Radio proqram —
Radio proqram tipləri
| ]Radioda proqram tipləri 3 yerə bölünür: "Musiqili formatlar"-əsas yük musiqiyə düşür, "Danışıq formatları"-veriliş danışıq üzərinə qurulur, "Xəbər formatları"-məlumat xarakteri daşıyır. Adətən stansiyalar daha çox dinləyici cəlb etmək üçün formatı tez-tez dəyişir. Bəzən də həmin format üçün rəqabət güclü olduğuna görə radiostansiya onu dəyişmək qərarına gəlir. Radio proqramlar müxtəlif və fərqli tipdə olur.
Məqsədinə görə radio proqramlar
| ]Məqsədinə görə radio proqramları təhsil, mədəniyyət, dram, musiqi-əyləncə, xəbər, idman və reklam proqramlarına ayrılır.
Təhsil proqramları
| ]Təhsil proqramlarının məqsədi bilgi vermək, xəbərdarlıq etmək, öyrətməkdir. Radio bu prosesi yerinə yetirərkən hər şeydən əvvəl obyektiv olmalıdır. Təhsil proqramlarında əsas iş dinləyicinin marağını oyatmaqdır. Təhsil proqramları hazırlayarkən ilk növbədə hansı məqsədə xidmət edəcəyini və bu xidməti reallaşdırmaq üçün hansı işlərin lazım olduğunu müəyyənləşdirək vacibdir. Ümumilkdə radio və tv-də təhsil iki formada öyrənilir: məktəb və məktəbdən kənar təhsil. Bir ölkənin sosial iqtisadi qaydaları radio ilə veriləcək təhsilin məzmununu da müəyyənləşdirir. Dinləyicilər təhsil proqramlarına yalnız önəm verdikləri və ya maraqlandıqları bir məqama toxunulursa qulaq asırlar. Təhsil proqramını effektiv etməyin müxtəlif yolları var. Məsələn, məşhur bir kino aktyorun aparıcısı olduğu bir veriliş diqqət çəkə bilər. Təhsil proqramlarında düzgün və aydın nitqi olan, dinləyicinin etibarını qazanan, inanılan və sanbalı aparıcılara üstünlük verilməsinə diqqət edilməlidir.
Mədəniyyət proqramları
| ]Radioda mədəniyyət proqramlarına da yer verilir. Ədəbiyyat, rəsm, heykəltaraşlıq, musiqi, kino, rəqs kimi mövzular mədəniyyət proqramlarının əsasını təşkil edir. Özəl radiolarda bu tip verilişlər çox azdır. Bu tip proqramların məqsədi mədəni dəyərləri ictimaiyyətə çatdırmaq, dünya mədəniyyətlərini tanıtmaqdır. Cəmiyyətin inkişafı bu cür proqamlarla mümkündür.
Dram proqramları
| ]Dram proqramları dedikdə ağıla ilk gələn bir vaxtlar məşhur olan radioteatrlardır. Televiziyanın inkişafı ilə radioteatrlar arxa plana keçdi. Dramatik proqramlarda bütün incəliklər əvvəlcədən yazılan ssenaridə qeyd edilir. Bu zaman mövzu seçimi çox önəmlidir. Mövzunun qeyri-adi olması üçün hədəf kütləsinin hər hansı bir problemini dilə gətirməsi, problemin həllini axtarması və yaxud dinləyicinin yaşadığı məkanın xəyal dünyasına gətirilməsi lazımdır. İnsanların yaşadıqları mühit ilə yaşamaq istədikləri mühitin fərqliliyindən qaynaqlanan ziddiyyət dram proqramlarının mövzusu ola bilər. Adından da bəlli olduğu kimi dramatik quruluş tərzi önəmlidir. Ən kiçiik hiss belə səs və sözlə verilə bilər. Radio oyunlarında danışıq dili vacibdir. Dialoq cümlələri mümkün olduğu qədər xəbər verilişlərində oduğu kimi qısa, sadə və anlaşılan olmalıdır. Musiqi effektləri əsasən girişdə, keçid hissələrdə və finalda istifadə olunur. Dramatik proqramlarda hər hadisə müəyyən məkanda baş verir. Məkan proqramın psixoloji təfsilatı barədə məlumat verir. Sevincli, romantik və s kimi effektlər oyuna motivasiya edir.
Musiqi-əyləncə proqramları
| ]Radio verilişlərin ümumi məqsədindən asılı olmayaraq musiqi və əyləncə tipli proqramlara hər radioda rast gəlinir. Hətta musiqi və əyləncənin digər verilişlərin dinlənməsi üçün bir vasitə olduğu da deyilir. Özəl radiolarda reklamın daha çox gəlməsi üçün musiqi və əyləncəyə üstünlük verilir. Musiqi radionun əsas üç qolundan biridir. Danışıq və səs effektləri səsin əsasıdır. Musiqidən uyğun yerdə istifadə edilməlidir. Hər yerdə musiqidən istifadə etmək olmaz. Düzgün seçilmiş, zamana uyğun musiqi proqrama rəng qatır, yersiz musiqi isə dinləyicini hövsələdən çıxarır. Musiqi parçalarının sıra ilə verilməsi, reklamın nə vaxt girəcəyi və proqramın zamanı kompüterlərlə idarə olunur. Musiqi proqramlarının vaxtı və ritmi dinləyicini darıxdırmayacaq şəkildə hazırlanılır. Yayım vaxtında sevilən və tanınan musiqi parçalarını sona saxlamaq dinləyicini axıra qədər proqramı dinləməyə vadar edir.
Xəbər proqramları
| ]Xəbər proqramları məlumatların bir və ya iki səslə verildiyi düz proqramlardır. Bu cür proqramlarda musiqi və effektlərə nadir hallarda müraciət edilir. Bu cür verilişlər xəbər bülletenlərindən daha əhatəli, anlaşıqlı, öyrədici olur. Radionun əsasını xəbər təşkil edir. Hər radio kanalının yayım formatına uyğun olaraq uzun və qısa xəbər bülletenləri var. Bütün radio kanllarında gündə 2-3 dəfə uzun xəbər bülletenləri və hər saat başı qısa xəbər bülletenləri verilir. Xəbərə daha çox üstünlük verən, hətta sadəcə xəbər verən radiolar da var. Xəbər proqramlarını hazırlayarkən mövzunu dərindən araşdırmaq vacibdir.
Xəbər proqramı hazırlayanların güclü arxivi olmalıdır. Radio xəbər qısa, anlaşılan, axıcı olmalıdır. Radio xəbərçiliyində sürət əsasdır. Xəbər radioya çatdığı anda dinləyiciyə ötürülməlidir. Radio aparıcısının xəbəri təkrar etmək şansı olmadığından anlaşılan və qısa cümlələrdən istifadə etməlidir. Radio xəbərdə anonsun seçimi önəmlidir. Dinləyicini ilk andan radioya kilidləmək üçün düzgün seçilmiş anonsdan istifadə edilməlidir. Radioda dinləyici adətən ilk sözə diqqət etmir. Buna görə də önəmli ifadələr 2-3-cü cümlələrdə verilməlidir. Radio yalnız qulağa səslənən vasitə olduğundan anons mümkün olduğu qədər tez-tez səsləndirilməlidir. Beləcə dinləyici qaçırdığı xəbərin önəmli nöqtələrini öyrənmiş olur. Radioxəbərdə “bu gün” sözündən istifadə olunmamalıdır. Xəbərin seçimi qədər təqdimatı da önəmlidir. Aparıcının səs tonunu düzgün qurması, qüsursuz danışması vacibdir. Vurğu yerində olmalıdır. Bütün dünyada mövcud olan xəbər bülletenində operativ məlumatlar, hadisə yerindən səsli baglantılar olur. Bülletenin düzümü və sürəkliliyi efirdə səslənmə zamanından, əhəmiyyətindən, aktuallığından, radiostansiyanın profilindən, daha doğrusu istiqamətindən də asılıdır. Belə ki, musiqiyönümlü radiostansiyalar qısa xəbər buraxılışlarına üstünlük verir.
İstinadlar
| ]Xarici keçidlər
| ]Bu məqalə . Məqaləni Vikipediyanı zənginləşdirə bilərsiniz. |
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
Vikipediya azad ensiklopediya Radio proqram Radio proqram tipleri span Radioda proqram tipleri 3 yere bolunur Musiqili formatlar esas yuk musiqiye dusur Danisiq formatlari verilis danisiq uzerine qurulur Xeber formatlari melumat xarakteri dasiyir Adeten stansiyalar daha cox dinleyici celb etmek ucun formati tez tez deyisir Bezen de hemin format ucun reqabet guclu olduguna gore radiostansiya onu deyismek qerarina gelir Radio proqramlar muxtelif ve ferqli tipde olur Meqsedine gore radio proqramlar span Meqsedine gore radio proqramlari tehsil medeniyyet dram musiqi eylence xeber idman ve reklam proqramlarina ayrilir Tehsil proqramlari span Tehsil proqramlarinin meqsedi bilgi vermek xeberdarliq etmek oyretmekdir Radio bu prosesi yerine yetirerken her seyden evvel obyektiv olmalidir Tehsil proqramlarinda esas is dinleyicinin maragini oyatmaqdir Tehsil proqramlari hazirlayarken ilk novbede hansi meqsede xidmet edeceyini ve bu xidmeti reallasdirmaq ucun hansi islerin lazim oldugunu mueyyenlesdirek vacibdir Umumilkde radio ve tv de tehsil iki formada oyrenilir mekteb ve mektebden kenar tehsil Bir olkenin sosial iqtisadi qaydalari radio ile verilecek tehsilin mezmununu da mueyyenlesdirir Dinleyiciler tehsil proqramlarina yalniz onem verdikleri ve ya maraqlandiqlari bir meqama toxunulursa qulaq asirlar Tehsil proqramini effektiv etmeyin muxtelif yollari var Meselen meshur bir kino aktyorun aparicisi oldugu bir verilis diqqet ceke biler Tehsil proqramlarinda duzgun ve aydin nitqi olan dinleyicinin etibarini qazanan inanilan ve sanbali aparicilara ustunluk verilmesine diqqet edilmelidir Medeniyyet proqramlari span Radioda medeniyyet proqramlarina da yer verilir Edebiyyat resm heykeltarasliq musiqi kino reqs kimi movzular medeniyyet proqramlarinin esasini teskil edir Ozel radiolarda bu tip verilisler cox azdir Bu tip proqramlarin meqsedi medeni deyerleri ictimaiyyete catdirmaq dunya medeniyyetlerini tanitmaqdir Cemiyyetin inkisafi bu cur proqamlarla mumkundur Dram proqramlari span Dram proqramlari dedikde agila ilk gelen bir vaxtlar meshur olan radioteatrlardir Televiziyanin inkisafi ile radioteatrlar arxa plana kecdi Dramatik proqramlarda butun incelikler evvelceden yazilan ssenaride qeyd edilir Bu zaman movzu secimi cox onemlidir Movzunun qeyri adi olmasi ucun hedef kutlesinin her hansi bir problemini dile getirmesi problemin hellini axtarmasi ve yaxud dinleyicinin yasadigi mekanin xeyal dunyasina getirilmesi lazimdir Insanlarin yasadiqlari muhit ile yasamaq istedikleri muhitin ferqliliyinden qaynaqlanan ziddiyyet dram proqramlarinin movzusu ola biler Adindan da belli oldugu kimi dramatik qurulus terzi onemlidir En kiciik hiss bele ses ve sozle verile biler Radio oyunlarinda danisiq dili vacibdir Dialoq cumleleri mumkun oldugu qeder xeber verilislerinde odugu kimi qisa sade ve anlasilan olmalidir Musiqi effektleri esasen girisde kecid hisselerde ve finalda istifade olunur Dramatik proqramlarda her hadise mueyyen mekanda bas verir Mekan proqramin psixoloji tefsilati barede melumat verir Sevincli romantik ve s kimi effektler oyuna motivasiya edir Musiqi eylence proqramlari span Radio verilislerin umumi meqsedinden asili olmayaraq musiqi ve eylence tipli proqramlara her radioda rast gelinir Hetta musiqi ve eylencenin diger verilislerin dinlenmesi ucun bir vasite oldugu da deyilir Ozel radiolarda reklamin daha cox gelmesi ucun musiqi ve eylenceye ustunluk verilir Musiqi radionun esas uc qolundan biridir Danisiq ve ses effektleri sesin esasidir Musiqiden uygun yerde istifade edilmelidir Her yerde musiqiden istifade etmek olmaz Duzgun secilmis zamana uygun musiqi proqrama reng qatir yersiz musiqi ise dinleyicini hovseleden cixarir Musiqi parcalarinin sira ile verilmesi reklamin ne vaxt gireceyi ve proqramin zamani komputerlerle idare olunur Musiqi proqramlarinin vaxti ve ritmi dinleyicini darixdirmayacaq sekilde hazirlanilir Yayim vaxtinda sevilen ve taninan musiqi parcalarini sona saxlamaq dinleyicini axira qeder proqrami dinlemeye vadar edir Xeber proqramlari span Xeber proqramlari melumatlarin bir ve ya iki sesle verildiyi duz proqramlardir Bu cur proqramlarda musiqi ve effektlere nadir hallarda muraciet edilir Bu cur verilisler xeber bulletenlerinden daha ehateli anlasiqli oyredici olur Radionun esasini xeber teskil edir Her radio kanalinin yayim formatina uygun olaraq uzun ve qisa xeber bulletenleri var Butun radio kanllarinda gunde 2 3 defe uzun xeber bulletenleri ve her saat basi qisa xeber bulletenleri verilir Xebere daha cox ustunluk veren hetta sadece xeber veren radiolar da var Xeber proqramlarini hazirlayarken movzunu derinden arasdirmaq vacibdir Xeber proqrami hazirlayanlarin guclu arxivi olmalidir Radio xeber qisa anlasilan axici olmalidir Radio xeberciliyinde suret esasdir Xeber radioya catdigi anda dinleyiciye oturulmelidir Radio aparicisinin xeberi tekrar etmek sansi olmadigindan anlasilan ve qisa cumlelerden istifade etmelidir Radio xeberde anonsun secimi onemlidir Dinleyicini ilk andan radioya kilidlemek ucun duzgun secilmis anonsdan istifade edilmelidir Radioda dinleyici adeten ilk soze diqqet etmir Buna gore de onemli ifadeler 2 3 cu cumlelerde verilmelidir Radio yalniz qulaga seslenen vasite oldugundan anons mumkun oldugu qeder tez tez seslendirilmelidir Belece dinleyici qacirdigi xeberin onemli noqtelerini oyrenmis olur Radioxeberde bu gun sozunden istifade olunmamalidir Xeberin secimi qeder teqdimati da onemlidir Aparicinin ses tonunu duzgun qurmasi qusursuz danismasi vacibdir Vurgu yerinde olmalidir Butun dunyada movcud olan xeber bulleteninde operativ melumatlar hadise yerinden sesli baglantilar olur Bulletenin duzumu ve surekliliyi efirde seslenme zamanindan ehemiyyetinden aktualligindan radiostansiyanin profilinden daha dogrusu istiqametinden de asilidir Bele ki musiqiyonumlu radiostansiyalar qisa xeber buraxilislarina ustunluk verir Istinadlar span Xarici kecidler span YayimMediumRadio proqram Teletekst Kabel veYayim yeri Istehsal ve maliyyelesdirmeQrafika Vezifeler Normativ yoxlamaBNF 13318434n GND 4160384 9 LCCN sh85110557 NKC ph125251 Bu meqale qaralama halindadir Meqaleni redakte ederek Vikipediyani zenginlesdire bilersiniz Bu sablon mumkundurse daha deqiqi ile evez edilmelidir Kateqoriya Radio
