| Kyuşu adası | |
|---|---|
| yap. 九州 | |
| |
| Ümumi məlumatlar | |
| Sahəsi | 40600 km² |
| Hündür nöqtəsi | 1788 m |
| Əhalisi | 12.000.000 nəfər (2010-cu il) |
| Yerləşməsi | |
| 32°00′00″ şm. e. 131°00′00″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə | |
| Vilayət |
|
| Akvatoriya |
|
![]() Kyuşu adası | |
Kyuşu (yap. 九州) — sahəsinə görə Yaponiyanın üçüncü ən böyük adasıdır. Sahəsi 40,6 min km² təşkil edir. Adada 12,0 milyon insan yaşayır. Bir çox alimlərin fikirincə yaponiya sivilizasiyasının yaranma məkanı hesab edilir.
Kyuşu adası ilə Honşu adası arasında Simonose boğazı (Kammon boğazı) yerləşir. Boğazın alt hissəsindən dəmiryolu və avtomobil tunelləri inşa edilmişdir. Üstəlik adaları Kammon körpüsü birləşdirir.
Coğrafiyası
redaktə | vikimətni redaktə et]Kyuşu adasını şərqdən Sakit okean, şimal-şərqdən Daxili Yapon dənizi və qərbdən isə Şərqi Çin dənizinin suları yuyur.
Qərbi istisna olmaqla sahilləri parçalıdır. Ərazisi əsasən dağlıqdır. Düzənliklər yalnız qərb və şimal-qərb hissələrində yerləşir. Şimal-qərbdə elə də yüksək olmayan təpəliklər yerləşir. Cənub-şərqdə isə ərazilər orta dağlıqdır. Ən hündür zirvəsi Kucyudur. Adada Yaponiyanın fəaliyyətdə olan vulkanı Аso (1592 m) yerləşir. Aktiv vulkanlara malikdir. Ada daş kömürlə zəngindir. Ada seysmik baxımında aktiv zonada yerləşir.
İqlimi subtropik, mussondur. İl ərzində 3000 mm yağıntı düşür (maksimum — yay). Yanvar ayının orta aylıq temperaturu dağlarda 0°S, digər ərazilərdə isə 10°S təşkil edir. İyul ayının temperaturu isə dağlarda 15°S, sahil ərazilərində isə 26°S təşkil edir. Qış mussonları dönəmində tez-tez Tayfunlar baş verir. Adanın sahillərindən iki isti cərəyan keçir (Kurosio cərəyanı və Tsuşima cərəyanı).
Çayları qısa ancaq gursuludur. Hidroenerji baxımından zəngindir. Ərazisi bitki örtüyü ilə zəngindir. Burada Kameliya, Maqnoliya, Şam ağacı, Kriptomeriya kimi bitkilərə rast gəlmək olar. Yüksəkliklərə doğru kol bitkiləri üstünlük təşkil edir. Cənub hissələrində yerləşən musson meşələrində palma və qıjı kimi bitkilər yayılmışdır.
Demoqrafiya
redaktə | vikimətni redaktə et]Adanın əhalisi 12 000 000 nəfər (2010) təşkil edir. Hər km² əraziyə — 295,6 nəfər düşür. Ən böyük şəhəri Fukuokadır. Şəhərdə 1,4 milyondan çox insan yaşayır. Bu şəhər adanın istər iqtisadi istərsə də inzibati cəhətdən mərkəzidir. Yarım milyondan çox əhaliyə malik olan Kumamoto və Kaqoşima kimi şəhərlərə malikdir. Əsas mədəni mərkəzləri Naqasaki, Hirado və Oita şəhərləridir
İnzibati bölgü
redaktə | vikimətni redaktə et]Kyuşu adası inzibati cəhətdən 7 prefekturaya bölünür:
- Fukuoka
- Saqa
- Naqasaki
- Kumamoto
- Oita
- Miyazaki
- Kaqoşima
Ada eyni adlı Kyuşu regionuna daxildir.
İqtisadiyyat
redaktə | vikimətni redaktə et]İqtisadiyyatın böyük hissəsi adanın şimalında cəmləşmişdir. Cənub hissəsində isə kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələri inkişaf etmişdir. Cənubda düyü, tütün, batat yetişdirilir. Maldarlıq və donuzçuluq inkişaf etdirilmişdir.
İstinadlar
redaktə | vikimətni redaktə et]- А. П. Горкин. География. — М.: Росмэн-Пресс, 2006. — 624 с. — (Современная иллюстрированная энциклопедия). — 10 000 экз. — ISBN 5-353-02443-5.
- "Grads landing jobs near all-time low". The Japan Times. 22 may 2010. 19 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 oktyabr 2010.
- Nussbaum, "Dazaifu" in Google books; Dazaifu Arxivləşdirilib 2022-08-26 at the Wayback Machine
Mənbə
redaktə | vikimətni redaktə et]- Yapon məqalələri (Library of Congress Country Studies) (ing.)
Həmçinin bax
redaktə | vikimətni redaktə et]- Hokkaydo
- Honşu
- Şikoku
wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, tarixi, endir, indir, yukle, izlə, izle, mobil, telefon ucun, azeri, azəri, azerbaycanca, azərbaycanca, sayt, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, haqqında, haqqinda, məlumat, melumat, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar, android, ios, apple, samsung, iphone, pc, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, web, computer, komputer
32 00 00 160 sm 160 e 131 00 00 160 s 160 u H G Y O Vikipediya azad ensiklopediya Kyusu adasi sehifesinden istiqametlendirilmisdir Kyusu adasiyap 九州 Umumi melumatlar Sahesi 40600 nbsp km Hundur noqtesi 1788 nbsp m Ehalisi 12 000 000 nbsp nefer 2010 cu nbsp il Yerlesmesi 32 00 00 nbsp sm nbsp e 131 00 00 nbsp s nbsp u H G Y O Olke nbsp Yaponiya Vilayet Kyusu region Akvatoriya Sakit okean Kyusu adasi nbsp Vikianbarda elaqeli mediafayllar Kyusu 1 yap 九州 sahesine gore Yaponiyanin ucuncu en boyuk adasidir Sahesi 40 6 min km teskil edir Adada 12 0 milyon insan yasayir Bir cox alimlerin fikirince yaponiya sivilizasiyasinin yaranma mekani hesab edilir Kyusu adasi ile Honsu adasi arasinda Simonose bogazi Kammon bogazi yerlesir Bogazin alt hissesinden demiryolu ve avtomobil tunelleri insa edilmisdir Ustelik adalari Kammon korpusu birlesdirir Cografiyasi redakte vikimetni redakte et Kyusu adasini serqden Sakit okean simal serqden Daxili Yapon denizi ve qerbden ise Serqi Cin denizinin sulari yuyur Qerbi istisna olmaqla sahilleri parcalidir Erazisi esasen dagliqdir Duzenlikler yalniz qerb ve simal qerb hisselerinde yerlesir Simal qerbde ele de yuksek olmayan tepelikler yerlesir Cenub serqde ise eraziler orta dagliqdir En hundur zirvesi Kucyudur Adada Yaponiyanin fealiyyetde olan vulkani Aso 1592 m yerlesir Aktiv vulkanlara malikdir Ada das komurle zengindir Ada seysmik baximinda aktiv zonada yerlesir Iqlimi subtropik mussondur Il erzinde 3000 nbsp mm yaginti dusur maksimum yay Yanvar ayinin orta ayliq temperaturu daglarda 0 S diger erazilerde ise 10 S teskil edir Iyul ayinin temperaturu ise daglarda 15 S sahil erazilerinde ise 26 S teskil edir Qis mussonlari doneminde tez tez Tayfunlar bas verir Adanin sahillerinden iki isti cereyan kecir Kurosio cereyani ve Tsusima cereyani Caylari qisa ancaq gursuludur Hidroenerji baximindan zengindir Erazisi bitki ortuyu ile zengindir Burada Kameliya Maqnoliya Sam agaci Kriptomeriya kimi bitkilere rast gelmek olar Yuksekliklere dogru kol bitkileri ustunluk teskil edir Cenub hisselerinde yerlesen musson meselerinde palma ve qiji kimi bitkiler yayilmisdir Demoqrafiya redakte vikimetni redakte et Adanin ehalisi 12 000 000 nefer 2010 teskil edir 2 Her km eraziye 295 6 nefer dusur En boyuk seheri Fukuokadir Seherde 1 4 milyondan cox insan yasayir Bu seher adanin ister iqtisadi isterse de inzibati cehetden merkezidir Yarim milyondan cox ehaliye malik olan Kumamoto ve Kaqosima kimi seherlere malikdir Esas medeni merkezleri Naqasaki Hirado ve Oita seherleridir Inzibati bolgu redakte vikimetni redakte et Kyusu adasi inzibati cehetden 7 prefekturaya bolunur Fukuoka Saqa Naqasaki Kumamoto Oita Miyazaki Kaqosima Ada eyni adli Kyusu regionuna daxildir 3 Iqtisadiyyat redakte vikimetni redakte et Iqtisadiyyatin boyuk hissesi adanin simalinda cemlesmisdir Cenub hissesinde ise kend teserrufatinin muxtelif saheleri inkisaf etmisdir Cenubda duyu tutun batat yetisdirilir Maldarliq ve donuzculuq inkisaf etdirilmisdir Istinadlar redakte vikimetni redakte et A P Gorkin Geografiya M Rosmen Press 2006 624 s Sovremennaya illyustrirovannaya enciklopediya 10 000 ekz ISBN 5 353 02443 5 Grads landing jobs near all time low The Japan Times 22 may 2010 19 mart 2022 tarixinde arxivlesdirilib Istifade tarixi 22 oktyabr 2010 Nussbaum Dazaifu in Google books Dazaifu Arxivlesdirilib 2022 08 26 at the Wayback Machine Menbe redakte vikimetni redakte et Yapon meqaleleri Library of Congress Country Studies nbsp ing Hemcinin bax redakte vikimetni redakte et Hokkaydo Honsu Sikoku Menbe https az wikipedia org w index php title Kyusu amp oldid 8099014 Kateqoriyalar Elifba sirasina gore adalarKyusu regionuYapon arxipelaqiYaponiya adalariGizli kateqoriyalar ISBN sehrli kecidlerinin istifade olundugu sehifelerKartographer uzantisindan istifade eden sehifeler

