı.
İstinadlar
redaktə | vikimətni redaktə et]- "Yalova - Atatürk Köşkü Müzesi" (türk). Türk Ayyıldız. 4 fevral 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 sentyabr 2011.
- "Yalova Atatürk Mansion". Milli Saraylar. 11 noyabr 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 sentyabr 2011.
- "Yalova". Guleta.com. İstifadə tarixi: 11 sentyabr 2011.|
- "Termal Atatürk Köşkü". 21 Temmuz 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 Temmuz 2015.
- "YALOVA ATATÜRK KÖŞKLERİ". 21 Haziran 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 Temmuz 2015.
Xarici keçidlər
redaktə | vikimətni redaktə et]wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
40 36 13 sm e 29 10 28 s u H G Y O Vikipediya azad ensiklopediya Yalova Ataturk koskuturk Yalova Ataturk KoskuEsasi qoyulub 1929Acilis tarixi 1981Movzu tarix muzeyiOlke TurkiyeYerlesir YalovaUnvan Termal ilcesiKolleksiyasi Ataturkun esya ve yazilari40 36 13 sm e 29 10 28 s u H G Y OYalova Ataturk Kosku Milli Saraylar Vikianbarda elaqeli mediafayllarQazi Mustafa Kamal Eli Fethi Okyar ve Okyarin qizi Azad Cumhuriyyet Partiyasinin yaradilmasini muzakire etdikleri gorusden 13 avqust 1930 Yalova Ataturk kosku turk Yalova Ataturk Kosku 1929 cu ilde Mustafa Kamal Ataturkun sifarisi ile Yalovadan 12 kilometr cenubda Termal ilcesinde tikilmis iki mertebeli kosk Tarixiredakte vikimetni redakte et span Roma ve Bizans dovrlerine gedib cixan tarixi ve mualicevi sulari ile taninan Yalova termali Osmanli imperiyasinin sonlarinda diqqeti celb etmis burada kicik tikinti ve temir isleri aparilmisdir Mualicevi tebii bulaqlari ve yasilligi ile Yalova ve Termal Ataturkun heyran oldugu erazilerden idi Yalovaya olan sevgisi ile taninan Mustafa Kamal Ataturk evvelce Baltaci fermasindaki malikanede sonra ise Millet fermasindaki malikanede qalib 1929 cu ilde Mustafa Kamal ve dostlari Iran sahi Rza sah Pehlevini qebul etmek ucun Termaldaki malikanenin bu gun yerlesdiyi yeri secibler Tikintisi 38 gune basa catan malikane 1929 cu ilin yayinda tamamlanaraq Prezidentin xidmetine verildi Pavilyondaki mebellerin ekseriyyeti Dolmabagca sarayindan getirilib Istifade olunan xalcalar Hereke xalca fabrikine cinler ise Yildiz porselene aiddir Turkiye Respublikasinin siyasi ve sosial qurulusuna tesir eden Coxpartiyali sisteme kecid Yerli Mehsullar Heftesi Turk Tarix Qurumu ve Turk Dil Qurumunun yaradilmasi ve Quranin turk diline tercumesi seyleri kimi dovrun bir cox muhum qerarlari Yalovadaki Ataturk Koskunde qebul edilib Kosk 1981 ci ile qeder Prezident iqametgahi kimi xidmet etmisdir Hemin il Prezident Kenan Evren onun temiri ve berpasi ucun emr vermis il erzinde temir isleri basa catdiqdan sonra kosk resmi iqametgah oldugu dovrden qalma mebelleri ile birlikde muzey kimi ictimaiyyete acilmisdir Memarliq xususiyyetleriredakte vikimetni redakte et span Cumhuriyyet dovrunden qalma turk memarliginin ilk numunelerinden biri olan bu iki mertebeli taxta tikili 245 kvadrat metr saheni ehate edir Konstruksiyada 3 qebul zali vanna otagi yataq otagi ve is otaqlari da daxil olmaqla umumilikde 11 otaq var Taxta konstruksiyasina gore daxili metbexi yoxdur Koskun resmi yasayis yeri kimi istifade edildiyi dovrde yemekler koskun xaricinde qurulmus muveqqeti metbexlerde hazirlanir ve hazirlanmis yemekler koske getirilirdi Daha sonra qablar binanin zirzemisindeki qabyuyulan yerde yuyulurdu Koskden yalniz yay aylarinda istifade olundugundan istilik sistemi yox idi Birinci mertebenin girisindeki qebul zalinda Nureddin Niyazinin Qurgusunlu hamam ve qadinlar adli resmi Almaniya istehsali olan piano Yapon vazalari ve Misir heroqlif yazilari ile bezedilmis mis ve qara agacdan hazirlanmis buxur vardir Girisin solundaki zal hemcinin iclas otagi kimi de istifade olunurdu Iclas otaginin icerisinde masa ve maral derisinden hazirlanmis stullarla yanasi bilyard masasi Ataturke hediyye edilmis Fransa istehsali piano ve Ataturke mexsus Amerika istehsali RMC markali radio da var Koskun xaricinde qedim tunel ve qurbangahin qarsisinda yerlesen kohne taxta kinoteatr binasi berpa edilerek kinoteatr kafeterya kimi yeniden istifadeye verilib Gunduzler kafeterya kimi xidmet gosteren iki mertebeli binada axsamlar ise filmler numayis olunur Kocke cox yaxin yerlesen taxta bina Sultan II Ebdulhemidin hakimiyyeti dovrunde istirahet kosku kimi insa edilmis ve Cumhuriyyet dovrunde Yaveran kosku kimi istifade edilmisdir Yenidenqurma islerinden sonra Yaveran kosku qonaq evi kimi fealiyyet gostermeye basladi Istinadlarredakte vikimetni redakte et span Yalova Ataturk Kosku Muzesi turk Turk Ayyildiz 4 fevral 2013 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 12 sentyabr 2011 Yalova Ataturk Mansion Milli Saraylar 11 noyabr 2011 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 11 sentyabr 2011 Yalova Guleta com Istifade tarixi 11 sentyabr 2011 Termal Ataturk Kosku 21 Temmuz 2015 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 21 Temmuz 2015 YALOVA ATATURK KOSKLERI 21 Haziran 2015 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 21 Temmuz 2015 Xarici kecidlerredakte vikimetni redakte et span Turkiye muzeyleriEgey regionuAfyonkarahisar Arxeologiya Muzeyi Ataturk Evi Aydin Arxeologiya Muzeyi Aciq sema altinda Bostanli Arxeologiya Muzeyi Camlik Demiryolu Muzeyi Inciralti Deniz Muzeyi Izmir Senet ve Heykel Muzeyi Izmir Etnoqrafiya Muzeyi Izmir Oyuncaq Muzeyi Manisa Arxeologiya Muzeyi Usak Arxeologiya Muzeyi Qelebe MuzeyiQara deniz regionuBaxsi muzeyi Corum Arxeologiya Muzeyi Trabzon Aya Sofyasi Trabzon MuzeyiMerkezi Anadolu regionuAnadolu Sivilizasiyalari Muzeyi Anitqebir Ankara Aviasiya Muzeyi Ankara Roma hamami Eskisehir Arxeologiya Muzeyi Ankara Etnoqrafiya Muzeyi Feza Gursey Elm Merkezi Konya Arxeologiya Muzeyi Mehmet Akif ErsoyEdebiyyat Muzey Kitabxanasi Movlane muzeyi Cehrayi kosk Cengelhan Rahmi M Koc Muzeyi Dovlet Senet ve Heykel Muzeyi TCDD Aciq hava buxarli lokomativ muzeyi Ulucanlar Hebsxana Muzeyi Qurtulus Savasi MuzeyiMermere regionuBursa Arxeologiya Muzeyi Kirklareli Muzeyi Namiq Kamalin ev muzeyi Rakoczi Muzeyi Tekirdag Arxeologiya ve Etnoqrafiya Muzeyi Tofas Avtomobil ve Anadolu arabalari Muzeyi Istanbulda yerlesen muzeyler ucun bax Istanbul muzeyleriAraliq denizi regionuAdana Arxeologiya Muzeyi Adana Kino Muzeyi Alanya Arxeologiya Muzeyi Ataturk Muzeyi Adana Etnoqrafiya Muzeyi Antalya Muzeyi Ataturkun Ev Muzeyi Burdur Arxeologiya Muzeyi Hatay Arxeologiya Muzeyi Mersin Muzeyi Mersin Ataturk Muzeyi Mersin Denizcilik Muzeyi Misis mozaika Muzeyi Silifke Muzeyi Tarsus MuzeyiCenub serqi Anadolu regionuAhmet Arif Edebiyyat Muzey Kitabxanasi Diyarbakir Arxeologiya Muzeyi Qaziantep Arxeologiya Muzeyi Sanliurfa Muzeyi Kateqoriyalar Elifba sirasina gore muzeyler1929 cu ilde yaradilmis muzeyler1981 ci ilde yaradilmis muzeyler1981 ci ilde Turkiyede yarananlarTermal ilcesiGizli kateqoriyalar Infobox mapframe without OSM relation ID on WikidataVikipediya Xarici kecidler sablonu bosdurKartographer uzantisindan istifade eden sehifeler

